Beden Eğitimi ve Spor

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D6. Dürüstlük, D13. Sağlıklı Yaşam, D16. Sorumluluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB7. Veri Okuryazarlığı

Öğrencilerin fiziksel uygunluk kavramını açıklayabildikleri; fiziksel aktivite ve zindelik ilişkisini sağlıklı beslenme, uyku gibi temel bileşenler üzerinden yorumlayabildikleri; ilk yardıma ilişkin genel bilgilere sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin fiziksel uygunluk seviyelerini belirleyebilmek için seçili fiziksel uygunluk bileşenleri ile ilgili ve bu yaş grubuna uygun testler (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, otur-uzan, mekik, şınav vb.) kullanılabilir.
Öğrencilere fiziksel uygunluk kavramı, bileşenleri ve bu bileşenlerin zindelik ile ilişkisine dair çıkarım yapabilecekleri sorular sorulabilir. "Fiziksel aktivite sırasında ne tür yaralanmalar gerçekleşebilir ve bu yaralanmalarda hangi ilk yardım müdahaleleri yapılmalıdır?" gibi sorular sorularak yaralanmalar ve ilk yardıma ilişkin düşüncelerini arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir.

Fiziksel uygunluk düzeyi düşük olan bireylerin günlük hayatta yaşayabilecekleri zorluklarla ilgili merak uyandıracak sorular sorulup örnekler (merdiven çıkma, yürüyüş, ev işleri, yük taşıma vb.) verilebilir. Bu tür örnekler sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk bileşenleri ile (aerobik dayanıklılık-uzun mesafe yürüyüş; sağlıksız beslenme-vücut kompozisyonu
vb.) ilişkilendirilebilir.
Günlük hayatta sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinebilme konusu fiziksel uygunluk ve zindelik özelinde farklı örnekler (zindeliğin boyutları) üzerinden ilişkilendirilebilir.
Fen bilimleri dersi ile ilişki kurularak vücut sistemleri konusu ve fiziksel uygunluk ilişkisi örnek durumlar üzerinden tartışılabilir.

BES.6.1.1.
Öğrencilerin statik ve dinamik esnetme içeren oyun ve fiziksel aktivitelere katılmaları sağlanır (E2.5). Fiziksel uygunluğun sağlıkla ilgili bileşenlerine (kalp-damar sistemi dayanıklılığı, kas kuvveti, kas dayanıklılığı, esneklik ve vücut kompozisyonu) örnekler verilerek öğrencilerin bu bileşenleri fark etmeleri sağlanır. Seçilen bileşen ile ilgili oyun ve fiziksel etkinlikler tasarlanıp öğrencilerin oyunda esneklik, dayanıklılık, kuvvet gibi bileşenleri deneyimlemeleri sağlanır. Oyun ve fiziksel aktiviteler sonrası sorular sorularak öğrencilerden bu bileşenleri açıklamaları istenir. Bu süreç, öğrencilerin seçili fiziksel uygunluk bileşenlerini anlamalarına ve bileşenleri birbirlerine açıklamalarına yardımcı olacak uygun grup görevleri ile devam ettirilir (E2.2, D16.3, SDB2.1, SDB2.2). Fiziksel uygunluk geliştirici oyun türleri (dayanıklılık oyunları, kuvvet oyunları vb.) ya da istasyon çalışmaları açıklanarak öğrencilerin uygulama yapacakları etkinliklere odaklanmaları istenir (E2.5, E3.2). Bu etkinlikler sırasında fiziksel aktivitenin sıklığı, şiddeti (yoğunluk), süresi ve türü öğretmen tarafından açıklanır. Öğrencilerin fiziksel uygunluğun sağlıkla ilgili bileşenlerini içeren hareketleri oyun ve etkinliklerde uygulaması sağlanır (D13.2). Öğrencilerin farklı yoğunluk, süre ve türlerde
kuvvet ve dayanıklılık geliştiren bireysel ve grup çalışmalarına katılmaları sağlanarak
öğrencilere kendi seviyelerini görme ve hareketleri tekrar etme fırsatı sunulur (E1.3,
SDB1.2). Bu süreçte hem bireysel hem de grup çalışmaları sürdürülerek öğrencilerin kendi seviyelerine ilişkin farkındalıklarının artması gelişim için hedef koymaları ve bu hedef doğrultusunda belirlenecek fiziksel uygunluk bileşenlerini geliştirmeleri sağlanır (SDB1.2, SDB2.2). Öğrencilerin fiziksel uygunluğu sağlayabilme durumu, oyun ve fiziksel aktiviteler sırasında gözlemlenerek kontrol listesi ya da bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Ayrıca fiziksel uygunluk testleri ile öğrencinin fiziksel uygunluk durumu değerlendirilebilir ve ön değerlendirmede gerçekleşen test sonucu ile karşılaştırılması sağlanabilir (KB2.7).

BES.6.1.2.
Öğrenciler gruplara ayrılarak fiziksel uygunluk ve zindelik ilişkisi konularında öğrenme takımları oluşturulur. Her gruba fiziksel uygunluk ve zihinsel sağlık ilişkisi, fiziksel uygunluk ve fiziksel sağlık ilişkisi, fiziksel uygunluk ve duygusal sağlık ilişkisi, fiziksel uygunluk ve sosyal sağlık ilişkisi gibi farklı konular dağıtılarak öğrencilerin ilgili konuda bilgi toplamaları ve ulaşılan bilgileri doğrulamaları sağlanır (OB1). Grubun sorumlu olduğu konu üzerinde çalışarak birbirlerinin öğrenme süreçlerine yardımcı olmaları ve konunun özelliklerini belirlemeleri istenir (D3.4, SDB2.2, SDB3.3). Bu süreçte öğrenciler fiziksel uygunluk ve zindelik konularında güvenilir bilgi kaynaklarından araştırma yapmaları konusunda yönlendirilir (SBAB2, OB1). Grupların bu ilişkiyi deneyim yoluyla pekiştirebilmeleri için önce fiziksel uygunluk geliştirici aktivitelere katılabilecekleri, sonra zindelik ilişkisi kurabileceklerii farklı istasyonlar kurulur (SDB2.2). İlk istasyonda aerobik dayanıklılık çalışmaları yapılır. Öğrenciler belirli bir süre boyunca düşük ya da orta yoğunlukta aktivitelere dâhil edilerek öğrencilerin kalp atış hızları artırılır ve bu aktivitenin etkisini gözlemlemeleri sağlanır. İkinci istasyonda kas kuvveti ve dayanıklılığına yönelik hareketlerin şınav, plank veya direnç bantları kullanılarak yapılması sağlanır. Bu istasyonda öğrencilerden kas gücü ve dayanıklılıklarını
artırmaları beklenir. Üçüncü istasyonda ise esneklik üzerine odaklanılır. Öğrencilerin
pilates, yoga veya farklı tür esnetme çalışmalarıyla (dinamik, statik vb.) esnekliklerini geliştirmeleri sağlanır. İstasyonlar tamamlandıktan sonra vücut kompozisyonu ve zindelik ilişkisi de konuya dâhil edilerek öğrencilerin fiziksel uygunluk gelişimine bağlı zindelik gelişimini farklı yönleriyle tartışmaları ve arasındaki ilişkiyi belirlemeleri sağlanır (D13.2, KB2.18, SDB2.1). Süreç sonunda öğrencilerden zindelik gelişimini destekleyen sağlıklı yaşam alışkanlıkları (düzenli fiziksel aktiviteye katılım, ekran süresini azaltma, dengeli beslenme, yeterli uyku vb.) ile ilgili örnekler vermeleri ve kendilerine hedefler koymaları istenir (SDB1.2, D13.1, E3.2). Öğrencilere yedi günlük zindelik hedeflerini ve fiziksel aktivite yapma durumlarını içeren kontrol listesi dağıtılır. Listeye önce zindelik hedeflerini; sonra da bir hafta boyunca fiziksel aktivite, uyku ve ekran süresi bileşenlerini yazmaları istenir. Öğrencilerden üzerlerine düşen görevleri kuralına uygun şekilde gerçekleştirmeleri beklenir (OB7, E1.3, E2.2, D6.2). Öğrencilere bu hedeflerine ulaştıkça fiziksel uygunluk ve zindelik seviyelerinin artacağı ve böylece fiziksel aktiviteye daha öz güvenle katılacakları hatırlatılır. Öğrencilerin fiziksel uygunluk ve zindelik ilişkisini çözümleyebilme durumu açık uçlu sorular ile değerlendirilebilir.

BES.6.1.3.
Öğrencilerden fiziksel aktivite sırasında meydana gelebilecek yaralanmalar ve bu
durumlarda temel ilk yardım ilkelerinin neler olabileceği ile ilgili merak ettiklerini sormaları istenir (E1.1, E3.8). Yaralanmaları önlemek ya da azaltmak için ısınma-soğuma, esnetme, uygun ekipman kullanımı, dinlenme, beslenme gibi önleyici tedbirlerin neler olabileceği üzerinde durulur. İlk yardım ilkeleri konusunda bilgi verilirken öğrencilerin geçmiş yaşantılarından hareketle çeşitli yaralanma senaryoları oluşturmaları ve farklı durumlarda yapmaları gereken temel ilk yardım aşamalarını görmeleri sağlanır (SDB1.1, SDB1.2, E3.2). Öğrencilerin küçük gruplar hâlinde fiziksel aktiviteler sırasında yaşanılan burkulma, çıkık, kanama, kırık, solunum yolu tıkanıklığı gibi farklı durumlara ilişkin çalışma yaprakları hazırlanır, içerik ile ilgili simülasyon uygulamaları için istasyonlar kurulur ve ortak hedeflere ulaşmak için arkadaşlarıyla dayanışma içinde olmaları sağlanır (SDB2.1, SDB2.2, D4.1). Her bir istasyonda öncelikle temel ilk yardım uygulamaları gösterilir ve öğrencilerin fiziksel aktivite sırasında meydana gelebilecek yaralanmalarla ilgili temel ilk yardım uygulamalarını algılamaları sağlanır. Öğretmen rehberliğinde her istasyonda yaralanma türlerine yönelik uygulama yapılarak öğrencilerin uygulamaları sırasıyla göstermeleri istenir (SDB3.2). Kesik veya sıyrığa bağlı kanama durumunda (1) temizleyin, (2) baskı uygulayın, (3) temiz bir bandaj ile yarayı kapatın ya da burkulma durumunda (1) hareket ettirmeyin, (2) soğuk uygulama yapın, (3) bandaj ya dabezle sarın, (4) yaralı uzvu kalp hizasında yukarıda tutun gibi aşamalar öğrencilere açıklanır ve öğrencilerin ilk yardım uygulamalarını göstermeleri sağlanır. Gruplardan kendi istasyonlarındaki uygulamaları bitirdikten sonra diğer istasyona
geçip oradaki yaralanma türüne uygun şekilde temel ilk yardım uygulamalarını farklı
durumlarda uygulamaları beklenir (SDBS3.1). Öğrencilerin uygulama süreçlerindeki
performanslarının değerlendirilmesi için bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanabilir.

BES.6.1.4.
Fiziksel aktiviteye katılımı destekleyen teknolojik araçlardan bazıları (akıllı saat, adımsayar, mobil uygulamalar, web 2.0 araçları, giyilebilir teknolojiler, yapay zekâ vb.) öğrencilere gösterilerek bu araçların fiziksel aktiviteyi nasıl desteklediği ve nasıl etkili kullanabilecekleri ile ilgili sorularla öğrencilerin düşüncelerini ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Fiziksel aktiviteye katılımı destekleyen bu araçları deneyimleyebilmelerine olanak sağlayacak istasyonlar (mobil uygulamalar ile oyun ya da ölçüm, akıllı saat kullanımı, teknoloji destekli etkileşimli egzersiz vb.) hazırlanır (E2.5). Öğrencilerin istasyonlarda yer alan araçları deneyimledikten sonra fikirlerini paylaşmaları sağlanır (SDB3.3, E3.5). Öğrencilerden bir haftalık fiziksel aktivite hedefi belirlemeleri (günde 30 dakika yürüyüş yapmak, belirli bir adım sayısına ulaşmak, kuvveti geliştirmek vb.) ve bu hedefe ulaşmak için teknolojik bir aracı kullanmaları ya da hangi araçların kullanılabileceğini araştırmaları istenir (E3.2, D3.4, OB2, SDB1.2). Araçların işlevselliği, öğrencinin hedefiyle uyumu, kullanım kolaylığı ve ulaşılabilirliği göz önünde bulundurulur. Süreç sonunda öğrencilerden hedeflerine ulaşma sürecinde teknolojik
araçların ne kadar etkili olduğu, hangi araçları daha kullanışlı buldukları ve bu araçların
fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarını nasıl etkilediği ile ilgili düşüncelerini ifade
etmeleri istenir (E3.4, D16.3, SDB1.2). Teknolojinin sağlıklı yaşamı desteklemek için etkili
bir araç olabileceği vurgulanarak, teknolojiyi bağımlılığa dönüşmeden bilinçli ve dengeli bir şekilde kullanmanın önemi üzerinde durulur (OB2). Fiziksel uygunluğu destekleyici teknolojik araçları inceleyip belirledikleri bir aracı nasıl kullanabileceklerini paylaşmaya yönelik performans görevi istenebilir.

Fiziksel uygunluk ve zindelik ile ilgili öğrenciler araştırma yapmaya ve elde ettikleri bilgileri sınıf ve okul panolarında paylaşmaya teşvik edilebilir. Ayrıca fiziksel uygunluk seviyesini etkileyen çeşitli faktörleri (bireysel, çevresel vb.) inceleyerek bu faktörlerin önemini tartışmaları sağlanabilir. Öğrencilerden fiziksel uygunluğun kronik hastalıklar üzerindeki koruyucu etkileri ile ilgili yayınları okumaları ve bu bilgileri arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir. İlk yardım konusunda yalnızca temel uygulamalar yerine kas yırtıkları, burkulmalar, sıcak çarpması gibi daha detaylı senaryoları içeren durumları incelemeleri ve bu durumlara uygun prosedürleri öğrenerek grup hâlinde sunum yapmaları sağlanabilir. Fiziksel aktiviteye katılımı destekleyici giyilebilir teknoloji, yapay zekâ gibi farklı sistemleri araştırmaları ve bunların kullanım alanlarını belirlemeleri istenebilir. Öğrenciler okullarda sağlıklı yaşam tarzının ve fiziksel uygunluğun gelişimine yönelik ulusal ya da uluslararası projelere başvurmaları için yönlendirilebilir.

Fiziksel uygunluk hedefleri doğrultusunda derslerde bireyselleştirilmiş program ile çalışma yapmaları sağlanabilir. Verilen görev kartları aracılığıyla fiziksel uygunluk ve zindelik ilişkisini tekrar etmeleri sağlanabilir. Dijital kaynaklardan temel ilk yardım uygulamaları ile ilgili video ya da animasyon izlemeleri ve derslerde bunları akran desteği ile tekrar etmeleri sağlanabilir. Web 2.0 araçları üzerinden fiziksel aktiviteye katılımı destekleyen araçlar ile ilgili etkileşimli uygulamalara katılmaları istenebilir. Oyunlaştırma uygulamaları yoluyla fiziksel uygunluk hedefleri belirlemeleri sağlanabilir ve çeşitli ödül sistemleriyle motivasyonları artırılabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D3. Çalışkanlık, D10. Mütevazılık, D16. Sorumluluk

OB7. Veri Okuryazarlığı

Öğrencilerin oyun ve etkinliklerde kullanılabilecek kavramları bildikleri, oyunlarda gerekli temel hareket becerilerine sahip oldukları, bu hareket becerilerini artık branşlara hazırlayıcı oyun ve etkinliklerde kullanabilecek seviyede oldukları ve farklı oyun türlerinde çeşitli taktik ve stratejileri geliştirdikleri kabul edilir.

Öğrencilere bir istasyon hazırlanabilir. Bu istasyonda hedef oyunları ile ilişkili bilgi, beceri ve taktik/strateji duraklarına yer verilebilir. İstasyon çalışması gerçekleşirken öğrenciler gözlem formuna göre değerlendirilebilir.

Öğrencilerin konuya dikkatlerini çekmek için öğrencilere günlük hayatta bir nesneyi hedefe atmakla ilgili karşılaştıkları durum ya da oyunlara ilişkin örnekler verilebilir. Örneğin "Kâğıttan bir uçak yaparak onu belirli bir hedefe en doğru şekilde nasıl uçurursunuz?" sorusu rüzgârın etkisi, hız, kuvvet ve açı kavramları üzerinden tartışılabilir. Bu fikirler hedef oyunlarına bağlanır ve öğrencilerden bir nesnenin hedefe doğru atılması sırasında benzer stratejilerin kullanılabileceğini açıklamaları istenebilir. Bunun dışında hedef oyunlarından hangilerini bildikleri ve bu oyunlarda meşhur sporcu ya da takımları (Okçuluk Millî Takımı vb.) tanıyıp tanımadıkları sorularak güncel spor olayları ile ilişki kurmaları sağlanabilir.

BES.6.2.1.
Öğrencilerden bir hedefi vurma veya belirli bir noktaya isabetli bir atış yapma ile ilgili deneyimlerini paylaşmaları istenir (E3.5, SDB1.1). Nesneyi belirli bir hedefe ya da alana atma odağı olan oyunlardan (dart, bocce, okçuluk, bovling, golf vb.) hangilerini bildikleri ve bu oyunların ortak özelliklerinin neler olabileceği sorulur. Öğrenciler soru ve ipuçlarıyla bu tür oyunların hareket kavramlarını (oyunun alanı, yön, hedefe odaklanma, isabet, uygun oranda güç kullanma, hedefe yakın yerde durma, hedefi engelleme, zamanlama, ekipman ile ilişki vb.) tanımlamaya yönlendirilir ve öğrencilerin hedef oyunlarına ilişkin hareket kavramlarını ayırt etmeleri sağlanır (E3.2). Öğrenciler, hedef oyunlarıyla ilgili teknik ve taktik bilgileri keşfetmeleri için çeşitli etkinliklere dâhil edilir. Örneğin bocce için topun hedefe yakınlık seviyesi veya dart için doğru atış tekniği üzerine çalışmaları istenir (SDB1.2). Bu süreçte hareket kavramlarının (hız, doğruluk, açı ve kuvvet vb.) belirli becerilerle nasıl ilişkilendirileceği açıklanır. Öğrencilerden oyunların özel ihtiyaçlarını tartışmaları ve hedefe odaklanma, isabet, hedefe yakın yerde durma, zamanlama, açı, ilişki, doğru güç kullanma gibi kavramları istasyon uygulamasında deneyimleyerek hedef oyunlarına ilişkin hareket becerileri ile hareket kavramları arasında ilişki kurmaları beklenir (D3.4, E3.2, E3.7). Öğrenciler oyunların genel kurallarına uygun olarak belirli hedeflere atış yapmayı gerektiren etkinliklere katılır. Örneğin farklı mesafelerden hedef tahtasına top atma, dar bir alanda bocce oynama, hedefe atmayı engellemeye çalışan bir arkadaşının üstünden hedefe atma gibi etkinliklerle kavramlara uygun olarak hareket etmeleri sağlanır. Öğrencilerden hedef oyunlarına yönelik çeşitli materyaller (dart hedef tahtası ve oku, ok hedef tahtası, bovling için lobut, bel sepeti, halka vb.) tasarlamaları ve bu materyalleri kullanarak hareket kavramlarını uygulayabilme becerisi geliştirecek etkinlik düzenlemeleri performans görevi olarak verilebilir (SDB1.2). Aynı zamanda öğrencilere öz değerlendirme formu verilerek performans görevine ilişkin kendilerini değerlendirmeleri istenebilir (OB7, KB2.17, SDB1.2).

