Müzik Okulları-Bireysel Çalgı Eğitimi -Piyano Modülü

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin dinletilen çocuk şarkısını çalabilecek nota ve müzik bilgisine sahip oldukları, sembollerden anlam çıkarabilecek bilinçte oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin piyanoda nota değerlerini tanıyıp tanımadıklarını, müzik yazı ve işaretlerine dair ön bilgilerini ve bu bilgileri uygulamaya geçirme kapasitelerini keşfetmeye yönelik örnek sorular şu şekilde olabilir:

 • Daha önce bir çocuk şarkısını dinleyerek eşlik ettiniz mi? Hangi ritim ya da hareketlerle eşlik ettiniz?

 • Aklınızda kalan herhangi bir nota ismi ya da süresi var mı?

 • “La“ notasını piyanoda gösterebilir misiniz?

• Müzik işaretlerinden hatırladığınız ya da gördüğünüz bir örnek var mı? Ne işe yaradığını açıklayabilir misiniz?

• Müzikte gördüğünüz bir sessizlik işareti (es) size neyi ifade ediyor olabilir?

• Bu işaret size nasıl bir çalma biçimi düşündürüyor? (forte/piyano) Bu sorular ve uygulamalar doğrultusunda öğrencilerin tema ile ilgili ön bilgileri tespit edilebilir. Ayrıca öğretmen; öğrencilerin ritim duygusu, dikkat süresi, sembol tanıma, temel müziksel kavramlara karşı ilgisi gibi alanlarda gözlem yapılabilir.

Öğrencilerden günlük hayatta nota değerlerine benzer örnekler vermeleri istenebilir. Müzik yazı ve işaretlerin çevresinde gördüğü semboller ile karşılaştırmaları istenebilir.

PYN.2.1.1

Öğrencilere birlik, ikilik ve dörtlük nota değerlerini içeren görseller sunum ve oyun kartları ile gösterilir (OB4, E2.5). Öğrenciden birlik notadan başlayarak ikilik ve dörtlük notaların yer aldığı eseri çözümlemesi istenir. Çözümleme sürecinde öğretmen öğrenciye rehberlik eder. Çözümleme sonunda öğrenci duruş ve tutuş pozisyonu alır. Öğrenciden nota değerlerinin yer aldığı eseri piyanoya özgü teknikle ve müzik bileşenlerine uygun bir şekilde çalması beklenir (D3.4). Performans görevi olarak öğrencilerden içinde birlik, ikilik ve dörtlük nota değerlerinin yer aldığı kısa bir eseri nota çözümlemesi yaparak ve doğru oturuşla piyanoya özgü teknik kullanarak çalmaları istenir. Öğrenciler performans sürecini açıklayan kısa bir video, sesli anlatım eşliğinde performans kaydı veya basit bir performans günlüğü ile belgeleyebilir. Bu görev sayesinde öğrencilerin müziksel işitme, ritim algısı, el-koordinasyonu ve teknik becerileri gözlemlenir. Performans görevi, kontrol listesi ile değerlendirilerek öğrenci portfolyosuna dâhil edilebilir.

PYN.2.1.2

Müzikte kullanılan işaretlerin (diyez, bemol, natürel, sus işareti, dolap ve tekrar işareti, eksik ölçü, oktav işareti vb.) olduğu eşleştirme kartları verilerek öğrencilerden müzik işaretlerini kartlar ile eşleştirmeleri istenir (OB4, E2.5). Öğrencilere başka müzik işaretleri olup olmadığı hakkında görüşmeler yapılır (OB1). Öğrenciden müzik yazı ve işaretlerinin yer aldığı eseri çözümlemesi beklenir. Eser çözümleme sürecinde öğretmen öğrenciye rehberlik eder. Öğrenci çalacağı eser için duruş ve tutuş pozisyonu alır. Öğrenciden çalacağı eser ile ilgili piyanoya özgü teknikleri kullanması ve müzik bileşenlerine uygun çalması beklenir (OB9). Çalışma, analitik veya bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi kapsamında öğrencilerden üzerinde çeşitli müzik işaretlerinin yer aldığı kısa bir piyano eserini çözümleyerek her işaretin eser içindeki anlamını açıklamaları ve ardından eseri teknik olarak doğru biçimde seslendirmeleri istenir. Performans görevi dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir ve performans çalışması öğrenci portfolyosuna eklenir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Çalınan eserlerin tempoları öğrenci düzeyine göre artırılabilir.

Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir. Eserlerin tempoları öğrenci düzeyine göre düşürülebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB3.1. Uyum

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin piyano çalgısı üzerinde 5 parmak dizi çalabilmek için psikomotor becerilerinin olduğu kabul edilmiştir.

