Müzik Okulları-Bireysel Çalgı Eğitimi -Viyolonsel Modülü

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D19. Vatanseverlik

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı

Bu tema kapsamında, öğrencilerin viyolonselin temel özelliklerini ve tarihsel bağlamını tanıdıkları, Türk müziğinde viyolonselin kullanımına yönelik temel bilgileri öğrenmeye hazır oldukları kabul edilmektedir. Ayrıca öğrencilerin müzikle bağlantı kurma konusunda meraklı ve öğrenme sürecine katılmaya istekli oldukları kabul edilmektedir.

Öğretmen, dersin başında öğrencilerin viyolonselin Türk müziğindeki yerini ve önemini kavrayabilmeleri için önceki bilgilerini hatırlayabilmeleri amacıyla sorular sorabilir. Örneğin "Türk müziğinde hangi enstrümanlar çalınabiliyor?" veya "Türk müziğinde kalın sesleri hangi enstrümanlar çalabiliyor olabilir?" gibi sorular yöneltilerek öğrencilerin konuyla ilgili düşünebilmeleri sağlanabilir. Daha sonra, "Sizce viyolonsel bu müzikte nasıl kullanılabilir?" gibi bir soru ile öğrencilerin viyolonselin rolü üzerine fikir yürütebilmelerine rehberlik edilebilir. Ardından öğrencilerin viyolonselin Türk müziğindeki tarihsel yerini ve fonksiyonunu daha iyi anlayabilmeleri için kısa bir video veya müzik örneği dinletilebilir. Öğrencilere bu müzik parçalarının viyolonsel kullanımı hakkında gözlem yapabilmeleri istenebilir. Bu süreç, öğrencilerin önceden sahip olabilecekleri bilgileri ve algılarını gözden geçirebilmelerine yardımcı olabilir ve öğrenme sürecine hazırlık sağlayabilir.

Öğrencilerin viyolonselin Türk müziğindeki yerini ve önemini daha iyi kavrayabilmeleri için öğretmen günlük yaşamdan benzer örnekler verebilerek konuya dikkat çekebilir. Örneğin "Bir orkestradaki her enstrüman nasıl farklı bir görev üstlenebiliyorsa viyolonsel de Türk müziğinde kendine özgü bir rol oynayabilir. Tıpkı bir orkestra şefinin tüm enstrümanları yönlendirebilmesi gibi viyolonsel de müzikteki duyguları yönlendirebilir." şeklinde benzetmelerle öğrencilerin konuyu daha da somutlaştırabilmeleri sağlanabilir. Daha sonra, öğretmen öğrencilere viyolonselin Türk müziğinde nasıl bir ses rengine sahip olabileceğini hayal edebilmelerini isteyerek onların keşfetme sürecine katılabilmelerini teşvik edebilir.

VLS.2.1.1

Öğretmen, viyolonselin Türk müziğindeki yerini ve önemini anlamaya yönelik (OB5). çeşitli görsel ve işitsel materyalleri sınıfa getirir. Öğrenciler sahip oldukları bilgileri etkili şekilde kullanarak ülkesinin kültürel mirasını tanır ve korur (D19.3). Bu materyaller arasında kısa performans videoları, ses kayıtları ve viyolonselin Türk müziğinde icra edildiğini gösteren görseller yer alır (OB4). Öğrenciler, viyolonselin Türk müziğindeki kullanımına dair bilgi edinmek için kullanacakları araçları belirler (SDB1.2). Öğrenciler, belirledikleri araçları kullanarak viyolonselin Türk müziğindeki yeri ve önemine dair bilgileri toplar. Bu süreçte öğretmen rehberliğinde her bir materyali dikkatlice inceleyerek viyolonselin hangi yönlerle Türk müziğine katkıda bulunduğuna ilişkin bilgi edinirler (OB4). Öğrenciler, viyolonselin Türk müziğindeki yeri ve önemine dair topladıkları bilgileri sınıflandırırken gözlem yapma becerilerini kullanarak elde ettikleri bilgileri düzenler (KB2.5). Öğrenciler, dikkatlice inceledikleri (E3.2) her materyale dair gözlemlerini paylaştıktan sonra öğretmen, onları Türk müziğinde viyolonselin yeri ve işlevini daha iyi anlamaları için yönlendiren sorular sorabilir. Örneğin "Viyolonsel burada hangi duyguyu dile getiriyor olabilir?" ya da "Türk müziğinde viyolonselin sesi nasıl bir atmosfer yaratır?" gibi sorularla öğrencilerin daha derin düşünmesini teşvik eder (SDB2.1). Bu süreçte öğrenciler, yalnızca görsel ve işitsel materyalleri kullanarak bilgi toplar ve öğrendiklerini arkadaşlarına aktararak kendi bilgilerini pekiştirirler. Sonrasında, öğrenciler topladıkları bilgileri öğretmenin rehberliğinde doğrular ve öğretmen, öğrencilerin dikkat etmeleri gereken noktaları açıklayarak topladıkları bilgileri nasıl sınıflandıracaklarına dair örnekler sunar. Öğrenciler, doğruladıkları bilgileri sınıflandırıp kaydeder. Her öğrenci, bilgileri kısa notlar alarak veya basit çizimlerle özetler ve ardından öz değerlendirme yaparak kendi öğrenme sürecini değerlendirir. Bu değerlendirme sürecinde öğrenciler zayıf ve güçlü yönlerinin farkında olur (D10.1) ve hedeflere ulaşmak için hazırladıkları planları uygular (D3.2). Öğrenciler, kendi sınıflandırmalarını sınıf arkadaşlarıyla paylaşarak grup çalışmasını zenginleştirir. Performans görevi olarak her öğrenci, öğrendiklerini görsel hâle getirecekleri küçük bir "Türk Müziği ve Viyolonsel" posteri hazırlayabilir. Bu poster, öğrencilerin öğrendiklerini somutlaştırıp diğer arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir (OB4). Öğrenciler, bu grup çalışması sırasında birbirlerinin öğrenme süreçlerine katkıda bulunarak topladıkları bilgileri birbirleriyle tartışır (SDB2.2) ve akran değerlendirmesi yapar. Bu etkileşim sürecinde ortak hedeflere ulaşmak için arkadaşlarıyla dayanışma içinde olurlar (D4.2). Bu süreç, öğrencilerin sadece kendi öğrenmelerini pekiştirmelerini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda sosyal becerilerini de geliştirmelerine yardımcı olur (SDB2.1). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Viyolonseli Türk müziğinde farklı tarzlarda çalan sanatçılarının performanslarından örnekler izlenebilir. Öğrencilere, viyolonselin Türk müziğindeki yeri ve katkıları üzerine kısa bir araştırma yapmaları ve bu araştırmada öğrendikleri bilgileri sunmaları istenebilir.

Viyolonselin Türk müziğindeki yerini ve önemini öğrenirken öğretmen bireysel destek sağlayabilir. Bu öğrenciler, viyolonselin Türk müziğindeki kullanımıyla ilgili daha kolay örneklerle çalışabilir ve öğretmenin rehberliğinde görsel materyaller üzerinden adım adım açıklamalar alabilirler. Öğrencilerin, bu süreçte öğrendiklerini somutlaştırabilmeleri için Türk müziğiyle ilgili şarkıları ve melodileri dinleyerek viyolonselin hangi bölümlerde yer aldığını anlamalarına yardımcı olunabilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D17. Tasarruf

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin viyolonseli doğru tutmayı ve sol elin nasıl konumlandırılması gerektiğini bildiği kabul edilmektedir.

Öğretmen; öğrencilere viyolonselin bakımını, korunmasını ve boş tel seslerini anlayabilmeleri için birkaç farklı yöntem kullanabilir. Öncelikle, "Viyolonseli nasıl taşıyabilir ve koruyabilirsiniz?", "Viyolonselin temizliğini veya bakımını daha önce görebildiniz mi?" gibi sorular sorularak öğrencilerin daha önceki bilgi ve deneyimlerini anlayabilmeleri sağlanabilir. Öğrencilere viyolonselin parçalarını gösteren bir görsel veya gerçek viyolonsel sunularak "Bu parçanın adı ne olabilir?" veya "Bu bölümün temizliği neden önemli olabilir?" gibi ek sorular yöneltilebilir. Ayrıca viyolonsel tellerinden çıkan sesleri tanıyabilmelerini sağlamak için kısa bir ses kaydı dinletilebilir ve "Bu sesleri daha önce duyabildiniz mi?" veya "Hangi telin hangi sesi çıkarabileceğini tahmin edebilir misiniz?" soruları ile öğrencilerin sesleri tanıyabilme becerileri ölçülebilir. Öğretmen, bu yöntemlerle öğrencilerin mevcut bilgi düzeylerini gözlemleyebilir ve ders planını buna göre şekillendirebilir.

Öğretmen, öğrencilerin viyolonselin bakımını ve korunmasını günlük yaşamdaki temizlik ve korunma alışkanlıklarıyla ilişkilendirebilmelerini sağlayabilir. Örneğin özel eşyalarını (oyuncak, defter vb.) temiz ve sağlam tutabilmek için neler yapabildiklerini söylemelerini iste yebilir. Bu sayede, viyolonselin de düzenli bakım ve koruma gerektirebilen özel bir eşya olduğu fikri oluşturulabilir. Boş tellerin öğrenilebilmesiyle ilgili olarak "Bir haritada bir yeri bulabilmek için simgelerin yerini bilmek nasıl önemli olabilir? Peki, viyolonselde notaları öğrenebilmek de bir haritayı keşfedebilmek gibi olabilir mi?" gibi sorularla öğrencilerin düşünmeleri teşvik edilebilir.

VLS.2.2.1

Öğrenciler, öğretmenin sağladığı rehberlikle görsel materyaller, videolar ve rehber metinler gibi kaynakları inceleyerek gözlem yapacakları araçları belirler (OB4). Bu süreçte, öğretmen yönlendirmesiyle "Viyolonselin hangi kısımları korunmalıdır?" veya "Temizlik sırasında neler yapılır?" gibi sorular gözlem amacını netleştirmeye yardımcı olur. Öğrenciler, seçilen materyalleri gözlemleyerek viyolonselin bakımı ve korunmasına ilişkin veri toplar. Videolarda viyolonselin temizlenme aşamalarını izler, görsellerdeki örneklerden kullanım hatalarını fark eder ve rehber metinlerden öğrendiklerini analiz eder. Müzik aletlerinin daha verimli kullanılması için bakım ve temizliğinin özenle yapılmasının gerekliliği üzerinde durulur. Öğrenciler sahip oldukları eşyaları özenli kullanır (D17.3). Bu süreçte, öğretmene sorular sorarak eksik bilgileri tamamlar ve gruplarında nezaket kurallarına uygun şekilde tartışmalar yaparak gözlemlerini doğrular (E3.8, D4.2, SDB2.2). Öğrenciler; gözlemlerini şema, kısa yazı veya poster gibi görsel materyallere dönüştürerek kaydeder Hedeflere ulaşmak için hazırladıkları planları uygularlar (D3.2). Performans görevi olarak öğrencilerden hazırladıkları materyalleri sınıfta sunmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

VLS.2.2.2

Öğretmen, öğrencilere viyolonselin boş tellerini ve bu tellerin adlarını tanıtmak için bir etkinlik düzenler. Öğrencilere, her telin adını ve numarasını öğrenmeleri için görsel bir tablo ya da şema sunulur (OB4). Öğrenciler, öğretmenin viyolonsel üzerinde boş telleri çalmasını dinleyerek bu tellerin isimlerini ve seslerini eşleştirir. Ardından öğrenciler boş tellerin isimlerini ve tel numaralarını doğru bir şekilde sınıflandırarak bu bilgileri tekrar eder (KB2.5). Öğrenciler, öğretmenin yönlendirmesiyle, boş tellerin adlarını ve numaralarını doğru bir şekilde ifade etmeye odaklanır (E3.2). Bu süreçte öğretmen, öğrencilerin doğru tel ve nota isimlerini kullanıp kullanmadığını kontrol eder ve geri bildirim verir. Etkinlik sırasında öğrenciler, öğrendikleri tellerin adlarını ve numaralarını gruplar hâlinde tekrar ederek birbirlerinin duygu ve düşüncelerini anlayacak şekilde değerlendirebilir (D4.2, SDB2.1, SDB2.3). Öğrenciler, sonunda öğrendikleri bilgileri nota kâğıdına kaydederek pekiştirir. Öğretmen, öğrencileri gözlem formu ya da kontrol listesi kullanarak değerlendirebilir.

Viyolonselin bakımı ve koruma yöntemlerini öğrenen öğrenciler, farklı enstrümanların bakım ihtiyaçlarını araştırarak karşılaştırma yapabilir. Boş tellerin seslerini öğrenen öğrenciler, bu seslerden oluşan kısa bir ezgi tasarlamaları için teşvik edilebilir. Ayrıca öğrendiklerini yaratıcı bir poster, dijital bir sunum veya hikâye formunda ifade etmeleri sağlanarak öğrencilerin hem analitik hem de sanatsal düşünme becerileri desteklenebilir.

Öğretmen, viyolonselin bakımı ve boş tel seslerini tanıma becerisini geliştirmek için öğrencilere çeşitli etkinlikler sunabilir. Öğrencilere viyolonselin resimlerini içeren bir "parça kartları" seti hazırlanarak bu parçaları doğru şekilde eşleştirmeleri için bir oyun oynatılabilir. Ayrıca öğrencilere viyolonsel bakımı ile ilgili öğrendikleri bilgileri bir poster üzerinde görsel hâle getirmeleri istenebilir. Boş tel seslerini tanımada ise, öğretmenin çaldığı boş tel seslerini taklit etmeleri istenebilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D10. Mütevazılık

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin viyolonselde doğru oturuş ve tutuş tekniğini, sol elin doğru konumlandırılmasını ve boş tel isimlerini bildiği kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin viyolonsel tutuşu ve oturuş tekniği ile ilgili bilgilerini hatırlatmak için birkaç soru sorar. Örneğin: "Viyolonseli tutarken beden duruşunuz nasıl olmalı?" "Yay çekerken kolumuzu nasıl hareket ettirmeliyiz?" "Boş tellerde hangi sesleri çıkardığımızı hatırlıyor musunuz?" Bu sorular, öğrencilerin önceki bilgilerini hatırlamalarını sağlar ve yay çekme tekniğine geçmeden önce eksik olan bilgileri belirlemeye yardımcı olur.

Öğrencilere, doğru yay tekniği ile müzik yapabilme sürecinin günlük yaşamdaki diğer hassas görevlerle nasıl benzerlik gösterebileceği açıklanabilir. Örneğin öğretmen, "Bir resim çizebilirken fırçayı doğru şekilde tutamazsak istediğimiz çizgileri elde edemeyebiliriz. Yay çekebilme sırasında da doğru tutuş, bilek ve kol hareketleri çok önemli olabilir. Sizce fırçayı tutabilmek ve yay çekebilmek arasında nasıl bir bağlantı olabilir?" gibi sorularla öğrencilerin düşünebilmeleri sağlanabilir. Ayrıca "Yemek yapabilirken bıçağı yanlış açıda tutarsak sebzeleri düzgün doğrayamayabiliriz. Aynı şekilde, viyolonselde yay açısını doğru ayarlayabilmek, istediğimiz sesi elde edebilmek için neden önemli olabilir?" gibi örneklerle öğrencilerden günlük hayatla bağ kurabilmeleri beklenebilir. Son olarak metronom eşliğinde çalışabilmenin bir araba hızını sabit tutabilmeye veya bir yürüyüş temposunu düzenleyebilmeye nasıl benzeyebileceği tartışılabilir. Bu bağlamda öğrencilerden, yay çekebilme tekniğini ve hızını günlük yaşamda dikkat, denge ve hassasiyet gerektiren durumlarla ilişkilendirebilmeleri istenebilir.

VLS.2.3.1

Öğretmen, öğrencilere boş telde yay çekme ve itme hareketlerinin temel unsurlarını göstermek için bir uygulama yapar. Bu süreçte öğretmen, öğrencilerin yay pozisyonu, kol açısı ve hızına dikkat ederek doğru duruş ve tutuş pozisyonunu almalarına rehberlik eder (OB4). Öğretmen, "Yay çekerken bileğimizin hareketi nasıl olmalı?" ve "Kol açısını koruyarak yay çekmek neden önemlidir?" gibi sorularla öğrencilerin dikkat, öz disiplin ve odaklanma becerilerini geliştirmeye yönelik düşünmelerini sağlar. Öğrenciler, öğretmenin verdiği etüdün bonasını yaparak etüdün içindeki notaların, yay hareketlerinin ve ritmik yapının nasıl uygulanacağını çözümler. Öğrenciler, doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını aldıktan sonra boş teller üzerinde yavaş bir hızda yay çekme ve itme hareketini uygulamaya başlar. Öğrenciler yay çekme sırasında bilek ve kol açısına dikkat ederek çalgıya özgü teknikleri kullanır ve deneyimlerini gözden geçirerek yay hareketlerini planlı bir şekilde kontrol eder (KB2.15). Öğrenciler hedeflere ulaşmak için hazırladıkları planları uygular (D3.2). Öğrenciler sırayla çalgı üzerinde uygulama yapar ve diğer arkadaşlarının yay pozisyonunu gözlemleyerek geri bildirimde bulunabilir. Bu süreçte, öğrencilerin birbirlerine saygı ve iş birliği içinde çalışması sağlanır (SDB2.1). Daha sonra, öğrenciler belirlenen bir hızda yay çekme ve itme hareketlerini metronom eşliğinde uygular. Bu süreçte, öğrenciler yay çekme hızını ve hareketlerini müziksel bileşenlere uygun bir şekilde çalabilmek için odaklanır. Performans görevi olarak öğrencilerden, öğretmenin belirlediği bir tempoda yay çekmeleri istenebilir. Bu çalışmada, öğrenciler öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarıyla uygulamalarını analiz ederek eksik yönlerini fark edebilir. Öğrenciler zayıf ve güçlü yönlerinin farkında olur (D10.1, E3.2, SDB1.1, SDB2.3). Öğrenciler, öğretmenin sağladığı geri bildirimleri dikkate alarak doğru yay tekniği üzerinde çalışır ve her başarılı uygulama sonunda öz güvenlerini geliştirir (E1.5). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı kullanarak değerlendirebilir.

Öğrencilerin metronom kullanarak çeşitli hızlarda yay çekme alıştırmaları yapmaları sağlanarak tekniklerini geliştirmeleri teşvik edilebilir. Piyano ve forte çalma denemeleri yaparak yay çekme hızını müzikal ifadeye nasıl adapte edeceklerini araştırabilir. Ayrıca ünlü viyolonsel sanatçılarının performans videoları izletilerek yay çekme tekniklerini ve müzikal ifadelerini gözlemlemeleri sağlanabilir.

Öğretmen, yay çekme tekniğinde öğrencilere bire bir rehberlik sunarak özellikle kol açısı, bilek hareketi ve duruş gibi ayrıntılarda yönlendirme yapabilir. Hareketin detaylarını daha iyi kavrayabilmeleri için yay çekme ve itme hareketlerini yavaşlatarak gösterir ve öğrencilerin adım adım tekrar etmelerini sağlanabilir. Öğrencinin yay çekme tekniğini dikkatle izleyip bireysel geri bildirim verir; doğru yapılan kısımları övgüyle pekiştirirken geliştirilebilecek alanlarda açıklamalar yapar ve teknik gelişimlerini desteklemesi sağlanabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D4. Dostluk, D10. Mütevazılık

OB4. Görsel Okuryazarlık

Bu tema kapsamında, öğrencilerin viyolonselin boş tellerindeki notaların isimlerini daha önce öğrendikleri ve bu bilgilere aşina oldukları kabul edilmektedir. Ayrıca öğrencilerin viyolonsel üzerinde temel oturuş ve tutuş pozisyonlarına hâkim oldukları, öğretmenin rehberliğinde yönlendirilerek notaların fiziksel yerlerini öğrenmeye hazır oldukları kabul edilmektedir. Öğrencilerin aynı zamanda temel görsel okuma becerilerine sahip oldukları ve gruplandırma, sınıflandırma gibi temel kavramlarla tanıştıkları kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin viyolonselin boş tellerindeki notalarla ilgili mevcut bilgi düzeylerini değerlendirebilmek için kısa sorular yöneltebilir. Örneğin: "Do, Sol, Re ve La tellerindeki notaların isimlerini hatırlayabiliyor musunuz?", "Hangi telin hangi sesleri çıkarabildiğini daha önce duyabildiniz mi?" veya "Birlikte hangi notaları çalabilmiştik, hatırlayabiliyor musunuz?" gibi sorularla öğrencilerin daha önceki bilgilerinin gözden geçirilebilmesi sağlanabilir. Daha sonra öğretmen, viyolonselin telleri üzerinde kısa bir uygulama yapabilir ve öğrencilere "Bu hangi telin sesi olabilir?" gibi tahmin soruları sorabilir. Öğrencilerden, duyabildikleri sesin hangi tele ait olabileceğini tahmin edebilmeleri ve düşüncelerini paylaşabilmeleri istenebilir. Bu süreçte öğrencilerin önceki bilgileri gözlemlenebilir ve hangi alanlarda ek destek gerekebileceği belirlenebilir.

Dersin başında öğretmen, öğrencilerin viyolonsel üzerindeki notalarla günlük yaşamda duyabildikleri sesler arasında bir bağ kurabilmelerini sağlamak için sorular yöneltebilir. Örneğin: "Bir şarkıda duyabildiğiniz bir melodiyi hangi çalgının çalabileceğini hiç düşünebildiniz mi?", "Bir müzik aletinin sesi, bir kuşun ötüşü ya da bir rüzgâr sesi gibi doğal sesleri size hatırlatabiliyor mu?" gibi sorular sorulabilir. Daha sonra öğretmen, viyolonselin tellerini sırasıyla çalabilir ve "Bu ses size tanıdık gelebiliyor mu? Daha önce böyle bir sesi nerede duyabilmiş olabilirsiniz?" gibi sorularla öğrencilerin notalarla bağ kurabilmeleri teşvik edilebilir. Öğrencilerden, bu seslerin günlük yaşamda duyabildikleri diğer seslerle benzerliğini ya da farkını düşünebilmeleri ve bu düşüncelerini sınıfta paylaşabilmeleri istenebilir. Son olarak öğretmen, bir viyolonsel performansından kısa bir bölüm dinletebilir ve "Bu performansta hangi tellerden ses alınabildiğini tahmin edebilir misiniz?" sorusuyla öğrencilerin dikkatini viyolonselin telleri ve notalarına çekebilir. Bu süreçte öğrenciler kendi fikirlerini ifade edebilir ve notaların viyolonsel üzerindeki yerlerini öğrenmeye hazırlanabilirler.

