Spor Okulları - Oyun ve Taktiksel Farkındalık

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D12. Sabır, D14. Saygı, D18. Temizlik

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir oyunun bileşen (oyuncu sayısı, süre, alan vb.), dinamik ve kurallarını bildikleri varsayılmaktadır. Hangi malzemeleri kullanacaklarını, iş birliğine dayalı oyun türlerini bildikleri ve bu bilgileri uygulayabilecekleri kabul edilmektedir.

Bildikleri oyunlarla ilgili örnekler vermeleri istenebilir. Öğrencilere bildikleri oyunlarla ilgili sorular yöneltilerek oyunların bileşenleri, dinamikleri, kullanılabilecek malzemeler ve kuralları hakkında bir soru-cevap etkinliği düzenlenebilir. Bu sayede öğrencilerin hazır
bulunuşluk düzeyleri belirlenebilir.

Öğrencilere “Okul, ev ve sokakta ne gibi oyunlar oynuyorsunuz?’’, ‘’Oyun oynarken nelere dikkat edersiniz?’’ gibi sorular sorulup oynadıkları oyunlar üzerinde durularak günlük yaşamdan örnekler ile tasarlayacağı oyunlar arasında ilişki kurmaları sağlanabilir.

OTF.6.1.1.
Sınıf mevcutları dikkate alınarak öğrencilerin sayışma, molekül oyunu gibi eğlenceli ve etkileşimli yöntemlerle sayıca eşit ve heterojen gruplara ayrılmaları sağlanır. Bu gruplar ile öğrencilerin farklı yeteneklerini ön plana çıkararak onlardan iş birliği içinde çalışmaları beklenir (SDB2.2). Grup çalışması sırasında öğrencilerin sınıf, okul, ev veya sokakta kendi aralarında oynadıkları oyunları incelemeleri ve bu oyunların bileşenlerini (oyuncu sayısı, oyun süresi, oyun alanı vb.) analiz etmeleri için onlara performans görevi verilebilir. Bu görevler, kontrol listeleri veya analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir (D3.4, OB7). Süreç boyunca öğretmen, öğrencilerin oyun tasarımına yönelik düşüncelerini yönlendirmek ve onları desteklemek amacıyla öğrencilere rehberlik edebilir. Öğrencilerin uyum, disiplin, iş birliği gibi değerleri deneyimleyerek öğrenmeleri desteklenir. Grupların oyunlar hakkında elde ettikleri bilgiler doğrultusunda oyun süresi, alanı, kuralları ve oyuncu sayısı gibi temel bileşenler arasında anlamlı ilişkiler kurmaları beklenir. Bu bileşenler bir araya getirilerek oyunun işlevsel ve eğlenceli bir bütün hâline gelmesi sağlanır. Bu süreçte çalışkanlık ve sorumluluk değerleri vurgulanarak öğrencilerin grup içinde aktif roller üstlenmeleri sağlanır (D3.4). Her grubun oynayacağı oyunu belirlemesi istenir. Gruplardan oyun tasarlamadan önce benzer oyunları araştırmaları, güvenilir kaynaklardan edindikleri bilgileri analiz etmeleri ve bu bilgileri özgün bir oyun geliştirmek için kullanmaları beklenir (OB1). Oyunların tasarımı sürecinde öğrencilerden oyun bileşenlerini gözden geçirerek gerekli değişiklikleri yapmaları ve bu bileşenleri birleştirerek anlamlı bir bütün oluşturmaları istenir. Oyun malzemelerinin şekli, ağırlığı, dokusu gibi fiziksel özelliklerinin yanı sıra takımlar arasındaki mesafeler, oyun alanının büyüklüğü ve yapısı, oyun süresi, puanlama gibi unsurlar üzerinde de değişiklikler yaparak özgün bir oyun tasarlamaları istenir (SDB3.3). Bu süreçte yaratıcılık, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerinin geliştirilmesi sağlanır. Öğrencilerden oyun tasarımı sırasında ortak karar almaları, fikir alışverişinde bulunmaları ve empati kurmaları beklenir (D14.1, E2.1).

OTF.6.1.2.
Öğrencilere adil oyun kavramı açıklanır. Ardından "Düşün-Eşleş-Paylaş" tekniğini kullanarak fikirlerini birbirleriyle paylaşmaları sağlanır (D14.1, SDB2.1). Öğrencilerin oyunlarında oyuncular arasında avantaj ya da dezavantaj farkı olmamasına dikkat etmeleri, kuralları açık ve adil bir şekilde belirlemeleri beklenir. Öğrencilerden oyunlarını adil oyun ilkelerini açıklayarak uygun şekilde tasarlamaları beklenir. Adil oyun içerisinde öğrencilerin aktif katılımını sağlamak için drama, rol yapma, canlandırma gibi tekniklerden yararlanılabilir. Tasarladıkları oyunlarda adil olmayan durumların nasıl çözülebileceği, adil olan oyunların nasıl hissettirdiği, ne düşündürdüğü gibi duygularını ifade etmelerini sağlamaya yönelik sorular sorulabilir (SDB1.1). Öğrencilerden tasarladıkları oyunda adil hareket etmeleri beklenir. Değerlendirmeler için öz değerlendirme ve akran değerlendirme formları kullanılabilir (KB2.17).