BES.6.2.2.
Öğrencilerin bir nesneyi atabilecekleri hedef alanı oluşturularak (hedef tahtası, sepet, top, lobut vb.) öğrencilerde merak duygusu uyandırılır (E1.1). Öğrencilerden nesneyi hedefe sırayla atmaları istenir. Her atış sonrasında öğrencilere hareketlerini analiz etmeleri için “Topu hedefe atarken hız, açı, isabet ve uygun güç kullanma faktörlerinin nasıl etkili olduğunu düşündünüz mü?” sorusu sorulur (SDB1.2). Atışlar sırasında öğrencilere verilen geri bildirimlerle atma becerilerinde ihtiyaç duyulan becerileri algılamaları sağlanır. Daha sonra öğrenciler eşleştirilir ve eşlerden biri atış yaparken diğeri atış sırasında kullanılan hareketlerin aşamalarını gözlemleme ve arkadaşına görev kâğıdına bakarak geri bildirim verme görevini yerine getirir (SDB2.2, D16.3). Örneğin görev kâğıtları üzerinde bovling, dart ya da ok atışı sırasında elin başlangıç pozisyonu, kolun hareketi ve hedefe yönelme basamakları, yaygın hatalar ve verilecek geri bildirim ifadesi kısımlarına yer verilir ve gözlemci rolündeki öğrencinin arkadaşını bu listeye göre kontrol etmesi sağlanır (KB2.17). Öğrenciler, rollerini sırayla değiştirerek gözlem yapar ve birbirlerine geri bildirim verir (E2.1, SDB3.1). Bu etkinlik sırasında öğrencilerin hareket basamaklarını daha iyi kavramaları için teknik açıklamalar yapılır. Bu süreçte öğrenciler, hedef oyunlarına ilişkin hareket becerilerinin basamaklarını gösterir. Son aşamada öğrencilerin farklı hedef oyunlarının yer aldığı öğrenme çevrelerinde (dart atışı, bocce, mini bovling ya da hedef odaklı eğitsel oyunlar vb.) alıştırma yapmaları sağlanır. Alıştırmalar tamamlandıktan sonra öğrencilerin hareket becerilerini farklı oyun alanlarında deneyimlemelerine fırsat sunulur (E2.5, SDB3.2). Bu süreçte öğrenciler hedef oyunlarına ilişkin geliştirilmesi gereken yönleri müzakere etmeye teşvik edilir (D10.1, SBAB5.4). Öğrencilerin seçili oyunlara ilişkin hareket becerileri akran değerlendirme formu ile değerlendirilebilir (KB2.17).

BES.6.2.3.
Öğrencilerin engellerden kaçtığı, hedef alanı koruduğu ya da diğer takım oyuncusunun hedefe atmasını engellediği bir parkur oyunu ile hem ısınmaları hem de genel olarak hedef oyunlarının taktik ve stratejilerine odaklanmaları sağlanır (E3.2). Daha sonra öğrenciler küçük gruplara ayrılır ve her gruba bir taktiksel problem sunulur. Örneğin bocce ya da bovling oyununda hedefe uygun hız ve yönde yuvarlama şeklinde taktiksel problem hazırlanmışsa “Bir öğrenci hedefe topu gönderebilmek için en uygun başlangıç alanını gösterebilir mi?”, “Hedefe topu gönderebilmek için ne yapmanız gerekiyor?” gibi sorularla öğrenciler grup olarak düşünmeye yönlendirilir ve hedef oyunlarına ilişkin taktiksel problemi belirlemeleri sağlanır (SDB2.2, SDB3.3). Belirlenen probleme yönelik çözümler üretmeleri için öğrencilere grup içinde fikir alışverişi yapma zamanı sunulur. Her gruptan hedefe ulaşmak için en etkili taktik/stratejiyi tartışmaları ve öneriler sunmaları istenir (E2.2, E3.2, SDB2.2, SDB3.3). Bocce oyununda hedefe odaklanıp doğru bir başlangıç noktası belirlemek ya da dartta hedefin farklı bir bölgesine odaklanmayı seçmek şeklinde çözüm önerilerini grup içinde sunmaları ve en uygun öneriye karar vermeleri beklenir. Kararların ardından öğrencilere belirledikleri çözüm önerileri doğrultusunda alıştırma ve deneme yapma imkânı verilir. Grupların okçuluk, bovling, bocce, dart ya da odağında hedefe atma olan oyunlara özgü geliştirdikleri taktik/stratejiyi uygulayabilmek için gerekli teknik ve becerileri
geliştirme alıştırmaları yapmaları sağlanır. Bu uygulama sırasında öğrencilerin bireysel teknikleri gözlemlenir ve öğrencilere geri bildirim sunulur. Belirledikleri taktik ve stratejiyi düzenlenmiş oyunlarda uygulamaları beklenir (SDB1.2). Bu uygulamalar sırasında öğrencilerin geliştirdikleri taktik ve stratejilerin etkililik durumunu analiz etmeleri ve gerektiğinde değişiklik yaparak hedef oyunlarına ilişkin seçilen taktik ve stratejiyi uygulamaları sağlanır (SDB1.2, SDB3.2). Öğrencilerin öğrendiklerini değerlendirmek için bir "Taktik ve Strateji Raporu" etkinliği yapılabilir. Her öğrenci ya da grup oyunda karşılaştığı taktiksel problemi, bu probleme nasıl bir çözüm ürettiğini ve uygulanan taktiğin ne kadar etkili olduğunu yazılı ya da sözlü olarak açıklayabilir (SDB3.3). Bu süreç açık uçlu sorular ve bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Ayrıca bir turnuva düzenlenerek öğrencilerin taktik ve stratejilerini gerçek bir oyun içerisinde sergilemeleri sağlanabilir. Öğrenme süreçleri oyun ve strateji ile ilişkilendirilen gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin özgün hedef oyunları tasarlamaları ve bu oyunlara farklı boyutlarda, şekillerde hedefler ekleyerek oyunların zorluk seviyelerini artırmaları sağlanabilir. Tasarımlarında rüzgâr, mesafe, rakip pozisyonu gibi değişkenlerin taktiksel kararlar üzerindeki etkilerini analiz etmeleri istenebilir. Ayrıca uygulamalara el-göz koordinasyonu, denge, tepki süresi gibi motor becerileri geliştirmeye yönelik özel çalışmalar dâhil edilebilir. Standart tekniklerin yanı sıra okçulukta farklı yay tutuşları veya dartta farklı atış tekniklerini deneyerek bu stillerin avantaj ve dezavantajlarını tartışmaları sağlanabilir. Bu süreçte öğrencilerden oyunlarında uyguladıkları taktik ve stratejilerin etkililiğini gözlemleyerek taktik ve strateji geliştirme önerileri sunmaları sağlanabilir.

Öğrencilere hareket kavramlarını uygulama ve hareket becerilerini geliştirme sürecinde akran desteği sunularak öğrencilerin hızlı geri bildirim almaları sağlanabilir. Taktiksel problemler daha temel seviyede sunularak çözüm yolları bulmaları ve denemeleri istenebilir. Hedef oyunların amaç, taktik ve becerilerini öğrencilerin dijital içeriklerle eğlenceli şekilde öğrenmeleri sağlanabilir. Hedef oyunları ile ilgili kısa süreli hedef belirlemeleri sağlanarak bir çizelge aracılığıyla öğrencilerin ilerlemeleri takip edilebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D16. Sorumluluk, D20. Yardımseverlik

OB4. Görsel Okuryazarlık

Engelli bireylerin yaptıkları sporlar hakkında öğrencilerin ön bilgilere sahip oldukları kabul edilir. Engelli farkındalığı ve kapsayıcılık bağlamında herkesin oyun ve fiziksel aktivitelere katılma hakkı olduğunu bildikleri kabul edilmektedir. Farklı oyun türlerinde edindikleri beceri ve taktiklere ilişkin öğrenmelerini transfer edebilecek seviyede oldukları kabul edilir.

Daha önce öğrendikleri oyun türlerinden biri seçilip öğrencilere bu oyunu farklı engel grupları için nasıl uyarlayabilecekleri sorulabilir. Bu soruya verilen cevaplara göre oyun farklı engel grupları için uyarlanır ve öğrencilerin ilgili oyunu deneyimlemesi sağlanabilir. Öğrenciler oyun sırasında gözlemlenerek öğrencilerin oynanan oyunlara (para atletizm, para okçuluk, oturarak voleybol vb.) ilişkin beceri ve taktik geliştirme durumları değerlendirilebilir.

Öğrencilerden paralimpik oyunlar ile ilgili örnekler vermeleri istenebilir. Farklı engelli sporlarında başarılar elde etmiş takım ve sporcular (ampute futbol, golbol, para masa tenisi, para yüzme, para okçuluk, para halter, para tekvando, para atıcılık, para atletizm millî takımı vb.) hakkında bilgi verilerek bu sporlarla ilgili konuşulabilir. Yüzme, okçuluk, futbol, voleybol, masa tenisi, tekvando, atletizm gibi sporların paralimpik oyunlarla benzerlik ve farklılıkları üzerinde durularak öğrencilerin sporlar arasında kurmaları sağlanabilir.

BES.6.3.1.
"Paralimpik oyunlar nedir?”, “Özel gereksinimli sporcu kimdir?" gibi sorularla öğrencilerin düşüncelerini ifade etmeleri ve bu oyunlara dair tahminlerini paylaşmaları sağlanır (E2.3, E3.5, SDB2.1). Engellilik türleri ve paralimpik oyunlara hangi engel gruplarının katıldığı ile ilgili sorular sorularak öğrencilerde merak uyandırılır (E1.1). Tekerlekli sandalye basketbolu, golbol, bocce paralimpik oyunları ile ilgili dijital, görsel materyaller kullanılarak ya da bu oyunlar tanıtılarak oyunların oynandığı alan, kullanılan ekipman, destek alınan insan (ilişki farkındalığı), beden farkındalığı gibi konularda hareket kavramlarını anlamaları sağlanır (OB4). Bu oyunlarda ihtiyaç duyulan beceriler, oyun alanı, yön ve ekipmanlar hakkında sorular sorularak gelen cevaplara göre açıklamalar yapılır; öğrencilerin hareket kavramlarını ayırt etmeleri sağlanır. Öğrenciler seçili oyunlara hazırlık için oluşturulan istasyonlara yönlendirilir. Her istasyonda o oyunun hareket kavramlarını öğrenmelerine yönelik bir etkinlik yaptırılır. Örneğin golbol istasyonunda gözleri bağlı bir şekilde topun sesini takip ederek savunma pozisyonu alma, alan farkındalığı geliştirme ve topu hedefe yuvarlayabilmek için yön algısı geliştirme üzerine çalışır. Bocce istasyonunda ise öğrenciler topları belirlenen bir hedefe doğru yuvarlarken doğruluk ve kuvvet kontrolü (efor farkındalığı) üzerine çalışır. Bu istasyonlarda öğrencilerden zorlandıkları durumları paylaşmaları istenir (SDB1.2). Öğrencilerin zorlanılan duruma ilişkin farkındalık kazanmaları sağlanır, bireysel farklılıkları anlayıp özel gereksinimli bireyler ile empati kurmalarına yardımcı olunur. Özel gereksinimli bireylerin spora ve toplumsal hayata etkin katılımları konusunda duyarlı olmaları beklenir (SDB2.3, D5.1, E2.1). Bu etkinlikler devam ederken hedefin doğruluğu, uygulanan güç, hedefe olan mesafe, hedefi gözü kapalı bulmanın zorluğu gibi konularda istasyonda yer alan öğrencilere sorular sorulur ve beceri ile kavram arasında ilişki kurmaları sağlanır (E3.2). Öğrendikleri becerileri uygulamaları için gruplara spor salonunda ya da farklı alanlarda oyunlar oynatılır (E2.5). Golbol için karartılmış bir alan oluşturulabilir ya da öğrencilerin gözlerini kapatmaları sağlanabilir. Açık alanda ampute futbol oynatılarak hız, denge ve kontrol kavramları üzerine öğrencilerin becerileri geliştirilebilir. Bocce oyununda ise farklı zemin koşulları yaratılarak öğrencilerden top kontrolünü nasıl uyarladıklarını gözlemlemeleri istenir (SDB3.1). Öğrencilerin bu farklı oyun alanlarında edinilen becerileri deneyimlemeleri ve paralimpik oyunlara ilişkin hareket kavramlarına uygun hareket etmeleri sağlanır (SDB3.2). Her istasyonda gözlem formu kullanarak değerlendirme yapılabilir.

BES.6.3.2.
Engelli sporlarının (tekerlekli sandalye basketbolu, golbol, para atletizm vb.) genel özellikleri ve seçili oyuna özgü temel beceriler açıklandıktan sonra ilgili hareket becerileri gösterilir. Hareket becerisini tüm öğrencilerin denemesi sağlanarak öğrencilere ipuçları verilir ve öğrencilerin seçili oyuna ilişkin becerileri algılaması sağlanır. Öğrenciler gruplara ayrılarak her gruba seçili paralimpik oyunun farklı becerilerine yönelik alıştırma etkinlikleri sunulur. Her gruptan bir öğrencinin lider olarak seçilmesi istenir ve bu kişiye grubu koordine etme görevi verilir (BEOSAB9, D16.3, SDB2.2). Öğrencilere salıştırma etkinliği sırasında seçili oyunun hareket becerilerini alıştırma etkinliği sırasında deneme ve tekrar etme fırsatı sunulur. Gruplara bu alıştırma sürecinde zaman, tekrar sıklığı, dinlenme kararları bırakılır (E2.2). Bu alıştırmalarda örneğin golbol oynayan grup topu hedefe yuvarlar, topun hızını ve yönünü kontrol etmek ile ilgili çalışır; diğer grup gelen topu karşılama ve tutma ile ilgili çalışabilir (SDB2.2). Öğrencilerden alıştırma yaptıkları sırada edindikleri deneyimi grup olarak paylaşmaları ve birbirlerine yardımcı olmaları istenir (D20.2). Gruplarda yer alan öğrenciler bu alıştırmalar sırasında paralimpik oyuna ilişkin hareket becerilerinin (golbol atış teknikleri, oturarak voleybolda pas verme vb.) basamaklarını gösterir ve birbirlerini kontrol ederler. Grup ilgili oyunun hareket becerilerinde hazır olduğunu düşündüğünde diğer alıştırma etkinliği başlatılır (E3.1). Farklı paralimpik oyunların beceri basamaklarını gösteren öğrencilerin bu becerilerini oyunlarda sergilemeleri sağlanır. Öğrencilere paralimpik oyunlarda kullanılan materyaller tasarlayarak bu materyalleri kullandıkları etkinlikler tasarlama performans görevi verilebilir (SDB1.2). Ayrıca alıştırmalar sırasında öğrencilerin seçili paralimpik oyunlara ilişkin hareket becerileri takip edilerek bu beceriler gözlem formu ile değerlendirilebilir.

BES.6.3.3.
Engelli sporlarına ilişkin oyunlar hazırlanarak öğrencilere oyunun amacının ne olabileceği ile ilgili sorular sorulur. Gelen cevaplara yönelik ipucu ve açıklamalarla öğrencilerin oyunun amaçlarını anlamaları sağlanır (E3.4). Öğrencilerden bu amaç doğrultusunda problemleri belirlemeleri istenir (SDB3.3). Örneğin bir oyunda “topu kaleye gözü kapalı atmak, başka oyunda tek ayak üstünde belirli bir alana koşmak, bir başka oyunda hedef topa yaklaşmak için topun hızını ve yönünü kontrol etmek" gibi problemleri öğrencilerin belirlemesi sağlanır. Her grup, problemi çözmek için olası stratejiler üzerinde tartışır ve çözüm yollarını sorgular (KB2.8, SDB3.2). Örneğin bir gruptan gözü kapalı topun açı ve doğruluğunu hesaplayarak hedefe ulaşmayı planlaması, diğer gruptan ise tek ayak üstünde dengesini ve hızını kontrol etmesini sağlayan stratejiler geliştirmesi istenir. Bu süreçte öğrencilerden karar alma becerilerini kullanarak ve takım içinde fikir birliği sağlayarak paralimpik oyunlara ilişkin verilen problemin çözümüne dair öneriler sunmaları beklenir (E3.5, D3.4, SDB2.2, SDB3.3). Öğrencilerin oyun sırasında problemin çözümüne dair sundukları önerileri uygulamaları sağlanır (E1.3, SDB1.2). Daha sonra öğrencilere geliştirdikleri taktik ve stratejileri bir oyun içinde deneme imkânı sunulur. Bu süreçte öğrencilere aldıkları kararların oyundaki karşılığını görebilmeleri için paralimpik oyunlara ilişkin seçilen taktik ve stratejiyi uygulama fırsatı sunulur (E2.5, SDB1.2). Öğrencilerin oyunlarda taktik ve strateji geliştirme performansları bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden engelli ve engelsiz sporcuların birlikte oynayabilecekleri yeni bir spor dalı tasarlamaları ve bu spor dalı için eşit katılım ve fırsat sağlayan kurallar geliştirmeleri istenebilir. Bu süreçte paralimpik sporcular, antrenörler, spor bilimciler ve spor ekipmanı tasarımcılarıyla iletişim kurarak tasarladıkları spor hakkında görüşme yapmaları sağlanabilir. İstedikleri bir engelli sporunu arşivlerden izlemeleri ve bu oyunda dikkatlerini çeken kavram, beceri ve taktikleri paylaşmaları istenebilir. Paralimpik sporcuların hayatları ile ilgili film ya da belgesel izlemeleri ve bu insanların zorluklarla nasıl mücadele ettiklerini sunmaları istenebilir.

Akran desteği sunularak engelli sporlarına hazırlayıcı oyun ve etkinlikler sürece dâhil edilebilir. Paralimpik sporcuların hayatları ile ilgili film ya da belgesel izlemeleri istenebilir. Paralimpik oyunlardan örneklerin olduğu videolar izletilerek bu oyunların benzer ve farklı yönlerini söylemeleri istenebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D6. Dürüstlük, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin Mustafa Kemal Atatürk’ün spora, geleneksel oyunlara ve halk oyunlarına verdiği önem hakkında bilgi sahip oldukları; çeşitli geleneksel çocuk oyunlarını oynadıkları; halk oyunlarına temel oluşturan ritmik hareket becerilerine ve halk oyunu ile ilgili ön bilgilere sahip oldukları kabul edilir.