VLS.3.1.1

Öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde viyolonselin boş tellerindeki notaların isimlerini hatırlayarak derse başlar. Öğretmen, viyolonsel üzerindeki boş tellerde yer alan notalara ilişkin parçaları belirlemelerine yardımcı olacak görsel materyaller ve yönergeler sunar (OB4). Öğrenciler, boş tellerdeki notaları tek tek inceleyerek bu notaların fiziksel yerlerini belirler. Bu süreçte öğretmen, "Do teli üzerinde hangi notalar var?", "Bu tel üzerindeki notaların diğer tellerle bağlantısı nedir?" gibi sorularla öğrencilerin dikkatini parçaların tespiti ve belirlenmesine çeker. Öğrenciler, belirledikleri notaların fiziksel yerleri arasındaki sıralamayı ve ilişkileri belirlerken nesnel kanıtlar kullanır ve akıl yürüterek çıkarımlarda bulunur (E3.6). Bu aşamada, öğrencilerden aynı tel üzerindeki notaların sıralamasını ve farklı teller üzerindeki notaların birbirleriyle olan ilişkilerini açıklamaları istenir. Öğretmen, "Sol teli üzerindeki notalar ile Do teli üzerindeki notalar nasıl bir ilişki oluşturuyor?" gibi sorular yönelterek çözümleme sürecini pekiştirir. Daha sonra, öğrenciler viyolonseldeki notaları sınıflandırarak aynı tel üzerindeki notaları gruplar hâlinde düzenler (KB2.5). Öğrenciler, aynı oktavda yer alan notaları veya aynı tel üzerindeki notaları gruplandırmak için tartışmalara nezaket ölçülerinde katılır (D4.2, SDB2.2). Öğrenciler, öğrendikleri bilgileri görsel materyallere (şema veya çizim) dönüştürerek kaydeder. Bu materyaller, grup içinde paylaşılır, gerektiğinde başkalarından yardım talep edilir ve eksik bilgiler tamamlanır (D10.1). Öğretmen, süreç boyunca öğrencilerin doğru notaları belirleyip belirlemediğini gözlemleyerek geri bildirim verir ve öğrencilerin kendi kendilerini değerlendirmelerine rehberlik eder (SDB1.2). Performans görevi olarak öğrencilerden viyolonseldeki belirli notaları fiziksel olarak göstermeleri ya da notaların sırasını bir çizimle sunmaları istenebilir. Bu süreçte öz ve akran değerlendirme formları kullanılabilir (SDB1.2, SDB2.3). Çalışmalar, kontrol listesi veya gözlem formu ile yapılabilir.

Öğrenciler, viyolonselin boş tellerindeki notaları öğrenirken bu notalarla ilgili yaratıcı etkinliklere katılabilir. Örneğin viyolonselin tellerine ait notaları içeren bir müzik bulmacası veya "notaları eşleştirme" oyunu oynayabilirler. Ayrıca grup çalışmaları sırasında, öğrenciler boş tellerdeki notaları kullanarak temel bir melodi oluşturabilir ve bu melodiyi sınıfta arkadaşlarına sunabilir. Daha ileri bir etkinlik olarak öğretmen öğrencilerden viyolonsel üzerindeki boş telleri temel alarak bir "nota yolculuğu" haritası çizmelerini istenebilir ve bu haritayı diğer gruplarla paylaşarak tartışmalar yapabilirler.

Öğrencilere boş tellerdeki notaların fiziksel yerlerini öğrenmeleri için görsel şemalar ve notaların yer aldığı dijital uygulamalar sunulabilir. Öğretmen, her tel üzerindeki notayı çalarak öğrencilerden bu sesleri tekrar etmelerini istenebilir. Her teli ayrı ayrı ele alarak adım adım öğrenme sağlanabilir. Öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde boş tellerdeki notaların sırasını küçük gruplar hâlinde çalışabilir ve arkadaşlarının desteğiyle eksiklerini tamamlayabilir. Daha eğlenceli bir yaklaşım olarak sınıfta herkesin katılabileceği bir "hızlı nota bulma" oyunu düzenlenebilir. Oyunda ihtiyacı olan öğrencinin bildiği notalar sorularak motivasyonu artırılabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D16. Sorumluluk

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB7. Veri Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık

Bu tema kapsamında, öğrencilerin temel müzik terimlerini ve viyolonselin ana bölümlerini tanıdığı; doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını bildiği kabul edilmektedir. Ayrıca öğrencilerin viyolonselde boş tel seslerini tanıyabildiği ve temel yay çekme tekniklerine aşina olduğu kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin viyolonselde daha önce öğrenebildikleri temel duruş, tutuş, boş tel sesleri ve temel yay çekme becerilerini hatırlayabilip hatırlayamadıklarını gözlemleyebilmek için kısa sorular sorabilir. Örneğin "Viyolonselde boş tel seslerinin adları neydi, hatırlayabilen var mı?" ve "Boş teller üzerinde yay çekebilme sırasında dikkat etmemiz gereken noktalar nelerdi?" gibi sorular yöneltebilir. Bu sorular, öğrencilerin önceki bilgilerini hatırlayabilmelerini sağlayabilir ve mevcut bilgi seviyelerini belirleyebilmeye yardımcı olabilir. Ayrıca öğretmen, öğrencilerin parmak pozisyonları hakkında bilgi sahibi olup olamayacaklarını gözlemleyebilmek amacıyla kısa bir deneme çalışması yapabilir.

Öğrencilerden, viyolonselde öğrenebildikleri notaların yerlerini ve parmak pozisyonlarını günlük yaşamla ilişkilendirebilmeleri için "Bir haritayı inceleyebildiğinizde belirli yerleri bulabilmek için ipuçlarına dikkat edersiniz. Peki, viyolonseldeki notaları bulabilirken de benzer bir süreç yaşayabildiğimizi söyleyebilir miyiz?" gibi sorularla öğrencilerin düşünebilmeleri istenebilir. Ayrıca "Her bir notanın doğru yerini bulabilmek ve doğru pozisyonda çalabilmek, tıpkı yazabilirken kaleminizi doğru tutabilmemiz gerektiği gibi önemli olabilir. Sizce bu, neden çalabildiğiniz müziğin kalitesini etkileyebilir?" gibi sorularla öğrencilerden, bu sürecin dikkat ve özen gerektirebilen yönlerini fark edebilmeleri beklenebilir. Fa anahtarında notaların yerlerini öğrenebilmek için "Bir kitabın içindeki belirli bir bölümü bulabilmek için sayfa numaralarına dikkat edebiliriz. Peki, fa anahtarındaki notaları bulabilirken sizce hangi ipuçlarını kullanabiliriz?" gibi sorular sorularak öğrencilerden notaların yerlerini daha sistemli bir şekilde öğrenebilmeleri istenerek bağ kurabilmeleri sağlanabilir.

VLS.3.2.1

Öğrenciler, öğretmenin yönlendirmesiyle gruplar hâlinde re ve la tellerindeki notaların yerlerini keşfetmek için viyolonsel üzerinde merakla inceleme yapar (D3.3, OB4) (KB2.4). Gruplar, viyolonselin hangi bölgelerinde hangi notaların yer aldığını belirlemek için önce tahminlerde bulunur, ardından öğretmenlerine sorular sorarak (E3.8) doğru bilgilere ulaşır (KB2.6). Edindikleri bilgileri analiz ederek (OB7), parmak pozisyonlarını bir kâğıda şema şeklinde işaretler ve grup içinde tartışırlar (SDB2.2). Öğrenciler, öğretmenin verdiği etüdün bona ve solfejini yaparak ilgili notaların yerlerini ve ritmik yapısını çözümler. Öğrenciler doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alarak belirlenen notaları viyolonsel üzerinde deneyerek doğru sesleri bulmaya çalışır. Yay açısı ve parmak pozisyonlarına dikkat ederek sırasıyla re teli üzerinde mi, fa ve sol; la teli üzerinde si, do ve re notalarını çalmaya odaklanırlar. Bu süreçte, aynı zamanda her notanın parmak numaralarını gözlemleyip uygulayarak öğrenirler. Öğrenciler, çalgıya özgü teknikleri doğru bir şekilde kullanırken birbirlerinin parmak yerleşimlerini ve yay çekme tekniklerini gözlemler ve doğru kullanım için yapıcı önerilerde bulunurlar. Etüdü sırayla çalarak akıcılığını ve bütünlüğünü sağlamaya odaklanır. Her grup, etüdü diğer gruplara sunar ve dinleyenlerden diğerlerinin fikirlerine değer vererek geri bildirim alır (SDB2.1, SDB2.3, D4.2). Geri bildirimler doğrultusunda etüdü geliştiren öğrenciler, etüdü akıcı bir şekilde seslendirirken müziksel bileşenleri doğru ve özverili şekilde uygulamaya odaklanır (D16.3, E3.2). Öğrenciler, etüdü çaldıktan sonra öz değerlendirme formlarıyla performanslarını analiz edebilir. Gruplar, akran değerlendirme formları ile birbirlerinin performansını değerlendirebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin rela telleri üzerindeki notalardan oluşan bir etüt hazırlamaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu ya da analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

VLS.3.2.2

Öğrenciler, fa anahtarında re ve la tellerindeki notaların yerlerini çözümlemek için materyaller üzerinde inceleme yapar. Öğrenciler, nota defterleri, görsel materyaller veya dijital nota yazım programları gibi dijital araçlar kullanarak fa anahtarındaki çizgi ve aralıkların konumlarını belirler ve bu konumlar arasındaki ilişkileri analiz eder (OB4, OB2). Öğrenciler, fa anahtarındaki notaların isimleri, parmak numaraları ve viyolonsel üzerindeki yerleri arasındaki ilişkileri şema ve grafiklerle ifade eder. Bu süreçte, belirledikleri hedeflere ulaşmak için bir plan oluşturur ve bu planı düzenli çalışarak uygular (D3.2). Öğrenciler, çözümledikleri bilgileri viyolonselde uygulayarak pekiştirir ve fa anahtarındaki notaların yerlerini viyolonsel üzerinde deneyimleyerek notalar arasındaki ilişkileri belirler. Bu süreçte, anlamadıkları noktaları netleştirmek için sorular sorar ve süreci derinleştirir (E3.8). Ardından öğretmen rehberliğinde, kısa okuma alıştırmaları yaparak fa anahtarındaki notaları pekiştirirler. Öğrenciler, fa anahtarı üzerinde belirlenen notaları çalgıyla çalarak alıştırmalar yapar. Bu süreçte eğlenceli bir oyun aracılığıyla doğru notaları bulup çalmak için yarışabilirler (E2.5). Oyun sonunda öğrendikleri bilgileri karşılaştırır, eksiklerini tamamlar ve geri bildirimlerle varsa hatalarını düzelterek süreçlerini geliştirebilirler (D10.1). Akran değerlendirme formlarını kullanarak eksik veya hatalı noktaları tespit edebilirler (SDB1.1, SDB2.3). Öğrenciler, notaların doğru yerlerini kaydetme konusunda öz değerlendirme formları ile kendi süreçlerini analiz edebilir (SDB1.2). Öğretmen de gözlem formu ya da kontrol listesi ile süreci değerlendirebilir.

Viyolonsel sanatçılarının performans videoları izletilerek bu notaların çalgı üzerindeki konumu ve çalma teknikleri gösterilebilir. Öğrenciler, video izlerken bu notaların fa anahtarındaki yerleriyle de ilişki kurabilirler. Ek olarak nota okuma becerilerini pekiştirmek amacıyla metronom eşliğinde bireysel veya grup çalışmaları yapılabilir. Bu tür etkinlikler, öğrencilere notaları doğru hızda ve teknikle seslendirme konusunda pratik yapma fırsatı sunar.

Öğrencinin öğrenme hızına göre metronom kullanarak bire bir çalışmalar sağlanabilir. Öğretmen, bu öğrencilere her nota ve parmak pozisyonu üzerinde daha fazla zaman ayırarak yönlendirme yapabilir. Öğrencilere farklı renklerde nota etiketleri, video, etkileşimli tahtadan uygulamalı etkinlikler verilebilir. Kılavuz çizimler kullanarak viyolonsel üzerindeki pozisyonları görsel olarak destekleyebiliriz.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D16. Sorumluluk

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB7. Veri Okuryazarlığı

Bu temada, öğrencilerin viyolonselin temel duruş ve tutuş pozisyonlarını bildiği kabul edilmektedir. Ayrıca öğrencilerin daha önce re ve la telleri üzerindeki notaları temel parmak pozisyonlarında çalma deneyimine sahip oldukları kabul edilmektedir. Ritim yapısı ve müzikal ifadelere yönelik temel bir farkındalık geliştirmiş olan öğrencilerin, fa anahtarı üzerinde temel nota yerlerini tanıyabilecek düzeyde müzik okuryazarlığı bilgisine sahip oldukları kabul edilmektedir. Grup çalışmaları ve akran değerlendirmesi yaparak geri bildirim verme becerisini de temel düzeyde geliştirmiş olan öğrencilerin, yeni öğrenme çıktıları edinmeleri için gereken altyapıya sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğretmen, bu temanın başında öğrencilerin viyolonsel üzerindeki temel parmak pozisyonlarına dair mevcut bilgi düzeylerini anlayabilmeleri için çeşitli sorular sorabilir. Örneğin "Re ve la tellerindeki notaları çalabilirken hangi parmak pozisyonlarını kullanabiliyorduk?" veya "Daha önce çalışabilmiş olduğumuz tellerde hangi notaları öğrenebilmiştik?" gibi sorularla öğrencilerin önceki bilgilerini hatırlayabilmeleri sağlanabilir. Ayrıca öğretmen, öğrencilerin fa anahtarında nota tanıyabilme becerisini gözlemleyebilmek için nota kartları ya da kısa bir okuma çalışması yaptırabilir. Böylece öğretmen, öğrencilerin mevcut seviyelerini belirleyerek bu temaya yönelik rehberliğini yapılandırabilir.

Öğrencilerden, viyolonselde öğrenebildikleri notaların yerlerini ve bu notaları çalabilmeyi günlük yaşamla ilişkilendirebilmeleri için "Bir tarif kitabındaki bir yemeği yapabilmek için malzemelerin doğru sırayla yerleştirilmesi gerektiğini biliyoruz. Peki, viyolonselde notaların yerlerini öğrenebilmek ve bu sırayı çalabilmek sizce buna benzer bir süreç olabilir mi?" gibi sorularla dikkatlerini çekebilmeleri istenebilir. Ayrıca "Bir yapı inşa edebilirken her tuğlanın doğru yere konulması gerekir. Sizce, viyolonselde notaların doğru pozisyonlarda öğrenilebilmesi müzikte nasıl bir temel oluşturabilir?" gibi sorularla, notaların doğru yerlerde olabilmesinin müzikal ifadeyi nasıl etkileyebileceği üzerine düşünebilmeleri sağlanabilir. Fa anahtarındaki notaları öğrenebilmek için "Bir haritanın üzerindeki simgelerin doğru şekilde anlaşılabilmesi, bir yeri bulabilmemizi kolaylaştırabilir. Fa anahtarı da notaların konumunu anlayabilmemizde bir rehber olabilir. Peki, bu rehberi kullanabilmek viyolonselde nasıl bir fark yaratabilir?" gibi sorularla bağ kurulabilir. Ayrıca etüt çalışmalarının bir eseri öğrenebilmeden önce temel yapı taşlarını oluşturabileceğini fark edebilmeleri sağlanabilir.

VLS.3.3.1

Öğrenciler, öğretmenin yönlendirmesiyle gruplar hâlinde sol ve do tellerindeki notaların yerlerini keşfetmek ve yaratıcılığını geliştirmek için viyolonsel üzerinde inceleme yapar (D3.3, OB4, KB2.4). Gruplar, viyolonselin hangi bölgelerinde hangi notaların yer aldığını belirlemek için önce tahminlerde bulunur, ardından öğretmenlerine sorular sorarak (E3.8) doğru bilgilere ulaşır (KB2.6). Edindikleri bilgileri analiz ederek parmak pozisyonlarını bir kâğıda şema şeklinde işaretler ve grup içinde tartışırlar (SDB2.2). Öğrenciler, öğretmenin verdiği etüdün bona ve solfejini yaparak ilgili notaların yerlerini ve ritmik yapısını çözümler. Ardından doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alarak belirlenen notaları viyolonsel üzerinde deneyerek doğru sesleri bulmaya çalışır. Yay açısı ve parmak pozisyonlarına dikkat ederek sırasıyla sol teli üzerinde la, si ve do; do teli üzerinde re, mi ve fa notalarını çalmaya odaklanırlar. Bu süreçte, aynı zamanda her notanın parmak numaralarını gözlemleyip uygulayarak öğrenirler. Öğrenciler, çalgıya özgü teknikleri doğru bir şekilde kullanırken birbirlerinin parmak yerleşimlerini ve yay çekme tekniklerini gözlemler ve doğru kullanım için yapıcı önerilerde bulunur, arkadaşlarına karşı sabır, nezaket ve anlayış gösterirler (D10.3). Etüdü sırayla çalarak akıcılığını ve bütünlüğünü sağlamaya odaklanır. Her grup, etüdü diğer gruplara sunar ve dinleyenlerden geri bildirim alırken arkadaşlarının fikir ve görüşlerine değer verirler (D4.2, SDB2.3). Geri bildirimler doğrultusunda etüdü geliştiren öğrenciler, etüdü akıcı bir şekilde seslendirirken müziksel bileşenleri doğru şekilde uygulamaya odaklanır ve sorumluluklarını yerine getirme sürecine yönelik iç motivasyon geliştirirler (D16.3, E3.2). Bu süreçte, yay hareketleri ve duruş teknikleri bir kez daha gözden geçirilir. Öğrenciler, etüdü çaldıktan sonra öz değerlendirme formlarıyla performanslarını analiz eder. Gruplar, akran değerlendirme formları ile birbirlerinin performansını değerlendirir ve güçlü yönlerini paylaşır. Öğretmen, süreç boyunca rehberlik ederek gözlem formu ya da kontrol listesi kullanarak öğrencileri değerlendirebilir.

VLS.3.3.2

Öğrenciler, fa anahtarında sol ve do tellerindeki notaların yerlerini çözümlemek için materyaller üzerinde inceleme yapar. Öğrenciler, nota defterleri, görsel materyaller veya dijital nota yazım programları gibi dijital araçlar kullanarak fa anahtarındaki çizgi ve aralıkların konumlarını belirler ve bu konumlar arasındaki ilişkileri analiz eder (OB4, OB2). Öğrenciler, fa anahtarındaki notaların isimleri, parmak numaraları ve viyolonsel üzerindeki yerleri arasındaki ilişkileri şema ve grafiklerle ifade eder. Belirledikleri hedeflere ulaşmak için bir plan oluşturur ve bu planı düzenli çalışarak uygularken hedef ve planları gerektiğinde yeniden düzenlerler (D3.2). Öğrenciler, çözümledikleri bilgileri viyolonselde uygulayarak pekiştirir ve fa anahtarındaki notaların yerlerini viyolonsel üzerinde deneyimleyerek notalar arasındaki ilişkileri belirler. Bu süreçte, anlamadıkları noktaları netleştirmek için sorular sorar ve süreci derinleştirir (E3.8). Ardından öğretmen rehberliğinde, kısa okuma alıştırmaları yaparak fa anahtarındaki notaları pekiştirirler. Öğrenciler, fa anahtarı üzerinde belirlenen notaları çalgıyla çalarak alıştırmalar yapar. Bu süreçte eğlenceli bir oyun aracılığıyla doğru notaları bulup çalmak için yarışabilirler (E2.5). Oyun sonunda öğrendikleri bilgileri karşılaştırır, eksiklerini tamamlar ve geri bildirimlerle süreçlerini geliştirirken hatalarının sonuçlarını değerlendirerek bu hataları düzeltme yollarını da ararlar (D10.1). Akran değerlendirme formlarını kullanarak eksik veya hatalı noktaları tespit edebilirler (SDB2.3). Öğrenciler, notaların doğru yerlerini kaydetme konusunda öz değerlendirme formları ile kendi süreçlerini analiz edebilir (SDB1.2). Öğretmen de gözlem formu ya da kontrol listesiyle süreci değerlendirebilir.

VLS.3.3.3

Öğrenciler, öğretmenin yönlendirmesiyle çalışacakları etüdü çözümlemek için önce etüdün bonasını ve solfejini yapar. Bu süreçte, etütte yer alan notaları, ritmik yapıyı ve yay tekniklerini analiz eder. Ardından öğretmenin rehberliğinde viyolonselde doğru duruş ve tutuş pozisyonu alarak etüt çalışmalarına başlar. Öğretmen, öğrencilerin rahat bir pozisyonda oturmalarını ve çalma sırasında doğru bilek, kol ve yay pozisyonlarını doğru kullanmaları için rehberlik eder. Öğrenciler çiftler hâlinde birbirlerinin duruşlarını kontrol eder ve gerekirse düzeltmeler önerirken arkadaşlarının olumlu yönlerini de örnek alırlar (D4.1). Öğretmen, öğrencilere boş tellerde temel notaları içeren bir etüt çalmanın teknik detaylarını açıklar (OB4). Öğrenciler, metronom eşliğinde çalışarak her notayı doğru teknikle çalar ve çalgıya özgü teknikleri (yay çekme, bilek hareketleri, parmak pozisyonları gibi) uygular. Öğrenciler, bireysel olarak kendi teknik performanslarını analiz eder, (OB7). geliştirilmesi gereken alanları belirlerken hedeflerine ulaşmak için açık ve ulaşılabilir hedefler belirlerler (D3.2). Öğrenciler, öğrendikleri etüdü çalarken müziksel bileşenleri doğru şekilde uygulamaya odaklanır ve bu süreçte metronom ile dijital araçları kullanarak tempo ve zamanlama üzerinde çalışırlar. Öğrenciler, öğrendikleri etüdü sınıf içinde bir performans sergileyerek çalabilir (E1.5). Bu performans sırasında, doğru pozisyon, teknik uygulama ve müzikal bileşen kriterlerini dikkate alır. Çalışmaların sonucunda, öğrenciler öz değerlendirme formları ile kendi performanslarını analiz edebilir ve akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirimde bulunabilir (SDB2.3). Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile ölçülebilir.

Öğrencilere dünyaca ünlü viyolonsel sanatçılarının performanslarından örnekler izlettirilebilir ve bu performanslarda kullanılan teknikleri analiz etmeleri istenebilir. Öğrencilerden, kendi müzikal tarzlarını oluşturmak adına kısa bir "kendi mini etüdünü bestele" gibi bir etkinlik yapmaları istenebilir. Öğrenciler, öğrendikleri teknikleri kullanarak küçük bir müzik parçası oluşturabilir ve sınıf arkadaşlarına sunarak geri bildirim alabilirler.

Öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarına göre öğretmen, bire bir rehberlik sunarak doğru parmak pozisyonlarını bulmalarına yardımcı olabilir. Öğrencilerin gelişim seviyelerine göre daha kolay etüt çalışmaları verilebilir. Öğrenme sürecinde nota okuma ve pozisyon çalışmaları öğrencinin öğrenme hızına göre ayarlanarak ayrıntılı açıklamalar yapılabilir. Görsel, işitsel materyaller kullanılarak sürece destek olunabilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D12. Sabır

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Bu tema kapsamında, öğrencilerin yay çekme tekniğine ilişkin temel kavramlara aşina olduğu ve çalma sırasında doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını sergileyebildiği kabul edilir.

Öğretmen, öğrencilerin daha önce öğrenebildikleri yay kullanımı ile ilgili bilgileri hatırlayabilmelerine yönelik sorular sorabilir. Örneğin "Yayın hangi bölümlerini bilebiliyoruz?" veya "Daha önce yayın hangi bölümlerini kullanarak çalabilmiştik?" gibi sorularla öğrencilerin ön bilgilerini gözden geçirebilmelerine yardımcı olabilir. Bu süreçte öğrencilerin yay tutuşları ve temel çalma pozisyonlarına ilişkin kısa bir uygulama yaptırılarak gözlem yapılabilir ve öğrencilerin mevcut bilgi düzeyleri değerlendirilebilir.