OTF.6.1.3.
Oyun öncesi, sırası ve sonrasında oluşabilecek risklerin öğrenciler tarafından kontrol listesi ile belirlenmesi istenir. Oyun alanının canlı, bitki ve çevredeki malzemelere zarar vermeyecek şekilde düzenlenmesi beklenir (D5.2). Ayrıca çevre temizliğine özen gösterilmesi sağlanır (D18.2). Eğer oyun için geniş bir alan gerekiyorsa ve alanda engebe, bank, engel gibi risk faktörleri varsa bunların tespit edilmesi ve alanın oyun oynamaya uygun hâle getirilmesi beklenir. Riskler belirlendikten sonra öğrencilerle birlikte pota ve voleybol direği gibi engellerin çarpma tehlikesine karşı yumuşak malzemelerle kaplanması sağlanarak spor ortamı ve okul bahçesi öğrencilerde ilgi ve merak uyandıracak şekilde düzenlenebilir. Risk yönetimi için kontrol listesi kullanılabilir ve değerlendirme süreci bu listeye göre yapılabilir (KB2.17).

OTF.6.1.4.
Tasarlanan oyunu oynatacak oyun liderinin belirlenmesi ile ilgili karar alma sürecine her öğrencinin katılımı sağlanır (SDB3.3). Oyunu oynatacak liderin oyunla ilgili kurallar, oyun alanı, kişi sayısı vb. özellikleri bilmesi beklenir. Duracağı yer, alana hâkimiyet, etkili iletişim, kullanacağı malzeme vb. liderlik özelliklerini göstermesi sağlanır. Tasarlanan oyunların sırayla oynanması istenir (E2.5). Öğrencilerden tasarladıkları oyunları oynatırken liderliği tecrübe etmeleri beklenir. Arkadaşlarına sabır, nezaket ve anlayış göstermeleri beklenir (D12.1). Oyun liderinin sahip olması gereken özellikleri taşıması ve liderlik etme sürecine hâkim olması istenir. Liderlik yapan ve gözlemleyen öğrencilerden soru-cevap gibi yöntemlerle liderlik süreci ile ilgili sözlü dönütler alınabilir (E3.8, SDB2.1). Oynanılan
oyunlardan sonra sözlü değerlendirmeler yapılabilir. Bu değerlendirmeler yapılırken gözlem formları, akran  değerlendirmeleri ve öz değerlendirme formları kullanılabilir (KB2.17).

Grup içindeki rollerin değişmesi, farklı liderlik yaklaşımlarını deneyimlemesi sağlanarak grup içi etkileşim ve iş birliği artırılabilir. Tasarlanan oyunlar ile ilgili patent başvurusunda bulunmaları konusunda yönlendirmeler yapılabilir.

Oyunları içeren bir rehber hazırlanabilir. Bu rehberde oyuncu sayıları, oyun alanı ve oyunun kuralları gibi temel unsurların nasıl belirleneceği hakkında örnekler verilebilir. Ayrıca oyunların görselleri gösterilerek öğrencilerin oyun kurma sürecini daha iyi anlamaları ve oyun bileşenlerini doğru şekilde belirlemelerine katkıda bulunulabilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk

Öğrencilerin oyun oynamakla ilgili temel kavramsal bileşenler olan eğlence, iş birliği, zaman yönetimi, yaratıcılık, oyunun mekaniği, sosyal etkileşim gibi unsurları bildiği kabul edilmektedir.

Taktik, beceri ve performans kavramlarına yönelik bir ön değerlendirme yapmak için öğrencilerin oyunla ilgili temel bilgi seviyeleri ve düşünsel yaklaşımlarını anlamaya yönelik soru-cevap, tartışma, beyin fırtınası gibi yöntemler kullanılabilir. Öğrencilerin taktik, beceri ve performans kavramları hakkında neler bildiklerini belirlemeye yönelik açık uçlu sorular sorulabilir.

Bu ünitede yer alan taktik oyunlarındaki stratejik kararlarla günlük yaşamda aldıkları kararlar arasındaki benzerlikler belirlenerek bunların birbiriyle olan ilişkisi tartışılır. Öğrencilerin oyunlarda ve günlük yaşamda karşılaştıkları problemlere çözüm üretirken
benzer düşünme süreçlerini kullandıklarını fark etmeleri sağlanabilir. Bir trafik durumunda en kısa ve hızlı yolun seçilebilmesi için trafik değerlendirilerek oyunlardaki gibi anlık stratejiler geliştirilebilir.

OTF.6.2.1.
Öğretmen, taktiksel oyun modelini farklı yöntem ve teknilerle sunar. Öğrencilerden daha önce oynadıkları oyunlarda hangi taktiksel durumları kullandıklarını açıklamaları istenir (E3.5).