Mustafa Kemal Atatürk’ün ilgi duyduğu sporlar ve söylediği sözlerle ilgili örnekler verilir, sorular sorulabilir. Yakın çevreye ait halk oyunlarından birisi ya da ritim tutabilecekleri bir etkinlik seçilerek öğrencilerden beceri seviyelerini müzik eşliğinde göstermeleri istenebilir. Öğrencilere daha önce oynadıkları geleneksel oyunlarla ilgili sorular sorulabilir. Gelen cevaplara göre birkaç oyuna karar verilip öğrencilerin bu oyunu hep birlikte oynamaları sağlanabilir. Oyunlar sırasında öğrencilerin beceri seviyeleri gözlemlenebilir.

Mustafa Kemal Atatürk’ün gençlerin bedensel ve zihinsel gelişimini desteklemek amacıyla sporun gelişimine verdiği katkılarla Türkiye Cumhuriyeti'nin hedefleri arasında nasıl bağlantı olduğu tartışılabilir. Öğrencilerden geleneksel bir oyun ya da halk oyunu hakkında aile büyüklerinden, mahallelerinden veya yaşadıkları çevreden bilgi toplamaları ve öğrendiklerini arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerin kendi seçtikleri bir geleneksel oyun hareketini günlük hayatlarında yaptıkları hareketlerle ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Bir halk oyunu hareketini öğrenip bu hareketi aile büyüklerine ya da bir halk oyununu aile büyüklerinden öğrenip bu oyunu arkadaşlarına göstermeleri sağlanabilir.

BES.6.4.1.
Öğrencilerden Mustafa Kemal Atatürk döneminde spora verilen önemi gösteren sözleri paylaşmaları ve o dönemde gerçekleşen spor olaylarını dijital kaynaklardan araştırmaları istenir (OB2). Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra TBMM'nin kısıtlı imkânlara rağmen bütçe ayırıp 1924 Paris Oyunları’nda ülkemizin temsil edilmesine öncü olmasından hareketle durulur. Öğrencilerin bu konuda katkısı olanları vefa ve saygıyla anmaları beklenir (D19.2). Bununla birlikte özellikle 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı ile ilişkilendirerek Atatürk’ün gençlere, spora verdiği değer ve bu bayramlara istekle katılmanın önemi vurgulanır (OB5, D19.2). "Sağlıklı bir toplumun inşası, millî kimlik ve yurttaşlık bilinci, gençlerin eğitimi, sporun teşvik edilmesi, uluslararası organizasyonlara katılım, millî bayramlar ve törenler, spor tesisleri ve altyapı çalışmaları, spor ve kültürel etkileşim, Mustafa Kemal Atatürk’ün bireysel olarak ilgilendiği sporlar ve bu konu üzerine sözleri" konu başlıkları oluşturulan gruplara dağıtılır. Gruplardan Mustafa Kemal Atatürk’ün spora verdiği önemi kendi aralarında görev dağılımı yaparak incelemeleri istenir (E2.2, D16.3, SDB2.2). Mustafa Kemal Atatürk’ün spora verdiği önemi farklı boyutlarıyla inceledikten sonra grupların kendi araştırdıkları konulara ilişkin yorumlarını sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır (SDB3.3). Grupların konularını yorumladıkları sırada tüm öğrencilerin görüşlerini belirtebilecekleri ya da merak ettiklerini sorabilecekleri bir öğrenme ortamı oluşturulur (KB2.8, E3.8). Yorumlar paylaşıldıktan sonra grupların gelen katkıları da dikkate alarak, konuyu bağlamın dışına çıkmadan yeniden ifade etmeleri sağlanır. Öğrencilerin grup olarak konuyu yorumlayabilme durumları açık uçlu sorular veya akran değerlendirme ile değerlendirilebilir. Ayrıca gruplara inceledikleri konulara ilişkin poster ya da afiş tasarlama performans görevi verilebilir.

BES.6.4.2. Halk oyunlarının bir kültürün geleneklerini, değerlerini ve sosyal bağlarını koruma ve yaşatma açısından taşıdığı önemin hikâye veya örnek olaylarla anlatılması sağlanarak öğrencilerden halk oyunlarımız ile kültürümüz arasındaki ilişkiyi açıklamaları istenir (OB5, KB1). Mustafa Kemal Atatürk’ün sevdiği halk oyunları ile ilgili örnekler verilerek Atatürk’ün halk oyunlarına neden bu kadar değer verdiği konusu üzerinde durulur. Türkiye’nin farklı bölgelerinden halk oyunları oynayan insan figürlerinin ve bölgeleri sembolize eden renk ya da motiflerin yer aldığı görsel ve dijital materyaller sunularak halk oyunlarının Türkiye’nin farklı kültürlerini birleştiren, ortak bir değer olan yönlerinin açıklanması istenir (D19.1). Ardından seçilen halk oyununa ilişkin adımlar öğretmen tarafından gösterilerek öğrencilerin harekete ilişkin becerileri algılamaları sağlanır. Seçilen hareket becerisinin öğretmen rehberliğinde bireysel, eşli ya da grup olarak denenmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerden geri bildirimleri takip etmeleri ve harekete ilişkin becerileri tekrar etmeleri istenir (E3.2). Öğrenciler gruplara ayrılır ve her grubun verilen hareket becerisinin basamakları ile ilgili alıştırmayı sürdürmesi sağlanır (D16.3, SDB1.2). Bu alıştırmalar sırasında gruplar öğretmen tarafından gözlemlenir ve öğrencilere geri bildirimler verilerek hareketlerin basamaklarını doğru formda yapmaları desteklenir. Seçili halk oyunu yöresine ilişkin tüm hareket basamakları tamamlanıncaya kadar bu alıştırmalar bireysel, eşli ya da grup olarak devam ettirilir (E1.3). Halk oyununa ilişkin hareket becerilerini yeterince tekrar ettikten sonra öğrencilerden bireysel, eşli ya da grup ile bu becerileri sergilemeleri istenir. Hareket becerilerinin daha temel hareketlerden başlanarak zamanla parça-bütün ilişkisi içerisinde uyumla yapılmasına dikkat edilir (E3.7). Seçilen halk oyununa özgü jest, mimik, tavır ve hareket örüntülerinin sürece dâhil edilmesiyle alıştırma etkinlikleri devam ettirilir. Gruplara seçili halk oyununa özgü becerileri müzik eşliğinde sergilemelerini gerektiren performans görevleri verilebilir (OB9, SDB2.2).

BES.6.4.3. Öğrencilere günümüzde ve geçmişte oynanan oyunlar ile ilgili sorular sorarak öğrencilerden bu oyunların benzerlik ve farklılıklarını açıklamaları istenir. Geçmişten günümüze aktarılan geleneksel oyunların kültürün sürekliliğini sağlamada üstlendiği role ilişkin öğrencilerin fikir edinmeleri ve kültür ile geleneksel oyunlarımız arasında bağ kurmaları sağlanır (OB5, D19.3, SBAB3). Farklı bölgelerden ya da ülkelerden geleneksel oyunlara örnekler verilerek geleneksel oyunlarımızın farklı ülkelerde oynanan oyunlarla benzerlik ve farklılıkları karşılaştırılır (KB2.7, SDB2.3). Öğrencilere seçilen geleneksel oyunun amacı, kuralları, süresi; takımların oluşumu, düzeni; roller, liderlik ya da kaptanlık ve malzeme konularında açıklamalar yapılır. Takımlar oluşturulduktan sonra oyunun anlaşılıp anlaşılmadığını kontrol etmek amacıyla oyun önce yarışma odağı olmadan deneme amaçlı oynatılır ve öğrencilerin oyuna ilişkin hareket becerilerini algılamaları sağlanır. Bu süreçte öğrencilere hatalar ile ilgili geri bildirimler verilir ve oyuna ilişkin hareket becerilerinin basamakları gösterilir. Öğrencilere oyun alanında bu becerilere ilişkin alıştırma fırsatı verildikten sonra öğrencilerin oyun sırasında hareket becerilerinin basamaklarını göstermeleri sağlanır. Oyunlar sırasında kurallara uygun davranan takımlar takdir edilir ve adil oyun anlayışına uygun davranış örneklerini öğrencilerin fark etmeleri sağlanır (BEOSAB8, D6.1). Seçilen oyunun hareket becerisine benzer başka oyunlar seçilerek ya da seçilen oyun çeşitlendirilerek öğrencilere hareket becerilerini farklı bağlamlarda kullanma fırsatları sunulur (SDB3.1). Öğrencilerin oyunlara ilişkin beceriyi sergileme durumları kontrol listesi ya da gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden Mustafa Kemal Atatürk’ün spora verdiği önemi diğer dünya liderleri veya düşünürlerin spora bakış açılarıyla karşılaştırmaları ve bu yaklaşımlar arasındaki farklılıkları tartışmaları istenebilir. Ayrıca Atatürk döneminde sporun kurumsallaşması adına atılan adımlar ve bu adımların Türk sporuna etkileri incelenebilir. Millî bayramlarımızda (23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı; 19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı) yapılan törenlerde halk oyunu becerilerini sahnede sergilemeleri istenebilir. Geleneksel ve modern çocuk oyunları karşılaştırılarak bu oyunların fiziksel aktivite düzeyi, kullanılan materyaller ve teknolojiyle ilişkisi tartışılabilir. Öğrenciler geçmiş ve günümüz oyunlarından esinlenerek, her iki dönemin özelliklerini harmanlayan yeni bir oyun tasarlayıp bu oyunun nasıl oynanacağını açıklayan kurallar oluşturabilir.

Mustafa Kemal Atatürk’ün spora verdiği önem ya da geleneksel oyunlarla ilgili kısa ve net bilgiler içeren görsel ve videolar sunularak öğrenme süreci desteklenebilir. Halk oyunları konusunda öğrenciler, temel bir figürün veya hareketin adım adım gösterildiği ve hızlı geri bildirim aldığı bir öğrenme ortamında çalıştırılabilir. Geleneksel oyunlar için öğrencilerin önce bireysel olarak oyunda kullanılan temel becerileri öğrenmeleri ve oyunlarda uygulamaları. Öğrencilerin bir geleneksel oyuna katılmaları sağlanarak yaptıkları her doğruda verilen geri bildirim ve ödüllerle motivasyon ve öz güvenleri desteklenebilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D5. Duyarlılık, D8. Mahremiyet, D14. Saygı

OB7. Veri Okuryazarlığı

Öğrencilerin oyun ve etkinliklerde kullanılabilecek temel bilgi ve becerilere sahip oldukları, bu hareketleri branşlara hazırlayıcı oyun ve etkinliklerde kullanabilecekleri, farklı oyun türlerinde temel taktik ve stratejileri geliştirdikleri kabul edilir.

Öğrencilere bir istasyon hazırlanabilir. Bu istasyonda farklı hücum ve savunma durumlarını içeren bilgi, beceri ve taktik/strateji duraklarına yer verilebilir. Öğrenciler istasyon çalışması sırasında gözlem formuna göre değerlendirilebilir.

Öğrencilerden hücum oyunlarında olası risk faktörlerini tahmin etmeleri ve bu faktörlere göre çevrelerindeki oyun alanlarını gözlemlemeleri istenebilir. Öğrencilere oynadıkları ya da ilgi duydukları oyunlarla ilgili sorular sorulabilir. Verilen cevaplara göre hücum oyunları kategorisinde yer alan oyunları sınıflandırmaları istenebilir. Bu sınıflandırmada yer alan spor türlerinin beceri ve taktiklerini günlük hayatta katıldıkları oyunlarda kullanmaları beklenebilir.

BES.6.5.1.
Öğrencilerden hazırlanan oyun alanını gözlemleyerek güvenli olan ve olmayan durumları belirlemeleri istenir. Öğrencilerden her bir durumu değerlendirmeleri ve olası riskleri kaydedebilecekleri kontrol listesi hazırlamaları istenerek öğrencilerin oyunlar sırasında alabilecekleri güvenlik tedbirlerini tanımlamaları sağlanır (OB7). Isınma-soğuma, esnetme hareketleri, doğru tekniği uygulama, kaliteli ve yaşa uygun malzeme kullanma, çevre özelliklerini kontrol etme (zemin, ekipman, hava şartları vb.) hususları tartışılarak riskleri önleyici tedbirler almaları istenir (SDB3.3). Kişisel sınırlarını koruma, başkalarının sınırlarına saygı gösterme, kurallara uyma gibi güvenli alan oluşturma bileşenlerine vurgu yapılarak öğrencilerin oyunlarda bu hususlara dikkat etmeleri beklenir (BEOSAB8, D8.4, D14.1) Öğrencilerin oyun alanlarında güvenli ortam oluşturabilme durumları kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

BES.6.5.2.
Öğrencilere hücum oyunları (futbol, basketbol, hentbol, frizbi, hokey vb.) ile ilgili çeşitli sorular sorularak bu oyunları tanıması sağlanır. Taktiksel benzerliklerine göre uygun oyunlar seçildikten sonra öğrencilere oyunun amacı, kuralları, roller, oyunun alanı, grup sayısı, taktiksel yapı gibi konularda bilgi verilir. Oyunun amacına ulaşabilmesi için pozisyon alma, alan kullanımı, savunma, hızlı ve doğru karar verme, zamanlama, sonlandırma gibi kavramları ayırt etmeleri sağlanır. Oyunlarda amaca ulaşabilmek için hangi bilgi ve becerilere ihtiyaç olduğu sorularak hem beceri ile kavramlar arasında ilişki kurması hem de bu becerileri geliştirebilmek için hazırlık yapmaları sağlanır (SDB1.1, SDB1.2, E1.4). Öğrencilere bu kavram ve becerileri sergileyebilecekleri oyunlar oynatılır ve öğrencilerin gözlem ve geri bildirimler yoluyla ilgili kavramlara (alan kullanımı, pozisyon alma, hızlı ve doğru karar verme, zamanlama vb.) uygun hareket etmesi sağlanır (E2.5). Öğrencilere hücum oyunlarına yönelik çeşitli materyaller (toplar, frizbi vb.) tasarlama ve tasarladıkları bu materyalleri hücum oyunlarında kullanma performans görevi verilebilir. Aynı zamanda öğrencilerin öz değerlendirme formu ile performans görevine ilişkin kendilerini değerlendirmeleri istenebilir (KB2.17, SDB1.3).

BES.6.5.3.
Seçilen hücum oyunu esnek kurallı ve basit formuyla oynatılarak süreç başlatılır. Soru, ipucu ve açıklamalarla öğrencilerin oyunda ihtiyaç duyulan becerileri algılaması sağlanır. Öğrencilerin hücum oyunlarına ilişkin algıladıkları becerilerin basamaklarını (futbolda pas çalışması için duruş, topa yaklaşma, ayak pozisyonu, vuruş tekniği, pasın hızı ve yönü, geri dönüş ve pozisyon alma vb.) bireysel ya da grup olarak çalışması istenir. Beceri çalışmaları yapıldıktan sonra oyun tekrar düzenlenmiş formuyla gruba oynatılır. Bu oyun sonrasında eksik olduğu tespit edilen becerilerin gelişimine yönelik alıştırma etkinlikleri düzenlenir. Bu alıştırma etkinlikleri bittikten sonra öğrencilerin hareket becerilerini oyun alanında tekrar ve çeşitlendirmelerle birlikte farklı durumlarda uygulaması sağlanır (SDB3.1). Bu süreçte becerinin gelişmesi için oyunları tekrar etmek yerine “oyun-alıştırma-oyun” döngüsü ile becerileri geliştirmesi için uygulama çalışmalarının tekrar etmesi sağlanır (E1.3). Oyunlar arasında adil oyun anlayışına uygun davranışlar vurgulanarak oyun bitiminde haftanın adil oyuna uygun davranan grubu seçilir (BEOSAB8). Adil oyun konusu vurgulanırken oyunlarda kendisine yapılması istenmeyen davranışların başkalarına da yapılmaması gerektiği örnekler üzerinden açıklanır (D5.1, E2.1). Oyunlar bittiğinde öğrenciler hem katılanı hem de kazananı takdir etmeye teşvik edilir (D14.1). Bu öğrenme çıktısı hücum oyunlarının becerilerini geliştiren farklı oyun ve etkinliklerle de yapılandırılabilir. Örneğin beceri istasyonları kurularak seçili oyun türünün becerileri farklı istasyonlarda çalışılabilir. Bu öğrenme çıktısı bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

BES.6.5.4.
Hücum oyunlarına özgü yapılandırılmış bir öğrenme ortamı içerisinde öğrencilerin kavram, beceri ve taktiklerin bir bütün içerisinde olması konusunu tartışmaları sağlanır (KB2.18). Oyun öncesi ya da sonrası "Bu durumda ne yaparsınız?" sorusuyla oyunun amacına ulaşabilmek için öğrencilerin oyundaki taktiksel problemi (boşluk oluşturma ve boşlukta hareket etme, topa sahip olma, hızlı hücum, alan savunması vb.) belirlemeleri sağlanır. Problem belirlendikten sonra öğrencilere grup olarak düşünmeleri ve kendi çözüm önerilerini geliştirmeleri için zaman verilir (SDB2.2, SDB3.3). Öğrencilere grup olarak çözüm ile ilgili verdikleri kararı uygulayabilmek için ihtiyaç duyulan becerileri oyun ya da alıştırmalar yoluyla geliştirme fırsatları sunulur. Çözümle ilişkili taktik ve stratejilerin oyun içerisinde gösterilmesi beklenir. Örneğin kuyruk kapma ile ilgili bir hazırlayıcı oyun yapısında taktiksel problem alan farkındalığı göstererek kuyruğu kapmak için etkili ve hızlı hücum stratejileri uygulamak şeklinde belirlenir. Öğrencilerin bu problemi belirlemeleri, çözüm önerileri geliştirmeleri, ihtiyaç duyulan becerileri çalışmaları ve oyunda uygulamaları sağlanır (E2.5, E3.3, SDB3.3). Bu döngü öğrenme ortamı içerisinde çeşitlendirilerek işletilebilir. Öğrencilerin taktik ve strateji geliştirmelerine yardımcı olmak için “Bu oyunda amaç ne?”, “Bu amaca ulaşmak için hangi becerilere ihtiyacınız var?”, “Bu durumda ne yapmanız gerekiyor?”, “İlk stratejiniz neydi?”, “Bu sorunu çözmek için kaç strateji denediniz?”, “En etkili olanı neydi?”, “Diğer grubun taktik ve stratejilerini izleyip bir şeyler öğrendiniz mi?” gibi sorular sorulur (SDB1.2). Öğrencilere grup hâlinde oyun tasarlama ve bu oyunlara özgü taktik/stratejileri belirleme performans görevi verilebilir.

Öğrencilerden bir risk matrisi oluşturarak oyun alanındaki potansiyel tehlikeleri sınıflandırmaları ve bu riskleri önceliklendirmeleri istenebilir. Bu süreçte farklı oyunlar, ortamlar ve oyuncu özelliklerine uygun kişiselleştirilmiş güvenlik protokolleri tasarlamaya ve uygulamaya teşvik edilebilir. Ayrıca spor teknolojilerinin taktik ve strateji geliştirmedeki rolünü araştırmaları ve bu teknolojileri kullanarak müsabaka analizi yapmaları sağlanabilir. Öğrencilerden seçtikleri bir hücum oyununu izlemeleri ve bu oyunlara ilişkin kavram, beceri ve taktikleri değerlendirmeleri istenebilir.