Öğrencilerle günlük yaşamda karşılaşabilecekleri nesnelerin ve hareketlerin viyolonsel üzerindeki yayın farklı bölümlerini kullanabilmeyle olan benzerliklerini keşfedebilmeleri için bir sohbet başlatılabilir. Örneğin "Günlük yaşamda belirli bölümleriyle kullanılabilen nesneler veya hareketler nelerdir?" diye sorulabilir. Öğrencilerden bir fırçanın yalnızca ucu ile yapılabilen hafif dokunuşları, bir makasın ortasından sıkılarak daha kontrollü kesilebilmesi veya bir süpürgenin tamamı yerine sadece belirli bir kısmıyla yapılabilen süpürme hareketini düşünebilmeleri istenebilir. Bu sayede yayın uç, orta ve dip bölümlerini kullanabilmenin farklı etkiler yaratabileceği üzerine bir farkındalık oluşturulabilir.

VLS.4.1.1

Öğretmen, öğrencilere "Yay kullanımında uç, orta ve dip bölgeleri nasıl farklılık gösterir?" gibi yönlendirici sorular sorarak öğrencilerin konuya ilişkin ön bilgilerini aktif hâle getirir (E1.1). Öğrenciler, dijital kaynaklar, kitaplar veya görsel materyaller üzerinden araştırma yaparak yay bölümlerini hakkında bilgi toplar (KB2.6, OB4, OB2). Öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde yay bölümlerinin her birini tanıyarak yay tutuşu ve hareketlerinde her bölümü doğru bir şekilde ayırt eder. Uygulamaya geçmeden önce öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde etüdün bonasını ve solfejini yaparak yay kullanımına dair temel hareketleri analiz eder ve ilgili bölümleri çözümler. Daha sonra, uygulamaya geçmek için doğru duruş ve tutuş pozisyonunu alır. Öğretmen, her bölümdeki yay çekme tekniğini uygulamalı olarak gösterir ve her bir bölüm için yay tutuşu ve kol hareketi gibi temel teknikleri tanıtır (OB4). Öğrenciler, çalgıya özgü teknikleri doğru kullanarak sırayla yay çekme pratiği yapar ve öğretmenin geri bildirimlerine dayanarak duruş, tutuş ve hareketlerini ayırt eder ve gerektiğinde düzeltir. Çiftler hâlinde veya ayna karşısında çalışan öğrenciler, teknikleri doğru kullanarak hem kendilerinin hem de birbirlerinin yay kullanımını gözlemler ve öz değerlendirme ile akran değerlendirmesi yaparken arkadaşlarının hakkını onların bulunmadığı ortamlarda da savunurlar (D4.1, SDB2.1, SDB2.3). Son olarak öğrenciler öğrendikleri bilgileri kullanarak etüdü çalarken müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak bir eseri yayın bölümlerine dikkat ederek çalmaları istenebilir. Öğrenciler, yay bölümlerinde çaldıkları etütte hem teknik doğruluğa hem de müzikal ifadeye dikkat eder. Bu süreçte belirli bir planlamayla düzenli, odaklı, gayretli ve istikrarlı bir şekilde ilerlerken görev ve sorumluklarını yerine getirme konusunda kararlı davranır (D12.3, E3.7). Hedeflerine ulaşmak için etkili bir yol haritası çizer ve çalışmalarında sebat eder (D3.1, D3.2). Performans görevi, gözlem formu ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Öğrencilerin viyolonselde yayın farklı bölümlerini daha derinlemesine keşfetmeleri ve bu konudaki farkındalıklarını artırmaları için çeşitli viyolonsel sanatçılarının yayın farklı bölümlerini bilinçli bir şekilde kullandıkları performans videoları izletilebilir. Ayrıca yayın farklı bölümlerini vurgulayan özel etütler ve kısa eserler seçilerek öğrencilerin bu bölümleri kontrollü şekilde kullanmaları sağlanabilir. Daha hızlı bir metronom eşliğinde yapılan çalışmalarla, yayın her bölgesinin farklı bir direnç ve ses karakteri yarattığı deneyimlenebilir.

Teknik becerilerde öğrenciler için yayın farklı bölümlerinin kullanımına odaklanan yavaşlatılmış uygulamalar ve temel hareketler üzerinde bire bir çalışmalar yapılabilir. Yayın uç, orta ve dip bölümlerinin çalgı üzerindeki etkisini kavrayabilmeleri için her bir bölüm ayrıntılı şekilde uygulamalı olarak gösterilebilir. Görsel destekli materyaller ve şemalar kullanılarak yayın farklı bölümlerinin çalım üzerindeki etkileri hakkında öğrencilerin farkındalık kazanmaları sağlanabilir. Daha yavaş bir metronom eşliğinde, her bölümü bilinçli şekilde kullanmaya yönelik kolay etüt çalışmaları yapılabilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Bu tema kapsamında, öğrencilerin yay çekme tekniğine ilişkin temel kavramlara aşina olduğu, yayın farklı bölümlerini kullanabildiği ve çalma sırasında doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını sergileyebildiği kabul edilir. Ayrıca öğrencilerin temel nota bilgisini kavradığı, detaşe ve legato gibi çalma teknikleri arasındaki farkları öğrenmeye hazır olduğu kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin yay tekniklerine yönelik düşünebilmelerini sağlamak için sorular sorabilir. Örneğin "Yayı çekebilirken hareketin sürekli veya kesintili olması çaldığımız sese nasıl etki edebilir?" veya "Farklı yay kullanımları müzikal ifadeyi nasıl değiştirebilir?" gibi sorularla öğrencilerin konuya yönelik farkındalık geliştirebilmelerine yardımcı olabilir. Bu süreçte, öğrencilerin yayı doğru şekilde tutabilmeleri ve detaşe ile legato tekniklerini uygulayabilmeleri için temel hareketler üzerine kısa bir uygulama yaptırılarak gözlem yapılabilir. Öğrencilerin yay kontrolü, hareket akıcılığı ve çalma pozisyonları değerlendirilebilerek mevcut bilgi düzeyleri belirlenebilir.

Öğrencilerle günlük yaşamda karşılaşabilecekleri nesnelerin ve hareketlerin viyolonsel üzerindeki yay teknikleriyle olan benzerliklerini keşfedebilmeleri için bir sohbet başlatılabilmesi sağlanabilir. Örneğin "Günlük yaşamda görebildiğiniz, hareketi sürekli veya kesintili olan neler olabilir?" diye sorulabilir. Öğrencilerden, suyun musluktan kesintisiz bir akışla dökülebilmesini veya yürüyen merdivenin sürekli hareket edebilmesini legato tekniğiyle; bir kuyruğa girebilen insanların adım adım ilerleyebilmesini ya da bir makasın ritmik açılıp kapanabilmesini detaşe tekniğiyle ilişkilendirebilmeleri istenebilir. Bu sayede, yay çekebilme sırasında sürekli hareket gerektirebilen legato tekniği ile her notanın ayrı yay hareketiyle çalınabildiği detaşe tekniği arasında bağ kurabilmeleri sağlanabilir. Bu bağlantılarla öğrenciler, yay tekniklerini daha somut bir şekilde anlamlandırarak öğrenmeye başlayabilirler.

VLS.4.2.1

Öğretmen, öğrencilere detaylı bilgiye ulaşmaları için görsel ve işitsel materyaller sunar. Öğrenciler, öğretmenin sağladığı bu materyalleri (OB4) kullanarak detaşe tekniğinde yay vuruşlarının nasıl bağımsız ve net yapılması gerektiğini gözlemler ve gözlemleri doğrultusunda tekniğin temel özelliklerini belirlemek için amaç ve ölçütler geliştirir (KB2.2). Öğretmen, öğrencilerin bu ölçütler doğrultusunda kendi değerlendirmelerini yapmalarına rehberlik eder. Uygulamaya geçmeden önce, öğrenciler öğretmenin rehberliğinde etüdün bonasını ve solfejini yaparak yay kullanımına dair temel hareketleri analiz eder ve ilgili bölümleri çözümler. Öğrenciler, yay hareketlerine odaklanarak (E3.2) bilek ve kol pozisyonlarını dikkatle kontrol eder ve duruş ve tutuş pozisyonunu alırlar. Çiftler hâlinde veya ayna karşısında çalışan öğrenciler, yay hareketlerini gözlemleyerek öz değerlendirme yapar ve akran değerlendirmesi yoluyla arkadaşlarına geri bildirimde bulunarak duygu ve düşüncelerini paylaşabilirler (D4.2). Öğretmen, her öğrencinin detaşe tekniğini bağımsız ve net bir şekilde kullanıp kullanmadığını gözlemler; gerektiğinde bireysel rehberlik sunarak öğrencinin çalma konusunda tam anlamıyla hazırlıklı olmasını destekler (SDB2.1). Öğrenciler bağımsız yay vuruşları yaparak sesleri net şekilde ayırt etmeyi deneyimler. Öğretmen, yay vuruşlarının her birinin netliğini sağlamak için öğrencilerden farklı hızlarda çalma denemeleri yapmalarını ister ve her öğrenciye, çalma sırasında yay vuruşlarının netliğini gözlemlemesi için rehberlik eder. Bu süreçte, öğrenciler çalgıya özgü teknikleri kullanarak yay vuruşlarının bağımsız ve net olmasını sağlamak için planlı bir şekilde çalışır ve hedeflerine ulaşmak için hazırladıkları planı uygular (D3.2), tekniklerini geliştirir ve öğrendiklerini uygulamak için hazır hâle gelirler. Dersin sonunda, öğrenciler çalıştıkları etüdü detaşe tekniğini kullanarak çalar ve bu süreçte müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak detaşe tekniğinin kullanıldığı bir eser çalmaları istenebilir. Öğrenciler, kendilerine verilen bu bireysel geri bildirimleri değerlendirerek çalma becerilerini geliştirir. Performans görevi, gözlem formu ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

VLS.4.2.2

Öğretmen, öğrencilere legato çalma tekniği ile ilgili temel bilgilere ulaşmaları için çeşitli kaynaklar sunar. Öğrenciler, öğretmenin sağladığı görsel ve işitsel materyallerle (OB4) legato tekniğinin nasıl uygulandığını gözlemler ve bu tekniği kavrayabilmek için yay hareketlerinin detaylarını inceler. Bu süreçte öğrenciler, gözlemlerine yönelik amaç ve ölçüt belirleyerek legato çalma tekniği için gerekli yay hareketlerini öğrenmeye hazırlanır (KB2.2). Uygulamaya geçmeden önce, öğrenciler öğretmenin rehberliğinde etüdün bonasını ve solfejini yaparak yay kullanımına dair temel hareketleri analiz eder ve ilgili bölümleri çözümler. Öğrenciler, duruş ve tutuş pozisyonu alarak legato tekniğini uygulamak için yavaş tempoda alıştırmalar yapar ve yay hareketlerini akıcı hâle getirmeye odaklanır (E3.2). Çiftler hâlinde veya ayna karşısında çalışan öğrenciler, yay çekme hareketlerinin akıcılığını gözlemleyerek çalma pozisyonlarını değerlendirir ve öz değerlendirme ile akran değerlendirmesi yaparak arkadaşlarıyla duygu ve düşüncelerini paylaşır (D4.2, SDB2.1). Öğrenciler, çalgıya özgü teknikleri kullanarak notaları bağlar ve aralarındaki geçişleri akıcı bir biçimde sağlayarak yay hareketlerini birbirine eklemeyi dener. Öğretmen, her öğrencinin sesleri ayırt etmesine yönelik geri bildirim sunar ve öğrencinin yumuşak geçişlerle yay çekmesini destekler. Bu aşamada öğrenciler, legato tekniğinin inceliklerine odaklanarak tekniklerini pekiştirir. Dersin sonunda, öğrenciler çalıştıkları etüdü legato tekniğini kullanarak çalar ve bu süreçte müziksel bileşenleri uygular. Her öğrenci, legato tekniğinde öğrendiği bilgi ve becerileri sergilerken aynı zamanda dikkat ve odaklanma becerilerini de güçlendirir. Performans görevi olarak legato tekniğinin kullanıldığı bir eser çalmaları istenebilir. Öğrenciler, bu performans sürecinde öz değerlendirme yaparak ilerlemelerini izler ve birbirlerinin çalma tekniklerine saygı gösterir (SDB2.3). Performans görevi, gözlem formu ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Öğrencilerin viyolonselde detaşe ve legato yay tekniklerini daha derinlemesine keşfetmeleri ve bu konudaki farkındalıklarını artırmaları için çeşitli viyolonsel sanatçılarının bu teknikleri içeren performans videoları izletilebilir. Ayrıca detaşe ve legato tekniklerini vurgulayan özel etütler ve kısa eserler seçilerek öğrencilerin bu teknikleri kontrollü ve bilinçli şekilde kullanmaları sağlanabilir. Daha hızlı bir metronom eşliğinde yapılan çalışmalarla, öğrencilerin her iki tekniği farklı tempolarda deneyimlemeleri teşvik edilebilir.

Teknik becerilerde öğrenciler için detaşe ve legato yay tekniklerine yönelik yavaşlatılmış uygulamalar ve temel hareketler üzerinde odaklanan bire bir çalışmalar yapılabilir. Bu tekniklerin doğru uygulanabilmesi için her birinin yay üzerindeki etkisi ayrıntılı şekilde uygulamalı olarak gösterilebilir. Görsel destekli materyaller kullanılarak legatonun akıcı ve bağlı hareketi ile detaşenin net ve ayrık vuruşları arasındaki farklar açıklanabilir. Daha yavaş bir metronom eşliğinde kolay etüt çalışmaları yapılarak öğrencilerin her iki tekniği kontrollü ve bilinçli şekilde kullanmaları sağlanabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D12. Sabır, D14. Saygı, D16. Sorumluluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Temada öğrencilerin önceki sınıflarda viyolonselin temel pozisyonlarını, doğru duruş ve tutuş yöntemlerini öğrendiği kabul edilmektedir. Ayrıca diyez, bemol ve natürel işaretlerine dair temel bilgiye, nota okuma becerisine, viyolonsel üzerinde notaları doğru şekilde uygulama deneyimine sahip oldukları kabul edilmektedir.

Bu tema başlamadan önce, öğrencilerin pozisyon bilgisi, diyez, bemol ve natürel işaretlerine dair temel bilgileri değerlendirebilmeleri sağlanabilir. Öğrencilere, belirli sorular yöneltilerek önceki öğrenme deneyimlerini hatırlayabilmeleri ve bilgilerinin tazelenebilmesi sağlanabilir. Ardından kısa bir uygulama etkinliği ile öğrencilerin viyolonsel üzerinde temel teknikleri ve ses değiştirici işaretleri kullanabilme becerileri gözlemlenebilir.

Öğrencilerden, günlük yaşamda karşılaşabilecekleri farklı ses tonlarını ve duygu durumlarını düşünebilmeleri istenebilir. Örneğin "Bir film izleyebilirken müzikte duyabildiğiniz farklı tınılar size hangi duyguları hissettirebilir?" veya "Hangi ses tonları sizi rahatlatabilir, hangileri sizi heyecanlandırabilir?" gibi sorularla öğrencilerden fikirlerini paylaşabilmeleri beklenebilir. Daha sonra, öğrenciler küçük bir tartışma yaparak şu soruları yanıtlayabilirler: "Sizce müzikte kullanılabilen ses değiştirici işaretler bir eserin havasını nasıl değiştirebilir?" ve "Pozisyonların farklı ses tonları yaratabilmek için neden önemli olduğunu düşünebilirsiniz?" Bu süreçte öğrencilerden, kendi deneyimlerinden yola çıkarak seslerin etkisini açıklayabilmeleri istenebilir.

VLS.4.3.1 

Öğretmen, derse "Diyez, bemol ve natürel işaretlerinin notaları nasıl etkilediğini hiç düşündünüz mü?" gibi bir soruyla başlar ve öğrencilerden bu işaretlere dair fikirlerini paylaşmalarını ister. Daha sonra öğretmen, bu işaretlerin farklı melodilerde nasıl bir değişiklik yarattığını duyurmaya yönelik örnekler çalar ve öğrencilerin dikkatini seslerdeki farklılıklara çeker. Örneğin aynı melodiyi önce diyez, sonra bemol işaretleriyle dinletir. Öğrenciler, dinledikleri melodilerdeki ses farklılıklarını analiz eder ve fark ettikleri noktaları belirler. Sonraki aşamada öğrenciler, diyez, bemol ve natürel işaretlerinin özelliklerini incelemek üzere gruplara ayrılır. Öğrenciler öğretmenin rehberliğinde görsel tablolar, dijital nota yazım araçları ve kısa videolar gibi materyalleri kullanarak bu işaretlere ilişkin topladıkları bilgileri sistematik bir şekilde kaydeder (OB1, OB2, KB2.6). Öğrenciler, gruplar hâlinde çalışmaya devam ederek diyez, bemol ve natürel işaretlerinin seslerde yarattığı değişiklikleri karşılaştırır. Bu süreçte öğretmen, "Diyez işareti bir notayı hangi yönde değiştirir?" ve "Natürel işareti hangi durumlarda kullanılır?" gibi sorularla öğrencileri düşünmeye yönlendirir. Öğrenciler, işaretlerin seslerdeki etkilerini analiz ederek aralarındaki ilişkileri belirler. Bu aşamada, işaretlerin görevlerini karşılaştırmalarını desteklemek için doğru-yanlış ve eşleştirme sorularından oluşan çalışma kâğıtları verilebilir. Her grup, belirlediği özellikleri tablo hâline getirerek sunar. Sunum sırasında öğrenciler, işaretlerin benzerliklerini ve farklılıklarını sistematik olarak karşılaştırırken arkadaşlarıyla etkili bir iletişim kurarak düşüncelerini açık bir şekilde ifade eder (OB4, D4.2). Bu süreçte, öğrenciler farklı görüşleri söz kesmeden dinleyip empati kurarak karşılaştırmalarına derinlik kazandırır ve sunumlarını daha kapsamlı hâle getirir (D14.1). Son aşamada öğrenciler, öz değerlendirme formlarını doldurarak süreçteki performanslarını analiz eder. Grup içindeki çalışmalarda akran değerlendirme formu kullanarak birbirlerine yapıcı geri bildirim verirler (SDB1.2, D4.2). Öğretmen, gözlem formu veya kontrol listesiyle öğrencilerin öğrenme sürecindeki gelişimlerini değerlendirir.

VLS.4.3.2

Öğretmen, dersi "Klavyede diyez, bemol ve natürel işaretleri nerelerde yer alıyor? Bu işaretler sesin karakterini nasıl değiştiriyor olabilir?" gibi sorularla başlatır. Öğrenciler, bu sorular üzerinde düşünerek önceki bilgileriyle ilişki kurar ve fikirlerini grup içinde paylaşır (KB2.10, SDB2.1). Öğrenciler, çalışacakları konuyu çözümlemek için öğretmenin rehberliğinde klavyede yer alan diyez, bemol ve natürel işaretlerinin bulunduğu bölgeleri ve çalacakları etüdü analiz eder. Bu süreçte, etüdün bonasını ve solfejini yaparak hem notaların yapısını hem de bu işaretlerin sesler üzerindeki etkilerini inceler. Ardından viyolonselde doğru duruş ve tutuş pozisyonunu alarak öğretmenin rehberliğinde klavyede diyez, bemol ve natürel işaretlerini bulmak için belirli bir nota üzerinde inceleme yapar. Örneğin "La diyez nerede olabilir? Parmak numarası kaç olmalı?" gibi sorularla öğrencilere rehberlik edilir. Bu süreçte, öğrenciler klavye üzerindeki işaretlerin yerlerini belirlemek için görsel materyaller, nota tabloları ve rehber çizimleri kullanır (KB2.6). Öğrenciler, öğrendikleri bilgileri çalgı üzerinde deneyerek işaretlerin seslere nasıl bir etkisi olduğunu gözlemleyerek öğrenir (KB2.4). Öğrenciler, ses değiştirici işaretleri doğru parmak numaralarıyla çalgıya özgü tekniklerle seslendirir. Grup çalışmaları sırasında öğrenciler, belirli bir işareti seslendirirken diğer arkadaşlarının parmak pozisyonlarını gözlemler ve geri bildirimde bulunur (SDB2.3, D4.2). Öğretmen, her öğrencinin doğru parmak yerleşimini ve teknik doğruluğunu uyguladığını gözlemlemek için bireysel çalışmalar yaptırır. Öğrenciler, ses değiştirici işaretleri belirli bir hızda seslendirme alıştırmaları yaparak düzenli çalışmanın önemini deneyimler ve bu süreçte hız ile teknik kontrolünü geliştirir. Bu süreçte, hedeflerine ulaşmak için çalışmalarında sebat gösterir (D12.3). Bu alıştırmalar sırasında, öğretmen öğrencilerin gayretini destekler ve her bir doğru seslendirme için öğrencilerin başarılarını övgüyle pekiştirir. Daha sonra, öğrenciler ses değiştirici işaretlerin teknik özelliklerini ezgisel yapıya uygun şekilde seslendirir. Örneğin öğretmen, ’Do- Re - Mi bemol - Fa’ dizisini çalar ve öğrencilerden bu diziyi doğru parmak yerleşimiyle ve akıcı bir şekilde tekrar etmelerini ister. Bu süreçte öğrenciler, müziksel bileşenleri uygularken teknik becerilerini geliştirmeye odaklanır. Dersin sonunda öğrenciler, öğrendikleri bilgileri sınıfta oluşturulan bir parmak numarası tablosuna aktarır ve bu bilgileri görsel olarak düzenler. Bu görevin yerine getirilmesi sırasında, sorumlulukların dikkatle yerine getirilerek özverili bir şekilde çalışılması beklenir (D16.3). Bu aşamada, öğrenciler doğrultusunda işaretler arasındaki ilişkileri belirleyerek diziyi doğru bir şekilde temsil etmeye odaklanır (KB2.4). Ayrıca bireysel olarak öz değerlendirme formunu doldurarak hangi işaretleri doğru uygulayıp uygulayamadıklarını analiz eder (SDB1.2). Ders sonunda öğretmen, öğrencilerin bireysel ve grup performanslarını gözlem formları aracılığıyla değerlendirebilir ve her öğrenciye teknik becerilerini geliştirmek için bireysel geri bildirim sağlar.

VLS.4.3.3

Öğretmen, dersin başında "Batı müziğinde ses değiştirici işaretler bir eserin karakterini nasıl etkiler? Diyez, bemol veya natürel işaretlerinin eserlerdeki rolünü düşündünüz mü?" gibi sorularla öğrencilerin dikkatini çeker ve önceki konularla bağlantı kurar. Öğrenciler bu sorular üzerine bireysel olarak düşünür ve daha sonra fikirlerini grup içinde paylaşarak ses değiştirici işaretlerin eserlerdeki etkilerini tartışır (SDB2.1). Öğretmen, Batı müziğindeki diyez, bemol ve natürel işaretlerini içeren bir eser seçer. Öğrenciler, eserin bonasını ve solfejini yaparak eserin yapısını çözümler. Öğrenciler, bu işaretleri çalgı üzerinde uygulamadan önce öğretmenin rehberliğinde parmak numaralarını ve basım tekniklerini gözden geçirerek duruş ve tutuş pozisyonunu alır. Öğrenciler eserde yer alan ses değiştirici işaretleri çalgıya özgü tekniklerle kullanır ve bu süreçte, öğretmen, öğrencilerin yay ve parmak tekniklerini bireysel olarak gözlemler ve teknik doğruluğu artırmak için anlık geri bildirimler sunar. Öğrenciler, eserleri çalışırken metronom kullanarak ritim doğruluğu ve hız kontrolüne odaklanır. Ayrıca öğretmenin yönlendirmesiyle, diyez, bemol ve natürel işaretlerini içeren pasajlarda seslerin akıcılığı ve doğruluğunu geliştirmeye odaklanır. Bu süreçte, çalışmaların düzenli bir şekilde yapılması sağlanarak kararlılık gösterilmesi beklenir (D12.3). Grup çalışması sırasında, öğrenciler birbirlerinin çalım tekniklerini gözlemler ve "Bu pasajda hangi ses değiştirici işareti var? Burada parmak numarasını doğru kullanıyor muyum?" gibi sorularla tartışarak birbirlerine geri bildirim verir (SDB2.3, D4.1, D4.2). Öğrenciler, eserde yer alan ses değiştirici işaretleri kullanarak müziksel bileşenleri doğru şekilde uygular. Öğretmen, öğrencilerin eserin duygu ve karakterine uygun bir müzikal ifade geliştirmeleri için rehberlik eder. Dersin sonunda, performans görevi olarak öğrencilerden seçtikleri bir eseri çalmaları istenebilir. Öğrenciler, öz değerlendirme formu doldurarak kendi performanslarını analiz edebilir ve grup içindeki akran değerlendirmesi sayesinde birbirlerinden öğrenerek gelişim alanlarını belirler. Bu süreçte, aldıkları tavsiyelere açık olup geri bildirimleri dikkate alır (D10.1, SDB1.2). Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formuyla değerlendirilebilir.