OTF.6.2.2.
Taktiksel farkındalığı ön plana çıkaran bir oyun hazırlanır. Öğrencilere oynanacak oyunun kuralları, kişi sayısı (bireysel veya grupla oynanacağı), oyunun süresi, alanı ve kurgusu açıklanır. Açıklama esnasında yönerge kartları kullanılır. Oyun sırasında öğrencilerin etkili iletişim kurmaları sağlanır. Bu bağlamda öğrencilerden etkin dinleme yapmaları, düşüncelerini ifade etmeleri ve grup iletişimine katılmaları beklenir (D4.2, E1.4, SDB2.1, SDB2.2). Bu oyunda her bir öğrenciye alacağı rol ve sorumluluklar detaylı bir şekilde anlatılır. Öğrencilerden bu rol ve sorumluluklara uygun davranmaları beklenir (E2.3, SDB3.1). Oyun süresince kullanılacak taktiğe yönelik çeşitli sorular yöneltilir. Bu sorular ile öğrencilerin düşünme, problem çözme, karar verme vb. taktiksel farkındalık özelliklerini belirlemeleri sağlanır. Öğretmen taktiksel farkındalığın oyun oynarken geliştirilebilen zihinsel bir süreç olduğunu açıklar. Bu kapsamda öğrencilerin oyunu derinlemesine anlamaları beklenir. Sürecin bir parçası olarak oyun birkaç defa oynatılır. İhtiyaç hâlinde oyunun kuralları, akışı vb. özelliklerinde uyarlamalar yapılır. Böylece öğrencilerin yeni ve farklı durumlara ilişkin taktik geliştirmeleri sağlanır (E3.2, SDB3.1). Öğrencilere performansları sırasında kullandıkları taktiklerin sebepleriyle ilgili sorular yöneltilir. Bu süreçte öğrencilerden farklı taktiksel problemleri tanımlamaları ve her bir problem durumuna uygun kararlar almaları beklenir. Öğrencilerin taktikler arasındaki ilişkileri belirlemesi istenir (SDB3.3).

OTF.6.2.3.
Öğrencilerden oyundaki hücum, savunma, sayı alma gibi taktiksel problemleri açıklamaları beklenir. Oyun süresince öğrencilerin taktiksel farkındalık geliştirmeleri amacıyla onlara ‘’Şu anda oyunun hangi aşamasındayız?‘’, "Şu an oyun alanında hangi pozisyondasın?" gibi sorular sorulur. Her bir sorunun ardından öğrencilerin önerilerine kulak verilir. Öğrencilerden oyun sırasında yaşadıkları deneyimler üzerinden problemlere yönelik çözüm geliştirmeleri istenir ve karar vermeleri sağlanır (SDB3.3). Alınan kararlar doğrultusunda varsa geliştirilmesi gereken beceriler belirlenir. Bu kapsamda öğrencilerden oyuna özgü beceri geliştirmeleri için araştırma yapmaları ve sunmalarına yönelik performans görevi hazırlamaları istenebilir. Verilen performans görevleri analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (D3.3). Öğretmen rehberliğinde öğrencilerin araştırma sonuçlarından hareketle farklı yöntemlerle oyuna özgü beceriler geliştirmesi desteklenir (SDB3.1). Geliştirilen beceri çalışmaları (gösterip yaptırma, soru-cevap alıştırma vb.) oyunda uygulatılır. Oyun tekrar oynatılır. İlk ve son oyun arasındaki fark, gelişim düzeyi, taktiksel problemler vb. konularda pekiştirici konuşmalarla geri bildirimler verilebilir. Öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu ve gözlem formları ile değerlendirmeler yapılabilir (KB2.17).

Öğrencilerin taktiksel farkındalıklarını geliştirebilmek için onlara farklı strateji modelleri üzerinde tartışmalar yapılabilir. Öğrencilerden yakın çevrede bulunan saha ve alanlarda oynanan oyunları fotoğraf, video kaydı gibi dijital araçlar kullanarak içerik hâline getirmeleri ve bu içeriği sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerden bilmedikleri taktik ve stratejilerin nasıl kullanıldığını görsellerden yola çıkarak tahmin etmeleri, anlamaları, bu doğrultuda oyunlar geliştirmeleri ve hazırladıkları oyunları uygun ortamlarda paylaşmaları istenebilir.

Öğrencilerin taktiksel farkındalıklarını geliştirmek için öğretmen rehberliğinde bireysel geri bildirimler verilebilir. Beceri seviyelerine uygun farklı oyunlar sunularak öğrencilerin gelişim hızına göre desteklenmeleri sağlanabilir. Takım çalışması ve etkili iletişim becerilerini öğrenmeleri için grup içi etkileşimler teşvik edilebilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1 Uyum, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D1. Adalet, D12. Sabır, D14. Saygı, D18. Temizlik

OB7. Veri Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık

Daha önce çeşitli oyun ve sporlara katıldıkları oyun türlerinin taktiksel sınıflandırılması konusunda kavram düzeyinde bilgi sahibi oldukları kabul edilmektedir.

Oyunların sınıflandırılması ile ilgili hazır bulunuşluklarını belirlemek ve eksikleri tamamlamak için öğrencilere açık uçlu sorular sorulabilir.

Bildikleri oyunlardan hareketle oyunları sınıflandırmaları ve günlük yaşamdan bu sınıflandırmalara örnekler vermeleri istenir. Biyoloji dersinde kullanılan canlıların sınıflandırılmaları ile bağ kurulur. Oyunlar ile öğrencilerin zamanı verimli kullanması, hızlı düşünmesi ve anlık kararlar alması öğretilirken bu becerilerin günlük yaşam ve okul projelerinde de ne kadar önemli olduğunu fark etmeleri sağlanır. Takım üyeleriyle iş birliği yapılarak ortak bir hedefe ulaşmanın önemi üzerinde durulur. Taktiksel oyunların grup içinde strateji geliştirmeyi teşvik ettiği ve iş birliğini pekiştirdiği vurgulanır. Taktiksel oyunların öğrencilere dikkat, düşünme ve hedef odaklı hareket etme becerisi kazandıracağı, projelerde ve okul hayatında etkili kararlar almalarını sağlayacağı belirtilir.