Hücum oyunlarının oynanacağı oyun alanları kontrol etmesi ve potansiyel tehlikeleri belirlemeleri istenebilir. Isınma ve soğuma hareketlerini arkadaş yardımıyla yapmaları sağlanabilir. Farklı hücum oyunlarının kavram, beceri ve taktiklerine ilişkin video örneklerini izlemeleri istenebilir. Bu kavram, beceri ve taktiklerin zorluk seviyesi uygun hâle getirilmiş oyunlarda uygulanması sağlanabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D4. Dostluk, D13. Sağlıklı Yaşam, D16. Sorumluluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin fiziksel uygunluğun sağlıkla ilişkili bileşenlerini açıklayabildikleri, bazı fiziksel uygunluk bileşenlerini çeşitli oyun ve etkinlikler yoluyla geliştirebildikleri, fiziksel uygunluk ve zindelik ilişkisini farklı boyutlarıyla yorumlayabildikleri, beslenmenin fiziksel uygunluk ve sağlık için önemi konusunda bilgi sahibi oldukları kabul edilir.

Öğrencilere egzersiz ile beslenme arasındaki ilişki, bu ilişkinin sağlıklı yaşam üzerine etkileri ve fiziksel uygunluğun sağlıkla ilgili bileşenlerine dair açık uçlu sorular sorulabilir. Ayrıca öğrencilerin fiziksel uygunluk seviyeleri fiziksel uygunluk testleri ya da gözlem formu ile tespit edilebilir.

Fiziksel uygunluk seviyesini geliştirmek için ihtiyaç duyulan beslenme tarzı ve egzersiz türlerine ilişkin örnekler verilerek fiziksel uygunluğun gelişimi için egzersiz ve beslenmenin önemine dikkat çekilebilir. Günlük hayatta egzersiz yapan ve sağlıklı beslenen bireylerle egzersiz yapmayan ve sağlıksız beslenen bireyler arasındaki farkları keşfetmeleri sağlanabilir. Öğrencilerden günlük hayatta hangi egzersizler yapıldığında hangi fiziksel uygunluk bileşeninin gelişebileceği ile ilgili örnekler vermeleri istenerek günlük hayatta fiziksel uygunluk geliştirici egzersizlere katılma hedefleri oluşturmaları istenebilir. Medyada yer alan egzersiz ve beslenme ile ilgili bazı bilgiler sunularak bu bilgilerin yanlış olması durumunda insanların hayatının nasıl etkilenebileceği üzerine düşüncelerini paylaşmaları istenebilir.

BES.7.1.1.
“Fiziksel uygunluğunuzu geliştirebilmek için planlı, yapılandırılmış ve tekrar eden fiziksel aktivitelere ne denir?” sorusu sorulur ve ipuçları verilerek öğrencilerin egzersiz kavramını anlamaları sağlanır. Egzersiz yaparken egzersizin öncesinde ya da sonrasında tüketilmesi gereken besinler, egzersiz ve beslenmenin sağlıklı yaşama etkisi konularında günlük hayattan örnekler sunularak öğrencilerden bu ilişkiyi incelemeleri istenir (D13.1). Örneğin sporcuların öğünleri görseller veya afişler aracılığıyla öğrencilere sunularak bu öğünlerin protein, yağ ve karbonhidrat açısından öğrencilerle incelenmesi sağlanır (OB4). Öğrencilerin verilen örneklerle egzersiz ve beslenme arasındaki ilişkiyi kavramaları sağlanır. Öğrencilerle egzersiz türlerine (kuvvet egzersizleri, esnetme egzersizleri, aerobik egzersizler vb.) yönelik etkinlikler düzenlenir ve uygulanır. Bu etkinliklerde öğrencilerden farklı egzersiz türlerini deneyimlemeleri, ağırlıklı olarak hangi besin ögelerinin (karbonhidrat, protein, vitamin vb.) tüketilmesi gerektiğini grup olarak tartışmaları ve gerekçeleriyle ifade etmeleri beklenir (KB2.18, E3.6, SDB3.3). Öğrencilerin hem grup içinde sorumluluk üstlenerek etkili iletişim becerileri sergilemeleri hem de egzersiz ile beslenme arasındaki ilişkiyi kurmaları sağlanır (E2.2, D16.3, SDB2.1). Öğrencilerin kuvvet, aerobik, denge egzersizleri gibi farklı egzersiz türlerini deneyimlemeleri için uygun bir öğrenme ortamı hazırlanır. Öğrencilere bu egzersiz türlerine odaklanan örnek bir egzersiz ve beslenme planı sunulur. Örnek olarak sunulan planlarda, seçilen egzersiz türü için hangi besin ögelerinin (karbonhidrat, protein, vitamin vb.) neden daha önemli olduğunu açıklamaları ve kendi cümleleriyle örnekler vererek ifade etmeleri beklenir (SDB3.3). Egzersiz ve beslenme ilişkisine yönelik açık uçlu sorularla öğrenciler değerlendirilebilir.

BES.7.1.2.
Fiziksel uygunluğun sağlıkla ilgili bileşenleri hakkında kısa açıklamalar yapılır, performansla ilgili bileşenlere dair sorular sorularak öğrencilerin çıkarımda bulunmaları sağlanır. Denge, çeviklik, koordinasyon, güç, reaksiyon, hız gibi bileşenlere vurgu yapılır. Performansla ilgili bileşenleri geliştirmek için yapılabilecek egzersizler ve bu egzersizlerin yapılabileceği alanlar konusunda öğrencilerin sahip oldukları bilgileri paylaşmaları sağlanır (SDB1.1). Fiziksel uygunluğu geliştirmek için egzersize başlamanın günlük yaşamda neleri değiştirebileceği üzerine öğrencilerden örnekler vermeleri istenir ve fiziksel uygunluğun yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini fark etmeleri sağlanır (E1.1). Fiziksel uygunluğu geliştiren ve sıkça uygulanan egzersiz türleri açıklanarak farklı egzersizler (squat, merdiven, mekik, burpee egzersizleri vb.) hazırlanır; öğrencilerin bu etkinliklere katılmaları, etkinlikleri uygulamalı göstermeleri sağlanır (E1.3). Öğrencilerden sunulan egzersizin hangi fiziksel uygunluk bileşenini daha çok geliştirmekle ilgili olduğunu belirlemeleri ve bu bileşenin özelliklerini açıklamaları istenir (SDB1.2). Seçilen fiziksel uygunluk bileşenine (denge, koordinasyon, çeviklik, reaksiyon vb.) ilişkin egzersizler oluşturulur ve öğrencilerin bireysel, eşli ya da grup olarak bu bileşenleri geliştirmeye yönelik uygulamalar yapmaları sağlanır. Örneğin koordinasyon gelişimi için dripling, koşarken frizbi yakalama, sıçrayıp topa vurma, top yakalama, ip atlama; reaksiyon için görsel ya da sesli uyaranlar ile harekete geçiren çalışmalar; çeviklik için koniler arasından geçme, diz çekme, sıçrama çalışmaları; güç için squat ve ağırlık çalışmaları gibi etkinliklere katılmaları sağlanabilir. Bu etkinliklerle öğrencilerin egzersiz çeşitlerini deneyimlemeleri ve fiziksel uygunluğu geliştirmeleri sağlanır. Öğrencilerden seçtikleri bir bileşen ile ilgili egzersiz planı hazırlamaları istenir (SDB1.2). Öğrencilerden hazırladıkları planları sınıf arkadaşlarına uygulamalı olarak yaptırmaları istenir (D4.1, SDB2.2). Planlarını uygulama süreci akran değerlendirme ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir (KB2.17).

BES.7.1.3.
Öğrencilere "Egzersiz ve beslenme ile ilgili haber gördüğünüzde o bilginin doğru olup olmadığını nasıl anlarsınız?" gibi sorular yöneltilerek konu hakkındaki hazır bulunuşluk düzeyleri tespit edilir. Günlük hayatta karşılaşabilecekleri “Bu hareket boy uzatıyor.”, “Bu diyetle bir haftada beş kilo verin.”, “Bu antrenmanla iki ayda kaslarınızı geliştirin.” gibi manşetlerin yer aldığı gazete kupürleri, sosyal medya paylaşımları ya da spor haberleri öğrencilerle paylaşılır. Öğrencilerden bu bilgilerden ilgilerini en çok çeken konuyu seçerek tanımlamaları istenir (E1.1, SDB1.1). Öğrencilerin merak ettikleri konular hakkında gerekli açıklamalar yapılır ve yönlendirmelerle “Egzersiz nasıl yapılmalıdır?", "Beslenmede dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?" gibi soru sormaları istenir. Sorularına doğru cevapları alabilmeleri için öğrenciler güvenilir haber ve medya kaynaklarına yönlendirilirler. Belirledikleri konu hakkında bilgi toplamak amacıyla kitaplar, makaleler, genel ağ kaynakları, haber siteleri ile uzman görüşlerinden yararlanarak araştırma yapmaları ve bilgi toplamaları sağlanır (OB1). Bilgi toplama sürecinde farklı kaynaklardan bilgi toplamanın, sorgulamanın ve eleştirel bakmanın önemine dair soru ve örnek durumlar paylaşılır (E3.4, E3.9, E3.10). Edindikleri bilgileri sınıf içinde paylaşmaları için bir bilgi panosu ya da dijital ortamda sanal sınıf hazırlamaları istenir (OB2). Öğrencilerin pano ya da sanal sınıfta paylaştıkları bu bilgilerin doğruluğunu öğretmen rehberliğinde tüm sınıfın katılımı ile değerlendirmeleri sağlanır. Bu süreçte egzersiz ve beslenme ile ilişkili medyada yer alan doğru bilinen yanlışlar üzerine "Egzersizde ne kadar yorulursanız o kadar faydalı olur.", "Egzer siz açken yapılmalı." gibi bazı örnekler paylaşılarak medyada egzersiz ve beslenme hakkında yayınlanan bilgilerin ne kadar güvenilir olduğu üzerine çıkarımlarda bulunmaları istenir (E3.6). Öğrencilere perfor-mans görevi olarak medyada karşılaştıkları egzersiz ve beslenme ile ilgili bilgilerin doğruluğunu nasıl sorgulayabileceklerini araştırmaları verilebilir. Araştırma sonucunda ulaştıkları bilgileri sınıf içinde ya da dijital ortamda paylaşmaları istenebilir (OB2).

Öğrencilerden farklı egzersiz türlerinin enerji harcama ve vücut üzerindeki etkileri üzerine bir araştırma yapmaları istenebilir. Fiziksel uygunluk hedefleri belirlemeleri ve bu hedeflere ulaşmak için bir egzersiz planı hazırlamaları istenebilir. Fiziksel uygunluk hedefleri doğrultusunda gün içerisinde yaptığı egzersizlerin yansıtıldığı bir dijital hikâye (vlog) hazırlamaları istenebilir. Dayanıklılık sporcuları için karbonhidrat yüklemesinin veya kuvvet sporcuları için protein ihtiyacını karşılamanın önemini araştırmaları istenebilir. Besin takviyelerinin ve performans artırıcı maddelerin (kreatin, kafein, beta-alanin) egzersiz performansı üzerindeki etkilerini ve potansiyel risklerini değerlendirmeleri sağlanabilir. Medyada egzersiz ve beslenme konularında yer alan paylaşımları incelemeleri ve bu konularda karşılaşılan en yaygın yanlış bilgileri arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir.

Egzersiz ve beslenme arasındaki ilişki hakkında ilgi uyandırmak için kısa videolar izletilebilir. Hangi besin gruplarının egzersiz yaparken ne seviyede enerji verdiğini ve neden önemli olduğunu açıklamalarına yardımcı olabilecek karşılaştırma tabloları sunulabilir. Fiziksel uygunluğun performans bileşenlerini geliştirmeleri için kendi seviyelerine uygun egzersiz planı oluşturmaları sağlanarak günlük hayatta egzersize teşvik edilebilirler. Öğrencilere bireyselleştirilmiş istasyon çalışmaları yaptırılarak öğrencilerin fiziksel uygunluk gelişimleri desteklenebilir. Medyada egzersiz ve beslenme konularında yer alan paylaşımlardan örnekler sunularak öğrenciler doğruluğunu kontrol edebilecekleri güvenilir kaynaklara yönlendirilebilirler.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin farklı oyun türlerinde edindikleri becerileri file ve duvar oyunlarına transfer edebilecek düzeyde oldukları, file ve duvar oyunlarıyla ilgili temel beceriler ile bu oyunlarahazırlayıcı genel taktik ve strateji bilgisine sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilere bir istasyon kurulabilir. Bu istasyonda file ve duvar oyunları ile ilişkili bilgi, beceri ve taktik/strateji duraklarına yer verilebilir. Öğrenciler istasyon çalışması sırasında gözlem formuna göre değerlendirilebilir.

Öğrencilerden file ve duvar oyunlarının oynandığı alan ve kullanılan malzemelere örnekler vermeleri istenebilir. Verilen malzeme örneklerine (badminton raketi, tenis raketi, tenis topu vb.) bağlı olarak öğrencilere bu malzemeler kullandırılıp malzeme ile oyunlar arasında ilişki kurmaları sağlanabilir. Hücum ya da hedef oyunlarından bazı taktiklere örnekler verilerek öğrencilerden file ve duvar oyunlarına ilişkin taktiklerin benzerlik ve farklılıklarını yorumlamaları istenebilir.

BES.7.2.1.
Öğrencilere dijital ya da görsel materyaller üzerinden file ve duvar oyunları (voleybol, masa tenisi, tenis, badminton, squash, pickleball vb.) ile ilgili çeşitli sorular sorulup öğrencilerin bu oyun türlerini tanımaları sağlanır (OB4). Seçilen bir oyun ile ilgili hareket becerileri ve ilişkili kavramlar gösterilir. Hareket becerileri gösterilirken öğrencilerin dikkati kavramsal noktalara çekilir. Hareket kavramlarını (raket ile ilişki, oyunun gerçekleştiği alan, zamanlama, dönüşler, pozisyon alma vb.) uygulayabilmeleri için öğrencilere sorular yöneltilip hareketin özelliklerini düşünmeleri ve bu kavramları gözlemlerine dayanarak ayırt etmeleri istenir (SDB1.1). Farklı etkinlik istasyonları oluşturularak öğrenciler gruplara ayrılır ve her grup farklı bir etkinlik istasyonuna yönlendirilir. Her bir istasyon, belirlenen alana özgü farklı hareket kavramlarının (servis, dönüş, zamanlama, yön, pozisyon vb.) uygulandığı oyun alanlarını ifade eder. Gruplardan tüm istasyonlardaki hareket kavramlarını sırayla uygulamaları ve hareket sırasında hangi kavramları kullandıklarını açıklamaları istenir (SDB2.2, E3.2). Öğrencilere istasyondaki etkinlikleri yaparken doğru uygulamalar için geri bildirimler verilir. Uygulamaların sonunda öğrencilerin uyguladıkları hareket becerileri ile hareket kavramları arasında ilişki kurmaları sağlanır (E2.1, D5.1). Öğrenciler gruplara ayrılarak mini bir oyun düzenlenir. Öğrencilerden öğrendikleri file ve duvar oyunlarına ilişkin hareket kavramlarına uygun hareket etmeleri beklenir. Oyun sonunda her grup, kendi oyun performansını değerlendirir ve “Hangi kavramları doğru uyguladınız?”, “Daha iyi yapmak için neyi değiştirirdiniz?” gibi sorularla öğrencilerin öz değerlendirme ve eleştirel düşünme becerileri desteklenir (SDB1.2). Gruplara ayrılan öğrencilerin öğrendikleri kavramlara uygun oyun tasarlamaları ve oyunu uygulamaları performans görevi olarak verilebilir. Bu oyunlar, diğer gruplar tarafından gözlemlenir ve hareket kavramlarının uygun şekilde kullanılıp kullanılmadığı değerlendirilir.

BES.7.2.2.
File ve duvar oyunlarına (squash, voleybol, masa tenisi, ayak tenisi, eşli duvar pas oyunu, zıplayan top oyunu vb.) özgü temel hareketler tanımlanır. Oyuna özgü hareket becerilerini öğrencilerin deneyimlemeleri sağlanarak hazır bulunuşluk düzeyleri tespit edilir. File ve duvar oyunlarına örnek olabilecek oyunlar sürece dâhil edilerek hareket becerilerine ilişkin çeşitli sorularla öğrencilerin oyunlardaki hareket becerilerini algılamaları sağlanır. Öğrencilerin hareketi algılamalarını kolaylaştıracak görsel materyaller ile süreç desteklenir. Farklı istasyonlar hazırlanarak öğrencilerin file ve duvar oyunlarına özgü temel hareket basamaklarını uygulamaları sağlanır ve uygulama sırasında kendi hareketlerini yorumlamaları istenir (KB2.14, SDB1.3). Öğrencilerin farklı oyun ve etkinliklerle hareket becerisinin basamaklarını tekrar etmeleri ve bu basamakları göstermeleri sağlanır. Öğrencilere hareket becerilerini farklı oyun türlerinde deneyimleme ve geliştirme fırsatı verilerek öğrencilerin file ve duvar oyunlarına ilişkin hareket becerilerini farklı durumlarda uygulamaları sağlanır (SDB3.1). Bu süreçte öğrencilerin hareketleri gözlemlenir ve öğrencilere bireysel geri bildirimler verilir. Öğrencilerden gruplara ayrılarak öğrendikleri hareket becerilerini içeren kısa bir oyun ya da etkinlik tasarlamaları istenir. Tasarladıkları oyun ya da etkinliği arkadaşlarına uygulatmaları sağlanır (SDB1.2). Hazırlanan oyunlarda öğrencilerin farklı rol ve sorumluluklar (takım lideri, takım kaptanı, gözlemci, uygulayıcı vb.) üstlenmeleri istenir (SDB3.1, D16.3). Uygulamaların sonunda öğrenci gruplarının birbirlerinin oyun ve uygulamalarına ilişkin verileri kaydetmeleri ve değerlendirmeleri sağlanır (KB2.17, SDB2.3). Öğrencilerin hazırladıkları oyun ya da etkinlikler bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

BES.7.2.3
Farklı spor malzemeleri (voleybol topu, masa tenisi raketi, pinpon topu, badminton raketi, çember vb.) öğrencilere sunularak, bu malzemelerle ne tür oyunlar oynanacağı ve hangi spor branşlarına özgü becerilerin sergilenebileceği ile ilgili sorular sorulup öğrencilerde merak uyandırılır (E1.1). Öğrencilere file ve duvar oyunlarındaki taktik ve stratejilere hazırlayıcı oyunların amaçları ve kuralları açıklanarak öğrencilerin oyunlara katılımı sağlanır. Öğrencilerden oyunu deneyimlemeleri ve verilen ipuçlarıyla oyuna ilişkin taktiksel problemleri belirlemeleri istenir. Öğrenciler taktiksel problemlerin çözümüne ilişkin yolları tartışmaları için gruplara ayrılır (SDB2.1). Taktiksel problemlere (alanı savunma, sahaya yerleşim, servis, blok, topa sahip olma vb.) ilişkin grubun güçlü ve zayıf yanlarını analiz etme, pozisyon alma, rakibin hareketlerini takip etme gibi durumların tartışılması ve olası çözüm önerilerinin sunulması sağlanır (SDB3.3). Oyunlar farklı zorluk seviyelerinde tekrarlanarak grupların başarılı olabilmek için daha özgün strateji ve taktik geliştirmeleri desteklenir. Çözüm önerilerini geliştiren öğrencilerin oyunları farklı zorluk derecelerinde oynarken seçtikleri taktik ve stratejileri uygulamaları istenir (SDB3.2). Taktiksel problemler öğrencilerin seviyesine göre çeşitlendirilerek farklı zorluk seviyelerinde sunulur. Farklı taktiksel problemleri (sayı kazanma, atağa karşı savunma yapma vb.) öğrencilerin belirlemeleri, çözüm yolları geliştirmeleri ve sınıf içi oyunlarda belirledikleri taktiklerle kendi çözümlerini uygulamaları sağlanır (E2.5). Oyunlar sırasında öğrenciler gözlemlenir ve takımın kullandığı taktik ve stratejilerin işlevselliği bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

File ve duvar oyunlarındaki hareket kavramlarından birini seçmeleri ve bu hareketin detaylı analizini yapmaları istenebilir. Arkadaşları ile paylaşmak için farklı file ve duvar oyunlarını araştırmaları ve hazırlayıcı özgün oyunlar tasarlamaları istenebilir. Verilen karmaşık yapıdaki bir taktiksel problemin çözüm yollarını bulmaları ve buldukları çözümleri denemeleri istenebilir. Farklı oyun yüzeylerinin (çim, toprak, sentetik vb.) ve farklı ekipmanların (raketler, toplar vb.) oyun dinamiklerini nasıl etkilediğini araştırmaya ve bu etkileri analiz etmeye teşvik edilebilirler. Standart vuruş ve servis tekniklerinin daha zorlu çeşitlerini denemeleri, farklı teknikleri birleştirerek karmaşık vuruş kombinasyonları oluşturmaları istenebilir.