Öğrencilerin temel müziksel farkındalıkları, el koordinasyon düzeyleri ve piyano üzerindeki hâkimiyetlerine ilişkin hazır bulunuşluklarını belirlemeye yönelik etkinliklere yer verilebilir. Öğrencilere piyano klavyesi üzerinde belirli tuşlar gösterilerek “Bu tuşlardan hangisi do notası olabilir?“ sorusu yöneltilebilir; böylece öğrencilerin nota yerlerini tanıyıp tanımadıkları gözlemlenebilir. Ardından öğrencilere aynı do notasının farklı ses yüksekliklerindeki (kalın ve ince) örnekleri dinletilerek “İki ses arasında nasıl bir fark duyuyorsunuz?“ sorusuyla işitsel algıları ölçülebilir. Sağ ve sol elleriyle basit düzeyde tek ses çıkarma çalışmaları yaptırılarak öğrencilerin iki el kullanımı ve temel koordinasyon becerileri değerlendirilebilir.

Görsel sanatlar dersinde basamaklı desenler çizme veya beden eğitimi dersinde basamaklardan inip çıkma gibi etkinlikler yoluyla öğrencilerin parmaklarını notalar arasında sırayla hareket ettirmeyi “merdiven gibi“ hayal edebilmeleri sağlanarak köprü kurulabilir.

PYN.2.2.1

Öğretmenin piyano eşliğini dinleyerek istenilen ritimde kalın ve ince oktavdaki tüm do notalarının yerleri gösterilir. Öğrencilerden eseri çözümlemeleri istenir. Eser çözümleme sürecinde öğretmen öğrencilere rehberlik eder. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir. Öğrenciye do notalarının konumları tekrar tekrar gösterilir. Öğrenciden do notalarının konumlarını doğru bir şekilde göstermesi, çalgıya özgü teknikleri kullanması ve müziksel bileşenlere uygun çalması istenir (OB9, E2.2). Kontrol listesi veya gözlem formu ile süreç değerlendirmesi yapılabilir.

PYN.2.2.2

Öğrenciden sağ ve sol elin ayrı ayrı kullanıldığı 5 parmak do dizisinin yer aldığı eseri çözümlemesi istenir. Eser çözümleme sürecinde öğretmen öğrencilere rehberlik eder. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir. Öğrenciden sağ el için ayrı, sol el için ayrı olacak şekilde do, re, mi, fa ve sol notalarını çalgıya özgü teknik ve müzik bileşenlerine uygun çalması istenir (E2.2). Öğrenciye notaları sırasıyla çalmada bir düzen olduğu fark ettirilir. Piyanoda yer alan notaların çalınanlarla sınırlı olmadığı ve geniş bir nota yelpazesine sahip olduğu aktarılır (OB1, OB4, E1.1). Performans görevi kapsamında öğrenciden sağ ve sol el için ayrı ayrı do, re, mi, fa ve sol notalarını teknik olarak doğru, akıcı ve müzik bileşenlerine uygun biçimde çalması istenir. Kontrol listesi veya gözlem formu ile süreç değerlendirmesi yapılabilir.

PYN.2.2.3

Öğrenciden sağ ve sol elin aynı anda kullanıldığı 5 parmak do dizisini çalmada eseri çözümlemesi istenir. Çözümleme sonunda öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir. Öğrenciden do, re, mi, fa, ve sol notalarını sağ ve sol el ile aynı anda çalgıya özgü teknik ve müzik bileşenlerine uygun bir şekilde çalarken aynı zamanda notaların ismini söylemesi istenir (SDB1.2). Öğrenciden öğretmenin ders esnasında anlık belirleyeceği komutu çıkıcı notalar veya inici notalar diyerek oyun tarzında uygulaması istenir ve öğrencinin amacına ulaşması için planlı ve etkili bir yol haritası çizmesi beklenir (E2.5, D3.2). Öğrendiği bilgiyi öğretmen eşliğinde tekrar etmesi istenir (SDB3.1). Kontrol listesi veya gözlem formu ile süreç değerlendirmesi yapılabilir. Performans görevi olarak öğrencilerden sağ ve sol el ile aynı anda do, re, mi, fa ve sol notalarını teknik ve müzikal açıdan doğru biçimde çalarken eş zamanlı olarak her notanın adını yüksek sesle söylemeleri istenir. Kontrol listesi veya gözlem formu ile süreç değerlendirmesi yapılabilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. 5 parmak do dizisinden sonra parmak geçişlerinin olduğuna dair öğretmen gösterimi yapılabilir. Dizi çalımının belirli ritimler eşliğinde yapılması sağlanabilir.

Oyun, canlandırma yapma gibi etkinlikler ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencinin dinletilen çocuk şarkısını çalabilecek nota ve müzik bilgisine sahip olduğu varsayılmaktadır. Dinlediği basit bir eseri öğretmen yardımıyla çalabileceği kabul edilmektedir.

Öğrencilerin nota okuma becerileri, ritim farkındalıkları ve temel müzik işaretlerine dair bilgi düzeyleri belirlenebilir. Bu süreçte ilk olarak öğrencilere tam, yarım ve çeyrek nota görselleri gösterilerek bu notaları daha önce görüp görmedikleri ve ne anlama geldiklerine dair tahmin yürütmeleri istenebilir. Benzer şekilde forte, piyano, tekrar işareti, ölçü çizgisi gibi temel müzik işaretleri de tanıtılarak öğrencilerin bu işaretleri tanıma düzeyleri gözlemlenebilir. Basit ritim kalıpları alkış yoluyla verilerek öğrencilerden bu kalıpları tekrar etmeleri istenebilir; böylece ritim duyguları ve dikkat düzeyleri değerlendirilebilir.