OTF.7.1.1.
Oyunlar taktiksel özelliklerine göre sınıflandırılarak sunum, anlatım ve görsel-işitsel materyallerle öğrencilere aktarılır. File veya duvar üzerinde oynanan, oyuncuların rakip sahaya hücum ettikleri, belirli hedeflerin vurulması gereken ve nesnenin belirli bir noktaya doğru vuruş yapılarak gönderildiği oyunlar öğretmen rehberliğinde belirlenir. Öğrencilerden hücum, file/raket, alan/vuruş ve hedef oyunlarını gruplara ayırmaları ve sınıflama sistemine yerleştirmeleri istenir. Öğrencilerden listeledikleri oyunları sınıflandırma ölçütlerine göredoğruluğunu incelemeleri beklenir. Kendi sınıflandırmalarını taktiksel oyun modelindeki sınıflandırma ile karşılaştırmaları ve etiketlemeleri sağlanır. Bu amaçla tanılayıcı dallanmış ağaç kullanılabilir ve öğrencilerin bu sınıflandırmayı bir puanlama anahtarı ile değerlendirmeleri sağlanabilir (KB2.17).

OTF.7.1.2.
Öğrencilerden alan ve vuruş oyunlarına örnekler vermeleri istenir. Öğrencilerden oynayacakları oyunun bileşenlerini (oyun kuralları, süresi, oyun alanı vb.) belirlemeleri beklenir. Verdikleri örnek oyunlardan birini planlayarak oynamaları sağlanır (E2.5). Beyzbol, softbol, kriket vb. alan ve vuruş oyunları arasındaki atış, fırlatma, vurma, koşu, kendisine doğru gelen cisme vurma, belirlenen alanda koşma gibi ortak özellikler üzerinde durulur. Alan ve vuruş oyunları özellikleri arasındaki ilişkilerin soru-cevap, beyin fırtınası, grup çalışması vb. yöntemlerle belirlenmesi beklenir (E3.4, D14.1, SDB2.1). Öğrencilerden bireysel veya gruplarla alan ve vuruş oyunlarına yönelik afiş hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan afişin okul panosunda paylaşılması sağlanabilir (OB4). Verilen performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

OTF.7.1.3.
Alan ve vuruş oyunu oynatılmadan oyunla ilgili oyun öncesi, sırası ve sonrasında oluşabilecek risklerin belirlenmesi istenir. Kullanılacak malzemelerin oyuna uygunluğunun kontrolü sağlanır (SDB3.3). Oyun alanında engebe, bank, engel vb. risk faktörleri varsa bunlar belirlenir. Riskler belirlenirken kontrol listesi hazırlanır. Alanda pota veya voleybol direği gibi çarpma tehlikesi oluşturan nesneler varsa bu riskler belirlendikten sonra koruyucu malzemeler ile kaplanarak gerekli tedbirler alınır. Risk faktörleri kontrol listesi ile değerlendirilebilir (KB2.17).

OTF.7.1.4.
Öğrencilerin oynatılacak alan ve vuruş oyununu kavrayabilmeleri için birkaç tekrarla oynamaları sağlanır. Oyunun temel bileşenleri anlaşıldıktan sonra oyun sırasında karşılaştıkları taktiksel problemleri fark etmelerine yönelik "Topa vurmak için nasıl hareket etmelisin?”, “Topla buluşma noktası neresi olmalı?”, “Hedef alanı doğru seçmek için ne yapmalısın?” gibi sorular sorulur. Öğrencilerin oyundaki deneyim ve gözlemlerini kaydetmeleri beklenir (OB7). Sonuçlar karşılaştırılarak oyundaki taktiksel problemleri açıklamaları sağlanır. Belirlenen taktiksel problemleri çözmek ve bu problemlere öneri sunmak amacıyla öğrencilerden bireysel olarak ya da eş/grupla bir araya gelmeleri beklenir (SDB2.1, SDB2.2). Topa vururken en uygun açı ve topu gönderecekleri yeri bulmaları veya savunma pozisyonunda yapmaları gerekenlerle ilgili konularda kararlar almaları sağlanır. Alan ve vuruş oyunlarında öğrencilere vuruş becerisi, koşu-hız çalışmaları, top kontrolü ve yönlendirme, denge ve kontrol, takım iş birliği gibi etkinliklerle beceri gelişimi çalışmaları yaptırılabilir (BEOSAB1, D12.3, SDB2.2). Alan ve vuruş oyunlarında topa doğru vuruş yapabilmek için el göz koordinasyonları veya topu belirli bir mesafeye doğru fırlatmak için güç ve doğruluk becerileri geliştirilir. Geliştirdikleri beceri ve taktikleri oyun içinde uygulamaları için ilk oyun abartılarak ve modifiye edilerek tekrar oynatılır (E2.5, SDB3.1). Öğrencilerden belirledikleri topu hedef alana en verimli şekilde yönlendirme, topu yakalamak için doğru pozisyon alma gibi taktikleri ve geliştirdikleri becerileri oyun içinde aktif olarak uygulamaları beklenir. Bu uygulama sırasında öğrencilerden oyun bileşenleri
ve adil oyun anlayışına uygun şekilde davranmaları beklenir (BEOSAB8, D1.1). Oyundan sonra öğrencilerin kullandıkları malzemeleri ve oyun alanını temiz bırakmaları beklenir (D18.2). Oyun sonunda öğrencilerden oyun içindeki performanslarını değerlendirmeleri istenir. Gelişmesi gereken becerileri ile başarılı olan taktiklerini ifade etmeleri beklenir. Ayrıca öğrencilerden birbirlerinin oyun içindeki taktiksel kararlarının oyuna etkisini değerlendirmeleri istenir. Bu süreçte öğrencilerin tarafsız davranarak birbirlerini saygıyla dinlemeleri sağlanır (D1.2, SDB2.1). Öz ve akran değerlendirmenin yanı sıra gözlem formları ile değerlendirmeler yapılabilir. Dijital veya sözlü yöntemlerle dönütler verilebilir.