Seçilen spor branşıyla ilgili temel hareket becerilerini video üzerinden gözlemlemeleri ve bu becerilerle ilgili bireysel, eşli ya da grup alıştırmaları yapmaları istenebilir. Dijital kaynaklardan ilgili oyuna ilişkin hareketleri izlemeleri ve bu hareketlerin ilişkili olduğu kavramları sınıflandırmaları istenebilir. Öğrencilere hareket kavramlarını uygulama ve hareket becerilerini geliştirme sürecinde akran desteği sunularak öğrencileri hızlı geri bildirim almaları sağlanabilir. Taktiksel problemler daha temel seviyede sunularak çözüm yollarını bulmalarıve denemeleri istenebilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D5. Duyarlılık, D6. Dürüstlük, D.14.Saygı, D16. Sorumluluk

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı

Öğrencilerin farklı oyun türlerinde güvenli ortam oluşturma ile ilgili bilgi ve becerilere sahip oldukları, doğada gerçekleşen bazı aktiviteleri deneyimledikleri, bahçede oynanan farklı oyun türlerine ilişkin becerilerini geliştirdikleri; iş birliği, iletişim, problem çözme, birlikte karar verme, liderlik ve grup dinamiği sağlama konularında temel bilgi ve yeterliliklere sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin açık alan ve macera etkinliklerine özgü malzemeler, riskler ve önleyici tedbirler hakkındaki bilgilerini değerlendirmek için öğrencilere açık uçlu sorular sorulabilir. Açık alan ve macera etkinliklerine özgü bir parkur (güvenlik, yürüyüş, macera oyunu, nefes egzersizi vb.) oluşturularak öğrencilerin mevcut bilgi ve beceri durumları kontrol edilebilir.

Öğrencilere günlük yaşamlarında karşılaşabilecekleri riskler ve aldıkları güvenlik önlemleriyle ilgili sorular sorulur ve bunları açık alanlarda alınması gereken önlemlerle ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Örneğin bisiklet sürerken kask takmanın önemi, açık havada spor yaparken hava koşullarına uygun kıyafet seçimi gibi konular ele alınabilir. Grup etkinliklerinde sınırları koruma, başkalarının sınırlarına saygı gösterme, tehlikeli durumlardan kaçınma yöntemleri gibi konularıı yorumlamaları istenebilir. Açık alan ve macera etkinliklerine özgü hareket becerileri, öğrencilerin günlük yaşamda gerçekleştirdikleri fiziksel aktivitelerle ilişkilendirilebilir. Örneğin yürüme, koşma, tırmanma, yön bulma gibi beceriler bir doğa yürüyüşü ile ilişkilendirilerek açıklanabilir.

BES.7.3.1.
Açık alan ve macera etkinliklerine uygun ekipmanlar (kamp çadırı, pusula, ip, düdük, harita, tırmanış ekipmanları vb.) öğrencilere gösterilerek tanıtılır ve bunları incelemeleri istenir. "Bu malzemeler hangi durumlarda kullanılır?", "Bu ekipmanlar açık alan etkinliklerinde hangi risklere karşı önlem sağlar?", ‘’Daha önce bu malzemeleri hiç kullandınız mı?” ya da “Bu malzemelere ihtiyaç duyduğunuz oldu mu?’’ gibi sorularla öğrencilerin dikkatleri çekilir (SDB1.1). Bu aşamada öğrencilerden malzemelerin işlevlerine dair kısa açıklamalar yapmaları istenir. Açık alan ve macera etkinliklerinde karşılaşılabilecek riskler açıklanarak bu risklere yönelik önleyici tedbirler (kaygan bir zeminde nasıl hareket edilmesi gerektiği, tırmanış sırasında kullanılacak ekipmanların kontrolü, bisiklete binerken kask kullanımı, hava durumu takibi vb.) hakkında bilgiler verilir. Öğrencilere gruplar hâlinde açık alan ve macera etkinliklerine özgü riskleri belirleme görevleri verilir (SDB2.2). Her grubun belirlenen bir etkinlik senaryosunda (doğa yürüyüşü parkuru, tırmanış etkinliği, kamp ortamı, bisiklete binme vb.) uygulama yaparak süreci deneyimlemesi ve bu süreçte açık alan ve macera etkinliklerine özgü riskleri belirlemesi istenir (SDB3.2). Öğrencilere açık alan ve macera etkinliklerinde önleyici tedbirlerin nasıl alınacağı (tırmanış öncesinde emniyet kemerinin nasıl bağlanacağı, doğa yürüyüşü öncesinde hava durumunun nasıl kontrol edileceği, izcilik yaparken nelerin temin edilmesi gerektiği vb.) uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilere açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin genel uygulamalar yapıldıktan sonra bir etkinlik seçilir ve bu etkinlik öncesi önleyici tedbirleri almaları sağlanır. Aldıkları tedbirlerin doğruluğundan emin olmaları için öğrencilerden bu tedbirleri neden aldıkları ile ilgili açıklama yapmaları istenir (SDB3.3). Farklı gruplara ayrılan öğrencilere açık alan ve macera etkinliklerinde risk algılama ve önleyici tedbir alma becerilerinin değerlendirilmesi için güvenli ortam oluşturma etkinliği (doğa yürüyüşü parkuru, okçuluk yarışmalarının yapılacağı alan düzenlemesi, bisiklet yarışlarının yapıldığı güzergâhı oluşturma, kamp alanı oluşturma vb.) yaptırılır. Grupların oluşturulan farklı macera etkinliği ortamlarını değerlendirmesi sağlanır (KB2.17, SDB2.2). Öğrencilerin davranışları bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir. Bu süreçte öğrencilerin çevre bilincini gözetmeleri ve grup çalışmasındaki sorumluluklarını yerine getirmeleri beklenir (D5.2, E2.2, OB8).

BES.7.3.2.
Açık alan ve macera etkinliklerine özgü farklı malzeme (kamp çadırı, pusula, ip, düdük, baton, harita, tırmanış ekipmanları vb.) ve bazı değerlerin (anda kal, her zaman dikkatli ol, düşüncelerini dürüstçe söyle, farklı deneyimlere açık ol, güvenli ortam oluştur vb.) yazılı olduğu sözleşme metni öğrencilere gösterilir ve tüm öğrenciler tarafından bu sözleşmenin imzalanması sağlanır (E2.4, SDB2.2, D6.2). Açık alan ve macera etkinliklerinde güven oluşturma, iş birliği, iletişim, takım mücadelesi, problem çözme gibi kavramların neden önemli olduğu öğrencilere sorulur ve örnekler üzerinden açıklanır (SDB3.3). El ele tutuşarak, dirsek dirseğe değerek ya da elden ele aktarak tamamlanması gereken bir görev verilerek takım olma yolunda bir adım atmaları sağlanır (SDB2.2). Açık alan ve macera etkin likleri, iletişim, iş birliği, takım mücadelesi ve problem çözme becerilerini geliştirme çerçevesinde yapılandırılır. Açık alan ve macera etkinliklerine (izcilik, oryantiring, tırmanma, kayak, kampçılık, ip/halat etkinlikleri vb.) özgü materyaller öğrencilere tanıtılır ve bilgi verilir. Açık alan ve macera etkinliklerinde kullanılan hareket becerilerinden (yürüme, koşma, tırmanma, yön bulma vb.) örnekler verilerek bu becerilerin açık alanda nerede ve hangi şekilde kullanılabileceği uygulama alanında gösterilir. Engebeli ve bozuk zeminde yürürken baton desteği ile dengeli adım atma, ip/bağ gibi malzemelerle farklı şekillerde düğüm atma, farklı alanlarda (okul bina içi, okul bahçesi, okul çevresindeki yollar vb.) haritayı okuyarak yön belirleme ve pusula kullanımı becerileri uygulamalı olarak gösterilir (SBAB10.1). Açık alan ve macera etkinliği seçilerek bu etkinliğe ilişkin amaç hakkında öğrenciler bilgilendirilir ve öğrencilere etkinliğe özgü hareket becerileri gösterilir. Gösterilen hareket becerilerinin öğrenciler tarafından deneyimlenmesi sağlanarak öğrencilerin açık alan ve macera etkinliklerine özgü hareket becerilerini algılamaları sağlanır. Etkinliğe ilişkin hareket becerileri basamaklara ayrılarak öğrencilerden uygulamaya devam etmeleri istenir. Öğrenciler gruplara ayrılarak uygulama sırasında öğrencilerden açık alan ve macera etkinliklerine özgü hareket becerilerinin basamaklarını göstermeleri beklenir. Öğrencilerden açık alan ve macera etkinliklerinde kullanılan hareket becerilerini farklı durumlarda (hazırlanmış bir haritadaki hedefi pusula yardımı ile bulma, ip kullanarak bir nesneyi çekme, düğüm atma, bir engeli aşmak için ekipman kullanmak vb.) denemeleri istenir (SDB3.2, OB4). Yapılan etkinlik sırasında öğrencilerden “Bu hareketi daha kolay hâle nasıl getirebilirsiniz?” sorusu ile bir sonraki aşama için karar vermeleri beklenir (SDB1.2, SDB2.2). Çeşitli becerilerin kazanılmasının ardından bir macera parkuru oluşturulur. Bu parkurda öğrenciler düğüm atma, ip üzerinde denge sağlama, engeller üzerinden sıçrayarak geçme, nesnelerle daraltılmış alandan nesnelere temas etmeden geçebilme, harita okuyarak hedefe ulaşma gibi hareket becerilerini sergiler. Parkur farklı zorluk seviyelerinde çeşitlendirilerek öğrencilerin hareket becerilerini farklı durumlarda uygulaması sağlanır. Öğrencilere kazandıkları becerileri değerlendirmeler için parkur ya da oryantiring etkinlikleri hazırlama ve takımlar hâlinde küçük yarışmalar düzenleme performans görevi verilebilir (SDB1.2).

BES.7.3.3.
Öğrencilere ‘’Lider kimdir?”, “Lider insan hangi özelliklere sahip olabilir?”, “Lider olmak için neler yapılabilir?’’ gibi sorular sorularak öğrencilerin cevapları üzerinden liderlik özelliklerinin neler olduğu hakkında bilgi verilir ve bu özellikler üzerine saygı çerçevesinde kısa bir tartışma yapılır (SDB2.1, D14.1, E3.10). Tartışmada "Etkili iletişim, planlama, karar verme, güven sağlama, ekip motivasyonu, sorumluluk alma, problem çözme" gibi liderlik özelliklerinin açık alan ve macera etkinliklerinde neden önemli olduğu örneklerle açıklanır. Öğrencilerden bu özelliklere ilişkin grup liderliği özelliklerini tanımlamaları istenir. Açık alan ve macera etkinliklerine özgü farklı liderlik durumları içeren etkinlikler (Bir öğrenci oryantiring sırasında gruptan ayrı düşer ve lider ekibi organize ederek kaybolan üyenin bulunması için bir arama planı oluşturur, açık alan ve macera etkinliklerinde oluşabilecek farklı risk durumlarını canlandırmaları sağlanarak liderden güvenli bir şekilde bu riskli duruma çözüm bulması istenir vb.) tasarlanır (SDB3.2). Her öğrenciye grup liderliği gerektiren farklı özelliklerin yazılı olduğu kartlar ile (grubu güvenli bir şekilde belirlenen bir noktaya yönlendirme, ekipman kullanımını organize etme, bir zorluk karşısında grup kararını yönlendirme vb.) görevler atanır (SDB2.2). Liderlik özelliklerini geliştirmek amacıyla öğretmen tarafından örnek bir liderlik davranışı (grup üyelerinin bir halat köprüsü üzerinden geçerek karşı tarafa güvenli bir şekilde ulaşması sağlama vb.) sergilenir. Öğrenciler küçük gruplara ayrılır ve her gruptaki öğrencilerin sırasıyla liderlik görevi üstlenmesi sağlanır (D16.3). Liderlerden grubunu açık alan ve macera etkinliklerine özgü belirli bir göreve (harita ve pusula yardımıyla bir hedefi bulma, bir engeli aşmak için iş birliği yapma v.) yönlendirmeleri beklenir (E2.3). Görev sırasında liderin etkin iletişim kurma, hızlı karar verme, grubu etkili bir şekilde yönlendirme gibi açık alan ve macera etkinliklerinde grup liderliği özelliklerini göstermesi sağlanır. Etkinlikler tamamlandıktan sonra öğrencilerden bir araya gelerek liderlik sürecine dair tecrübelerini paylaşması istenir (E3.5, SDB1.1). Her liderden karşılaştığı zorlukları ve bu zorlukları nasıl aştığını grup üyelerine aktarması beklenir. Grup üyeleri de liderin davranışlarını değerlendirir ve liderlik özelliklerinin görev sırasında nasıl uygulandığını tartışır (SDB2.3). Etkinlik sonunda öğrencilerden bir sonraki liderlik deneyimlerinde uygulayabilecekleri yeni yaklaşımlar belirlemeleri istenir. Öğrencilerin liderlik davranışları analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Açık alan ve macera etkinliklerinde farklı durum senaryolarında gerçekleşebilecek risklere karşı önleyici tedbirler almaları istenebilir. Ayrılıp birleşme (jigsaw) tekniği ile öğrencilerin farklı açık alan ve macera etkinliklerinde uzmanlaşmaları ve grup arkadaşlarına öğretmeleri sağlanabilir. İş birliği, iletişim, takım mücadelesi, güven oluşturma ve problem çözmeyi geliştirici oyunlar hazırlamaları ve arkadaşlarıyla oynamaları istenebilir. Açık alan becerilerini (ip bağlama, harita okuma, yön bulma vb.) farklı durumlarda (rüzgârlı ya da yağmurlu havada, spor salonunda, okul koridorunda, yürürken ya da durarak vb.) uygulamaları istenebilir. Farklı açık alan ve macera etkinlikleri, ortamlar, hava koşulları, grup büyüklükleri ve katılımcıların bireysel özellikleri (deneyim seviyesi, fiziksel dayanıklılık vb.) için detaylı ve kişiselleştirilmiş güvenlik protokolleri tasarlamaları ve uygulamaları istenebilir. Standart hareketlerin daha zorlu örüntülerini denemeye ve farklı teknikleri birleştirerek karmaşık hareket kombinasyonları (kısa zamanda kamp alanı oluşturma, buz tırmanışı, zor engellerden oluşan parkur yarışması vb.) oluşturmaya teşvik edilebilirler.

Açık alan ve macera etkinliklerinde güvenlik ile ilgili önlemler alınmadığında oluşabilecek durumları dijital kaynaklardan izlemeleri istenebilir. Açık alan ve macera etkinliklerinde kullanılan güvenlik malzemelerinin (kask, düdük, harita, emniyet kemeri vb.) hangi durumlarda kullanıldığını açıklamaları istenebilir. Açık alan ve macera etkinliklerine özgü becerileri zorluk seviyesi düşük parkurlarda kendi seviyesinde ve kendi hızında yaparak ilerlemesi sağlanabilir. Açık alan ve macera etkinliklerine özgü becerilerini geliştirmek için akran desteği ile çalışmalar yapmaları sağlanabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D4. Dostluk, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere beden eğitimi ve spor alanında öncü olmuş bazı kişiler hakkında bilgi sahibi oldukları, bir yörenin halk oyununa ilişkin temel becerileri geliştirdikleri ve farklı geleneksel oyunları oynayarak bu oyunlara ilişkin çeşitli hareket becerilerine sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilere beden eğitimi ve spor alanında öncü olmuş, başarılar elde etmiş kişilerle ilgili açık uçlu sorular sorulabilir. Halk oyunlarına yönelik hazır bulunuşluk düzeylerini değerlendirmekamacıyla basit ritimli müzikler eşliğinde halk oyunu adımlamaları yapmaları istenereköğrencilerin adımlamaları gözlem formu ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden daha önce oynadıkları geleneksel oyunları söylemeleri istenerek seçecekleri oyunlara birlikte karar vermeleri ve bu oyunları hep beraber oynamaları sağlanabilir. Oyunlar sırasında öğrencilerin beceri seviyeleri gözlem formu ile değerlendirilebilir.

İlkleri başardığımız (ilk madalya, ilk kez temsil, en çok kazanılan madalya vb.) olimpik ya da paralimpik oyunlardan hareketle öğrencilerden bu tip başarı hikâyelerinin önemini yorumlamaları istenebilir. Öğrencilerden yaşadıkları bölgede oynanan halk oyunlarına örnekler vermeleri ve bu oyunlara ilişkin hareketleri göstermeleri istenebilir. Öğrencilerden Kırkpınar Yağlı Güreşleri, Elmalı Yağlı Güreşleri gibi uzun yıllardır var olan geleneksel oyun organizasyonlarını incelemeleri, günümüzde gerçekleşen organizasyonlarla benzerlik ve farklılıklarını arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir.