Ses değiştirici işaretlerin ve çalgılardaki pozisyonların viyolonsel dışında farklı çalgılarda nasıl kullanıldığını araştırmaları için öğrenciler yönlendirilir ve bu bilgiler üzerinden karşılaştırma yapmaları istenebilir. Ses değiştirici işaretlerin bulunduğu daha karmaşık pasajları çalarak teknik becerilerini geliştirebilirler. Ayrıca öğrencilere kendi küçük melodilerini yaratarak bu melodilere ses değiştirici işaretler ekleme görevi verilebilir.

Öğretmen, daha kolay etütler veya eserler üzerinden öğrencilere bire bir rehberlik sağlayabilir. Bu çalışmalar sırasında daha yavaş bir metronom kullanılabilir. Ayrıca nota tabloları, rehber çizimler ve görsel materyallerle öğrencilerin klavye üzerindeki notaları daha iyi anlamaları desteklenebilir. Bu süreçte akıllı tahta gibi teknolojik araçlardan da faydalanılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D4. Dostluk, D12. Sabır

OB4. Görsel Okuryazarlık

Bu tema kapsamında, öğrencilerin viyolonselde temel duruş ve tutuş pozisyonlarını bildikleri, nota okuma becerisine sahip oldukları ve yay ile sol el koordinasyonu için başlangıç düzeyinde deneyim kazandıkları kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin viyolonselde açık konumla ilgili bilgi düzeylerini değerlendirebilmesi için dersin başında önceki pozisyon çalışmalarıyla bağlantı kurabilmelerini sağlayacak sorular yöneltebilir. Örneğin: "Açık konumda parmak yerleşimi, 1. konuma göre nasıl farklılık gösterebilir?", "Parmakların sap üzerindeki konumu değiştiğinde sesler nasıl etkilenebilir? Açık konumda seslerin değişimini nasıl tanımlayabilirsiniz?" Bu sorular, öğrencilerin geçmişte edinebildikleri bilgileri hatırlayabilmelerine ve açık konuma geçişte karşılaşabilecekleri zorlukların farkına varabilmelerine yardımcı olabilir. Ayrıca öğretmen, öğrencilerin açık konumdaki farkındalık düzeylerini anlayabilmek için sap üzerinde temel el hareketleri yaptırabilir. Örneğin öğrencilerden aşağı ve yukarı doğru açık konumda parmaklarını yerleştirebilmeleri ve hangi notaları elde edebildiklerini gözlemleyebilmeleri istenebilir. Öğretmen, bu süreçte öğrencilerin birinci parmağın yerleşimini ve diğer parmakların ona göre nasıl konumlanabildiğini deneyimleyebilmelerini sağlayabilir. Grup çalışmaları sırasında, öğrencilerden parmak yerleşimlerini inceleyebilmeleri ve arkadaşlarına, "Açık konumda parmaklarınızın yerleşimi hangi kurallara göre değişebilir?", "Hangi parmak sabit kalabilir, hangi parmaklar hareket edebilir?" gibi sorular yönelterek birbirlerinin uygulamalarına geri bildirimde bulunabilmeleri istenebilir. Bu etkinlikler, öğretmenin öğrencilerin mevcut bilgi ve beceri düzeylerini değerlendirebilmesine olanak tanıyabilir.

Öğretmen, öğrencilerin viyolonselde açık konumu günlük yaşamla ilişkilendirebilmelerini sağlayabilmek için şu gibi sorular yöneltebilir: "Elinizle bir şişe kapağını açabilirken veya bir kilidi çevirebilirken parmaklarınızın konumu nasıl değişebilir? Benzer şekilde, viyolonselde açık konuma geçebilirken parmaklarınızın ve elinizin pozisyonunda nasıl bir değişiklik olabilir sizce?", "Bir merdivende yukarı ve aşağı inebilirken adımlarınızı nasıl ayarlayabilirsiniz? Açık konumda parmakların yerleşimi de buna benzer bir mantıkla çalışabiliyor olabilir mi?" Bu sorular, öğrencilerin açık konumdaki parmak yerleşimlerini günlük hareketlerle ilişkilendirebilmelerini sağlayarak daha somut bir bağlamda düşünebilmelerine yardımcı olabilir. Öğrencilerden, kendi günlük yaşamlarındaki benzer hareketleri (bir bilgisayar klavyesinde parmaklarını kaydırarak farklı tuşlara basabilmek, bir müzik kutusunun kurma kolunu çevirebilirken el pozisyonunu değiştirebilmek veya bir kapağı açabilirken bilek hareketlerini ayarlayabilmek gibi) düşünebilmeleri ve viyolonselde açık konuma nasıl uyum sağlayabileceklerini tartışabilmeleri istenebilir. Bu bağlantılar; açık konumda parmakların birbirine göre konumunu nasıl değiştirebileceğini, el ve bilek hareketlerinin nasıl kontrol edilebilmesi gerektiğini anlamalarına yardımcı olabilir. Böylece öğrenciler, açık konumun mantığını kavrayarak bu tekniğin müzikal ifadeye ve çalma becerilerine katkısını keşfedebilme fırsatı bulabilirler.

VLS.5.1.1

Dersin başında, öğrenciler viyolonselde açık konumu keşfetmeye yönlendirilir. Açık konumun, farklı ses aralıklarını keşfetmek, müzikal ifadeyi zenginleştirmek ve teknik becerileri geliştirmek açısından önemli bir temel oluşturduğu, tartışmalar ve uygulamalar yoluyla pekiştirilir. Öğrencilere, "Açık konumda çalarken yay ve sol el koordinasyonunu nasıl sağlayabiliriz?" gibi sorular yöneltilir. Öğretmen, açık konumda geçişler yapabileceği bir etüt sergiler ve öğrenciler, bu uygulamayı dikkatle izleyerek sol el parmaklarının sap üzerinde nasıl konumlandığını ve yay hareketlerinin buna uyumunu gözlemler. Öğrenciler; açık konumda parmak yerleşimini nasıl daha doğru ve kontrollü yapabileceklerini araştırır ve "Açık konumda parmak yerleşimini nasıl kontrol etmeliyiz?" gibi sorular yöneltir, bu sorular üzerinden çıkarımlarda bulunarak görüşlerini paylaşır (E3.8, KB2.11, SDB2.1). Ardından öğrenciler çalacakları etüdün bona ve solfej çalışmasını yaparak etüdü çözümler. Açık konumda kullanılacak notaların yerlerini analiz eder ve konuma geçiş için gerekli hareketleri inceler. Öğrenciler, açık konum çalışmaları için duruş ve tutuş pozisyonlarını alarak yay ve sol el koordinasyonunu geliştirmeye hazırlanır. Bu aşamada, aşağı doğru açık konumda I. pozisyonda doğal hâliyle tuşe üzerinde konumlandırılan sol elin birinci parmağının sabit kalacağı ve diğer parmakların yarım ses daha ince basılacağı gösterilir. Örneğin la telinde aşağı doğru açık konumda parmaklar sırasıyla si, do diyez, re ve re diyez notalarına basar. Yukarı doğru açık konumda ise I. pozisyonda iki, üç ve dördüncü parmakların sabit kalacağı, birinci parmağın yarım ses daha kalın basılacağı vurgulanır. Örneğin la telinde yukarı doğru açık konumda birinci parmaklar sırasıyla si bemol, do, do diyez ve re notalarına basar. Öğrenciler, sap üzerinde açık konumda parmak yerleşimlerini belirlemeye yönelik alıştırmalar yapar. Bu süreçte, çalgıya özgü teknikleri uygulayarak yay ve sol el koordinasyonlarını geliştirir. Etüt çalma aşamasında, öğrenciler açık konumda verilen etüdü dikkatlice çalar ve bu süreçte müziksel bileşenleri uygular. Grup etkinliklerinde, öğrenciler çiftler hâlinde birbirlerinin uygulamalarını gözlemler ve olumlu geri bildirimlerde bulunabilir (D4.2, SDB2.3). Ders boyunca, öğrenciler sabır ve kararlılıkla tekniklerini geliştirmeye odaklanır (D12.3). Performans görevi olarak öğrencilerin viyolonselde açık pozisyonda doğru parmak yerleşimlerini yaparak bir etüt çalmaları ve yay-sol el koordinasyonunu sergilemeleri istenebilir. Dersin sonunda, öğrenciler öz değerlendirme formları ile kendi performanslarını analiz edebilir ve akran değerlendirme formları aracılığıyla birbirlerinin uygulamalarına dair geri bildirimde bulunabilir (SDB1.2, OB4). Performans görevi, gözlem formları veya kontrol analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden, açık konumda geçen bir melodi veya kısa bir eser bestelemeleri istenebilir. Besteleme ve icra sırasında, açık konumda parmak yerleşimlerinin ses üzerindeki etkisi ile yay ve sol el koordinasyonunun nasıl bir rol oynadığı analiz edilebilir. Grup çalışmaları sırasında, her gruba farklı bir açık konum etüdü veya teknik pasaj verilir ve bu pasajı müzikal bileşenleri dikkate alarak yorumlamaları istenebilir. Gruplar daha sonra bu çalışmaları birleştirerek sınıfta toplu bir performans sergileyebilir.

Öğrencilerin açık konumu daha iyi anlamaları ve bu konumda doğru parmak yerleşimlerini geliştirmeleri için pozisyondan açık konuma küçük geçişler yaptırılabilir. Bu geçişlerde, sap üzerinde el ve parmak hareketlerini görselleştirmeleri ve açık konumda parmakların nasıl yerleştiğini daha iyi kavramaları için öğretmen tarafından hazırlanmış sade görsel rehberler veya animasyonlu videolar kullanılabilir. Öğrenciler, açık konumdaki parmak yerleşimlerini pekiştirmek için kısa ve kolay etütlerle çalışabilir. Bu etütlerde, özellikle aşağı ve yukarı doğru açık konum geçişlerini güçlendirmek için yavaş bir tempoda çalışmalar teşvik edilebilir. Bu süreçte, öğretmen bireysel geri bildirimlerle öğrencilerin doğru teknikleri uygulamalarını destekleyebilir. Ayrıca öğrencilere açık konuma geçişleri daha rahat ve akıcı hâle getirmek için uygulanabilecek el ve bilek esneme egzersizleri önerilebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D16. Sorumluluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

Bu tema kapsamında, öğrencilerin viyolonselin temel çalma tekniklerini bildiği, yay çekme ve parmak yerleşimi becerilerinde belirli bir hâkimiyete sahip olduğu kabul edilir. Ayrıca öğrencilerin temel nota bilgisine sahip olduğu, hız terimleri (allegro, moderato, andante, largo) ve nüans terimleri (piyano, forte, mezzo forte, crescendo, decrescendo) gibi müzikal ifadelerle tanışmaya ve bu terimleri viyolonsel çalma sırasında uygulamaya hazır olduğu kabul edilmektedir.

Bu tema başlamadan önce, öğrencilerin hız ve nüans terimlerine dair temel farkındalıkları değerlendirilir. Öğrencilere, "Hız terimleri müzikte neyi ifade eder?" veya "Bir eseri çalarken hızımızı nasıl kontrol ediyoruz?" gibi sorular yöneltilerek bilgileri hatırlatılır. Ardından kısa bir uygulama etkinliğiyle öğrencilerin belirli bir hız terimini uygun şekilde uygulaması istenir. Aynı şekilde, piyano ve forte gibi temel nüans işaretleri içeren bir pasajın doğru şekilde çalınıp çalınmadığı gözlemlenir. Bu süreçte, öğrencilerin temel hız kontrolü ve dinamik farkındalık düzeyleri değerlendirilmeye çalışılır.

Öğrenciler, müzikteki hız ve nüans terimlerinin, günlük hayatlarındaki farklı duygusal anları ve ifadeleri temsil edebileceğini keşfedebilir. Öğretmen, "Bir konuşma sırasında sesimizi bazen yükseltir bazen alçaltırız, ya da hızlanırız ve yavaşlarız. Sizce bu değişiklikler bir konuşmanın etkisini nasıl artırır?" gibi sorular sorarak öğrencilerin hız ve nüans terimlerini günlük iletişimle ilişkilendirmelerine yardımcı olabilir. Öğrenciler, hız terimlerinin bir hikâye anlatımında heyecanı ve akışı, nüans terimlerinin ise duyguları ve anlamı nasıl ifade ettiğini tartışır. Ayrıca öğretmen, çevredeki seslerin hız ve şiddet özelliklerine dikkat çekerek öğrencilerden örnekler vermelerini ister. Örneğin "Bir fırtına sırasında rüzgârın sesi crescendo gibi giderek yükselirken ardından piyano gibi hafif bir esintiye dönüşebilir. Bu değişiklikler size ne hissettirir?" sorusu tartışmaya yön verebilir. Bu süreçte öğrenciler, hız ve nüans terimlerinin yalnızca müzikte değil doğada ve günlük yaşamdaki birçok durumda da gözlemlenebileceğini fark edebilirler.

VLS.5.2.1

Öğretmen, dersi başlatmak için "Müzikte hız terimleri neyi ifade ediyor olabilir? Hangi hızlarda eserler çalmış olabilirsiniz?" gibi sorular sorar. Öğrenciler, bu sorular üzerine düşünerek bireysel fikirler üretir ve önceki bilgileriyle ilişki kurar (KB3.3). Ardından grup içinde düşüncelerini paylaşarak hız terimlerinin müzikteki rolü hakkında bir tartışma gerçekleştirir. Bu süreçte, arkadaşlarının görüşlerine empatiyle yaklaşarak ve etkili bir iletişim kurmaya çalışır (D4.2, SDB2.1). Daha sonra öğretmen, hız terimlerini öğrenmeleri için öğrencilere dijital kaynak veya görsel tablo sunar. Öğrenciler, allegro, moderato, andante ve largo gibi hız terimlerinin anlamlarını araştırmak için dijital ve basılı materyalleri inceleyerek bilgi toplar (KB2.6, OB2, OB1). Elde ettikleri bilgileri sistematik bir şekilde düzenler ve gruplarında paylaşarak anlamları üzerinde tartışır (D3.2). Bu süreçte, hız terimlerinin farklı tempoları nasıl ifade ettiğini fark eder ve elde ettikleri bilgileri gruplarıyla paylaşır. Öğrenciler, hız terimlerinin viyolonselde uygulanışını öğrenmek için belirli bir etüt üzerinde çalışmaya başlar, etüdün bonasını ve solfejini yaparak çözümler. Öğrenciler, doğru duruş ve tutuş pozisyonu alarak çalışmaya başladıktan sonra önce etüdü yavaş tempoda çalar ve ardından diğer hız terimlerine uygun tempolarda uygulamalar yapar. Bu süreçte, öğretmen her öğrencinin pozisyonunu ve uygulama sırasında hız kontrolünü bireysel olarak takip eder. Öğrenciler, metronom yardımıyla tempolarını kontrol ederek hız terimlerini çalgıya özgü tekniklerle uygular. Çalma sırasında öğretmen, bireysel gözlemler yaparak yay kullanımı ve parmak pozisyonlarına dair geri bildirim sağlar. Grup çalışması aşamasında, öğrenciler farklı hız terimlerini içeren kısa etütler üzerinde çalışır. Her öğrenci, grup içinde belirli bir hız terimiyle ilgili etüdü seslendirme görevini üstlenir ve bu görev sırasında aldığı kararların sonuçlarını arkadaşlarının değerlendirmesine sunar (D16.3, E2.2). Diğer öğrenciler, çalınan hızın terime uygun olup olmadığını karşılaştırır ve "Bu hız daha yavaş mı olmalıydı?" gibi sorularla geri bildirim verir. Öğrenciler, gözlemlerine dayanarak hız terimlerinin etüt içindeki uygunluğunu karşılaştırır ve önerilerde bulunur (SDB2.3, KB2.10). Son olarak öğrenciler etüdü çalarken müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak öğrencilerden belirlenen bir eseri hız değişimlerini doğru şekilde uygulayarak çalmaları istenebilir. Dersin sonunda, her öğrenci öz değerlendirme formunu doldurarak hız terimlerini uygulama becerilerini analiz edebilir ve grup içindeki akran değerlendirmesi ile birbirine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

VLS.5.2.2

Öğretmen, dersi başlatmak için "Müzikte nüans terimleri bir eserin ifadesini nasıl etkiler? Forte ve piyano ifadeleriyle bir eser çaldığınızı hayal edin, bu terimler eserlerin karakterine nasıl katkı sağlar?" gibi sorular sorar. Öğrenciler, bu sorular üzerine düşünerek bireysel fikirler üretir ve önceki bilgileriyle ilişki kurar (KB3.3). Ardından grup içinde düşüncelerini paylaşır ve nüans terimlerinin müzikteki rolü hakkında bir tartışma gerçekleştirir. Bu süreçte, öğrenciler fikirlerini paylaşırken empatiyle yaklaşır ve etkili iletişim kurmaya çalışır (D4.2, SDB2.1). Daha sonra öğretmen, nüans terimlerini öğrenmeleri için öğrencilere dijital bir kaynak veya görsel bir tablo sunar. Öğrenciler, dijital veya basılı materyalleri inceleyerek piyano, forte, mezzo forte, crescendo ve decrescendo gibi nüans terimlerinin anlamlarını araştırır ve bilgi toplar (KB2.6, OB2, OB1). Elde ettikleri bilgileri sistematik bir şekilde düzenler ve gruplarında paylaşarak anlamları üzerinde tartışır (D3.2). Öğrenciler, hız terimlerinin viyolonselde uygulanışını öğrenmek için belirli bir etüt üzerinde çalışmaya başlar, etüdün bonasını ve solfejini yaparak çözümler. Uygulamaya başlamadan önce öğrenciler, doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır; ardından etüdü önce piyano ifadesiyle, daha sonra da diğer nüans terimlerini çalgıya özgü tekniklerle uygun şekilde kullanarak seslendirir. Çalma sırasında öğretmen, bireysel gözlemler yaparak yay kullanımı ve parmak pozisyonlarına dair geri bildirim sağlar. Grup çalışması aşamasında, öğrenciler farklı nüans terimlerini içeren kısa etütler üzerinde çalışır. Her öğrenci, grup içinde belirli bir nüans terimiyle ilgili etüdü seslendirme görevini üstlenir ve bu görev sırasında aldığı kararların sonuçlarını arkadaşlarının değerlendirmesine sunar (D16.3, E2.2). Diğer öğrenciler, çalınan nüansların terime uygun olup olmadığını karşılaştırır ve "Buradaki forte biraz daha güçlü olabilir mi?" gibi sorularla geri bildirim verir. Öğrenciler, gözlemlerine dayanarak nüans terimlerinin etüt içindeki uygunluğunu karşılaştırır ve önerilerde bulunur (SDB2.3, KB2.10). Son olarak öğrenciler etüdü çalarken müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak öğrencilerden belirlenen bir eseri nüans değişimlerini doğru şekilde uygulayarak çalmaları istenebilir. Dersin sonunda, her öğrenci öz değerlendirme formunu doldurarak nüans terimlerini uygulama becerilerini analiz edebilir ve grup içindeki akran değerlendirmesi ile birbirine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Hız ve nüans terimlerini derinlemesine araştırmaları ve müzikal ifade becerilerini geliştirmeleri için gelişmiş etüt ve eserler sunulur. Örneğin crescendo ve decrescendo gibi terimlerin uzun pasajlarda uygulandığı parçalar seçilebilir. Ayrıca video analizleriyle profesyonel çellistlerin hız ve nüans kullanımları incelenebilir. Öğrencilerden, kendi kısa etütlerini bestelemeleri ve bu etütlere hız ve nüans terimlerini eklemeleri istenebilir.

Hız ve nüans terimlerini uygulamada, süreçler adım adım planlanarak çalışmalar daha küçük parçalar hâlinde uygulanabilir. Sadeleştirilmiş etütler veya parçalar sunularak hız ve nüans terimlerini kavramaları kolaylaştırılır. Görsel desteklerin kullanımıyla öğrenme süreci güçlendirilebilir. Öğrencilerin bireysel çalışma zamanlarını planlamalarına rehberlik edilerek ihtiyaç duydukları alanlarda daha fazla tekrar yapmaları sağlanabilir. Ayrıca akran destekli etkinlikler düzenlenerek öğrencilerin birbiriyle iş birliği içinde çalışmaları sağlanır ve bu süreçte hem hız hem de nüans terimlerini daha iyi anlamalarına yardımcı olunur.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

Bu tema kapsamında, makamsal dizi kavramları hakkında genel bir fikre sahip oldukları, nota sistemlerini duydukları ve temel sınıflandırma becerileri geliştirdikleri kabul edilir. Ayrıca öğrencilerin viyolonsel üzerinde temel duruş, tutuş ve çalma tekniklerini bildikleri; solfej yapma, dijital kaynaklardan bilgi toplama ve grup içinde iş birliği yapma deneyimine sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin makamsal dizilere ilişkin mevcut bilgi düzeylerini değerlendirebilmesi amacıyla sınıfta kısa sorular yöneltebilir. Örneğin: "Daha önce bir müzik eserinde belirgin bir melodi veya dizi fark edebilmiş oldunuz mu?", "Dinleyebildiğiniz şarkılar veya türkülerde belirli bir melodi kalıbının tekrar ettiğini hissedebildiniz mi?" Bu sorular, öğrencilerin makam kavramına ilişkin ön bilgilerini ve sezgisel algılarını ortaya çıkarabilmeye yönelik yönlendirmeler içerebilir. Öğretmen, öğrencilerin verdiği yanıtlara göre makamsal dizilerin nasıl yapılandığını, müzikte nasıl bir rol oynayabildiğini ve farklı duygular ifade edebildiğini açıklayarak süreci yönlendirebilir. Ayrıca öğretmen sınıfa kısa melodik örnekler dinletebilir ve "Bu melodiler size tanıdık gelebiliyor mu?" veya "Bu melodilerin birbirinden farkı ne olabilir?" gibi sorularla öğrencilerin dikkatini makamsal dizilere yönlendirebilir. Bu süreçte öğrencilerin müzikal farkındalıklarını gözlemleyerek hangi öğrencilerin ek desteğe ihtiyaç duyabileceğini belirleyebilir.