Stratejiyi derinleştirmek amacıyla daha karmaşık senaryolar uygulanabilir. Yarışmalar veya beceriye bağlı etkinlikler düzenlenebilir. Tanınmış sporcuların alan ve vuruş oyunları taktiklerinin video analizleri sınıfa getirilebilir. Öğrenciler bu taktikleri taklit ederek kendi oyunlarına uygulayabilir.

Becerileri artırmak için yavaşlatılmış oyunlar oynatılabilir. Ayrıca grup veya eşli çalışmalarla destek çalışmaları uygulanabilir. Öğretmen veya akran rehberliği ile beceri gelişimi için yönlendirme yapılabilir. Düşük motivasyonlu öğrencilere küçük grup görevleri, sabit roller (gözlemci,malzeme sorumlusu) verilerek öğrencilerin sorumluluk duygusu artırılabilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D14. Saygı

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin oyunların taktiksel özelliklerine göre sınıflandırması, taktiksel oyunun aşamaları, alan vuruş oyunları ile hücum oyunlarını kapsamlı spor eğitimi ve beden eğitimi ve oyun derslerinde öğrendikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin hücum oyunlarına ilişkin ön bilgilerini tespit etmek için soru-cevap, tartışma, beyin fırtınası gibi yöntem ve teknikler uygulanabilir. Taktik oyunundaki sınıflandırmalara örnekler vermeleri istenebilir. Taktiksel oyunda verilen doğru kararlar, verilen kararların uygulama düzeylerine etkisi, ilk ve son oyun arasındaki farklar vb. taktiksel problemlerle ilgili konuşmalarla oyunun değerlendirmesi yapılabilir.

Öğrencilerin günlük hayatta karşılaştıkları çeşitli sorunlara çözüm bulurken taktiksel düşünme becerilerini kullanarak farkındalık oluşturmaları beklenir. Sosyal ilişkilerde yaşanan zorluklar, zaman yönetimi veya grup çalışmaları ile öğrencilerin taktiksel düşünme yetilerini kullanabilecekleri fırsatlar sunulabilir. Öğrencilerden daha önce oynadıkları veya izledikleri hücum oyunlarına dair bilgi ve deneyimlerini paylaşmaları istenebilir. Bu oyunlar arasında basketbol, futbol, hentbol gibi sporlara ait temel kavram ve oyun kuralları üzerine açık uçlu sorular sorulabilir.

OTF.7.2.1.
Öğrencilerin hücum oyunlarına yönelik kavramlar hakkında hazır bulunuşluklarını belirlemek için akvaryum, beyin fırtınası vb. teknikler kullanılarak hücum oyunlarıyla ilgili kavram ve terimleri anlamaları sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin grupla iletişim kurarak birlikte çalışmaları, bir grup olarak sorular sormaları ve tartışmalara katılmaları beklenir. Bu şekilde öğrencilerin grup dinamiğini öğrenmesi, fikir alışverişi yapması ve oyunların stratejik yönlerini keşfetmeleri sağlanır (SDB2.1). Öğrencilerdenn hücum oyunlarının malzemeleri, alanı, süresi, paslaşma teknikleri, oyuncu sayısı vb. unsurları belirlemeleri beklenir. Hücum oyunları içindeki spor branşlarının (basketbol, futbol, hentbol vb.) ortak noktaları, farklılıkları ve birbirleriyle ilişkilerini belirlemelerine yönelik performans görevi verilebilir. Verilen performans görevleri kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (E3.4). Bu aşamada öğrencilerden sadece oyunların teknik yönlerini değil aynı zamanda takım içi iletişim, strateji geliştirme ve takım çalışmasının önemini fark etmeleri beklenir (SDB2.1, SDB2.2). Değerlendirme sürecinde ise öğrencilerin öğrendiklerini pekiştirmelerini sağlamak ve kavramları ne ölçüde anladıklarını belirlemek amacıyla eşleştirme testleri, tanılayıcı  dallanmış ağaçlar gibi teknikler kullanılabilir.