BES.7.4.1.
Türk sporunda öncü olmuş, ilklere imza atmış, ülkemizi temsil etmiş kişilerin hayatları ve başarılarını içeren tanıtım kartları hazırlanır. Bu kartlar öğrencilere dağıtılır. Öğrencilere seçtikleri kişi hakkında araştırma yapmaları için zaman verilir. Araştırmalarını tamamlayan öğrencilerden, o kişinin hayatı ve başarılarıyla ilgili hikâyeler oluşturmaları ve bu hikâyeleri sınıfta arkadaşlarına anlatmaları istenir (SDB1.2, SDB2.1). Bu sayede öğrencilerin Türk spor tarihinde izler bırakmış kişilere ilişkin farkındalık kazanmaları ve bu öncü isimlerle bağ kurmaları sağlanır (OB1, D19.2). Arkadaşlarından dinledikleri sporcuların hayatlarından yola çıkarak bazı öncü isimlerin hayat kesitlerini (Selim Sırrı Tarcan'ın beden eğitimi derslerini başlatma süreci, Halet Çambel'in olimpiyatlara katılım hikâyesi vb.) canlandırmaları (yaratıcı drama, doğaçlama, pandomim vb.) istenir. Bu etkinlikler yoluyla öğrencilerin geçmiş ile bağ kurmaları ve bu alanlarda ülkesini temsil edenleri takdir etmesi sağlanır (D19.1, E1.1, SDB3.1). Öğrencilerden ayrıca sporculardan ilham alarak kendi hikâyelerini oluşturmaları ve bunları bir anlatı olarak sunmaları istenir. Bu hikâyelerde, sporcunun hayallerine ulaşma süreci, yaşadığı zorluklar, bunları nasıl aştığı gibi ayrıntıların yer alması beklenir (SDB3.2, E1.3). Öğrencilere öğrendikleri bilgileri kullanarak kendi seçtikleri bir öncü sporcunun başarılarını ve katkılarını anlatan poster hazırlama performans görevi verilebilir (SDB1.2, OB4). Hazırlanan posterler okul panosunda sergilenerek diğer öğrencilerin de Türk spor tarihine olan ilgisi artırılır.

BES.7.4.2.
Farklı yörelerin halk oyunları (zeybek, hora, bar, halay, teke, kafkas vb.) anlatılarak ya da izletilerek bu oyunların kültürümüzdeki önemi üzerine öğrencilerin görüşlerini paylaşmaları istenir (OB2, OB5, SDB2.1). Öğrencilere daha önce oynadıkları halk oyunu oynatılır ve bu oyunu oynayabilme seviyesine ilişkin mevcut durumları anlaşılır. Öğrencilerin daha önce öğrendikleri halk oyunu ile ilgili eksikleri varsa bu halk oyunu ile ilgili basamaklama ve uygulama alıştırmaları öğretmenin yönlendirmesiyle tekrarlanır. Grup hazır olduktan sonra farklı yörelere ait halk oyunlarında kullanılan müzikler öğrencilere dinletilerek öğrencilerin dikkati çekilir ve öğretmen ya da belirlenen halk oyununu bilen bir öğrenci tarafından bu yörenin halk oyunları adımlamaları gösterilir. Öğrencilerin, izledikleri hareket becerilerini bulundukları yerde deneyerek halk oyunlarına ilişkin hareket becerilerini algılamaları sağlanır. Daha sonra öğrencilerden öğretmen yönlendirmesiyle bu hareket becerilerini bireysel, eşli ya da grup hâlinde denemeleri istenir. Öğrencilerin bu süreçte dikkatli şekilde geri bildirimleri takip ve harekete ilişkin becerileri tekrar etmeleri sağlanır (E3.2). Öğrenciler gruplara ayrılır ve her grubun alıştırmayı tekrar ederken hareket becerisinin basamaklarını göstermesi beklenir (D16.3). Bu alıştırmalar sırasında gruplar öğretmen tarafından gözlemlenir ve ögeri bildirimler verilerek öğrencilerin hareketlerin basamaklarını doğru formda yapmaları sağlanır. Seçili halk oyunu yöresine ilişkin tüm hareket basamakları tamamlanıncaya kadar bu alıştırmalar bireysel, eşli, ya da grup olarak devam ettirilir ve öğrencilerin seçili halk oyunlarına ilişkin hareket becerilerini göstermeleri sağlanır (E1.3). Hareket becerileri ile ilgili alıştırmaların müzik eşliğinde gerçekleşmesi sağlanır ve geri bildirimler ile öğrencilerin beceriyi uyum ile yapma süreci desteklenir (SDB3.1). Bu süreçte özellikle beceriyi yapmakta zorlanan öğrencilerin akran öğretimi çerçevesinde birbirlerine ritim ve hareket öğretiminde destek olmaları sağlanır (E2.2, D4.1). Çalışmaların sonunda öğrencilerden halk oyununa özgü hareket becerilerini sergileyen kısa bir gösteri hazırlamaları istenir (OB9, SDB2.2). Bu gösterilerdeki öğrenci performansları analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Seçilen bazı gösterilerin bayram ve törenlerde grup tarafından sergilenmesi sağlanabilir.

BES.7.4.3.
Güreş türleri (yağlı, karakucak, aba, şalvar vb.), okçuluk, aşık oyunu ve cirit gibi geleneksel oyunlara özgü farklı spor malzemeleri (güreş ayakkabısı, kispet, ok, yay, aşık kemiği vb.) ya da bu malzemeler ile ilgili görsel içerikler öğrencilere gösterilerek öğrencilerin dikkati çekilir (E1.1). Bu geleneksel oyunların tarihçesi, öğretildiği kurumlar (güreş tekkesi, okçular tekkesi vb.) ve bu oyunlardan hangilerinin bugün hâlâ var olduğunu öğrencilerin sorgulaması sağlanarak kültürel mirasın sürekliliği üzerinde durulur (D19.1). Bu oyunlardan hareketle öğrencilerden günümüzde oynanan oyunlara örnekler vermeleri istenerek oyunların benzerlik ve farklılıkları üzerinde durulur (SDB1.1, SDB2.3). Geleneksel oyunların kültürümüzdeki yeri ve önemi üzerine öğrencilerin yazılı ve görsel kaynaklardan bilgi toplamaları sağlanır (KB2.6, OB1, OB5). Malzemelerin nasıl kullanılması gerektiği öğrencilere gösterilir ve ilgili oyunlar tanıtılır. Tanıtılan bu oyunların yapısı, amaçları, kuralları gibi konularda bilgi verildikten sonra öğrencilere bu oyunlarda gerekli becerilerin neler olabileceği sorularak öğrencilerden fikirlerini gerekçeleriyle açıklamaları istenir (SDB3.3). Verilen cevaplar öğretmen tarafından yönlendirilerek oyunda gerekli beceriler gösterilir. Bu süreç ile öğrencilerin seçili geleneksel oyunlara ilişkin hareket becerilerini algılamaları sağlanır. Geleneksel oyunların (güreş, okçuluk, aşık oyunu vb.) amaçları ve kuralları öğrencilere aktarıldıktan sonra yarışma odağı olmadan bu oyunlar öğrencilere oynatılabilir. Bireysel ya da takımla oyun ya da alıştırmaları tekrarlayan öğrencilerden gerekli hareket becerilerini göstermeleri istenir. Öğrencilerin seçilen oyunda ilgili hareket becerilerini bireysel, eşli ya da grup alıştırmaları yoluyla tekrar etmeleri sağlanır. Seçilen oyunlar hazırlayıcı oyun, esnek kurallı oyun ve tam kurallı oyun formlarında oynatılarak öğrencilerin hareket becerilerini farklı ortamlarda uygulamaları sağlanır. Farklı geleneksel oyunlar seçilerek bu öğrenme döngüsünün sürdürülmesine ve öğrencilerin çeşitli geleneksel oyunları deneyimlemelerine olanak verilir (SDB3.1). Çeşitli geleneksel oyunları tanıyan ve uygulama fırsatı bulan öğrencilerden mini geleneksel oyun şenliği düzenlemeleri istenebilir (E2.3, SDB2.2). Öğrencilerin seçili oyunlara ilişkin hareket becerileri kontrol listesi ya da bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Beden eğitimi ve sporun öncü insanları ile ilgili film ve belgeselleri izlemeleri ya da onlar hakkında yazılan kitap ya da gazete haberlerini araştırmaları istenebilir. Belirli bir yöre üzerine bir halk oyunu gösterisi hazırlamaları ve millî bayramlarda (23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı) sınıf ya da okulda gösteri yapmaları istenebilir. Halk oyunlarının kültürümüzdeki önemi üzerine araştırma yapmaları istenebilir. Geri dönüşüm veya doğal malzemeler kullanarak geleneksel spor malzemelerini tasarlamaları ve bu malzemeler ile etkinlik düzenlemeleri istenebilir.

Beden eğitimi ve sporun öncü insanlarının yaptıklarını kronolojik olarak hazırlamaları istenebilir. Basit ritimli halk oyunları hareketleri görev olarak verilip alıştırma yapmaları istenebilir. Geleneksel halk oyunlarımızdaki ritim ve hareketleri izleyerek bunlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları belirlemeleri istenebilir. Bir geleneksel spor dalında öğrendikleri hareket becerilerini oyun sırasında uygulamaları sağlanabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.2. İş Birliği, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D5. Duyarlılık, D14. Saygı

Öğrencilerin farklı hücum oyunlarını deneyimledikleri, oyun ve etkinliklerde kullanılabilecek temel bilgi ve becerilere sahip oldukları, temel hücum ve savunma stratejilerini geliştirdikleri kabul edilir.

Öğrencilere bir hücum oyunu oynatılabilir. Bu oyun sırasında öğrencilerin beceri ve taktik/strateji uygulayabilme durumları gözlemlenebilir.

Oynadıkları hücum oyunları ile ilgili sorular sorulabilir. Daha önce oynadıkları hücum oyunlarının beceri ve taktiklerini göstermeleri istenerek bu beceri ve taktikleri farklı hücum oyunlarıyla ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Hızlı hücum, boşluk yaratma gibi örnekler üzerinden bazı taktikler gösterilerek başka hangi oyunlarda bu taktiklerin kullanılabileceğini örneklendirmeleri istenebilir.

BES.7.5.1.
Bir önceki sınıf düzeyinde seçilen hücum oyunundan (futbol, basketbol, hentbol, frizbi, hokey vb.) farklı bir oyun seçilir ve bu oyunun özellikleri, kuralları ve kavramları ile ilgili açıklamalar yapılır. Seçilen oyunun amacı, temel kuralları ve dikkat edilmesi gereken konuların örnek durumlar üzerinden soru, ipucu ve açıklamalarla öğrenciler tarafından anlaşılması sağlanır. Oyunun amacına ulaşabilmesi için ihtiyaç duyulan taktik ve stratejileri (alan savunması, topa sahip olmayı sürdürme vb.) öğrencilerin anlayabilmeleri için örnekler verilir ve öğrencinin ilgili kavramları (alan kullanımı, pozisyon alma, savunma açıkları, hızlı ve doğru karar verme, zamanlama, sonlandırma vb.) ayırt etmeleri sağlanır. Öğrencilere bu alanda grup olarak taktiği uygulayabilmek için hangi bilgi ve becerilere ihtiyaç olduğu sorularak hem beceri ile kavramlar arasında ilişki kurmaları hem de bu becerilere ulaşabilmek için düzenleme yapmaları sağlanır (SDB1.2, E1.4). Öğrencilere bu kavram ve becerileri sergileyebilecekleri oyunlar oynatılır ve öğrencilerin gözlem ve geri bildirimler yoluyla ilgili kavramlara (alan kullanımı, pozisyon alma, hızlı ve doğru karar verme, zamanlama vb.) uygun hareket etmeleri sağlanır (E2.5). Öğrencileri hücum oyunlarına hazırlayan, öğrencilere hareket kavramlarını uygulama ve taktiksel farkındalığı geliştirme fırsatı sunan oyunlar hazırlama performans görevi verilebilir. Aynı zamanda öğrencilere öz değerlendirme formu uygulanarak performans görevine ilişkin kendilerini değerlendirmeleri istenebilir (KB2.17, SDB1.3).

BES.7.5.2.
Seçilen hücum oyunu esnek kurallı formuyla oynatılarak süreç başlatılır. Daha sonra soru ve ipuçlarıyla öğrencilerin ihtiyaç duydukları becerileri algılamaları sağlanır. Öğrencilerin hücum oyunlarına ilişkin algıladıkları becerilerin basamaklarını (basketbolda şut çalışması için duruş, top tutuşu, ayak pozisyonu, hedefe odaklanma, bilek ve elin hareketi vb.) bireysel ya da grup olarak göstermeleri istenir. Beceri çalışmaları yapıldıktan sonra oyun, düzenlenmiş formuyla tekrar oynatılır. Oyuna ait ihtiyaç duyulan becerilerin bireysel ya da gruplar hâlinde çalışılması sağlanır. Yeni ve farklı etkinlikler hazırlanarak öğrencilerin hareket becerilerini tekrar ve çeşitlendirmelerle farklı durumlarda uygulamaları sağlanır (SDB3.2). Bu süreçte öğrencilerin becerilerinin gelişmesi için oyunu sürekli tekrar etmek yerine oyun-alıştırma-oyun döngüsü kullanılarak uygulama çalışmaları değiştirilir (E1.3). Oyunlar öncesinde adil oyun anlayışına uygun davranışlar vurgulanarak oyunun bitiminde haftanın adil oyun anlayışına uygun davranan takım seçilerek ödüllendirilebilir
(BEOSAB8.). Adil oyun anlayışı vurgulanırken oyunlarda kendilerine yapılmasını istemedikleri davranışları başkalarına da yapmamaları gerektiği örnekler üzerinden açıklanır, oyunlar bittiğinde oyunun kazananını ve oyunlara katılanı tebrik etmeleri için öğrencilere fırsat verilir (D5.1, D14.1, E2.1). Bu öğrenme çıktısı hücum oyunlarının becerilerini geliştiren farklı oyun ve etkinliklerle de yapılandırılabilir. Beceri istasyonları kurularak öğrencilerin hareket becerileri bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

BES.7.5.3.
Hücum oyunlarına özgü yapılandırılmış bir öğrenme çerçevesi içerisinde öğrencilerden kavram, beceri ve taktiklerin bir bütün içerisinde olması konusunu tartışmaları istenir (KB2.18). Hücum oyunları içerisinde uygulama öncesi ya da uygulama aralarında sorularla öğrencilerin oyundaki taktiksel problemi (boşluk oluşturma ve boşlukta hareket etme, topa sahip olma, kenar oyunu, hücum ve savunma vb.) belirlemeleri sağlanır. Problem belirlendikten sonra öğrencilere grup olarak düşünmeleri ve çözüm önerilerini belirlemeleri için zaman verilir (SDB2.2, SDB3.3). Belirledikleri farklı çözümleri uygulama sırasında gösteren öğrencilerden problemin çözümüne ilişkin öneriler sunmaları istenir. Öğrencilerin grup olarak çözüm ile ilgili verdikleri kararı uygulayabilmeleri için ihtiyaç duyulan becerileri alıştırmalar yoluyla geliştirmeleri istenir (BEOSAB1.1). Sonrasında çözüm ile ilişkili belirledikleri taktik ya da stratejiyi oyun içerisinde göstermeleri sağlanır. Öğrencilerden sırasıyla problemi belirlemeleri, çözüm önerileri geliştirmeleri, ihtiyaç duyulan becerileri çalışmaları ve oyunda uygulamaları istenir (E2.5, E3.3, SDB3.2). Bu döngü öğrenme ortamı içerisinde çeşitlendirilerek işletilebilir. Öğrencilerin taktik ve strateji geliştirmelerine yardımcı olmak için “Bu oyunda amaç ne?”, “Bu amaca ulaşmak için hangi becerilere ihtiyacınız var?”, “Bu durumda ne yapmanız gerekiyor?”, “İlk stratejiniz neydi?”, “Bu sorunu çözmek için kaç strateji denediniz?” gibi sorular sorulur (SDB1.2). Öğrencilere gruplara ayrılıp oyun oluşturma, oluşturdukları oyuna özgü taktik ve stratejileri belirleme ve bunu oyunda uygulama performans görevi verilebilir.

Öğrencilerden seçilen hücum oyununa ilişkin maçları video analizleri ve performans verileriyle incelemeleri, oyun stratejilerini tespit etmeleri ve bu verilerden yola çıkarak kendi taktiklerini geliştirmeleri istenebilir. Hücum ve savunmada karar almalarını gerektiren roller verilip oyunlarda uygulamalara katılmaları sağlanabilir.

Dönüşümlü hücum ve savunma alıştırmaları hazırlanarak öğrencilerin geçişleri anlamaları sağlanabilir. Hücum oyununda bir taktiksel problem sunularak öğrencilerden akran desteği ile bu problemi basamaklamaları ve uygulamaları istenebilir. Seçilen hücum oyununun hareket becerilerini basamaklama sürecine ilişkin görsel ya da yazılı materyaller sunulabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D4. Dostluk, D13. Sağlıklı Yaşam

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı

Öğrencilerin egzersiz, nabız gibi temel kavramları bildikleri; fiziksel uygunluğun bileşenlerini öğrendikleri ve bu bileşenlere özgü becerileri uygulayabilir düzeyde oldukları; uygulama sırasında sorumluluk gerektiren rolleri üstlenebilecek seviyede oldukları kabul edilir.

Öğrencilere egzersiz sırasında vücutlarında meydana gelen fizyolojik değişimleri ve fiziksel uygunluğun bileşenlerini açıklayabilmelerine yönelik açık uçlu sorular sorulabilir. Ayrıca öğrencilerin mevcut fiziksel uygunluk seviyeleri fiziksel uygunluk testleri ya da gözlem formu ile tespit edilebilir.

Öğrencilerden günlük yaşamlarında nabız ölçtükleri ya da fiziksel aktiviteler sırasında nefes alma hızlarının değiştiğini fark ettikleri durumları paylaşmaları istenebilir. Bu süreçte, deneyimledikleri fiziksel değişimlerin nedenleri üzerine tartışma yapmaları sağlanabilir. Fiziksel aktivitelerde kullanılan malzemelere (egzersiz lastiği, balon vb.) ilişkin önceki deneyimlerini paylaşmaları ve bu malzemelerin hangi kas gruplarını çalıştırabileceğine dair tahminlerde bulunmaları istenebilir. Fen bilimleri dersiyle bağlantı kurularak egzersiz sırasında gerçekleşen değişimler üzerinden vücut sistemleri konusu tartışmaya açılabilir. Enerji üretimi, kas hareketleri ve solunum kapasitesi arasındaki ilişkiyi anlamalarına yardımcı olmak için günlük yaşamdan bir fiziksel aktivite örneği vermeleri ve bu aktivitenin vücutları üzerindeki etkilerini açıklamaları istenebilir. Öğrencilerden kendi günlük aktivitelerinde fiziksel uygunluğun bileşenlerini (esneklik, dayanıklılık vb.) geliştirmek için neler yapabileceklerini ve deneyimlerini paylaşmaları istenebilir.