Öğretmen, makamsal dizilerin günlük yaşamda duyulabilen müziklerle nasıl ilişkilendirilebileceğini düşündürebilmek için öğrencilerden kendi deneyimlerini paylaşabilmelerini isteyebilir. Öğrencilere, "Günlük hayatınızda dinleyebildiğiniz şarkılar veya türkülerden herhangi biri size belirli bir duyguyu hissettirebilir mi?" veya "Düğünlerde çalınabilen oyun havaları ile hüzünlü bir türkünün müzik yapısı arasında nasıl bir fark olabilir?" gibi sorular yöneltilebilir. Öğrenciler, bu sorular üzerine bireysel olarak düşünebilir ve fikirlerini paylaşarak dizilerin ifade edebildiği duygulara dair görüşlerini belirtebilirler. Ardından öğrencilerden dinleyebildikleri popüler şarkıların veya türkülerde kullanılabilen melodilerin hangi müzik yapılarına dayanabileceği hakkında fikir yürütebilmeleri istenebilir.

VLS.5.3.1

Öğretmen, dersi "Çargâh makamı dizisini hiç duydunuz mu? Sizce bu makam hangi duyguları ifade ediyor olabilir?" gibi sorularla başlatır. Öğrenciler, bireysel olarak düşüncelerini ifade eder ve grup içinde fikirlerini paylaşır. Bu süreçte, makamların müzikteki rolü ve çargâh makamının yapısı üzerine bir tartışma yapılabilir. Öğrenciler, öğretmenin sağladığı dijital veya basılı kaynaklardan yararlanarak çargâh makamı hakkında bilgileri toplar (KB2.6, OB1). Akıllı tahtada çargâh makamının sesleri, güçlü ve durak gibi özellikleri vurgulanarak gösterilir. Öğrenciler, dizinin seyir özelliklerini inceler ve bu özelliklere odaklanmaları gerektiğini fark ederler (OB2. E3.2). Bu süreçte öğrenciler, sorular sorarak makamın yapısını anlamaya yönelik keşif yapar (E3.8. D3.3). Öğretmen, öğrencilerin bu sorularını not alır ve sınıf tartışmasını yönlendirir. Çargâh makamı dizisini içeren kısa bir etüdün bona ve solfejini yaparak etüdü çözümler. Ardından viyolonselde doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alarak viyolonsele özgü teknikleri kullanmak için odaklanır. Diziyi içeren etüdü önce bireysel olarak ardından grup hâlinde çalarken müziksel bileşenleri uygular ve grup çalışması sırasında diğer öğrencilerle uyum içinde çalmaya özen gösterir (D3.4). Performans görevi olarak öğretmen, çargâh makamında bir eser çalmalarını istenebilir. Öğrenciler, bireysel performanslarını öz değerlendirme formlarıyla analiz edebilir ve grup içinde akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2, SDB2.3). Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

VLS.5.3.2

Öğretmen, dersi "Buselik makamı dizisini daha önce duydunuz mu? Sizce bu makam nasıl bir duygu ifade ediyor olabilir?" gibi sorularla başlatır. Öğrenciler, bireysel olarak düşüncelerini ifade eder ve grup içinde fikirlerini paylaşır. Bu süreçte, makamların müzikteki rolü, buselik makamının yapısı ve çargâh makamıyla arasındaki farklar üzerine bir tartışma yapılır. Grup çalışması sırasında, öğrenciler birbirlerinin fikirlerini empatiyle dinler ve bu fikirleri kendi düşünceleriyle ilişkilendirerek anlamaya çalışır (E2.1). Öğrenciler, öğretmenin sunduğu dijital veya basılı kaynaklardan yararlanarak buselik makamı hakkında bilgileri toplar (KB2.6. OB1). Akıllı tahtada makamın sesleri, durak, güçlü ve yeden noktaları gösterilir. Öğrenciler, buselik makamını içeren kısa bir etüdün bona ve solfejini yaparak etüdü çözümler. Öğrenciler, grup içinde aksaklıklar ve tempoya uyum sağlamada karşılaştıkları zorluklara sabırla yaklaşır ve duygularını dengeli bir şekilde yöneterek iş birliği içinde çalışırlar (D12.2). Viyolonselde doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alarak buselik makamının seslerini viyolonsele özgü teknikleri doğru şekilde kullanır. Buselik makamı dizisini içeren bir etüdü önce bireysel olarak ardından grup hâlinde çalarken müziksel bileşenleri uygular ve grup çalışması sırasında diğer öğrencilerle uyum içinde çalmaya özen gösterir (D3.4). Performans görevi olarak öğretmen, buselik makamında bir eser çalmalarını istenebilir. Öğrenciler, bireysel performanslarını öz değerlendirme formlarıyla analiz edebilir ve grup içinde akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2, SDB2.3). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

VLS.5.3.3

Öğretmen, dersi "Kürdi makamı dizisini daha önce duydunuz mu? Sizce bu makam nasıl bir duygu ifade ediyor olabilir?" gibi sorularla başlatır. Öğrenciler, bireysel olarak düşüncelerini ifade eder ve grup içinde fikirlerini paylaşır. Bu süreçte, makamların müzikteki rolü, kürdi makamının yapısı ve buselik makamıyla arasındaki farklar üzerine bir tartışma yapılır. Grup çalışması sırasında, öğrenciler birbirlerinin fikirlerini empatiyle dinler ve bu fikirleri kendi düşünceleriyle ilişkilendirerek anlamaya çalışır (E2.1). Öğrenciler, öğretmenin sunduğu dijital veya basılı kaynaklardan yararlanarak kürdi makamı hakkında bilgileri toplar (KB2.6, OB1). Akıllı tahtada makamın sesleri, durak, güçlü ve yeden noktaları gösterilir. Öğrenciler, kürdi makamı dizisini içeren kısa bir etüdün bona ve solfejini yaparak etüdü çözümler. Öğrenciler, grup içinde aksaklıklar ve tempoya uyum sağlamada karşılaştıkları zorluklara sabırla yaklaşır ve duygularını dengeli bir şekilde yöneterek iş birliği içinde çalışırlar (D12.2). Viyolonselde duruş ve tutuş pozisyonlarını alarak kürdi makamının seslerini çalarken viyolonsele özgü teknikleri kullanır. Kürdi makamı dizisini içeren etüdü önce bireysel olarak ardından grup hâlinde çalarken müziksel bileşenleri uygular ve grup çalışması sırasında diğer öğrencilerle uyum içinde çalmaya özen gösterir. Performans görevi olarak öğretmen, kürdi makamında bir eser çalmalarını istenebilir. Öğrenciler, bireysel performanslarını öz değerlendirme formlarıyla analiz edebilir ve grup içinde akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2, SDB2.3). Performans görevi gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Türk müziği eserlerinden seçilen örneklerin analizine yönelik bireysel veya grup projeleri önerilebilir. Örneğin öğrencilerden bir diziyi içeren eser bestelemeleri veya bu eserlerde kullanılan dizilerin akışını (seyir) görsel bir şekilde ifade etmeleri istenebilir. Dijital araçlar kullanarak bir makamın seyir özelliklerini görselleştirme veya bu dizilerdeki belirli sesleri analiz etme çalışmaları yapılabilir. Ayrıca öğrencilerden, farklı dizilerin sosyal yaşamda nasıl bir anlam taşıdığını keşfetmek için aile bireylerinden veya müzisyenlerden röportaj yapmaları istenebilir.

Öğretmen, makamsal dizileri tanıtırken doğrudan enstrüman üzerinde uygulamalı çalışmalar yapabilir. Örneğin makamsal dizi güçlü ve durak sesleri viyolonsel üzerinde çalınarak öğrencilere hissettirilebilir. Ayrıca öğretmen, öğrencilerle birlikte sadeleştirilmiş solfej çalışmaları yaparak temel ritim ve ezgi yapılarını tekrar edebilir. Grup çalışmaları sırasında, öğrenciler birbirine destek olacak şekilde eşleştirilir; bu sayede, her öğrencinin süreçte aktif bir rol üstlenmesi sağlanabilir. Dijital kaynaklardan yararlanmakta zorlanan öğrenciler için akıllı tahtada adım adım gösterim yapılabilir ve öğrencilerin bire bir rehberlik alması sağlanabilir. Ayrıca temel bilgilere yönelik oyunlaştırılmış etkinlikler veya hafıza kartları kullanılarak öğrencilerin dizi ve makam bilgilerini pekiştirmeleri kolaylaştırabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D12. Sabır, D14. Saygı

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık

Bu tema kapsamında, öğrencilerin Türk müziğine özgü ses değiştirici işaretler hakkında temel bir bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir. Ayrıca öğrencilerin önceki öğrenme süreçlerinde Türk müziği ve Batı müziği arasındaki nota sistemlerini karşılaştırarak temel farkları kavradıkları ve sınıflandırma becerileri geliştirdikleri kabul edilmektedir. Öğrencilerin viyolonsel üzerinde doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını bildikleri, temel çalma tekniklerini uygulayabildikleri ve müziksel bileşenlere dikkat ederek çalma deneyimine sahip oldukları kabul edilmektedir. Bunun yanı sıra, öğrencilerin bireysel ve grup çalışmalarında iş birliği yapma, yapıcı geri bildirim sunma ve dijital kaynakları kullanarak bilgi toplama becerilerini geliştirdikleri kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin Türk müziğindeki ses değiştirici işaretlere dair mevcut bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla sınıfta kısa sorular yöneltebilir. Örneğin: • "Koma bemol işaretinin bir sesi nasıl etkilediğini duymuş muydunuz?" • "Bakiye diyez veya eksik bakiye terimlerini daha önce gördünüz mü?" • "Bir eserde bu işaretleri fark edip yorumladığınız oldu mu?" Bu sorular, öğrencilerin önceki temalarda edindikleri bilgileri hatırlamalarını sağlarken hangi öğrencilerin ses değiştirici işaretlerin özelliklerini anlamada ek desteğe ihtiyaç duyduğunu belirlemeye yardımcı olabilir.

Dersin başında öğretmen, Türk müziğindeki ses değiştirici işaretlerin günlük yaşamda dinlenebilen müziklerde nasıl kullanılabileceğini düşündürebilmek için öğrencilerden kendi deneyimlerini paylaşabilmelerini isteyebilir. Öğrencilere şu sorular yöneltilebilir: "Dinleyebildiğiniz bir türküde veya şarkıda bazı seslerin diğerlerinden daha farklı şekilde yükselebileceğini veya alçalabileceğini fark edebildiniz mi?" "Koma bemol veya bakiye diyez gibi işaretlerin bir melodiyi nasıl değiştirebileceğini düşünebilir misiniz?" "Düğünlerde çalınabilen coşkulu ezgilerdeki müzik yapısıyla hüzünlü ezgilerin yapısı arasında ne gibi farklılıklar olabilir?" Öğrenciler, bu sorular üzerine bireysel olarak düşünebilir ve ardından fikirlerini sınıf ortamında paylaşabilirler. Bu süreçte, öğrencilerden dinleyebildikleri halk müziği, türkü veya popüler şarkılarda kullanılabilen melodilerin hangi ses değiştirici işaretlere dayanabileceği konusunda fikir yürütebilmeleri istenebilir. Öğrenciler, bu bağlantıları kurarak ses değiştirici işaretlerin müzikte ifade edilebilen duygular üzerindeki etkisini keşfetmeye yönlendirilebilirler.

VLS.6.1.1

Dersin başlangıcında, öğretmen Türk müziğinde kullanılan ses değiştirici işaretleri içeren kısa melodiler veya diziler seslendirir. Örneğin koma bemol ve bakiye diyez kullanarak bir dizi oluşturur ve bu diziyi farklı varyasyonlarla tekrar eder. Öğrenciler, sesleri dikkatle dinleyerek duydukları ezgisel bileşenleri tanımaya ve ayırt etmeye çalışır. Bu süreçte, öğretmen, öğrencilerin dikkatini belirli işaretlerin seslerde yarattığı değişikliklere çeker ve "Bu dizide hangi ses farklılıklarını fark ettiniz?" veya "Bu değişikliklerin hangi işaretten kaynaklandığını tahmin edebilir misiniz?" gibi sorular yöneltir. Öğrenciler, Türk müziğindeki ses değiştirici işaretler hakkında bilgi toplamak için öğretmenin yönlendirdiği kaynakları (müzik kitapları, çevrim içi ansiklopediler, nota defterleri) kullanır (KB2.6). Öğrenciler, bu kaynaklardan elde ettikleri bilgileri sınıfta paylaşır ve birbirlerinin bulgularını dikkatle dinleyerek eksiklerini tamamlar (D3.3). Daha sonra, sınıfta bir tartışma ortamında ses değiştirici işaretlerin özelliklerini sınıflandırmak için hangi ölçütlerin kullanılabileceğini belirler. Örneğin tizleştiren (bakiye diyez) ve pesleştiren (koma bemol) işaretler şeklinde gruplama yapılabileceği ifade edilir. Tartışma sırasında öğrenciler düşüncelerini açıkça ifade eder ve birbirlerinin fikirlerine saygılı bir şekilde söz kesmeden katkıda bulunurlar (D14.1). Her grup, sınıflandırma ölçütlerini listeleyerek poster veya dijital bir araçta sunar (SDB2.1). Grup üyeleri, görevlerini zamanında yerine getirerek iş birliği içinde çalışır (E2.2). Gruplar hâlinde çalışan öğrenciler, belirledikleri ölçütlere göre ses değiştirici işaretleri ayrıştırır ve bu işaretleri sistematik bir düzen içinde tasnif ederek görsel bir materyale dönüştürür (OB4). Hazırladıkları materyalleri sınıfta sunar. Sunum sırasında her grup, sınıflandırdığı işaretlerin Türk müziğindeki rolünü açıklayıp örneklerle destekler. Örneğin her grup ’Koma bemol kullanılarak çalınmış bir dizi’ veya ’Bakiye diyez içeren bir melodi’ hazırlayıp çalabilir. Tasnif edilen her bir grubu Türk müziğindeki adlarıyla etiketler ve tablolarına ekler. Bu süreçte öğrenciler, yaptıkları çalışmaları düzenli ve planlı bir şekilde sunar (D3.2) ve işaretlerin benzerlik ve farklılıklarını belirleyerek karşılaştırma yapar (KB2.7, SDB2.1). Öğrenciler, akran değerlendirme formlarını doldurarak diğer grupların çalışmalarına yapıcı geri bildirim sunabilir (D4.2). Dersin sonunda, her öğrenci öz değerlendirme formu doldurarak sınıflandırma sürecindeki başarısını analiz eder (OB1. SDB1.2). Öğretmen ise gözlem formu veya kontrol listesi kullanarak öğrencilerin gelişim süreçlerini değerlendirebilir.

VLS.6.1.2

Dersin başında, öğretmen, öğrencilere Türk müziğinde kullanılan ses değiştirici işaretler hakkında sorular yöneltir. Örneğin ’Bu işaretlerin müzikal yapıya nasıl bir etkisi olabilir?’ veya ’Bu işaretlerle çalınan eserler sizce nasıl bir tınıya sahiptir?’ gibi sorularla öğrencilerin dikkatini konuya çeker. Ardından öğretmenin belirlediği bir etüdün yapısını çözümlemek için bona ve solfej çalışmasını yapar. Bu süreçte, notaları dikkatlice okuyarak eserin ses değiştirici işaretlerini doğru şekilde çözümlemeye çalışır (OB1). Öğrenciler duruş ve tutuş pozisyonlarını alarak etüt üzerinde çalışmaya başlar. Bu süreçte, çalgıya özgü teknikleri etkili bir şekilde uygular ve işaretlerin seslendirilmesine dikkat eder. Örneğin koma bemol içeren bir dizi üzerinde çalışırken işaretlerin seslendirilmesine uygun tekniklerle odaklanır ve performans sırasında fark ettiği eksiklikleri geliştirmek için çaba gösterir (E3.2, D12.3). Öğrenciler etüdü çalarken müziksel bileşenleri uygulamaya çalışır. Öğretmen, "Bu pasajda hangi notaları daha belirgin çalmalısınız?" gibi sorularla öğrencileri yönlendirebilir. Bireysel çalışmayı tamamlayan öğrenciler, grup hâlinde etüdü icra eder. Grup çalışması sırasında her üye, ritmik ve ezgisel yapıya katkı sağlamak için uyum içinde çalmaya özen gösterir (SDB2.2, SDB3.1). Süreç sonunda, performans görevi olarak öğrencilerden Türk müziğindeki ses değiştirici işaretlerin kullanıldığı bir eseri sınıf arkadaşlarına sunmaları istenebilir. Öğrenciler, performans sonrasında öz ve akran formlarını doldurarak bireysel ve grup performanslarını analiz edebilir (SDB1.2). Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Grup çalışması sırasında öğrencilere sınıflandırma ve etiketleme süreçlerini yönlendirmek üzere liderlik rolü verilebilir. Öğrencilerden, koma bemol ve bakiye diyez içeren diziler kullanarak kısa bir melodi bestelemeleri ve bunu arkadaşlarına sunmaları istenebilir. Ayrıca öğrenciler daha karmaşık eserler veya etütlerde ses değiştirici işaretleri uygulayarak performanslarını geliştirebilir.

Öğretmen, bu işaretlerin etkilerini daha somut bir şekilde göstermek amacıyla daha kolay melodiler veya diziler üzerinde bireysel rehberlik sağlayabilir. Örneğin koma bemol ve bakiye diyez içeren kısa diziler öğretmen tarafından yavaş bir tempoda çalınarak öğrencilerin dinlemesi ve tekrar etmesi istenebilir. Ayrıca bu öğrenciler için işaretlerin klavye üzerindeki yerlerini gösteren görseller ve videolar gibi destek materyalleri sunulabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D5. Duyarlılık, D12. Sabır, D15. Sevgi

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Bu tema kapsamında, öğrencilerin önceki süreçlerde çargâh, buselik ve kürdi makamı dizilerini içeren etüt çalışmaları yaptığı ve koma seslere hâkim kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin makamsal dizilere ilişkin mevcut bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla sınıfta yönlendirici sorular sorar. Örneğin: "Çargâh, buselik veya kürdi makamlarını daha önce duydunuz mu? Bu makamlar arasında nasıl farklar olabilir?", "Daha önce öğrendiğiniz bu makamların müzikal karakterleri hakkında neler hatırlıyorsunuz?", "Bu makamların kullanıldığı eserlerde hangi duyguların ifade edildiğini düşündünüz?" Bu sorularla öğrencilerin önceki bilgilerini hatırlamaları sağlanır ve rast ile uşşak makamlarına giriş yapmadan önce mevcut farkındalıkları değerlendirilir. Öğretmen, öğrencilerin makam dizileri arasındaki farkları anlama ve sesleri ayırt etme düzeylerini belirlemek için sınıfta kısa melodik örnekler çalarak "Bu melodi size tanıdık geliyor mu?" veya "Hangi makamla ilişkili olabileceğini düşünüyorsunuz?" gibi sorular yöneltebilir. Öğretmen, bu sorulara verilen yanıtlar ve gözlemler doğrultusunda öğrencilerin bilgi düzeylerini değerlendirir ve gerekirse ek destek veya açıklamalar planlayarak öğrenme sürecini düzenler.

Öğretmen, makamsal dizilerin günlük yaşamda duyulabilen müziklerde nasıl yer alabileceğini düşündürebilmek için öğrencilerden kendi deneyimlerini paylaşabilmelerini isteyebilir. Öğrencilere, "Dinleyebildiğiniz bir şarkı veya türkü, sizde belirli bir duygu uyandırabilir mi? O duyguyu hissedebilmenizin sebebi kullanılan makam veya diziler olabilir mi?" veya "Film müziklerindeki hüzünlü melodilerle, kutlamalarda çalınabilen hareketli melodiler arasında nasıl farklar olabilir?" gibi sorular yöneltilebilir. Öğrenciler, bu sorular üzerine bireysel olarak düşünebilir ve fikirlerini paylaşarak makam ve dizilerin ifade edebildiği duygulara dair görüşlerini belirtebilirler. Ardından öğretmen, öğrencilerden dinleyebildikleri popüler şarkıların veya türkülerin hangi müzik yapılarına dayanabileceği hakkında fikir yürütebilmelerini isteyebilir. Bu süreç, öğrencilerin makam ve dizilerin müzikteki ifade gücünü günlük hayatlarıyla ilişkilendirebilmelerini sağlayabilir.

VLS.6.2.1

Öğretmen, dersi rast makamı dizisini içeren kısa bir eser dinleterek başlatır. Eser dinlendikten sonra, "Rast makamı hangi duyguları ifade ediyor olabilir? Daha önce öğrendiğiniz buselik ve kürdi makamlarıyla rast makamı arasında hangi benzerlikler ve farklılıklar bulunabilir?" gibi sorular sorar. Öğrenciler, bireysel olarak düşüncelerini ifade ettikten sonra küçük gruplar hâlinde çalışarak rast makamını diğer makamlarla karşılaştırır. Bu süreçte, makamlar arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları belirler ve sonuçları tartışır (KB2.7). Tartışma sırasında, öğrenciler grup çalışmasında nazik ve anlayışlı davranarak (D5.1, D15.1), birbirlerinin görüşlerine saygı gösterir ve empatiyle fikir alışverişinde bulunur (E2.1). Öğretmen, öğrencilerin rast makamının nota sıralamasını, dizideki sesler arasındaki ilişkileri ve müziksel bileşenlerini akıllı tahta üzerinde incelemesine rehberlik eder (OB4). Bu süreçte öğrenciler, rast makamındaki güçlü ve durak noktalarını analiz ederek makamın yapısını daha iyi kavrar. Öğrenciler, sorular sorarak öğrenme süreçlerini derinleştirir (E3.8). Daha sonra, rast makamını içeren kısa bir etüdün bona ve solfejini yaparak etüdü çözümler. Öğretmen, eserin karakteristik özelliklerini vurgulayarak öğrencilerin dikkat etmesi gereken teknikleri (segâh perdesinin seslendirilmesi vb.) açıklar. Öğrenciler, viyolonselde doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Rast dizisindeki sesleri çalarken çalgıya özgü teknikleri uygular. Bu aşamada, rast dizisindeki segâh perdesinin çalınması sırasında parmak baskısının kontrolüne dikkat edilir. Öğrenciler, koma seslerin viyolonsele özgü parmak baskısıyla elde edildiğini keşfeder ve bu sesin doğru çıkarılması için kısa denemeler yapar. Rast makamı dizisinde verilen etüdü çalarken eserin güçlü ve durak noktalarını vurgulayarak müziksel bileşenleri uygular. Bu süreçte öğrenciler birbirlerini gözlemleyerek yay ve parmak pozisyonları hakkında geri bildirimde bulunur (SDB2.1). Süreç sonunda, öğretmen öğrencilerden rast makamı dizisini içeren bir eseri performans görevi olarak çalmalarını istenebilir. Öğrenciler ayrıca, bireysel performanslarını öz değerlendirme formu doldurarak analiz edebilir (SDB1.2) ve grup içinde akran değerlendirme formuyla birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (D4.2). Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

VLS.6.2.2

Uşşak makamını içeren bir eser dinletilerek başlatılır. Dinleme sonrasında, "Uşşak makamı hangi duygu ve atmosferi ifade ediyor olabilir?" ve "Bu makamın müzikal seyir özellikleri neler olabilir?" gibi sorularla öğrencilerin düşünme süreçlerini tetikler. Öğrenciler, bireysel olarak düşüncelerini ifade ettikten sonra grup çalışması yaparak uşşak makamının yapı taşlarını ve duygu özelliklerini tartışır. Tartışma sonunda, grup içinde fikir alışverişi yaparak birbirlerinin görüşlerine empatiyle yaklaşır ve ulaştıkları sonuçları birlikte paylaşırlar (E2.1). Öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde, uşşak makamı dizisinin nota sıralamasını ve seyir özelliklerini akıllı tahtada inceler. Bu süreçte, öğrenciler dijital kaynakları kullanarak durak, güçlü ve yeden noktalarını sınıflandırır, uşşak makamını diğer makamlarla karşılaştırarak yapısını analiz eder (OB2, KB2.7). Öğrenciler, makamın ses aralıklarını ve seslerin duyguya etkisini keşfetmek için sorular sorar (D3.3) ve öğrenme süreçlerini derinleştirir (E3.8). Öğrenciler, grup hâlinde uşşak makamı dizisini içeren bir etüdün solfej ve bona çalışmasını yapar. Bu sırada, uşşak dizisine özgü ses aralıklarına dikkat ederek etüdü çözümler. Bu çalışmada, segâh perdesi gibi koma seslerin doğru çıkarılmasına odaklanılır ve teknik detaylar keşfedilir. Öğrenciler, duruş ve tutuş pozisyonlarını alır ve uşşak dizisindeki sesleri çalarken viyolonsele özgü teknikleri doğru şekilde uygular. Makamın karakteristik özelliklerini vurgularken müziksel bileşenleri uygular ve eser boyunca istikrarlı bir tutum sergileyerek performansını sürdürür (D12.3). Çalma sürecinde, grup içinde birbirlerini gözlemleyerek parmak pozisyonları ve yay kullanımı hakkında geri bildirim verirler (SDB2.3). Dersin sonunda, öğretmen öğrencilerden uşşak makamını içeren bir eseri performans görevi olarak çalmalarını istenebilir. Öğrenciler, öz değerlendirme formları doldurarak bireysel performanslarını analiz edebilir ve grup içinde akran değerlendirme formlarıyla birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

Türk müziğinde kullanılan rast ve uşşak makamlarına odaklanan bireysel veya grup projeleri gerçekleştirilebilir. Örneğin öğrenciler rast veya uşşak makamı içeren bir eserin seyir özelliklerini analiz edebilir veya bu makamların karakteristik yapısını ifade eden kısa bir melodi bestelemeye çalışabilir. Öğrenciler, dijital araçları kullanarak görsel sunumlar, müzikli videolar veya makamların yapılarını gösteren grafikler hazırlayabilir. Ayrıca makamların kültürel anlamını daha iyi kavrayabilmek için aile bireyleri, yerel müzisyenler veya müzik öğretmenleriyle röportaj yapmaları teşvik edilebilir. Bu röportajlardan elde edilen bilgiler, poster, dijital sunum veya kısa bir belgesel şeklinde sınıfta paylaşılabilir.