OTF.7.2.2
Basketbol, hentbol, futbol vb. hücum oyunları ile ilgili yazılı, görsel ve dijital kaynaklar ders ortamında paylaşılır (OB4). İzlenen oyunlarda hücum ve savunma durumlarını gözlemleyerek not almaları istenir. Öğrencilerden gözlem sonuçlarını kendi cümleleriyle etkin bir şekilde ifade etmeleri istenir (KB2.14). Öğrencilerin görüş ve düşünceleri alındıktan sonra oynanacak hücum oyununun alanı, oyundaki kişi sayısı, oyunun süresi, kullanılacak malzemeler tanımlanır. Oynanacak hücum oyununun taktiksel problemi belirlenir. Oyun içerisinde öğrencilerin taktiksel farkındalıklarını arttırmak için “Ne tarafa doğru koşmalısın?”, “Bu ortamda uzun pas riskli mi?”, “Topun çizgiye en hızlı şekilde ulaşması için nasıl koşmalısın?”, “İyi savunma yapan bir oyuncuyu nasıl geçmelisin?”, “Rakipten uzaklaşmalı mısın yoksa rakibe pas mı vermelisin?” vb. sorular ile hücum oyunundaki taktiksel problemin olası çözümlerinin neler olabileceğine yönelik öneriler sunmaları beklenir. Taktiksel becerilerden hangilerinin uygun olacağına karar vermeleri istenir (SDB3.3). Bu süreçte öğrencilerin birbirlerinin duygu ve düşüncelerini anlamak için birbirlerini dikkatle dinlemeleri beklenir (D14.1). Öğretmen rehberliğinde geliştirilmesi gereken beceriler belirlenerek çalışmalar hazırlanır. Hazırlanan bu çalışmada tekrar yapma sayısı olabildiğince fazla tutulur. Öğrencilerin nesneyi bir hedefe atma, sıçrama gibi şut çalışmalarıyla hücum oyununda hareket becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (BEOSAB1). Abartılmış ve modifiye edilmiş bir oyunla tekrar hücum oyunu oynatılır (E2.5, SDB3.1). Saha ölçüleri, oyuncu sayısı ve oyun süresinde değişikliğe gidilebilir. Öğrencilere yöneltilen “Hangi pozisyonda şut atışı yaptın?”, "Sağındaki arkadaşına pas vermeyi düşünme sebebin neydi?" vb. sorularla becerilerin uygulanması sağlanır.Taktiksel oyunda verilen doğru kararlar, verdikleri kararların uygulama düzeylerine etkisi, ilk ve son oyun arasındaki farklar vb. taktiksel problemlerle ilgili çıkarımda bulunmaları sağlanır (SDB2.1). Dersin amacına ulaşıp ulaşmadığı açık uçlu sorular ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir.

Grup içi etkileşimi güçlendirmek amacıyla öğrencilere liderlik görevleri ve farklı roller verilebilir.
Öğrencilere profesyonel takımların müsabakalarını analiz etme fırsatı sunulabilir. Bu analizler ile öğrencilerin oyunla ilgili daha yüksek düzeyde taktiksel farkındalık kazanmaları sağlanabilir.

Öğrencilerle oyun içindeki hareket becerilerini geliştirecek ek çalışmalar yapılabilir. Öğrencilere belirli hareket becerilerini geliştirmeleri için bireysel hızlarına ve gelişim düzeylerine uygun aşamalı görevler verilebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB3.1. Uyum, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D1. Adalet

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin oyunların taktiksel özelliklerini ve bu özelliklere göre nasıl sınıflandırıldığını kapsamlı spor ve beden eğitimi derslerinde öğrendikleri kabul edilmektedir.

Derse başlamadan önce öğrencilerin file ve raket oyunları ile ilgili hazır bulunuşluklarını belirlemek için onlara açık uçlu sorular sorulabilir.

Öğrencilere hücum oyunları ile file ve raket oyunları arasında problem çözme durumları açısından benzerlik ve farklılıkların neler olabileceği sorulabilir. Öğrencilerden oynadıkları oyunlar sırasında karşılaştıkları zorlukları günlük yaşamlarındaki problemlerle kıyaslayarak bu zorlukları nasıl aşabileceklerine dair öneriler geliştirmeleri beklenir. Oyunlarda adaletin nasıl sağlanabileceğine dair "Oyun kurallarına uymayan sporcuyla karşılaştığında nasıl davranırsın?’’, ’’Fair play ödülü alan sporcuların bu ödülü alma sebepleri neler olabilir?’’ gibi sorular sorularak olay ve durumlar arasında bağlantı kurmaları sağlanabilir. Öğrencilere adil olmayan durumları yansıtan karikatürler gösterilerek onlardan bu karikatürleri yorumlamaları istenebilir.

OTF.8.1.1.
File ve raket oyunlarındaki bileşenlerin neler olabileceği sorularak cevapların listelenmesi sağlanır. Öğrenciler gruplara ayrılır. Öğrencilerden bilgi kartlarından faydalanarak file ve raket oyunlarını incelemeleri ve oyunların özelliklerini belirlemeleri istenir (SDB2.1). File ve raket oyunlarına ait saha, alan, malzeme, oyuncu sayısı gibi bileşenlerin benzer ve farklı yönleri üzerinde durulur. File ve raket oyunları; badminton, masa tenisi, voleybol, tenis vb. branşlar olarak sınıflandırılır. Yapılan sınıflandırmadan faydalanılarak file ve raket oyunları arasındaki ilişkinin belirlenmesi istenir.

OTF.8.1.2.
Öğrencilerden ülkemizde ve dünyada file ve raket oyunlarında ortaya çıkan adil oyun durumları; örnek olay, sunum, video, poster gibi yöntemlerle sunmalarına yönelik performans görevi istenebilir. Verilen performans görevleri dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (OB4). Öğrencilerden adil oyun kavramını açıklamaları beklenir. Belirlenen file ve raket oyununda kuralların açık, adil olması ve herkesin kurallara uygun hareket etmesi beklenir. Öğrencilerin oyun içinde adil davranış göstermelerini pekiştirmek amacıyla düzenlemeler yapılır (D1.2).