BES.8.1.1.
Farklı materyaller (nabız ölçer, direnç lastiği, üfleme balonu vb.) kullanılarak öğrencilerin dikkati çekilir. Nabız ölçme, üfleme balonu kullanma gibi yöntemlerin hangi değişkenleri ölçmek için kullanıldığına dair sorular sorularak öğrencilerin bilgi ihtiyaçlarını fark etmeleri sağlanır (SDB1.1, OB1). Öğrencilerin verdiği yanıtlar üzerinden nabız, oksijen kullanımı, iskelet kasları, egzersizin niteliğini desteklemede etkin olan diğer kaslar, kan dolaşımı ve metabolizma, enerji üretimi, iç denge (homeostasi), yorgunluk gibi konular hakkında kısa açıklamalar yapılır. Bu açıklamaların ardından öğrencilerden egzersiz fizyolojisine ilişkin bazı temel kavramları belirlemeleri ve bu kavramlara ilişkin bazı örnekler (metabolizma kavramı için yediğimiz besinlerin enerjiye dönüşmesi, solunum kavramı için egzersiz sırasında nefes alıp verme hızının artması, iç denge-homeostasi kavramı için vücudun sıcak havada terleyerek ısı dengesini sağlaması, yorgunluk kavramı için yorulmanın nedenleri vb.) vermeleri istenir (E3.2). Paylaşılan örnekler üzerinden hangi egzersizlerin yapılabileceğini tartışmaları istenir (KB2.18, D4.2). Öğrencilerden dinlenme hâlindeyken nabızlarını ölçüp kaydetmeleri istenir. Ardından belli bir süre tempolu koşu, ip atlama gibi egzersizleri farklı yoğunluklarda gerçekleştirmeleri ve aktivite sonrası tekrar nabız ölçümleri yaparak dinlenme hâlindeki değerleriyle karşılaştırmaları istenir (KB2.7, SDB1.2). Yapılan bu aktivitelerin vücut sistemleri ile ilişkisine dair sorularla öğrencilerin düşünmeleri ve konuya odaklanmaları sağlanır (E3.2). Öğrencilerin bu süreçte kalp atış hızı, oksijen ihtiyacı ve enerji üretimi arasındaki ilişkiyi tartışmalarıve vücudun artan enerji ihtiyacını karşılamak için ne gibi tepkiler verebileceğini fark etmeleri sağlanır. Öğrencilerin solunum kapasitesini gözlemlemeleri için dinlenme hâlinde ve egzersizden sonra balon şişirme yöntemi kullanılır, öğrencilerden dinleme ile egzersizden sonra balonun şişme derecelerini karşılaştırmaları istenir (KB2.7). Öğrencilerin solunum kapasitesindeki bu değişimin nedenlerini tartışarak solunum sistemi, kas hareketleri ve oksijen ihtiyacı arasındaki bağlantıyı fark etmeleri sağlanır (SDB2.1). Değişken ağırlıktaki nesneleri taşıma gibi farklı kas gruplarını çalıştıran egzersizlerde öğrencilerin uygulamaları yapmaları istenir. Bu etkinlikler sırasında kas iskelet sistemini nasıl kullandıklarını analiz etmeleri istenir. “Hangi kas grupları aktifti?” ve “Bu hareketi daha verimli nasıl gerçekleştirebilirsiniz?” vb. sorular yöneltilerek öğrencilerin eleştirel düşünme eğilimlerini geliştirmelerine rehberlik edilir (E3.10). Fiziksel hareketlerin ardında yatan kas kasılması, enerji harcama ve hareket verimliliği süreçlerini uygulayarak ve gözlemleyerek öğrenmeleri sağlanır (SDB1.1, SDB1.2). Yapılan tüm bu etkinlikler gözden geçirilerek öğrencilerin egzersiz sırasında vücutlarında meydana gelen fizyolojik değişimleri açıklamaları sağlanır. Performans görevi kapsamında öğrencilerden birbirlerinin performansını gözlemleyecekleri ve geri bildirim verebilecekleri bir istasyon hazırlamaları istenir (E2.2, SDB2.2). Öğrencilerin nabız, solunum, kas hareketleri gibi temel fizyolojik değişimleri deneyebilecekleri istasyonlarda bir grup öğrenci, uygulamaları sırayla yaparken diğer gruptaki öğrencilerin arkadaşlarının performanslarını gözlemlemeleri ve arkadaşlarına geri bildirim vermeleri sağlanır (SDB2.3). İstasyonun sonunda öğrencilerden istasyon sırasında gözlemledikleri fizyolojik değişimleri (nabız artışı, solunum hızlanması, kas hareketleri) analiz etmeleri ve bu değişimlerin günlük yaşamla ilişkisini açıklamaları beklenir (SDB3.3). Öğrencilerin egzersiz sırasında vücutlarında meydana gelen fizyolojik değişimleri açıklayabilme yeterliği açık uçlu sorular ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin istasyon çalışmalarını değerlendirmek amacıyla da bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.

BES.8.1.2.
Daha önce yapılmış bazı fiziksel uygunluk testlerinin (şınav, mekik, otur, uzan, bükülü kol asılma, durarak uzun atlama, el kavrama kuvveti vb.) sonuçları öğrencilere gösterilir ve öğrencilerden bu sonuçların ne anlama geldiğini açıklamaları istenir. Bu testlerden bazıları bir grup üzerinde uygulanır ve öğrencilerin ölçüm sonuçları kaydedilir. Farklı ölçümlerin yapılacağı alanlar öğrencilerle hazırlanır ve ölçüm öncesinde öğrencilere testlerle ilgili bilgilendirmeler yapılır. Test öncesi hazırlıklar tamamlandıktan sonra (ısınma, sağlık kontrolü, uygun kıyafet, alan kontrolü vb.) öğrencilerin testlere sırayla katılmalarıı sağlanır. Testler önce antropometrik ölçümlerle başlatılır ve ardından öğrencilerin özellikleri ile uygun testler dikkate alınarak farklı ölçümlerle sürdürülür (otur-uzan, kol hareket sürati, durarak uzun atlama, bükülü kol asılma, 30 sn. mekik, şınav, flamingo denge vb.). Test sonuçları dijital ortamda ya da yazılı olarak kaydedilir ve öğrenciler ile sonuçlar paylaşılır (OB7). Bu süreçle öğrencilerin fiziksel uygunluk düzeyini fark etmeleri sağlanır (SDB1.1). Öğrenciler gruplara ayrılarak testlerde yer alan fiziksel uygunluk bileşenlerine yönelik egzersiz türlerini sıklık, yoğunluk ve süre prensiplerini göz önünde bulundurarak uygularlar. Örneğin kuvvet bileşeni ile ilgili testler yapılmışsa kuvvet geliştirici egzersiz planı örneği öğrencilerle paylaşılarak bu planda yer alan egzersiz örnekleri derslerde uygulanır (D13.2). Öğrencilere vücut ağırlığı ya da direnç lastiği ile yapılabilecek egzersiz örnekleri sunularak sıklık ve yoğunlukta dikkat edilmesi gerekenler açıklanır. Örnek egzersiz planları uygulandıktan sonra öğrencilerden grup hâlinde seçtikleri ya da öğretmen tarafından belirlenen fiziksel uygunluk bileşeni üzerine egzersiz planı hazırlamaları istenir (SDB1.2, SDB2.2). Gruplar tarafından hazırlanan egzersiz planları öğretmen tarafından kontrol edilir ve geri bildirimler verilir. Verilen geri bildirimler doğrultusunda grupların egzersiz planlarının eksiklerini gidermesi ve örnek bir egzersiz uygulaması yapması sağlanır. Yapılan hareketlerin sayısı ve süresi öğrenciler tarafından not edilir. Grup olarak egzersiz planı hazırlayan ve örnek uygulamaları deneyimleyen öğrencilerden kendi fiziksel uygunluk seviyelerine göre seçtikleri bileşenleri geliştirmeye yönelik egzersiz planı hazırlama performans görevi verilebilir (E1.5, SDB1.2). Bunun dışında öğrencilerin hazırladıkları egzersiz planına uyma durumunun takibi için egzersiz türü, sıklığı, süresi ve yoğunluğu bilgilerinin yer aldığı ve dönem boyunca bu bilgileri dolduracakları bir portfolyo hazırlamaları istenebilir (OB7).

Öğrencilere fiziksel uygunluk geliştirici grup etkinliklerinde rehberlik veya liderlik yapma fırsatları sunulabilir. Öğrencilerden kendi nabız ve solunum ölçüm sonuçlarını analiz ederek sınıf arkadaşlarına sunmaları istenebilir. Dijital araçlar kullanılarak fizyolojik kavramları açıklayan bilgi kartları veya posterler tasarlanabilir. Egzersiz sırasında hücrelerde meydana gelen değişiklikleri (mitokondriyal aktivite, ATP üretimi, laktik asit birikimi, kas lifi tipleri ve adaptasyonları, hormonal değişiklikler vb.) derinlemesine araştırmaları istenebilir. Kendi bireysel ihtiyaçlarına, hedeflerine ve yaşam tarzlarına uygun uzun süreli egzersiz programları tasarlamaları ve uygulamaları sağlanabilir.

Öğrencilerin fizyolojik kavramları açıklayan basit bilgi kartları tasarlamaları, hafif bir egzersiz sırasında (1 dakika boyunca yerinde zıplama vb.) solunum hızlarındaki ve nabızlarındaki değişiklikleri gözlemlemeleri sağlanabilir. Öğrencilerden dijital araçları kullanarak bir fizyolojik kavramı basit ve görsel bir şekilde anlatan posterler hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerden örnek egzersiz planı hazırlama sürecini desteklemek için farklı egzersiz planlarını incelemeleri, dijital araçlar yardımıyla egzersiz uygulamalarını incelemeleri istenebilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Öz Yansıtma, SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.2. Esneklik

D1. Adalet, D6. Dürüstlük, D12. Sabır, D16. Sorumluluk

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin farklı spor branşlarına hazırlayıcı oyun ve etkinliklere katılarak farklı oyun türlerine ilişkin ve spora hazırlayıcı hareket becerilerini sergileyebildikleri, kişisel ve sosyal sorumluluk gerektiren rolleri üstlenebilecek seviyede oldukları, liderlikle ilgili rolleri deneyimledikleri ve adil oyun ilkelerini bildikleri kabul edilir.

Farklı spor branşlarına ilişkin beceri ve motorik özelliklerin yer aldığı oyun ya da parkurlar oluşturulabilir. Spor ortamlarında farklı rol ve sorumluluklarını algılamaya yönelik “Spor ortamında oyunculuk dışında ne tür roller vardır?” sorusu sorulabilir. Öğrencilerden izledikleri müsabakalarda karşılaştıkları adil oyun anlayışına uygun sporcu davranışlarını paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerin hareket becerileri ve fiziksel uygunluk seviyeleri kontrol listesi ya da gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Seçilen spor branşına ilişkin becerileri sergileyebilecekleri etkinlikler düzenlenerek öğrencilerin ön öğrenmeleri ile bağlantı kurmaları sağlanabilir. Öğrencilerden oyun ve fiziksel aktivite ortamlarında liderlik ve farklı sorumluluklar üstlenmenin önemini açıklayan örnekler vermeleri istenerek günlük yaşamda bu sorumlulukların önemi ile ilgili fikir yürütmeleri ve anlayış geliştirmeleri sağlanabilir. Medyada yer alan adil oyun anlayışına uygun sporcu davranışlarını araştırmaları, seçtikleri örnek davranışı arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir.

BES.8.2.1.
Seçilen spor branşına ilişkin malzemeler tanıtılarak öğrencilerin dikkati çekilir ve bu malzemelerin ne işe yaradığı sorularak malzemelerin işlevlerini düşünmeleri sağlanır (E1.1). Malzemelerin nasıl kullanılması gerektiği açıklanır ve seçilen spor branşına ilişkin hareketler gösterilir. Bu esnada öğrencilerin hareketi denemesi sağlanarak “Bu hareketleri yaptığımızda vücudunuzun hangi bölümleri daha aktif olarak kullanılıyor?”, “Hareketi yaparken dikkat ettiğiniz en belirgin özellik neydi?” vb. sorularla seçilen spor branşındaki hareket becerilerini algılamaları sağlanır. Öğrenciler seçilen spor branşına ilişkin hareket becerilerini uygularken her aşamada gerekli açıklamalar yapılır. Uygulama sırasında hareketi yaparken vücut açılarıyla ilgili sorular sorularak beden farkındalığının artırılması sağlanır. Ayrıca öğrencilerin hareket sırasında hissettikleri duyguları ifade etmeleri ve zorlandıkları noktaları fark etmeleri için “Bu adımı daha iyi yapabilmek için neyi değiştirmelisiniz?” sorusu yöneltilir (SDB1.1, SDB1.2, SDB1.3). Öğrencilerden gruplara ayrılarak seçilen spor branşına ilişkin algıladıkları becerilerin basamaklarını (voleybolda smaç çalışması için adımlama, sıçrama, kolu açma, topa vurma ve düşme vb.) uygulamalar sırasında göstermeleri istenir. Öğrencilere kendi yeterliklerini güçlendirmeleri amacıyla pozitif geri bildirimler verilir, zorlandıkları noktalarda öğrenciler desteklenir ve başarıları vurgulanarak öz güvenleri artırılır (E1.5). Öğrencilerin seçilen spor branşına yönelik hareket becerilerini farklı oyun ortamlarında (açık alan, kapalı alan, mini oyun sahası vb.) ve çeşitli beceri odaklı oyunlarla uygulamaları sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin hareketleri gözlemlenerek bireysel geri bildirimler verilir. Öğrencilerin seçilen spor branşına ilişkin beceriyi sergileyebilme durumu, hazırlanan istasyon çalışmalarında bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

BES.8.2.2.
Öğrencilere seçilen spor branşına ilişkin antrenör, hakem, istatistikçi, malzemeci vb. farklı takım rolleri ve sorumlulukları tanıtılır. Öğrenciler seçilen spor branşına uygun olarak takımlara ayrılarak her gruptaki öğrencilere bir takım rolü (antrenör, basın görevlisi, hakem, istatistikçi, malzemeci vb.) verilir veya bir rol seçmeleri sağlanır. Öğrenciler rollerini daha iyi özümsemeleri ve sorumluluklarını kavramaları için iş birliği içinde çalışmaya ve dijital veya fiziksel materyallerden yararlanmaya teşvik edilir (OB2, SDB2.2). Bu doğrultuda öğrencilere belirlenen hedefleri gerçekleştirme sürecinde sorumluluklarını planlama ve yürütme becerilerinin geliştirmeye yönelik “rol ve sorumluluklar” posteri, afişi veya kartı hazırlama performans görevi verilir (E1.4, OB4). Süreç boyunca öğrencilerden yaratıcı düşünme becerilerini kullanarak rollerini temsil eden görseller çizmeleri ve takım içindeki işleyişi kolaylaştıracak materyaller (skor kartları vb.) üretmeleri istenir (SDB1.2, E3.3). Oyunlar içerisinde öğrencilerin hem takımın bir oyuncusu olarak oyuna dâhil olmalarına hem de takım rollerinin sorumluluklarını yerine getirmelerine fırsat verilir (E2.2). Bu süreçte öğrencilere rollerini deneyimlemelerini, ilgili sorumlulukları üstlenmelerini ve liderlik becerilerini dönüşümlü olarak sergilemelerini destekleyen oyunlar oynatılır (E2.3, D16.3, SDB3.2). Her takımın kendi oyun alanını belirlemesi ve uygulamalarını bu alan içerisinde yapması sağlanır. Takımlardan seçilen spor branşına ilişkin takım rolüne ait sorumlulukları yerine getirmelerine yönelik mini oyunlar düzenlemeleri istenir. Bu süreçte öğrencilerden takım rollerini benimsemeleri, içselleştirmeleri ve grup dinamiğini güçlendirmeleri için takımlarına yönelik özgün isim ve logo bulma çalışması yapma performans görevi istenir (OB4, SDB2.2, E3.3, SBAB5.2). Takım kaptanlarının takımlarının isim ve logolarını diğer takımlarla paylaşmaları sağlanır (D16.3). Süreç boyunca öğrenciler rollerini uygularken takım hedefleri doğrultusunda arkadaşları ile iş birliği yapmaya teşvik edilir (E1.3). Oyunlar sırasında sözlü iletişimle düşüncelerini ve stratejilerini ifade etmeleri; sözsüz iletişim yoluyla da beden dili, jest ve mimiklerini kullanarak takım arkadaşlarıyla uyum içinde olmaları sağlanır (SDB2.1). Ayrıca öğrenciler yazılı iletişim becerilerini geliştirmek için oyun kuralları, strateji planları veya takım içi mesajlaşmalar oluşturmaya teşvik edilir. Öğrencilerin değerlendirilmesinde performans görevleri kullanılabilir (KB2.17).

BES.8.2.3.
Öğrencilerin “Bir liderin takım içindeki en önemli rolü nedir?”, “Zor bir durumda bir lider nasıl hareket etmelidir?” vb. sorularla liderlik konusundaki hazır bulunuşlukları değerlendirilir (SDB1.1). Takımlardan spor dünyasından bir lider seçerek onun liderlik özelliklerini; iletişim becerisi, karar verme yeteneği, motivasyon sağlama, sorumluluk alma, problem çözme, adaletli ve saygılı olma vb. bağlamlarda tanımlamaları sağlanır (KB2.8). Takımlarının hem oyuncusu hem de görevlisi olan öğrencilere, seçilen spor branşına ilişkin oyunlarda rol ve sorumluluklara yönelik liderlik özelliklerini içeren etkinlikler tasarlanır. Bu etkinliklerde her öğrencinin liderlik özelliklerini geliştirici görevleri (hakem, kaptan, antrenör, istatistikçi vb.) sırasıyla üstlenmesi sağlanır (E1.4, E1.5, E2.2, D16.3). Öğrencilerden liderlik sürecini nasıl yönettiğini, kararlılığını nasıl sürdürdüğünü ve diğer deneyimlerini paylaşması istenerek karşılaştığı zorlukları ve bunları nasıl çözdüğünü takım arkadaşlarına anlatması istenir (D12.3, SDB1.3, SDB3.2). Grup üyeleri liderin sergilediği davranışları değerlendirerek liderlik özelliklerinin görev sırasında nasıl uygulandığını tartışmaya teşvik edilir. Öğrencilerin liderlik davranışları, öz değerlendirme formu veya akran değerlendirme formu ile değerlendirilebilir (KB2.17, SDB1.3).