Öğrenciler için bireysel veya küçük grup çalışmaları planlanabilir. Öğretmen, akıllı tahta üzerinde rast ve uşşak makamlarının nota dizilerini ve seyir özelliklerini adım adım analiz ederek öğrencilere bire bir rehberlik sağlanabilir. Öğrencilerin makamları daha iyi anlamalarına yardımcı olmak için oyunlaştırılmış etkinlikler veya hafıza kartları gibi görsel araçlar kullanılarak temel bilgiler eğlenceli ve etkili bir şekilde pekiştirilebilir. Makamların nota sıralamalarını ve karakteristik seslerini kavramalarına yönelik sadeleştirilmiş solfej çalışmaları yapılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

D4. Dostluk, D12. Sabır, D14. Saygı

OB7. Veri Okuryazarlığı

Bu tema kapsamında, öğrencilerin ritim kavramına ilişkin farkındalığa sahip oldukları, viyolonsel üzerinde temel çalma tekniklerini bildikleri ve ritim vuruşlarını uygulayabilme becerisine sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin ritim ve usul kavramlarına ilişkin ön öğrenmelerini belirlemek için öğrencilere şu soruları yöneltir: Ritim düzenleri hakkında neler biliyorsunuz? Bedenimizi ya da herhangi bir aracı kullanarak nasıl ritim tutabiliriz? Daha sonra öğretmen, ritim vuruşlarını bireysel ya da grup hâlinde yaptırarak öğrencilerin koordinasyon ve ritim algısını gözlemleyebilir.

Öğretmen, ritimlerin günlük yaşamda müzik ile olan ilişkisini öğrencilerin deneyimlerinden yola çıkarak keşfedebilmelerini sağlamak için sorular yöneltebilir. Örneğin "Spor yapabilirken dinleyebildiğiniz bir müziğin ritmi size neler hissettirebilir?" veya "Bir filmde hüzünlü bir sahnede çalabilen müziğin ritmi size nasıl hissettirebilir?" gibi sorularla öğrencilerin ritme ilişkin görüşlerini paylaşabilmeleri sağlanabilir. Öğrenciler, kişisel görüşlerini paylaşarak bu ritimlerin farklı duygu, tempo veya atmosfer oluşturmada nasıl bir rol oynayabileceğini tartışabilirler. Öğrencilerden, günlük yaşamdan dinleyebildikleri müzikler üzerinden bu ritimlerin izlerini sürebilmeleri ve görüşlerini ifade edebilmeleri istenebilir.

VLS.6.3.1

Nim sofyan usulüne uygun kısa bir eser dinletilir ve öğrencilerden bu eseri dikkatle dinlemeleri istenir. Dinleme sırasında öğretmen, "Bu eserin ritmi nasıl bir düzen izliyor olabilir? Müziğin hareketlerini elinizle saymayı deneyin." gibi ifadelerle öğrencilerin dikkatini ritim yapısına çeker. Öğrenciler, eseri dinlerken elleriyle hafifçe vurarak ritim düzenini hissetmeye çalışır. Dinleme sonrası öğretmen tarafından, nim sofyan usulünün temel özellikleri tanıtılarak bu usulün iki zamanlı bir yapı olduğu vurgulanır ve öğrencilerle birlikte eserin ritim yapısı analiz edilir. Öğrencilerin, sürece ilişkin gözlemlerini paylaşmaları istenir. Öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde elleriyle dizlerine vurarak nim sofyan usulünü vurgulayan bir ritim çalışması yapar. Bu süreçte, "düm-tek" sayarak her vuruşun zamanlamasına dikkat çekilir. Her "düm" vuruşunda sağ elleriyle dizlerine vururken "tek" vuruşunda sol ellerini yukarıda bekleterek ritim ve hareket koordinasyonu geliştirilmeye çalışılır (SDB2.1). Öğrencilerin, usul vuruşlarını yaparken odaklanmaları gerektiğine vurgu yapılır. Ritim sürecinde zamanlama ve koordinasyonu sağlamak açısından öğrencilerin dikkatleri çekilir (E3.2). Nim sofyan usulünde bir eserin bonası ve solfeji yapılarak eser çözümlenir ve bu süreçte usul vuruşları da uygulanır. Öğrenciler, viyolonselde duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Ardından nim sofyan usulüne uygun bir eseri çalmaya başlarlar. Bu süreçte, çalgıya özgü teknikleri kullanmalarına ve müziksel bileşenleri uygulamalarına dikkat edilir. Öğrenciler, değerlendirme sonunda bireysel performanslarına ilişkin çıkarımlarda bulunarak bireysel performanslarını analiz etmek için öz değerlendirme formu kullanabilir (SDB1.2). Ayrıca çalma sürecine ilişkin grup içinde akran değerlendirme formuyla birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (D4.2). Çalışmaları analitik dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

VLS.6.3.2

Semai usulüne uygun kısa bir eser dinletilir ve öğrencilerden bu eseri dikkatle dinlemeleri istenir. Dinleme sırasında, "Bu eserin ritim düzenini nasıl hissediyorsunuz? Ellerinizi hafifçe vurarak bu düzeni deneyimleyin." gibi ifadelerle öğrencilerin dikkati usulün yapısına çekilir. Öğrencilerin, elleriyle hafifçe vurarak eserin üç zamanlı ritim düzenini hissetmeleri sağlanır. Dinleme sonrası öğretmen tarafından, semai usulünün temel özelliklerine dikkat çekilerek bu usulün üç zamanlı bir yapıya sahip olduğuna vurgu yapılır ve örnekler üzerinden ritim yapısı öğrencilerle analiz edilir. Daha sonra, semai usulünü nim sofyan usulüyle karşılaştırarak bu iki usul arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları belirlemelerine rehberlik edilir (KB2.7). Öğretmen rehberliğinde, öğrencilerin elleriyle dizlerine vurarak semai usulünün "düm-tek-tek" düzenine dikkat çekilir. Bu süreçte, her vuruşun zamanlamasını doğru bir şekilde uygulamaları için sağ elleriyle "düm" vuruşunu, sol elleriyle "tek-tek" vuruşlarını yaparak ritim duygularını pekiştirmeleri sağlanır. Öğrencilerin, ritim çalışmaları sırasında zamanlama ve hareket koordinasyonuna dikkat etmeleri sağlanır (E3.2, SDB2.1). Ardından öğretmen tarafından semai usulünde bir eserin bonası ve solfeji yapılarak eser çözümlenir ve bu süreçte usul vuruşları da uygulanır. Öğrenciler, viyolonselde duruş ve tutuş pozisyonlarını alır ve öğrencilerin semai usulüne uygun eserleri çalarken çalgıya özgü teknikleri uygulamalarına dikkat edilir. Öğrencilerin, eserdeki müziksel bileşenleri vurgulamasına ve usulün ritim yapısını doğru bir şekilde yansıtmasına dikkat edilir. Öğrenciler, değerlendirme sonunda bireysel performanslarına ilişkin çıkarımlarda bulunarak bireysel performanslarını analiz etmek için öz değerlendirme formu kullanabilir (SDB1.2). Ayrıca semai usulündeki eseri çalma sürecine ilişkin grup içinde akran değerlendirme formuyla birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (D4.2). Çalışmaları analitik dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

VLS.6.3.3

 Sofyan usulüne uygun bir Türk müziği eseri dinletilir. Öğrencilerin eseri dinlerken elleriyle dizlerine vurarak ritim düzenini hissetmeleri sağlanır. Dinleme sonrası, öğretmen tarafından sofyan usulünün temel özelliklerine dikkat çekilir ve bu usulün dört zamanlı bir yapı olduğuna vurgu yapılır. Öğrenciler, bu bilgiyi kullanarak sofyan usulünün ritmik yapısını analiz eder ve diğer usullerle benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırmalarına rehberlik edilir (KB2.7). Bu süreçte, öğrencilerin topluluk içinde görüşlerini belirtmeleri istenir. Bunu yaparken de farklı görüşlere saygı duymaları, görüş alışverişi sırasında arkadaşlarına nazik ve ölçülü bir yaklaşım sergilemeleri gerektiğine vurgu yapılır (D14.1). Öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde sofyan usulüne uygun bir ritim çalışması yapar. Bu sırada öğrenciler, "düm 2, te-ke" düzenini elleriyle dizlerine vurarak uygular. Sağ el ile iki vuruşluk bir "düm" darbı yapılırken,- sağ el ile bir vuruşluk "te" darbı ve ardından sol el ile bir vuruşluk "ke" darbı uygulanır. Bu süreçte, öğrencilerin ritmik düzeni anlamaları ve koordinasyon becerilerini geliştirmeleri sağlanır (SDB2.1). Öğrencilerin, ritim çalışması sırasında melodik akış ve zamanlama üzerine dikkati çekilir (E3.2). Öğrenciler tarafından sofyan usulünde bir eserin bonası ve solfeji yapılarak eser çözümlenir. Bu çalışmalar sırasında, müziksel örüntüleri betimleyerek analiz eder ve usulün düzenini anlamaya çalışır (OB7). Öğrenciler, viyolonselde duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Sofyan usulünde bir Türk müziği eseri çalarken çalgıya özgü teknikler kullanılır ve eserde geçen koma seslerin çalımı sırasında parmak baskısına dikkat edilir. Ayrıca eserin güçlü ve durak noktalarını vurgulayarak müziksel bileşenler uygulanır. Süreç boyunca, öğrenciler müziksel ifadeleri doğru şekilde uygulamak için sabır ve kararlılıkla çalışmaları gerektiğine dikkatleri çekilir (D12.3). Süreç sonunda, performans görevi olarak öğrencilerden nim sofyan, semai ve sofyan usullerine uygun eserleri viyolonselde çalmaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Öğrenciler, değerlendirme sonunda bireysel performanslarına ilişkin çıkarımlarda bulunarak bireysel performanslarını analiz etmek için öz değerlendirme formu kullanabilir (SDB1.2). Ayrıca sofyan usulündeki eseri çalma sürecine ilişkin grup içinde akran değerlendirme formuyla birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (D4.2).

Farklı hızlardaki nim sofyan, semai ve sofyan usullerine uygun eserlerden oluşan bir çalma listesi oluşturulabilir. Öğrencilerden bu eserleri dinleyerek ritim düzenlerini analiz etmeleri ve usullerin karakteristik özelliklerini belirlemeleri istenebilir. Ayrıca öğrenciler dijital uygulamalar kullanarak usul vuruşlarını modelleyebilir. Grup çalışmaları sırasında, her gruba farklı bir usulün vuruş düzenini canlandıracakları kısa bir performans hazırlama görevi verilebilir. Bu süreçte öğrencilerden elleriyle veya ritim aletleriyle usul vuruşlarını yansıttıkları bir sunum yapmaları istenebilir.

Öğrencinin öğrenme hızına uygun tempoda eserlerle çalışmaları istenebilir. Bu eserlerin vuruş düzeni, öğretmenin rehberliğinde akıllı tahtada görsel olarak açıklanabilir ve adım adım uygulanabilir. Ayrıca ritim algısını pekiştirmek için oyunlaştırılmış etkinlikler düzenlenebilir; örneğin usul vuruşlarını içeren hafıza kartları kullanılabilir veya eşleştirme oyunları oynanabilir. Grup çalışmaları sırasında diğer öğrencilerle eşleştirme yapılabilir, bu şekilde öğrencilerin akran öğrenmeleri desteklenebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık

D4. Dostluk, D12. Sabır, D16. Sorumluluk

OB4. Görsel Okuryazarlık

Bu tema kapsamında, öğrencilerin viyolonsele özgü temel teknikleri ve nota okuma becerilerini bildikleri kabul edilmektedir. Ayrıca öğrencilerin bireysel ve grup çalışmalarına aktif katılım sağlayabilecekleri ve müzikal ifadeye yönelik temel bir anlayış geliştirdikleri kabul edilmektedir. Öğrencilerin daha önce öğrenilen yay teknikleri (Detaşe, Legato) konusunda bilgi sahibi oldukları ve bu bilgiyi yeni tekniklerle ilişkilendirebilecekleri kabul edilmektedir.

Öğretmen, dersin başında öğrencilerin yay tekniklerine yönelik mevcut bilgi ve deneyimlerini değerlendirmek için kısa sorular sorabilir. Örneğin "Yayla çalışırken hangi teknikleri daha önce kullandınız?", "Bir yay hareketini güçlü ve vurgulu hâle nasıl getirebilirsiniz?" gibi sorularla öğrencilerin düşünmesini sağlayabilir. Bu sorular, yeni tekniklerin öğrenilmesi için zemin hazırlar ve öğrencilerin konuyla bağlantı kurmasına yardımcı olabilir.

Öğrenciler, farklı yay tekniklerini uygulayabilirken günlük yaşamdaki hareket ve becerilerle bağlantı kurabilirler. Örneğin "Bir kalemi hafifçe bastırarak yazabilmekle, daha güçlü bastırarak yazabilmek arasında nasıl bir fark olabilir? Bu durum yay tekniklerini uygulayabilmekle nasıl ilişkilendirilebilir?" gibi sorularla öğrenciler düşünmeye teşvik edilebilir. Ayrıca "Bir boya fırçasını yavaşça ya da hızla hareket ettirebilerek farklı dokular oluşturabilmek, yay çekebilirken kullandığınız hız ve baskıyla nasıl benzerlik gösterebilir?" gibi örnekler üzerinden tartışma yapılabilir. Öğrencilerden bu sorulara örneklerle cevap verebilmeleri ve düşüncelerini sınıf ortamında paylaşabilmeleri istenebilir. Grup tartışmalarında birbirlerinin fikirlerini dinleyerek yorum yapabilir ve tekniklerin günlük yaşamdaki yansımalarını birlikte keşfedebilirler.

VLS.7.1.1

Dersin başında, öğrenciler staccato tekniğinin temel özelliklerini keşfetmeye yönlendirilir. Kısa ve keskin yay hareketlerinden oluşan bu teknik, örnekler üzerinden tartışılır. Ardından, "Legato tekniği ile staccato tekniği arasında nasıl bir fark var? İkisi de farklı yay teknikleri, ama ne gibi farklılıklar gözlemliyorsunuz?" gibi sorularla öğrencilerin staccato hakkında edindikleri bilgileri hatırlamalarını ve legato ile karşılaştırmalarını sağlar (KB2.7). Öğrenciler, öğretmenin staccato tekniğini sergilediği uygulamayı dikkatle izleyerek yay çubuğunun teller üzerinde hiç kalkmadığını fark eder ve "Staccatonun hızını ve yay kontrolünü etkileyen unsurlar nelerdir?" gibi sorularla tekniğin detaylarını inceler. İzledikleri uygulama ve gözlemleri doğrultusunda, staccato ve legato tekniklerinin benzerliklerini ve farklılıklarını keşfeder ve bu bulgularını sınıfta paylaşır (OB4, SDB2.2, E1.2). Öğrenciler ayrıca öğretmenin sunduğu metni ve görselleri inceleyerek teknikle ilgili bilgilerini derinleştirir. Öğrenciler uygulama öncesinde odaklanarak çalınacak etüdün bona ve solfejini yaparak etüdü çözümler. Ardından öğrenciler doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alarak staccato yay hareketlerini dener. Viyolonsele özgü teknikleri kullanarak yay çekişlerinde kısa ve keskin hareketlere odaklanır. Öğretmen, bireysel rehberlik sunarak öğrencilerin yay üzerindeki hareket ve basıncı kontrol etmelerine destek olur. Çiftler hâlinde çalışan öğrenciler, birbirlerinin yay hareketlerini gözlemler ve geri bildirim verir. Bu süreçte, öğrenciler sabır ve kararlılıkla tekniklerini geliştirmeye çalışır (D12.3). Son olarak etüt üzerinde staccato tekniği ile çalma pratiği yapılır. Öğrenciler, etüdü çalarken yay vuruşlarının netliğine dikkat eder ve müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak seçilen Türk müziği eserini bu teknikle çalması istenebilir. Dersin sonunda, öğrenciler öz değerlendirme formu doldurarak performanslarını analiz edebilir ve akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirimde bulunabilir (SDB1.2). Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

VLS.7.1.2

Dersin başında, öğrenciler pizzicato tekniğini keşfetmeye yönlendirilir. Bu tekniğin, yay kullanmaksızın tellerin parmakla çekilmesiyle ses elde etmeye dayandığı, örnekler üzerinden tartışılır. Sağ el pizzicatosunda işaret veya orta parmağın etli kısmının kullanılabileceği ve sesin dolgunluğunu artırmak için sapın başlangıcı ile tuşenin bitimi arasındaki bölgenin tercih edilmesi gerektiği, öğrencilerle birlikte gözlemlenir ve uygulamalı olarak deneyimlenir. Öğrenciler, "Pizzicato tekniği ile yaylı teknikler arasında ne gibi farklar vardır? Hangi durumlarda pizzicato tercih edilir?" gibi sorulara cevap arayarak tekniğin kullanım alanlarını keşfeder (KB2.7, E1.1). Öğrenciler, öğretmenin pizzicato tekniğini sergilediği uygulamayı dikkatle izleyerek uygulama sırasında dikkatlerini sağ ve sol el pizzicato tekniklerinin farklılıklarına odaklar. "Hangi el daha kısa sürede ve net bir ses çıkarıyor? Pizzicato sesinin dolgunluğu nasıl artırılabilir?" gibi sorularla gözlemlerini analiz eder ve sınıfta paylaşır (OB4, SDB2.1). Öğrenciler uygulama öncesinde çalınacak etüdün bona ve solfejini yaparak etüdü çözümler. Ardından pizzicato tekniğini uygulamak için önce duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Sağ el pizzicatosunda, işaret veya orta parmaklarıyla tele vurgu yaparak tok ve dolgun bir ses elde etmeye odaklanır. Viyolonsele özgü teknikleri kullanarak tellerin doğru bölgesinden ses çıkarır. Sol el pizzicatosunda, basma ve çekme hareketlerini kısa sürede gerçekleştirerek temiz ve net bir ses elde etmeye çalışır. Öğrenciler çiftler hâlinde çalışarak birbirlerinin uygulamalarını gözlemler ve geri bildirim verir (D4.1, SDB2.3). Son olarak etüt üzerinde pizzicato tekniği ile çalma pratiği yapılır. Öğrenciler, etüdü çalarken müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak seçilen Türk müziği eserini bu teknikle çalması istenebilir. Dersin sonunda, öz değerlendirme formlarıyla kendi performanslarını analiz edebilir ve akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirimde bulunabilir (SDB1.2). Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

VLS.7.1.3

Dersin başında öğrenciler karma yay tekniklerinin (staccato, pizzicato) özelliklerini kısaca gözden geçirir ve bu tekniklerin bir eserde nasıl uyumlu şekilde kullanılabileceğine ilişkin fikir alışverişi yapar. "Bu teknikler bir araya geldiğinde müzikal ifadeye nasıl bir katkı sağlar? Hangi teknik hangi bölümde daha etkili olabilir?" gibi sorularla öğrencilerin teknikleri düşünerek tartışmalarını sağlar. Öğrenciler, öğretmenin yönlendirmesiyle bir Türk müziği eserini inceler ve eserin hangi bölümlerinde hangi tekniklerin kullanılabileceğine karar verir. Eseri çalmadan önce, bona ve solfej çalışmalarını yaparak eseri çözümler. Grup çalışmasıyla, bir öğrenci eserin staccato kısımlarını ve bir diğeri pizzicato bölümlerini uygular. Bu süreçte, grup üyeleri birbirleriyle iş birliği yaparak eseri teknikler arasında uyumlu bir geçişle çalmayı planlar (D16.1). Uygulama aşamasında, öğrenciler eseri çalmak için önce doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Viyolonsele özgü teknikleri kullanarak yay çekişlerini ve parmak hareketlerini uygular. Teknikleri sırayla ve uyum içinde çalarken müziksel bileşenleri doğru şekilde uygulamaya özen gösterir. Grup içinde birbirlerine rehberlik ederek performans sırasında eksikliklerini düzeltir ve koordinasyon sağlar. Öğretmen, bu süreçte rehberlik ederek grup içindeki koordinasyonu destekler. Son aşamada, öğretmen performans görevi olarak öğrencilerden grup çalışması yaparak karma yay tekniklerini içeren bir Türk müziği eserini seçip bu eseri hazırlamalarını ve sınıfta sergilemelerini ister. Performans sırasında teknik geçişlerin akıcılığına, müziksel ifadenin tutarlılığına ve ekip çalışmasına dikkat edebilirler. Dersin sonunda, öz değerlendirme formlarıyla bireysel katkılarını ve akran değerlendirme formlarıyla grup içindeki iş birliğini analiz edebilirler. Öğretmen, performans görevini analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirebilir ve her gruba geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2).

Öğrenciler, staccato ve pizzicato tekniklerini birleştiren eserlerden oluşan bir çalma listesi oluşturabilir. Bu eserleri dinleyerek her bir teknik kullanımının müzikal ifadeye nasıl katkıda bulunduğunu analiz etmeleri istenebilir. Ayrıca dijital müzik notasyonu programlarını kullanarak bir etüt tasarlamaları ve bu etüt üzerinde teknikleri uygulamaları teşvik edilebilir. Grup çalışmaları sırasında, her gruba farklı bir yay tekniğini temsil eden bir bölüm çalma görevi verilerek tekniklerin karşılaştırıldığı bir mini performans hazırlanabilir.