OTF.8.1.3.
File ve raket oyunu oynatılarak öğrencilere bu oyunlara yönelik “Rakibin zayıf noktasını nasıl belirlersiniz?", ”Savunma yaparken hangi alanı korursunuz?”, ”Servisi hangi açıyla atarsınız?”, ”Topu nereye  yönlendirirsiniz?” gibi sorular sorulur. Verilen cevaplarla oynatılan oyunun taktiksel problemlerini belirlemeleri beklenir (SDB3.3). Bu problemlerin çözümüne yönelik tartışma ortamı sağlanabilir (SDB2.1). Öğrencilerden oynadıkları oyunda belirlenen taktiksel problemlerin çözümüne ilişkin öneri sunmaları beklenir. Verilen öneriler doğrultusunda taktiksel oyuna uygun, mantıksal kararlar almaları sağlanır (KB3.1). Geliştirilmesi gereken beceriler; bireysel, eşli veya grup olarak istasyon, gösterip yaptırma, akran çalışmaları gibi etkinlik ve oyunlarla tekrar edilerek ihtiyaç duyulan becerileri geliştirilir (BEOSAB1, SDB1.2). Öğrencilerin bu becerileri kullanarak belirledikleri taktikleri uygulamaları istenir. Oynatılan oyunun bileşen ve dinamiklerinde değişiklikler yapılarak öğrencilerin oyunu tekrar oynamaları sağlanır (SDB3.1). Bu değişiklikler ile oyun ortamının modifiye edilmesi veya abartılmış oyun kuralları ile öğrencilerin oyun içerisindeki hareket ve kararlarını daha dikkatli ve bilinçli bir şekilde gözlemlemeleri beklenir (KB2.2, E3.2). İlk ile son oyun arasında karşılaştırma yapmaları istenir (KB2.7). Öğrencilerden başta karşılaştıkları problemler ile sonradan çözüme kavuşturdukları taktiksel problemleri kıyaslayarak performanslarını değerlendirmeleri istenir. Değerlendirme sürecinde sözlü değerlendirme, soru-cevap yöntemi ve dereceli puanlama anahtarları kullanılabilir.

Okul bahçesi veya gerçek oyun alanlarında file oyunlarını oynama fırsatı sunularak oyun kural ve stratejilerini gerçek bağlamda deneyimlemeleri sağlanabilir. Ulusal ve uluslararası müsabakalarda oyuncuları gözlemlemelerine olanak tanınabilir.

Oyun stratejileri konusunda daha fazla deneyim kazanmaları amacıyla öğrenciler, küçük gruplar hâlinde ya da küçük gruplar hâlinde çalışmaları teşvik edilebilir. Gruplar oyun sırasında karşılaştıkları zorlukları tartışarak çözüm önerileri geliştirebilirler. Öğrencilerin performanslarına göre öğretmen tarafından onlara bireysel destek verilebilir. Öğrencilerin oyun sırasında geliştirmeleri gereken beceriler üzerinde daha fazla pratik yapmaları sağlanabilir. Ayrıca öğrencilere hangi alanlarda güçlü olduklarına dair geri bildirim verilirken hangi taktiklerin daha fazla pratik gerektirdiği de vurgulanabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D4. Dostluk, D16. Sorumluluk

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin taktiksel oyunları sınıflayabildikleri, hücum, file, alan oyunlarını bildikleri ve oynayabildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilere hedef oyunlarına ilişkin sorular sorulabilir. “Bildiğiniz hedef oyunları nelerdir?”, “Hedef oyunundaki bileşenler nelerdir?”, ”Hedef oyunları denince hangi branşlar aklınıza geliyor?” gibi sorularla görüşleri alınıp ön bilgileri yoklanabilir.

"Hedef oyunlarındaki disiplinli ve stratejik düşünme becerileri, günlük hayatımıza nasıl yardımcı olabilir?” gibi sorular sorulabilir. Öğrenciler, okul projelerine odaklanmak ve günlük yaşamda başarılı olmak için bu becerilerin nasıl kullanılacağını tartışabilir. Böylece hedef oyunlarının günlük yaşamla bağlantısı kurulabilir.

OTF.8.2.1.
Çeşitli branşlardan (voleybol, golf, futbol, masa tenisi) top, ok, puantaj vb. materyaller gösterilerek öğrencilerin merak duygusu uyandırılır (E1.1). Bu materyallerden hangilerinin hedef oyunları ile ilgili olduğu tartışma yöntemiyle bulunur. Süreçte öğrencilerden arkadaşlarını etkin bir şekilde dinlemeleri, duygu ve düşüncelerini açıkça ifade ederek olumlu iletişim kurmaları beklenir (D4.2, SDB2.1). Öğretmen tarafından planlanan bir hedef oyunu oynatılır. Öğrencilerden hedef oyununa ait özellikleri belirlemeleri beklenir. “Türkiye ve dünyada hedef oyunlarında başarılı olan ünlü sporcuları tanıyor musunuz?", “Bu sporcular hangi spor branşları ile uğraşıyor?”, “Hedef oyunlarında kullanılan materyaller nelerdir?” gibi sorular sorulur. Alınan cevaplar doğrultusunda gruplara ayrılan öğrencilerden hedef oyunları içerisinde yer alan okçuluk, atıcılık, bilardo vb. branşlara yönelik performans görevi olarak organizasyon şeması hazırlamaları istenir (OB4). Ayrıştırılan branşların birbirleriyle olan ilişkileri belirlenir. Organizasyon şeması, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