BES. 8.2.4.
Öğrencilerle adil oyun kavramını yansıtan hikâyeler paylaşılır ve bu hikâyeler üzerine tartışmaları teşvik edilir. Öğrencilerden seçilen spor branşıyla ilgili adil oyun ilkelerini içeren örnek olaylar bulmaları ve spor ortamında adil oyuna uygun davranışları nasıl sergileyebileceklerini açıklamaları istenir (KB2.18, SDB2.1). Kurulan takımlardan seçilen spor branşına yönelik oyunlarda adil oyun davranışlarını tutarlı bir şekilde sergilemeleri beklenir (D6.2). Adil oyun davranışlarını sergilemelerini destekleyen adil oyun kartı, rozet, yeşil kart vb. uygulamalara yönelik materyal tasarlamaları ve kartların üzerinde belirli davranışların sembollerine (arkadaşına yardım eden bir sporcu çizimi vb.) yer vermeleri istenir (OB4, SDB1.2, SDB2.2). Müsabakalar ve oyunlar esnasında adil oyun davranışı sergilendiğinde, hakem olarak görevlendirilen öğrencilerden bu kartı kullanarak doğru olan davranışı teşvik etmeleri istenir (D1.2). Etkinlik sonrasında öğrencilerin kendi davranışlarını değerlendirmeleri ve gözlemledikleri adil oyun davranışlarını arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır. Öğrencilerin adil oyuna yönelik davranışları gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Öğrencilere potansiyellerini daha etkili kullanabilmeleri ve akranlarına rehberlik edebilmeleri için antrenörlük ya da liderlik rolleri fırsatı sunulabilir. Öğrencilere kendi ilgilerine veya seviyelerine uygun takım görevleri (basın görevlisi, istatistikçi, antrenör vb.) seçme fırsatı verilebilir. Öğrencilerden kendi oyunlarını tasarlamaları ve hareket becerilerini bu oyunlarda uygulamaları istenebilir. Takım rollerine ilişkin materyalleri dijital araçlar kullanarak geliştirmeleri istenebilir. Adil oyun anlayışını içeren senaryolar oluşturularak sürecin canlandırılması istenebilir.

Öğrencilere ihtiyaçlarına yönelik seçilen spor branşına uygun ders içi veya ders dışı bireysel çalışma etkinlikleri sunulabilir. Öğrencilere takım içindeki rollerini anlamalarına yardımcı olacak yazılı, görsel ve dijital materyaller sunulabilir. Öğrencilerin liderlik özelliklerini geliştirmek için destekleyici roller (örneğin yardımcı hakem) verilebilir. Adil oyun anlayışını desteklemek için katılımcı olmanın, rakibe saygı duymanın, kaybetmeyi kabullenmenin, kazananı tebrik etmenin ve oyuna katılmaktan keyif almanın önemini vurgulayan örnekler verilebilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D1. Adalet, D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D14.Saygı, D16. Sorumluluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin farklı spor branşlarına hazırlayıcı oyun ve etkinliklere katılarak farklı oyun ve spor türlerine ilişkin hareket becerilerini sergileyebildikleri, oyun türlerinde (hedef, hücum, file duvar, iş birlikli vb.) çeşitli taktik ve stratejiyi uygulayabildikleri, kişisel ve sosyal beceriler açısından sorumluluk gerektiren rolleri üstlenmeye hazır oldukları, turnuvada adil oyun anlayışına uygun davranabilecek düzeyde oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin bir önceki temada seçilen spor branşına ilişkin hareket yetkinliğini ve taktik/ strateji gelişimine ne ölçüde sahip olduklarını anlamak amacıyla kontrol listesi veya gözlem formu hazırlanabilir. Öğrencilerin takım içerisinde aldıkları rollere ilişkin sorumluluklarını ne düzeyde yerine getirdiklerini tespit etmek amacıyla gözlem formu kullanılabilir. Öğrencilerin adil oyun algılarını tespit etmek için "Adil oyun nedir?", "Adil oyun davranışları neden önemlidir?" gibi sorular yöneltilebilir. Öğrencilerden izledikleri müsabakalarda karşılaştıkları adil oyun anlayışına uygun sporcu davranışlarını tartışmaları istenebilir.

Seçilen spor branşına ilişkin becerileri sergileyebilecekleri etkinlikler düzenlenerek öğrencilerin ön öğrenmeleri ile bağlantı kurmaları sağlanabilir. Öğrencilerin takımlardaki rollerine ilişkin mevcut bilgi ve deneyimlerini ortaya çıkarmak adına aynı rolleri aldıkları öğrencilerle bir araya gelmeleri, seçilen spor branşının ülkemizde başarılı olmuş spor insanlarını araştırmaları istenebilir. Öğrencilerden bir spor müsabakasında kullanılan belirli bir taktikle ilgili örnekler vermeleri istenebilir. Seçtikleri taktiğin uygulanışını, oyun üzerindeki etkilerini ve hedeflerini açıklamaları beklenebilir. Takımlar bir araya gelerek takımlardan daha önce izledikleri ve benzer taktiğin uygulandığı bir spor müsabakasından örnek vermeleri istenebilir. Takımların adil oyun anlayışını benimsemeleri için seçilen spor branşına dair izledikleri bir müsabakanın örnek olayını birbirleriyle paylaşmaları istenebilir.

BES.8.3.1.
Öğrencilerin bir önceki temada oluşturulan takımlarda ve rollerde yer almaya devam ettikleri kabul edilir. Seçilen spor branşına ilişkin hareket becerilerinin öğrenciler tarafından deneyimlenmesini sağlayacak mini oyunlar (pas oyunları, hedef vurma oyunları vb.) düzenlenir. Seçilen spor branşına yönelik becerilerin oyun içinde tekrar edilmesi esnasında “Bu hareketi yaparken hangi kas gruplarını çalıştırıyorsunuz?”, “Hareketi yaparken hız mı yoksa güç mü daha önemliydi?”, “Hareket sırasında en dikkat edilmesi gereken neydi?” gibi sorularla öğrencilerin oyunlardaki hareket becerilerini algılamaları sağlanır (SDB1.1). Takımlardaki antrenör veya akran öğretici rolündeki öğrencilerin seçilen spor branşına ait hareketlerin yer aldığı oyunlarda becerilerin aşamalarını (hareketin başlangıç duruşu, temel teknikleri ve bitişi vb.) takım arkadaşlarına göstermeleri sağlanır. Bu süreçte öğretmen, antrenör veya akran öğretici rolündeki öğrencilere gerekli geri bildirimleri sağlayarak öğrencilerin hareketin basamaklarını algılamalarına yardımcı olur (KB2.14). Öğrenciler tarafından seçili spor branşına ilişkin turnuvaya hazırlık müsabakaları düzenlenir. Müsabakalar esnasında öğrencilerin sahip oldukları farklı rolleri tecrübe etmelerine fırsat sağlanır. Öğrencilerden rollerinin sorumluluklarını zamanında ve eksiksiz yerine getirmeleri istenir (E2.2, D16.3, SDB3.1). Takımlara seçilen spor branşının tarihini araştırma görevi verilir ve dijital ya da fiziksel araçlarla poster veya afiş hazırlamaları istenir (OB1, OB4, SDB1.2). Öğrencilere yaratıcılıklarını sergileyecekleri takım logosu ya da takımlarını simgeleyen bir “Bardak Tasarım” şablonu performans görevi olarak verilir ve öğrencilerden bir sonraki haftaya kadar kendi bardaklarını tasarlamaları istenir (E3.3). Öğrencilerle turnuva kuralları, turnuvanın formatı ve fikstür belirlenir. Turnuva formatına sınıftaki öğrenci ve takım sayısına, seçilen spor branşına göre karar verilir. Hakem olarak görevlendirilen öğrencilere takımları ile iş birliği içerisinde seçilen spor branşına yönelik “Müsabaka Kural Açıklamaları” poster, afiş, kart hazırlama performans görevi verilir (SDB2.2, OB4). Müsabakaların fikstüre uygun olarak devam etmesi sağlanır. Öğrenciler, seçilen spor branşına ilişkin müsabakalarda sergiledikleri hareket becerileri doğrultusunda akran değerlendirme ile değerlendirilir. Öğrencilerin değerlendirilmesinde performans görevleri kullanılabilir.

BES.8.3.2.
Turnuva esnasında öğrencilerin verilen rol ve sorumluluklarını (antrenör, hakem, basın görevlisi vb.) zamanında ve eksiksiz yerine getirmeleri sağlanır (D16.3). Turnuva esnasında takımlar, seçilen spor branşına ilişkin taktiksel problemleri belirler. Bu süreçte öğrencilerin iş birliği, problem çözme ve stratejik düşünme becerilerini (Örneğin bir voleybol maçında öğrenciler, rakibin güçlü servislerine karşı nasıl bir savunma yapmaları gerektiğini tartışarak ortak bir strateji belirler.) geliştirmelerine katkı sağlanır (SBAB5.4). Takımlar, belirledikleri probleme ilişkin taktik ve stratejileri tartışırlar ve bir sonraki müsabakada uygulayacakları stratejiler için öneri sunarlar (SBAB5.5). Müsabakalar esnasında öğrencileri taktiksel probleme yönelik düşünmeye sevk etmek için "Sayı nasıl alınabilir?”, "Sayı vermemek için etkili savunma stratejileri neler olabilir?" gibi vb. sorular sorulur (E3.10, SDB3.3). Öğrencilerin farklı rakiplere karşı oynanan oyunlarda nasıl daha başarılı olabileceklerini belirleyerek kendi seçtikleri taktik veya stratejiyi uygulamaları sağlanır (SBAB5.4, SDB3.2). Öğrenme süreçleri taktik ve strateji ile ilişkilendirilen gözlem formu ile değerlendirilebilir.

BES. 8.3.3.
Öğrencilerin sezon boyunca süren turnuvalarda çeşitli roller üstlenerek organizasyonun bir görevlisi olmaları sağlanır. Turnuva boyunca farklı takımlarda aynı role sahip öğrencilerden (antrenör, hakem, basın görevlisi vb.), düzenli aralıklarla bir araya gelerek rollerinin getirdiği sorumluluklar hakkında tartışmaları istenir. Öğrenciler, turnuva süresince üstlendikleri rolün gerekliliklerine ilişkin hedef belirleyip bu hedefleri yerine getirerek turnuvanın planlı bir şekilde ilerlemesine katkı sağlar (E2.2, SDB1.2). Öğrenciler oyuncu olarak takım stratejilerine uyum sağlarken hakem, istatistikçi veya basın görevlisi rollerinde de adil ve disiplinli bir şekilde hareket ederler. Örneğin hakem rolündeki öğrenciler kurallara uyulmasını sağlarken istatistikçi rolündeki öğrenciler sayıları ve skorları doğru bir şekilde kaydeder, basın görevlisi rolündeki öğrenciler ise turnuva sırasında kendi takımlarının gelişimini basılı, görsel ve dijital araçlarla kaydeder (SDB2.2, SDB3.1, D4.1, D16.3). Öğrencilerin rollerine ilişkin sorumluluklarının değerlendirilmesinde kontrol listesi kullanılabilir.

BES. 8.3.4.
Öğrencilerden adil oyun anlayışı ilkelerine (saygı, iş birliği, dürüstlük, kurallara uyma, centilmenlik vb.) ilişkin örnekler vermeleri istenir. Bu ilkelerin turnuvadaki müsabakalarda nasıl uygulanacağını açıklamaları ve örnekler (rakibe saygı gösterme, hataları kabul etme, kurallara sadık kalma vb.) sunmaları istenir. Müsabakaları kazanan öğrencilerden rakiplerine saygı göstererek ölçülü bir şekilde sevinmeleri beklenir (D10.3, D14.1). Turnuva sırasında adil oyun davranışı gösteren öğrencilerin hakemler tarafından belirlenip şenlikler sırasında adil oyuncu ödülü ile ödüllendirilmesi sağlanır. Müsabaka sonrası öğrencilerin kendi davranışlarını ve rakiplerinin davranışlarını değerlendirmeleri için “Oyunda hangi adil oyun davranışlarını sergiledim?”, “Oyunda arkadaşım hangi adil oyun davranışlarını sergiledi?”, “Daha iyi olabileceğim bir durum var mıydı?” gibi sorularla davranışlarını değerlendirmeleri sağlanır (SDB1.3). Öğrencilerin adil oyun davranışları öz değerlendirme ya da grup arkadaşlarının değerlendirebileceği akran değerlendirme formuyla değerlendirilebilir (D1.3).

Öğrencilerin dijital araçlar kullanarak kendi sergiledikleri hareketlerin analizlerini yapmaları ve video aracılığıyla rakiplerinin güçlü ve zayıf yönlerini analiz etmeleri, buna göre kendi taktik ve stratejilerini geliştirmeleri istenebilir. Seçilen spor branşına ilişkin eğitim içeriklerini genel ağ üzerinden araştırmaları (branşın teknik ve taktik özelliklerini anlatan videolar veya animasyonlar vb.) ve buldukları içerikleri sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir. Antrenör rolündeki öğrencilerden takımları için antrenman programı hazırlamaları istenebilir. Turnuvanın raporlaması ve değerlendirilmesi için dijital veya fiziksel araçlarla rapor hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerden medyada yer alan spor olaylarından adil oyun anlayışına uymayan örnek olayları inceleyerek derste tartışmalar yürütmeleri istenebilir.

Öğrencilerin hareket beceri seviyelerine uygun olarak ders içi veya ders dışı bireysel çalışma yapmalarına fırsat sunulabilir. Hareketin algılanmasını kolaylaştırmak amacıyla yavaş gösterimler ve ipuçları verilerek öğrencilerin hareketi uygulamaya hazırlanmaları sağlanabilir. Öğrencilere takım içindeki rollerini anlamalarına ve pekiştirmelerine yardımcı olacak yazılı, görsel ve dijital materyaller sunulabilir. Bu rolü başarılı sergilediği düşünülen öğrencilerden akran desteği alınabilir. Adil oyun anlayışını desteklemek için katılımcı olmanın, rakibe saygı duymanın, kaybetmeyi kabullenmenin, kazananı tebrik etmenin ve oyuna katılmaktan keyif almanın önemini vurgulayan örnekler verilebilir.

SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum

D4. Dostluk, D16. Sorumluluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin takım hâlinde ve bireysel olarak sorumluluk alıp iş birliği yapabildikleri, organizasyonlara ait rolleri tanıyıp bu rolleri etkin bir şekilde yerine getirebildikleri kabul edilir.

Öğrencilere farklı spor organizasyonları (olimpiyatlar, okul sporları, üniversite oyunları, geleneksel spor organizasyonları vb.) hakkında sorular sorulabilir. İzledikleri organizasyonlarda görev alan yetkililerin (hakemler, antrenörler, sağlık görevlileri, organizasyon yöneticileri, medya temsilcileri vb.) sorumluluklarını paylaşmaları istenebilir.

Öğrencilerden ülkemizde düzenlenen ve başarıyla gerçekleştirilen spor organizasyonlarını incelemeleri ve daha önce üstlendikleri rollerle ilişkilendirmeleri istenebilir. Öğrenciler organizasyonların planlanmasında ve yürütülmesinde görev alan hakemler, antrenörler, organizasyon yöneticileri, sağlık görevlileri, medya temsilcileri ve gönüllülerin sorumluluklarını incelemeleye teşvik edilebilir. Günlük yaşamda katıldıkları bir spor organizasyonunu anlatmaları istenebilir. Spor organizasyonlarında görev alan meslek gruplarıyla ilgili sorular sorulabilir ve bu alandaki kariyer planları tartışılabilir.

BES. 8.4.1.
Bir önceki temada belirlenen takımlara çeşitli spor organizasyonlarını inceleme görevi verilir. Bu görevde öğrencilerden organizasyon düzenleme, lig yapısı, organizasyon komitelerinin işlevleri, sponsorluk anlaşmaları ve etkinlik planlaması gibi konuları araştırarak bu organizasyonların nasıl işlediği hakkında bilgi edinmeleri istenir (OB1, SDB2.2). Takımlardan inceledikleri organizasyonun tarihçesini, kurallarını, organizasyonun yapısını ve öne çıkan özelliklerini fiziksel ya da dijital araçlarla sunmaları istenir (OB1, OB4, E2.2, SDB2.2). Sunumlarda farklı spor organizasyonu yapıları karşılaştırılarak başarılı bir spor organizasyonunun temelini oluşturan unsurların yer alması beklenir. Hazırlanan sunumlar performans görevi olarak değerlendirilebilir.

BES. 8.4.2.
Öğrencilere sınıf veya okul düzeyinde coşkulu ve eğlenceli bir spor şenliğinin düzenleneceği duyurularak bu etkinliğin kapsamı ve heyecan verici detayları hakkında bilgi verilir. Şenliğin öğrencilerin sportif becerilerini sergileyebilecekleri, takım ruhunu pekiştirebilecekleri ve keyifli anlar yaşayabilecekleri bir ortam sunduğu vurgulanır. Ayrıca organizasyon sürecine katılımlarının nasıl olacağı ve etkinlikte üstlenebilecekleri roller (şenlik koordinatörü, saha ve alan sorumlusu, gönüllü koordinatörü, hakem, sosyal medya sorumlusu, sağlık görevlisi, malzeme sorumlusu vb.) açıklanır. Öğrencilerden etkinlik takımları oluşturmaları sağlanarak takımdaki rol ve sorumluluklarını belirlemeleri istenir (D16.3). Öğrencilerden üstlendikleri sorumluluklara ilişkin rollerini tanımlamaları istenir (OB1, E1.4). Takım olarak spor şenliği için hazırlayacakları etkinliği (turnuvanın final müsabakaları, halk dansları gösterileri, geleneksel çocuk oyunları, parkur yarışları, farklı kültürlere ait oyunlar vb.) planlamaları istenir (E1.4, SDB2.2, SBAB5.2). Hazırlık ve şenlik döneminde öğrencilerin aktif görev almaları ve iş birliği yaparak her rolü etkili bir şekilde yerine getirmeleri sağlanır (SDB2.2, SBAB5.2). Takım rolleri ve organizasyon için üstlendikleri rollere ilişkin görevleri uyum ve koordinasyon gözeterek deneyimlemeleri sağlanır (D4.1, SDB2.2, SDB3.1). Şenlik sırasında her bir öğrencinin turnuva kapsamındaki rolüne ilişkin birer ödül (en iyi hakem, en başarılı antrenör, en başarılı takım, en başarılı etkinlik vb.) almasına dikkat edilir. Sınıf içinde düzenlenen şenlik, okul bağlamına göre tüm okulun katılım sağlayacağı şekilde de düzenlenebilir. Öğrencilerin takım çalışması ve etkinlik planlama becerileri akran ve öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden spor organizasyonlarında belirlenen rollere ilişkin örnek olduğu düşünülen başarılı kişilerin (spor spikeri, spor organizatörü, spor hakemi vb.) yaşam hikâyelerini paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerden spor yöneticileri, antrenörler veya hakemlerle çevrim içi ya da yüz yüze röportaj yapmaları istenebilir. Organizasyonun yapısını anlamaları için poster, infografik, organizasyon şeması ve çizelgeler hazırlamaları istenebilir. Şenliğe yönelik dijital veya fiziksel araçları kullanarak şenlik davetiyesi hazırlamaları istenebilir. Şenliklere ailelerin, okul idaresinin, okulun eğitim kadrosunun ve farklı sınıfların davet edilmesi sağlanabilir. Organizasyondaki rolünü ve sorumluluğunu başarılı şekilde gerçekleştireceği düşünülen öğrencilere şenlik koordinatörü, etkinlik lideri gibi roller verilebilir.

Öğrencilere organizasyon yapısını anlamalarına ve pekiştirmelerine yardımcı olacak yazılı, görsel ve dijital materyaller sunulabilir. Öğrencilerin ilgi ve hazır bulunuşluklarına uygun olarak organizasyonda rol almaları ve sorumluluk üstlenmeleri sağlanabilir.