Sade ve yavaş tempolu etütler ve eserlerle çalışmaları önerilebilir. Bu çalışmalar sırasında, tekniklerin uygulama detayları, öğretmenin rehberliğinde akıllı tahtada görsel olarak açıklanabilir ve adım adım uygulanabilir. Öğrencilerin teknikleri pekiştirmesi için oyunlaştırılmış etkinlikler düzenlenebilir; örneğin tekniklerin adlarına ve özelliklerine yönelik hafıza kartları ya da eşleştirme oyunları kullanılabilir. Grup çalışmaları sırasında, tekniklerde daha deneyimli öğrencilerle eşleştirme yapılabilir. Ayrıca öğretmen, tekniklerin daha yavaş uygulanmasını sağlamak için bireysel desteğe ihtiyaç duyan öğrencilere rehberlik edebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

D4. Dostluk, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Bu tema kapsamında, öğrencilerin önceki süreçlerde çargâh, buselik ve kürdi makamı dizilerini içeren etüt çalışmaları yaptığı ve koma seslere hâkim kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin dizi ve makam kavramlarına dair mevcut bilgi düzeylerini değerlendirmek amacıyla sınıfta yönlendirici sorular sorar. Örneğin: "Daha önce segâh veya hüseyni makamlarını duydunuz mu? Bu makamlarla ilgili herhangi bir bilginiz var mı?", "Daha önce öğrendiğiniz çargâh, buselik, kürdi veya uşşak makamlarıyla karşılaştırıldığında, sizce segâh ve hüseyni makamları nasıl bir müzikal ifade sunuyor olabilir?", "Segâh ve hüseyni makamlarını içeren bir eser dinlediğinizde, hangi duyguları çağrıştırmasını beklersiniz?" Bu sorular aracılığıyla öğrencilerin önceki makam bilgilerini hatırlamaları ve segâh ile hüseyni makamları hakkında sezgisel olarak düşünmeleri sağlanır. Öğretmen, öğrencilerin verdikleri yanıtları dinleyerek hangi öğrencilerin makamlarla ilgili daha önce bir deneyimi olduğunu ve hangi öğrencilerin ek desteğe ihtiyaç duyabileceğini belirler. Öğrencilerin mevcut teknik seviyelerini değerlendirmek için öğretmen, segâh ve hüseyni makamlarında kısa melodik örnekler çalarak "Bu melodinin karakteristik yapısı hakkında neler söyleyebilirsiniz?" gibi sorular yöneltebilir. Ayrıca öğrencilerin viyolonsel üzerindeki duruş, tutuş ve çalma tekniklerini uygulama düzeyleri gözlemlenir. Öğretmen, bu sorulara verilen yanıtlar ve yapılan gözlemler doğrultusunda öğrencilerin bilgi ve uygulama düzeylerini değerlendirir. Eksik veya geliştirilmesi gereken alanlar belirlenerek bu alanlara yönelik ek destek veya açıklamalar planlanır ve öğrenme süreci buna göre düzenlenir.

Öğretmen, segâh ve hüseyni makamlarını öğrencilerin günlük hayatta duydukları müziklerle ilişkilendirmelerine yardımcı olmak için onları düşündürmeye yönelik sorular yöneltir. Örneğin: "Dinlediğiniz türküler veya şarkılar arasında size hüzünlü veya duygusal gelen melodiler var mı? Sizce bu tür eserlerde hangi müziksel ögeler duyguları ifade etmede etkili olabilir?", "Segâh ve hüseyni makamlarını daha önce bir müzik eserinde fark etmiş olabilirsiniz. Sizce bu makamlar hangi duyguları ifade etmek için tercih ediliyor olabilir?", "Bir film sahnesini düşünün; eğer karakter hüzünlü veya içe dönük bir ruh hâlindeyse, sizce bu sahnede hangi tür müzik kullanılabilir? Bu müziklerin makamlarla bağlantısı olabilir mi?" Bu sorularla, öğrenciler makamların müzikal anlatımdaki rolü üzerine düşünmeye yönlendirilir. Daha sonra, öğretmen segâh ve hüseyni makamlarını içeren kısa müzik örnekleri dinleterek "Bu melodinin size çağrıştırdığı hisler nelerdir?" veya "Daha önce dinlediğiniz bir müziğe benziyor mu?" gibi sorularla öğrencilerin makam algısını sezgisel olarak geliştirmeye çalışır. Öğrenciler, bireysel olarak düşündükten sonra grup içinde fikirlerini paylaşarak segâh ve hüseyni makamlarının anlatım gücünü keşfetmeye yönlendirilir. Bu süreçte, öğrenciler makamların müzikal ifadeyi nasıl etkilediğini tartışır ve yeni öğrenecekleri makamlarla önceki deneyimlerini ilişkilendirir.

VLS.7.2.1

Öğretmen, segâh makamını içeren bir eserin kısa bir bölümünü dinleterek derse başlar. Dinleme sonrasında, "Segâh makamı size hangi duyguları çağrıştırıyor?" ve "Bu makamın seyir özellikleri müzikal ifadeyi nasıl etkiler?" gibi sorularla öğrencilerin dikkatini çeker. Öğrenciler, bireysel düşüncelerini ifade ettikten sonra gruplar hâlinde çalışarak segâh makamının yapı ve seyir özelliklerini analiz eder ve bu bilgileri akıl yürüterek ilişkilendirir (KB2.7, OB1, D4.2). Öğretmen, segâh makamının nota sıralamasını, durak, güçlü ve yeden noktalarını akıllı tahtada gösterir. Öğrencilerden, dijital kaynaklar kullanarak segâh makamını gözlemlemeleri ve bu gözlemlerinden yola çıkarak müzikal yapı hakkında çıkarımlar yapmaları istenir. Bu süreçte, makamın duygusal ifadesine yönelik çıkarımlar yaparak öğrenme süreçlerini derinleştirirler. Öğrenciler, segâh makamını içeren bir etüdün bona ve solfej çalışmasını yaparak etüdü çözümler ve bu sırada, nota okuma becerilerini kullanarak makamın seslerini doğru bir bütünlük içinde ifade eder. Grup çalışmasında, öğrenciler arkadaşlarının bireysel hedeflerini desteklemek için yapıcı geri bildirimler verir ve birlikte çalışma süreçlerini güçlendirir. Öğrenciler, doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alır ve segâh makamındaki sesleri çalarken viyolonsele özgü teknikleri doğru şekilde uygular. Makamın karakteristik özelliklerini vurgularken müziksel bileşenleri uygular. Bu süreçte, öğrencilerden performans hedefine ulaşmak için çabalarını planlı, istikrarlı ve odaklanmış bir şekilde ortaya koyması beklenir (D12.3, E3.2). Grup içinde, yay hareketleri ve entonasyon hakkında geri bildirim vererek performanslarını geliştirirler (SDB2.1). Süreç sonunda öğretmen, öğrencilerden segâh makamını içeren bir eserin performans görevi olarak çalınmasını istenebilir. Öğrenciler, bireysel performanslarını öz değerlendirme formlarıyla analiz edebilir ve grup içinde akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu ve analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

VLS.7.2.2 

Öğretmen, hüseyni makamını içeren bir eserin kısa bir bölümünü dinleterek derse başlar. Dinleme sonrasında, "Hüseyni makamı size hangi duyguları çağrıştırıyor?" ve "Bu makamı diğer makamlardan ayıran seyir özellikleri nelerdir?" gibi sorularla öğrencilerin dikkatini çeker. Öğrenciler, bireysel düşüncelerini ifade ettikten sonra gruplar hâlinde çalışarak hüseyni makamının seyir ve yapı özelliklerini daha önce öğrendikleri makamlarla karşılaştırır ve birbirlerinin görüşlerini empatiyle değerlendirir (KB2.7, E2.1). Öğretmen, hüseyni makamının nota sıralamasını ve durak, güçlü noktalarını akıllı tahtada gösterir. Öğrencilerden makamın müzikal yapısını gözlemlemeleri ve bu gözlemlerden yola çıkarak tahminler yapmaları istenir. Bu süreçte, makamın duygusal ifadesine yönelik çıkarımlar yapar ve bu çıkarımlarla öğrenme süreçlerini derinleştirir (KB2.11, OB4). Öğrenciler, hüseyni makamını içeren bir etüdün bona ve solfej çalışmasını yaparak etüdü çözümler ve bu süreçte, makamın seslerini müzikal bir bütünlük içinde ifade eder. Öğrenciler, grup çalışması sırasında birbirlerine teknik detaylar hakkında geri bildirim verir ve koma seslerin doğru çıkarılması için dikkatle çalışır. Öğrenciler, duruş ve tutuş pozisyonlarını alır ve hüseyni makamındaki sesleri çalarken viyolonsele özgü teknikleri doğru şekilde uygular. Makamın karakteristik özelliklerini vurgulayarak müziksel bileşenleri uygular, performansını hedefe uygun şekilde planlar ve sergiler (OB9). Grup içinde, yay hareketleri ve entonasyon hakkında geri bildirim vererek iş birliğini sürdürürler (SDB2.1). Öğretmen, hüseyni makamını içeren bir eseri performans görevi olarak çalınmasını istenebilir. Öğrenciler, bireysel performanslarını öz değerlendirme formlarıyla analiz edebilir ve grup içinde akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenciler, segâh ve hüseyni makamlarını içeren eserler üzerinde bireysel veya grup projeleri gerçekleştirebilir. Örneğin segâh veya hüseyni makamında yazılmış bir eserin seyir özelliklerini analiz edebilir veya bu makamların karakteristik yapısını yansıtan kısa bir beste çalışması yapabilirler. Öğrenciler, dijital araçları kullanarak bu makamların yapısını ve müzikal ifadesini gösteren sunumlar veya kısa müzikli projeler hazırlayabilir. Ayrıca segâh ve hüseyni makamlarının kültürel ve duygusal etkilerini keşfetmek için çevrelerindeki müziklerle ilgili küçük bir araştırma yapmaları ve bulgularını sınıfta paylaşmaları istenebilir. Bu süreçte, öğrenciler geleneksel Türk müziğindeki kullanım alanlarını inceleyerek segâh ve hüseyni makamlarının müzikal anlatım üzerindeki etkilerini tartışabilirler.

Öğretmen, segâh ve hüseyni makamlarının nota sıralamalarını ve seyir özelliklerini öğrencilere bire bir rehberlik ederek açıklayabilir. Dijital ortamda ya da akıllı tahta üzerinde bu makamların adım adım analizi yapılabilir. Öğrencilerin segâh ve hüseyni makamlarını daha iyi kavrayabilmesi için temel nota sıralamaları ve makam özelliklerini pekiştirmeye yönelik sadeleştirilmiş solfej ve çalma çalışmaları düzenlenebilir. Segâh ve hüseyni makamlarının karakteristik özelliklerine odaklanan bireysel veya küçük grup çalışmaları ile destek sağlanarak öğrencilerin teknik ve müzikal ifade becerilerini geliştirmeleri teşvik edilebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

D4. Dostluk, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Bu tema kapsamında, öğrencilerin Türk ve Batı müziğinde temel ritim yapılarına dair bir farkındalığa sahip oldukları kabul edilmektedir. Ayrıca viyolonselin temel tutuş ve çalma tekniklerini öğrendikleri; grup çalışması yaparak iş birliği geliştirdikleri ve müziksel ifade becerilerini temel düzeyde uygulayabilecekleri kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin Türk aksağı ve yürük semai usullerine dair önceki bilgilerini değerlendirebilmesi için dersin başında öğrencilerden daha önce öğrenebildikleri Türk müziği usullerine dair hatırlayabilmelerini isteyebilir. Örneğin: "Geçtiğimiz yıllarda öğrenebilmiş olduğunuz Türk müziği usullerinden bazılarını hatırlayabiliyor musunuz? Güçlü vuruşların nerede yer alabildiğini nasıl tanımlayabilirsiniz?" "Türk aksağı ya da yürük semai gibi usulleri daha önce duyabilmiş miydiniz? Sizce bu usuller diğerlerinden nasıl farklı olabilir?" Bu sorular, öğrencilerin mevcut bilgilerini belirleyebilmelerine ve yeni temanın öğrenme çıktılarıyla ilişkilendirebilmelerine yardımcı olabilir.

Dersin başında, öğretmen, ritimlerin günlük yaşamda karşılaşılabilecek farklı deneyimlerle nasıl ilişkilendirilebileceğini düşündürebilmek için öğrencilerden kendi gözlemlerini paylaşabilmelerini isteyebilir. Örneğin: "Bir yürüyüş sırasında adımlarınızın hızını belirleyebilen bir ritim olduğunu fark edebildiniz mi? Bu ritim bir müzik eserine benzeyebilir mi?" "Sabah kalkabilirken çalan alarmın temposu, sizi nasıl bir gün başlangıcına hazırlayabilir?" Bunun gibi sorular, öğrencilerin müzikteki ritim yapılarını günlük hayatlarında fark edebildikleri düzenlerle ilişkilendirebilmelerine olanak tanıyabilir. Öğrenciler, bireysel olarak düşünebilir ve ardından Türk aksağı ile yürük semai usullerinin ritim yapılarını nasıl bir atmosfer yaratabileceği üzerine tartışabilirler. Öğretmen, bu usullerin müzikte duygu ve hareketin temel taşı olabileceğini vurgulayarak günlük yaşamdaki benzerliklere dikkat çekebilir.

VLS.7.3.1

Dersin başında, öğretmen, Türk aksağı usulüne uygun bir eserin notalarını ve ritim şemasını tahtada görselleştirir. Öğrenciler, bu görselleri inceleyerek ritim düzenindeki "düm2- tek2-tek" yapısını anlamaya çalışır ve bu yapının görsel olarak nasıl ifade edildiğini yorumlar (OB4). Daha sonra, öğretmenin rehberliğinde, dizlerine vurarak ritim düzenini fiziksel hareketlerle deneyimlemeye başlarlar. Bu sırada, ritim vuruşlarının doğru zamanlamasına dikkat etmek ve düzeni eksiksiz ifade etmek için tüm dikkatlerini çalışmaya verir ve odaklanma becerilerini etkin şekilde kullanır (E3.2). Öğrenciler, Türk aksağı usulüyle yazılmış bir eserin bona ve solfej çalışmalarını yaparak notaları okur ve ritmik yapıyı çözümler. Bu süreçte, ritim düzenindeki "düm" ve "tek" vuruşları arasındaki ilişkileri belirler ve eserin ritim yapısını analiz eder (KB2.4). Çalışma sırasında, ritim düzenine uygun el ve vücut koordinasyonlarını geliştirmek için grup hâlinde tekrarlar yapılır (SDB2.1). Ayrıca ritim vuruşlarının doğru bir şekilde yerleştirilmesi ve zamanlama üzerinde çalışırken sabırla hareket etmeleri gerektiği; gelişimlerini sürdürmek ve doğru sonuçlara ulaşmak için kararlılıkla çalışmaya devam etmeleri vurgulanır (D12.3). Öğrenciler, Türk aksağı usulüne uygun bir eseri çalmadan önce viyolonselde duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Bu pozisyon, yay hareketlerinin ritmik yapıya uygun bir şekilde yapılmasını kolaylaştırır. Daha sonra, öğrenciler eserin ritim yapısına uygun çalgıya özgü tekniklerle uygulama yapar. Örneğin ritimdeki güçlü vuruşları belirginleştirmek için yay hareketlerini dikkatle kontrol eder. İcra sırasında, usulün güçlü vuruşlarını belirginleştirerek müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak öğrencilerden Türk aksağı usulünde kendi belirledikleri bir eseri çalmaları istenebilir. Süreç sonunda, öğrenciler öz değerlendirme formu doldurarak bireysel performanslarını analiz eder ve grup içi akran değerlendirme formu ile birbirlerine geri bildirim sağlar (SDB1.2). Performans, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

VLS.7.3.2

Dersin başında, öğretmen, yürük semai usulüne uygun bir eserin notalarını ve ritim şemasını tahtada görselleştirir. Öğrenciler, bu görselleri inceleyerek ritim düzenindeki "düm tektek- düm- tek2" yapısını anlamaya çalışır ve bu yapının görsel olarak nasıl ifade edildiğini yorumlar (OB4). Ardından öğretmen, öğrencilerin ritim düzeni hakkında sorular sormasını teşvik eder. Örneğin "Bu ritimde güçlü vuruş nerede olmalı?", "Bu düzen diğer usullerden nasıl farklı?" gibi sorular üzerinden öğrenciler ritim yapısını keşfederek öğrenme sürecine aktif olarak katılır (E3.8). Daha sonra, dizlerine vurarak yürük semai ritim düzenini fiziksel hareketlerle deneyimlemeye başlarlar. Öğrenciler, yürük semai usulüyle yazılmış bir eserin bona ve solfej çalışmalarını yaparak notaları okur ve ritmik yapıyı çözümler. Bu süreçte, ritim düzenindeki "düm" ve "tek" vuruşları arasındaki ilişkileri belirler ve eserin ritim yapısını analiz eder (KB2.4). Çalışma sırasında, öğrenciler gruplar hâlinde ritim düzenini tekrar ederek el ve vücut koordinasyonlarını geliştirmeye odaklanır. Grup çalışmalarında, birbirlerine destek vererek görevlerini birlikte tamamlar (D4.2). Ayrıca ritim vuruşlarının doğru bir şekilde yerleştirilmesi ve zamanlama üzerinde çalışırken sabırla hareket etmeleri gerektiği; gelişimlerini sürdürmek ve doğru sonuçlara ulaşmak için kararlılıkla çalışmaya devam etmeleri vurgulanır (D12.3). Öğrenciler, yürük semai usulüne uygun bir eseri çalmadan önce viyolonselde duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Bu pozisyon, yay hareketlerinin ritmik yapıya uygun bir şekilde yapılmasını kolaylaştırır. Daha sonra, öğrenciler eserin ritim yapısına uygun çalgıya özgü tekniklerle uygulama yapar. Örneğin ritimdeki güçlü vuruşları belirginleştirmek için yay hareketlerini dikkatle kontrol eder. İcra sırasında, usulün güçlü vuruşlarını belirginleştirerek müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak öğrencilerden yürük semai usulünde kendi belirledikleri bir eseri çalmaları istenebilir. Süreç sonunda, öğrenciler öz değerlendirme formu doldurarak bireysel performanslarını analiz edebilir ve grup içi akran değerlendirme formu ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin Türk aksağı ve yürük semai gibi Türk müziği usullerini daha derinlemesine anlamalarını desteklemek için yaratıcı projeler yapılabilir. Örneğin öğrencilerden bu usulleri içeren kısa bir melodi bestelemeleri ve bu melodilere uygun ritim düzenlemeleri yapmaları istenebilir. Ayrıca dijital araçlar veya interaktif ritim uygulamaları kullanarak bu usullerin ritim yapısını modelleyebilecekleri etkinlikler sunulabilir. Grup çalışmaları sırasında, her gruba farklı bir usulün ritim düzenini temsil eden bir performans hazırlama görevi verilebilir. Gruplar, bu performansları birbirlerine sunarak farklı ritim düzenlerinin müzikal ifadelere nasıl katkıda bulunduğunu tartışabilir.

Öğretmen, ritim vuruşlarını öğrencilerle birlikte tekrar ederek ritim düzenlerini daha somut hâle getirebilir. Ayrıca usulleri kavramalarını kolaylaştırmak için görsel materyaller, nota şemaları ve rehber videolar kullanılabilir. Grup çalışmaları sırasında, daha ileri düzey öğrenciler ile eşleştirilmeleri sağlanarak öğrencilerin birbirlerinden öğrenmeleri desteklenebilir. Teknolojik araçlar kullanılarak ritimlerin ve melodilerin görselleştirildiği interaktif etkinliklerle öğrenme süreci eğlenceli hâle getirilebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

D4. Dostluk

OB4. Görsel Okuryazarlık

Bu tema kapsamında, öğrencilerin 7. sınıfta segâh ve hüseyni makamlarının yapısal özelliklerini öğrenmiş ve bu makamları uygulayarak çalmış oldukları; viyolonsele özgü teknikleri doğru şekilde uygulayabildikleri ve müzikal bileşenleri eserlerinde kullanabildikleri kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin makam bilgisine dair mevcut düzeylerini değerlendirebilmesi için sınıfta yönlendirici sorular sorabilir. Örneğin: "Hicaz makamını daha önce duyabilmiş miydiniz?", "Makamların duygusal ifadeleri hakkında neler söyleyebilirsiniz?" gibi sorular sorularak öğrencilerin mevcut bilgileri ve hazır bulunuşluk düzeyleri gözlemlenebilir.

Öğretmen, makamların duygusal ifadelerini günlük yaşamdaki deneyimlerle ilişkilendirebilmeleri için öğrencilerden kendi gözlemlerini paylaşabilmelerini isteyebilir. Örneğin: "Dinleyebildiğiniz bir müzik, size belirli bir anıyı veya hissi hatırlatabilir mi? Bunun makamla bir bağlantısı olabilir mi?" veya "Nikriz makamı size tanıdık gelen hangi müziklerde kullanılabiliyor olabilir?" gibi sorular yöneltilebilir. Öğrenciler, makamların kültürel ve duygusal bağlamlarını tartışarak müziğin günlük hayatla bağlantısını keşfedebilirler.

VLS.8.1.1

Öğretmen, hicaz makamı dizisini içeren bir eserin kısa bir bölümünü dinleterek derse başlar. Dinleme sonrasında, "Hicaz makamı size hangi duyguları çağrıştırıyor?" ve "Bu makamı diğer makamlardan ayıran seyir özellikleri nelerdir?" gibi sorularla öğrencilerin dikkatini çeker. Öğrenciler, bireysel düşüncelerini ifade ettikten sonra gruplar hâlinde çalışarak hicaz makamının seyir ve yapı özelliklerini daha önce öğrendikleri makamlarla karşılaştırır ve birbirlerinin görüşlerini empatiyle değerlendirir (KB2.7, E2.1). Öğretmen, hicaz dizisi sıralamasını ve durak, güçlü noktalarını akıllı tahtada gösterir. Öğrencilerden, makamın müzikal yapısını gözlemlemeleri ve gözlemleri üzerinden tahminlerde bulunmaları istenir. Bu süreçte, makamın duygusal ifadesine yönelik çıkarımlar yaparak öğrenme süreçlerini derinleştirir (KB2.11, OB4). Öğrenciler, hicaz makamı dizisini içeren bir etüdün bona ve solfej çalışmasını yaparak etüdü analiz eder ve bu süreçte, nota okuma becerilerini kullanarak makamın seslerini müzikal bir bütünlük içinde ifade eder. Öğrenciler, grup çalışması sırasında birbirlerine teknik detaylar hakkında geri bildirim verir ve koma seslerin doğru çıkarılması için dikkatle çalışır (D4.1). Öğrenciler, doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alır ve hicaz makamındaki sesleri çalarken viyolonsele özgü teknikleri doğru şekilde uygular. Makamın karakteristik özelliklerini vurgularken müziksel bileşenleri uygular. Grup içinde, yay hareketleri ve entonasyon hakkında geri bildirim vererek iş birliğini sürdürürler (SDB2.1). Öğretmen, hicaz makamı dizisini içeren bir eserin performans görevi olarak çalınmasını istenebilir. Öğrenciler, bireysel performanslarını öz değerlendirme formlarıyla analiz edebilir ve grup içinde akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

VLS.8.1.2

 Öğretmen, nikriz makamı dizisini içeren bir eserin kısa bir bölümünü dinleterek derse başlar. Dinleme sonrasında, "Nikriz makamı size hangi duyguları çağrıştırıyor?" ve "Bu makamı diğer makamlardan ayıran belirgin özellikler nelerdir?" gibi sorularla öğrencilerin dikkatini çeker. Öğrenciler, bireysel düşüncelerini ifade ettikten sonra gruplar hâlinde çalışarak nikriz makamının seyir ve yapı özelliklerini önceki makamlarla karşılaştırır ve birbirlerinin görüşlerini empatiyle değerlendirir (KB2.7, E2.1). Öğretmen, nikriz dizisinin sıralamasını, durak, güçlü ve yeden noktalarını akıllı tahtada gösterir. Öğrencilerden, dijital kaynaklar kullanarak nikriz makamının temel unsurlarını gözlemlemeleri ve gözlemleri üzerinden tahminlerde bulunmaları istenir. Bu süreçte, makamın duygusal ifadesine yönelik çıkarımlar yaparak öğrenme süreçlerini derinleştirirler (KB2.11, OB4). Öğrenciler, nikriz makamını içeren bir etüdün bona ve solfej çalışmasını yaparak etüdü çözümler ve bu süreçte, nota okuma becerilerini kullanarak makamın seslerini doğru bir bütünlük içinde ifade eder. Grup çalışması sırasında, birbirlerine teknik detaylar hakkında geri bildirim verir ve koma seslerin doğru çıkarılması için dikkatle çalışır (D4.1). Öğrenciler, doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alır ve nikriz makamındaki sesleri çalarken viyolonsele özgü teknikleri doğru şekilde uygular. Makamın karakteristik özelliklerini vurgularken müziksel bileşenleri uygular. Grup içinde, yay hareketleri ve parmak pozisyonları hakkında geri bildirim vererek iş birliğini sürdürürler (SDB2.1). Süreç sonunda öğretmen, öğrencilerden Nikriz makamı dizisini içeren bir eserin performans görevi olarak çalınmasını istenebilir. Öğrenciler, bireysel performanslarını öz değerlendirme formlarıyla analiz edebilir ve grup içinde akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin makam bilgilerini derinleştirecek ve müzikal ifadelerini geliştirecek etkinlikler sunulabilir. Örneğin öğrenciler, bir makamı içeren eserleri dinleyip analiz ederek bu eserlerin duygusal yapısını ve karakteristik özelliklerini tartışabilir. Ayrıca dijital araçlar kullanarak makamların yapısını, kullanıldığı eserleri ve kültürel bağlamlarını açıklayan yaratıcı sunumlar hazırlayabilir.