OTF.8.2.2.
Öğrencilerden oyun alanını gözlemlemeleri istenir. Hedef oyunlar oynanırken karşılaşılabilecek riskleri soru-cevap yöntemiyle belirlemeleri sağlanır. Belirlenen riskler bir kontrol listesine kaydedilir ve oyun alanının öğrenciler tarafından düzenli olarak kontrol edilmesi sağlanır (D16.3). Öğrencilerin güvenli bir şekilde hareket etmeyi ve oyun alanındaki diğer bireylerin güvenliğini gözetmeleri sağlanır. Çarpışma, düşme gibi risk durumları için alınabilecek güvenlik önlemleri hakkında çözüm önerileri üretmek amacıyla grup tartışması yapılır. Beden eğitimi ve sporun temelleri dersi ile ilişkilendirme yapılabilir. Bu sayede öğrencilerin olası acil durumlara hazırlıklı olmaları sağlanır. Öğrencilerden oyun sırasında veya güvenlik önlemlerinin uygulanmasında sorumluluk almaları beklenir (D16.3). Güvenlik tedbirlerinin kazaların önlenmesinde büyük rol oynayacağı öğretmen tarafından açıklanır. Öğrencilerin gerekli materyallerin temini için çevre ve okulun imkânlarından yararlanarak belirlenen risklere karşı tedbir almaları sağlanır. Alınan güvenlik tedbirleri farklı yöntem ve tekniklerle değerlendirilebilir.

OTF.8.2.3.
Oynatılacak hedef oyununun kuralları, süresi, oyuncu sayısı, kullanılacak malzemeleri ile hücum, savunma, vuruş sayısı vb. problemler öğretmen tarafından belirtilir. Öğrencilerden oyun ile ilgili merak ettiklerini sormaları istenir (E3.8). Hedef oyunundaki taktiksel probleme dikkat çekilerek oyunun oynanması sağlanır. Planlanan hedef oyunu, öğrencilerde oyun duyusu gelişene kadar belli bir süre oynatılır (E2.5). Oyun duyusunun gelişim süreci gözlem formuyla değerlendirilir. Oyun duyusu geliştikten sonra öğretmen tarafından öğrencilerde taktiksel farkındalık oluşturmak için "neden" ve "nasıl" soruları sorulur. “Oyunun amacı nedir?”, “Doğru mesafedeki vuruşu gerçekleştirmeye nasıl karar verdin?”, “Takım arkadaşlarınla taktiksel bir işaretin var mı?”, “Hangi taktiksel hamleyi doğru yaptığını düşünüyorsun?”, “Tekrar aynı oyunu oynadığında hangi taktikleri kullanır, hangilerini kullanmazdın?” vb. sorular sorularak öğrencilerin taktiksel problemleri belirlemeleri sağlanır (SDB1.2, SDB3.3). Bu aşamada önce kendi önerilerini ardından arkadaşlarının önerilerini uygun bir dille eleştirmeleri sağlanır (D4.2, E3.5, SDB2.1). Problem durumuna yönelik önerilerini değerlendirmeleri beklenir. Grup tartışmasından elde ettikleri sonuçlar doğrultusunda hedef oyunundaki problemin çözümüne ilişkin karar vermeleri sağlanır (KB3.1). Becerilerin gelişimi için farklı yöntemlerle öğrencilere bireysel, eşli ve grupla çalışmalar yaptırılır (BEOSAB1, SDB2.2). Bu çalışmalarla öğrencilerin hedef noktaya belirlenen sayıda top atması, hareketli atış yapması gibi hareket becerilerini geliştirmeleri beklenir. Öğrencilerden sorumluluk alarak disiplinli ve istikrarlı bir şekilde çalışma alışkanlıklarını geliştirmeleri beklenir (E2.2). Beceri takip ve gözlem formu, akrangrup- öğretmen değerlendirmeleri ile beceri gelişiminin yeterli düzeye ulaşıp ulaşmadığı takip edilebilir (KB2.17). Hedef noktası, oyun alanı, oyunun süresi, oyuncu sayısı vb. oyun bileşenlerinde değişikliğe gidilerek abartılmış ve modifiye edilmiş oyun, tekrar oynatılır ve öğrencilerin seçilen taktiği uygulamaları beklenir (SDB3.1). Oyunun değerlendirilmesi amacıyla "Hedef tahtasının tam merkezine atış yapmak için geliştirdiğin beceri işe yaradı mı?" ve "Saha alanını daha verimli kullanmak için uyguladığın taktik faydalı oldu mu?" gibi sorular sorularak hedef oyununun değerlendirilmesi yapılır.

Farklı branşlarda turnuvalar düzenlenebilir. Türkiye ve dünyanın tanınmış bilardo, okçuluk, atıcılık vb. sporcuları hakkında belgeseller izletilebilir. Canlı yayınlar aracılığıyla sporcularla yapılan sohbetlere öğrencilerin katılmaları sağlanabilir. Hedef oyunları oynanırken duyuşsal ve zihinsel motivasyonun korunmasının başarı üzerine etkileri hakkında araştırmalar yapmaları istenebilir.

Oyun sırasında zorlanan öğrenciler için bireysel çalışma istasyonları oluşturulabilir. Güvenlik konusunda bilinçli olmalarını sağlamak amacıyla öğrencilerdenla hedef oyunlarında güvenlik önlemleri ile ilgili yazılı, görsel ve dijital kaynaklardan araştırma yapmaları istenebilir.
Öğrencilere hedef oyunları hakkında bilgi edinmeleri için çevrim içi kaynak ve kitaplar önerilebilir.