Öğretmen, makamların nota sıralamalarını ve seyir özelliklerini detaylı bir şekilde ele alarak öğrencilerin kavrayışını güçlendirecek bire bir rehberlik sağlayabilir. Dijital ortamda veya akıllı tahta üzerinde makamların adım adım analizi yapılabilir. Makamların karakteristik özelliklerini pekiştirmek amacıyla sadeleştirilmiş solfej ve çalma çalışmaları düzenlenebilir. Grup etkinliklerinde, görevler dengeli şekilde paylaştırılır ve her öğrencinin aktif katılımını artıracak düzenlemeler yapılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

D4. Dostluk, D12. Sabır

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin daha önceki çalışmalarında Türk müziği usulleri ile tanıştıkları, temel ritim kalıplarını öğrendikleri ve bu ritim kalıplarını hem fiziksel olarak hem de müzikal uygulamalarda deneyimledikleri kabul edilmektedir.

Öğretmen, öğrencilerin düyek, aksak ve aksak semai usullerine ilişkin bilgi ve beceri düzeylerini değerlendirebilmesi için dersin başında önceki usul çalışmalarına bağlantı kurabilmelerini sağlayacak sorular yöneltebilir. Örneğin: "Daha önce çalışabilmiş olduğumuz usullerden hangilerini hatırlayabiliyorsunuz? Bu usullerde ritim düzenleri nasıl ifade edilebiliyordu?" "Türk müziğinde farklı ritimlerin eserlere nasıl bir karakter katabileceğini hiç düşündünüz mü? Sizce bir eseri dinleyebilirken ritim düzenini nasıl hissedebilirsiniz?" Bu sorular, öğrencilerin geçmişte edinebildikleri bilgileri hatırlayabilmelerini ve bu bilgilerle yeni usulleri ilişkilendirebilmelerini sağlayabilir. Ayrıca öğretmen, öğrencilerin usul yapılarına yönelik mevcut farkındalıklarını anlayabilmek için belirli bir usulün ritim şemasını tahtada görselleştirip "Bu ritim düzenindeki güçlü ve zayıf vuruşları tahmin edebilir misiniz?" gibi sorularla öğrencileri gözlemleyebilir. Grup çalışmaları sırasında öğrencilerden, daha önce öğrenebildikleri usul ritimlerini diz vuruşları veya el hareketleriyle gösterebilmeleri istenebilir. Bu etkinlikler, öğretmenin öğrencilerin mevcut bilgi ve beceri düzeylerini değerlendirebilmesine olanak tanıyabilir.

Öğretmen, öğrencilerin ritimlerin günlük yaşamla ilişkisini fark edebilmelerini sağlamak için sorular yöneltebilir: "Yürüyebilirken veya koşabilirken adımlarınızın ritmini hiç fark edebildiniz mi? Peki, bu ritimler bir müzik eseriyle benzer yönler taşıyabilir mi?" ve "Dinleyebildiğiniz müziklerde ritimlerin size nasıl hissettirebileceğini düşündünüz mü? Hızlı bir ritim mi yoksa yavaş bir ritim mi size daha fazla enerji verebilir?" Bu gibi sorular, öğrencilerin ritimlerin etkisini yaşamlarındaki deneyimlerle ilişkilendirebilmelerine ve Türk müziği usullerinin farklı karakterlerini daha iyi anlayabilmelerine olanak tanıyabilir. Öğrencilerden, günlük hayatlarında karşılaşabilecekleri düzenli ritim örneklerini düşünebilmeleri ve bu ritimleri Türk müziği usulleri ile bağdaştırabilmeleri istenebilir.

VLS.8.2.1

Dersin başında, öğretmen, düyek usulüne uygun bir eserin notalarını ve ritim şemasını tahtada görselleştirir. Öğrenciler, bu görselleri inceleyerek ritim düzenindeki "düm-tek2- tek-düm2-tek2" yapısını anlamaya çalışır ve bu yapının görsel olarak nasıl ifade edildiğini yorumlar (OB4). Daha sonra, öğretmenin rehberliğinde, dizlerine vurarak ritim düzenini fiziksel hareketlerle deneyimlemeye başlarlar. Bu sırada, ritim vuruşlarının zamanlamasına dikkat etmek ve düzeni eksiksiz ifade etmek için tüm dikkatlerini çalışmaya verir ve odaklanma becerilerini etkin şekilde kullanır (E3.2). Öğrenciler, düyek ritmiyle yazılmış bir eserin bona ve solfej çalışmalarını yaparak notaları okur ve ritmik yapıyı çözümler. Bu süreçte, ritim düzenindeki "düm" ve "tek" vuruşları arasındaki ilişkileri belirler ve eserin ritim yapısını analiz eder (KB2.4). Çalışma sırasında, ritim düzenine uygun el ve vücut koordinasyonlarını geliştirmek için grup hâlinde tekrarlar yapılır (SDB2.1). Ayrıca ritim vuruşlarının yerleştirilmesi ve zamanlama üzerinde çalışırken sabırla hareket etmeleri gerektiği; gelişimlerini sürdürmek ve sonuçlara ulaşmak için kararlılıkla çalışmaya devam etmeleri vurgulanır (D12.3). Öğrenciler, düyek usulüne uygun bir eseri çalmadan önce viyolonselde duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Bu pozisyon, yay hareketlerinin ritmik yapıya uygun bir şekilde yapılmasını kolaylaştırır. Daha sonra, öğrenciler eserin ritim yapısına uygun çalgıya özgü tekniklerle uygulama yapar. Örneğin ritimdeki güçlü vuruşları belirginleştirmek için yay hareketlerini dikkatle kontrol eder. İcra sırasında, usulün güçlü vuruşlarını belirginleştirerek müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak öğrencilerden düyek usulüne uygun olarak belirledikleri eseri metronom yardımıyla doğru ritim vurgularıyla çalmaları istenebilir. Süreç sonunda, öğrenciler öz değerlendirme formu doldurarak bireysel performanslarını analiz edebilir ve grup içi akran değerlendirme formu ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

VLS.8.2.2

Dersin başında, öğretmen, aksak usulüne uygun bir eserin notalarını ve ritim şemasını tahtada görselleştirir. Öğrenciler, bu görselleri inceleyerek ritim düzenindeki "düm2-te-kedüm2- tek2-tek" yapısını anlamaya çalışır ve bu yapının görsel olarak nasıl ifade edildiğini yorumlar (OB4). Daha sonra, öğretmenin rehberliğinde, dizlerine vurarak ritim düzenini fiziksel hareketlerle deneyimlemeye başlarlar. Bu sırada, ritim vuruşlarının zamanlamasına dikkat etmek ve düzeni eksiksiz ifade etmek için tüm dikkatlerini çalışmaya verir ve odaklanma becerilerini etkin şekilde kullanır (E3.2). Öğrenciler, aksak ritmiyle yazılmış bir eserin bona ve solfej çalışmalarını yaparak notaları okur ve ritmik yapıyı çözümler. Bu süreçte, ritim düzenindeki "düm" ve "tek" vuruşları arasındaki ilişkileri belirler ve eserin ritim yapısını analiz eder (KB2.4). Çalışma sırasında, ritim düzenine uygun el ve vücut koordinasyonlarını geliştirmek için grup hâlinde tekrarlar yapılır (SDB2.1). Ayrıca ritim vuruşlarının yerleştirilmesi ve zamanlama üzerinde çalışırken sabırla hareket etmeleri gerektiği; gelişimlerini sürdürmek ve sonuçlara ulaşmak için kararlılıkla çalışmaya devam etmeleri vurgulanır (D12.3). Öğrenciler, aksak usulüne uygun bir eseri çalmadan önce viyolonselde duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Bu pozisyon, yay hareketlerinin ritmik yapıya uygun bir şekilde yapılmasını kolaylaştırır. Daha sonra, öğrenciler eserin ritim yapısına uygun çalgıya özgü tekniklerle uygulama yapar. Örneğin ritimdeki güçlü vuruşları belirginleştirmek için yay hareketlerini dikkatle kontrol eder. İcra sırasında, usulün güçlü vuruşlarını belirginleştirerek müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak öğrencilerden aksak usulüne uygun olarak belirledikleri eseri metronom yardımıyla ve doğru ritim vurgularıyla çalmaları istenebilir. Süreç sonunda, öğrenciler öz değerlendirme formu doldurarak bireysel performanslarını analiz edebilir ve grup içi akran değerlendirme formu ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

VLS.8.2.3

Dersin başında, öğretmen, aksak semai usulüne uygun bir eserin notalarını ve ritim şemasını tahtada görselleştirir. Öğrenciler, bu görselleri inceleyerek ritim düzenindeki "düm2- teka- düm2-tek2-tek" yapısını anlamaya çalışır ve bu yapının görsel olarak nasıl ifade edildiğini yorumlar (OB4). Ardından öğretmen, öğrencilerin ritim düzeni hakkında sorular sormasını teşvik eder. Örneğin "Bu ritimde güçlü vuruş nerede olmalı?", "Bu düzen diğer usullerden nasıl farklı?" gibi sorular üzerinden öğrenciler ritim yapısını keşfederek öğrenme sürecine aktif olarak katılır (E3.8). Daha sonra, dizlerine vurarak aksak semai ritim düzenini fiziksel hareketlerle deneyimlemeye başlarlar. Öğrenciler, aksak semai ritmiyle yazılmış bir eserin bona ve solfej çalışmalarını yaparak notaları okur ve ritmik yapıyı çözümler. Bu süreçte, ritim düzenindeki "düm" ve "tek" vuruşları arasındaki ilişkileri belirler ve eserin ritim yapısını analiz eder (KB2.4). Çalışma sırasında, öğrenciler gruplar hâlinde ritim düzenini tekrar ederek el ve vücut koordinasyonlarını geliştirmeye odaklanır. Grup çalışmalarında, birbirlerine destek vererek görevlerini birlikte tamamlar (D4.2). Ayrıca ritim vuruşlarının doğru bir şekilde yerleştirilmesi ve zamanlama üzerinde çalışırken sabırla hareket etmeleri gerektiği; gelişimlerini sürdürmek ve doğru sonuçlara ulaşmak için kararlılıkla çalışmaya devam etmeleri vurgulanır (D12.3). Öğrenciler, aksak semai usulüne uygun bir eseri çalmadan önce viyolonselde duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Bu pozisyon, yay hareketlerinin ritmik yapıya uygun bir şekilde yapılmasını kolaylaştırır. Daha sonra, öğrenciler eserin ritim yapısına uygun çalgıya özgü tekniklerle uygulama yapar. Örneğin ritimdeki güçlü vuruşları belirginleştirmek için yay hareketlerini dikkatle kontrol eder. İcra sırasında, usulün güçlü vuruşlarını belirginleştirerek müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak öğrencilerden aksak semai usulüne uygun olarak belirledikleri eseri metronom yardımıyla ve doğru ritim vurgularıyla çalmaları istenebilir. Öğrenciler öz değerlendirme formu doldurarak bireysel performanslarını analiz edebilir ve grup içi akran değerlendirme formu ile birbirlerine geri bildirim sağlayabilir (SDB1.2). Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden, düyek, aksak ve aksak semai usullerine uygun kısa özgün melodiler bestelemeleri ve bu melodileri viyolonselle icra etmeleri istenebilir. Gruplara, belirli bir usule ait eserler verilebilir ve her grup, eserin ritim yapısını analiz ederek viyolonselde uygulamalar yapılabilir. Gruplar, analiz sonuçlarını ve eserlerin karakteristik özelliklerini sınıf arkadaşlarına sunabilir. Türk müziği repertuarından seçilen eserlerin ritim düzenlerini modern müziklerle karşılaştırarak analiz etmeleri istenebilir. Öğrenciler, bu karşılaştırmalardan elde ettikleri sonuçları dijital bir sunum hazırlayarak sınıf arkadaşlarıyla paylaşabilir.

Ritim düzenlerini kavramalarına yardımcı olmak için düyek, aksak ve aksak semai usullerine ait temel kalıplar, diz vuruşları veya basit el hareketleriyle tekrar ettirilebilir. Bu fiziksel uygulamalar, ritim algılarını güçlendirebilir. Öğrencilere, usul kalıplarını öğrenirken metronom veya dijital ritim araçları kullanarak zamanlama ve vuruş doğruluğu üzerinde çalışmalar yaptırılabilir. Grup etkinlikleri sırasında, öğrenciler birbirlerine ritim kalıplarını öğretmek üzere eşleştirilerek iş birliği yapabilir. Örneğin bir öğrenci ritim düzenini çalarken diğeri bu düzeni takip ederek aynı kalıbı tekrarlayabilir. Bu tür destekleyici etkinlikler, öğrencilerin usul yapısını ve viyolonsel tekniklerini daha kolay ve etkili bir şekilde öğrenmelerine olanak sağlayabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin flageolet ve vibrato teknikleriyle ilgili temel bir farkındalığa sahip olmadıkları ancak bu teknikleri öğrenmeye açık oldukları kabul edilmektedir. Öğrencilerin daha önce öğrendikleri farklı yay teknikleri, bu yeni tekniklerin öğrenilmesine katkı sağlayacak bir temel oluşturabileceği kabul edilmektedir.

Dersin başında öğretmen, öğrencilere flageolet ve vibrato tekniklerinin temel prensiplerini anlayabilmelerine yardımcı olabilmek için bazı sorular sorabilir. Öğrencilere, "Flageolet tekniği nedir ve nasıl bir ses elde edebilirsiniz?", "Vibrato tekniği nedir ve müzikal ifadeyi nasıl zenginleştirebilir?" gibi sorular yöneltilerek bu tekniklere dair mevcut bilgi seviyeleri ve farkındalıkları değerlendirilebilir. Ayrıca öğrencilerden "Flageolet tekniğinde tel üzerindeki doğru noktayı nasıl bulabilirsiniz?" ve "Vibrato tekniğinde bilek ve parmak hareketlerinin uyumu nasıl olmalıdır?" gibi sorularla, uygulama öncesi temel kavrayışları sorgulayabilmeleri sağlanabilir. Bu sorular, öğretmenin öğrencilerin flageolet ve vibrato teknikleri hakkında ne kadar bilgi sahibi olabileceklerini belirleyebilmesine olanak sağlayabilir ve tekniklerin doğru uygulanabilmesi için ihtiyaç duyulan bilgileri öğrenme sürecine başlamak için bir temel oluşturabilir.

Dersin başında öğretmen, öğrencilerin flageolet ve vibrato tekniklerini günlük yaşamlarıyla ilişkilendirebilmelerini sağlamak için bazı sorular yöneltebilir. Örneğin "Bir müzik parçasını dinleyebilirken sesin yüksekliği ve titreşimi sizde nasıl bir etki bırakabilir? Tıpkı bir sesin titreşebilmesi gibi, viyolonseldeki vibrato tekniği de müziğin duygusal ifadesini nasıl etkileyebilir?" gibi sorularla öğrencilerin, flageolet ve vibrato tekniklerini günlük yaşamlarındaki benzer hareketlerle bağ kurabilmeleri sağlanabilir.

VLS.8.3.1

Öğretmen, flageolet tekniğini tanıtarak öğrencilerin bu tekniğin temel prensiplerini keşfetmelerine rehberlik eder. Öğretmen, doğal ve yapay flageolet tekniklerinin temel özelliklerini açıklarken her iki tekniği de viyolonselde uygular. Öğrenciler, öğretmenin uygulamasını dikkatle izleyerek tel üzerindeki doğru noktaları ve dokunuş şiddetinin etkisini gözlemler. Gözlemlerine dayanarak "Tel üzerindeki doğru noktaları bulmak için neler yapabiliriz? Yay hızı ve dokunuş şiddeti ses kalitesini nasıl etkiler?" gibi sorular üzerinden çıkarımlar yapar ve bu çıkarımları sınıfla paylaşır (KB2.11). Öğrenciler, öğretmenin rehberliğinde doğal ve yapay flageolet tekniklerini tanımlamak ve flageolet sesinin elde edilmesinde dokunuşun derecesi, tel gerginliği ve sağ el yay kullanımının rolünü analiz ederek gerekli bilgiyi öğrenme ihtiyacını fark eder (OB1). Uygulama aşamasından önce öğrencilerin verilen etüdün bona ve solfej çalışmalarını yaparak etüdü çözümler. Ardından öğrenciler flageolet tekniğini uygulamaya yönelik temel duruş ve tutuş pozisyonlarını deneyerek tel üzerindeki doğru noktaları belirlemeye odaklanır. Gruplar hâlinde, yay basıncı ve hızının flageolet sesine etkisini test eder ve bu süreçte gözlemlerini paylaşarak çalgıya özgü teknikleri uygulamada birbirlerine rehberlik ederler (D4.2). Öğrenciler, hem doğal hem de yapay flageolet tekniklerini deneyerek dokunuş şiddetinin ve yay hareketlerinin ses kalitesine etkisini keşfeder. Son olarak etüt üzerinde çalışır ve bu süreçte müziksel bileşenleri uygular. Performans görevi olarak öğrencilerden flageolet tekniğini kullanarak belirlenen bir eseri çalmaları istenebilir. Dersin sonunda, öz değerlendirme formlarıyla kendi performanslarını analiz edebilir ve akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirimde bulunabilir (SDB1.2). Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

VLS.8.3.2

 Öğretmen, vibrato tekniğini tanıtarak bu tekniğin sol elin kontrollü hareketleriyle oluşturulduğunu ve yaylı çalgılarda kullanılan temel bir teknik olduğunu açıklar. Kısa bir uygulama yaparak bilek, parmak ve ön kol hareketlerini sergiler. Öğrenciler, öğretmenin uygulamasını dikkatle izleyerek hareketlerin etkisini ve koordinasyonunu gözlemler. Gözlemlerine dayanarak "Hangi hareket vibrato tekniğinde daha etkili olur? Vibratoda yay ve sol el nasıl uyum sağlar?" gibi sorular üzerinden çıkarımlar yapar ve bu çıkarımları sınıfta paylaşır (KB2.11). Ardından öğrenciler, vibrato tekniğini daha iyi anlamak için gruplar hâlinde çalışır. Her grup, bilek, parmak ve ön kol hareketlerini analiz ederek bu hareketlerin vibrato üzerindeki etkisini belirler. Çalışmalar sırasında, grup üyeleri birbirlerinin uygulamalarını gözlemler ve birbirlerine geri bildirim verirken empati becerilerini kullanarak önerilerini yapıcı bir şekilde ifade eder (D4.1, D10.3, E2.1, OB1). Uygulama aşamasından önce öğrencilerin verilen etüdün bona ve solfej çalışmalarını yaparak etüdü çözümler. Ardından vibrato hareketlerini uygulamaya başlamadan önce, temel duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Bilek, parmak ve ön kol hareketlerini geliştirmek için sistemli bir şekilde çalışır ve bu süreçte kararlılıkla her hareketi tekrar eder. Çalışmalar sırasında, sabır ve dikkatle hareketlerin koordinasyonunu sağlamaya odaklanır (D12.3). Vibrato hareketlerini uygularken çalgıya özgü teknikleri doğru bir şekilde kullanmaya odaklanır. Son olarak etüt üzerinde çalışır ve bu süreçte müziksel bileşenleri uygular. Öğrenciler, etüt sırasında performanslarını gözden geçirir ve sınıf arkadaşlarından geri bildirim alır. Performans görevi olarak öğrencilerden, belirlenen bir eseri vibrato tekniğini uygulayarak çalmaları istenebilir. Öz değerlendirme formları ile kendi performanslarını analiz edebilir ve akran değerlendirme formları ile birbirlerine geri bildirimde bulunabilirler (SDB1.2). Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden, düyek, aksak ve aksak semai usullerine uygun kısa melodiler bestelemeleri ve bu melodileri viyolonselle icra etmeleri istenebilir. Gruplara, belirli bir usule ait eserler verilebilir ve her grup, eserin ritim yapısını analiz ederek viyolonselde uygulamalar yapılabilir. Gruplar, analiz sonuçlarını ve eserlerin karakteristik özelliklerini sınıf arkadaşlarına sunabilir. Türk müziği repertuarından seçilen eserlerin ritim düzenlerini modern müziklerle karşılaştırarak analiz etmeleri istenebilir. Öğrenciler, bu karşılaştırmalardan elde ettikleri sonuçları dijital bir sunum hazırlayarak sınıf arkadaşlarıyla paylaşabilir.

Ritim düzenlerini kavramalarına yardımcı olmak için düyek, aksak ve aksak semai usullerine ait temel kalıplar, diz vuruşları veya basit el hareketleriyle tekrar ettirilebilir. Bu fiziksel uygulamalar, ritim algılarını güçlendirebilir. Öğrencilere, usul kalıplarını öğrenirken metronom veya dijital ritim araçları kullanarak zamanlama ve vuruş doğruluğu üzerinde çalışmalar yaptırılabilir. Grup etkinlikleri sırasında, öğrenciler birbirlerine ritim kalıplarını öğretmek üzere eşleştirilerek iş birliği yapabilir. Örneğin bir öğrenci ritim düzenini çalarken diğeri bu düzeni takip ederek aynı kalıbı tekrarlayabilir. Bu tür destekleyici etkinlikler, öğrencilerin usul yapısını ve viyolonsel tekniklerini daha kolay ve etkili bir şekilde öğrenmelerine olanak sağlayabilir.