Türkçe dersinde öğrencilerin duydukları kelimeleri deftere yazmaları gibi müzikte de dinledikleri ezgileri piyanoda çalabilmeleri için benzer örnekler verilerek iki beceri arasında bağlantı kurulabilir.

PYN.2.3.1

Öğrenciye ders esnasında çalacağı çocuk şarkısı dinletilir. Çocuk şarkılarını sağ el ile çalan öğrencilerin olduğu video izletilir (SDB1.2). Öğrenciye doğru duruş ve pozisyonun yer aldığı görseller gösterilir (OB4). Öğrenciden çalınacak eseri çözümlemesi beklenir. Çözümleme sonunda öğrenci duruş ve tutuş pozisyonu alır. Öğretmen öğrencinin çalgıya özgü teknik kullanarak müzik bileşenlerine uygun çalmasını ister. Öğrenciden çaldığı eser ile ilgili dönüt vermesi beklenir (E1.5). Performans görevi kapsamında öğrenciden önceden dinlediği çocuk şarkısını sağ eliyle teknik ve müzikal olarak doğru bir biçimde çalması istenir. Öğrenci, çalma öncesinde eseri kısa bir şekilde analiz ederek hangi nota değerlerinin ve müzik işaretlerinin yer aldığını açıklar. Çalışma, analitik veya bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Çalınan eserlerin tempoları öğrenci düzeyine göre artırılabilir.

Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir. Eserlerin tempoları öğrenci düzeyine göre düşürülebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)

D3. Çalışkanlık

Öğrencilerin notaların ismini bildikleri ve belirtilen konumlarda çalabilecek belirli psiko -motor becerilere sahip olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin piyano klavyesine yönelik temel yönelim düzeyleri, el kullanımı, parmak numaralarını tanıma ve motor koordinasyon becerileri değerlendirilebilir. Öncelikle öğrencilere piyano klavyesi üzerinde orta do notasının yeri gösterilmeden “Orta do‘yu bulabilir misiniz?“ sorusu yöneltilerek klavye farkındalıkları gözlemlenebilir. Ardından sağ ve sol el için 1‘den 5‘e kadar olan parmak numaraları tanıtılarak öğrencilerden bu numaraları ellerine uygulamaları ve parmaklarına karşılık gelen tuşlara sırayla dokunmaları istenebilir. Bu uygulama sayesinde öğrencilerin parmak kontrol düzeyleri ve yönergeye uyumları izlenebilir. Öğrencilere basit egzersizler verilerek önce sağ elde, ardından sol elde orta do‘dan başlayarak beş parmakla sıralı tuşlara basmaları istenebilir.

Piyano çalma sürecinde öğrencilere ellerinin aynı anda farklı hareketler yapmasının hayatlarındaki diğer etkinliklerde nasıl yardımcı olabileceği açıklamaları istenebilir.

PYN.3.1.1

Öğretmen öğrencilere piyanonun klavye yapısını tanıtarak orta do notasının yerini ve parmak numaralarını öğretir. Sağ elde do, re, mi, fa, ve sol notaları; sol elde do, si, la, so, fa notaları sırasıyla öğretilmelidir. Öğrenciler parmak hareketlerinin rahat ve esnek olmasına dikkat eder (SDB1.3). Öğrenciden çalacağı eseri çözümlemesi istenir. Öğrenci duruş ve tutuş pozisyonunu sürekli kontrol eder. Öğrencilere parmak numaralarını doğru şekilde takip ederek basit egzersizler ve kısa melodiler çalmaları için rehberlik edilir. Öğrenciler, zamanla bu teknikleri ritmik ve dinamik ifadelerle birleştirerek çalgıya özgü teknik ile daha öz güvenli bir şekilde müzik bileşenlerine uygun çalar (SDB1.2, E1.5, D3.4). Performans görevi olarak öğrenciden sağ ve sol el için öğretilen parmak numaralarını doğru şekilde kullanarak basit bir etüdü veya kısa bir melodiyi ritmik ve dinamik ifadelerle birlikte çalması istenir. Öğrenci piyanoyu çalarken parmak numaralarını takip ettiğini ve nota adlarını tanıdığını gösterecek şekilde performansını sesli ya da yazılı olarak açıklayabilir. Bu öğrenme çıktısı, öz değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak ölçülebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Sağ ve sol elde önce ayrı ayrı, daha sonra aynı anda olmak üzere çeşitli eserler ile süreç pekiştirilebilir. Önce sol elden 5. parmaktan başlanarak sağ el 5. parmağa kadar çıkıcı, daha sonra aynı şekilde inici diziler uygulanabilir.

Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir. Sağ ve sol elde orta do pozisyonunda nota çalımında öğretmen rehberliği artırılabilir.

SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin ilgili tonalitedeki eserlerin notalarının ve müzik işaretlerini bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin majör ve minör dizilere ilişkin temel bilgileri, bu dizilerin içerdiği değiştirici işaretleri (diyez ve bemol) tanıyıp tanımadıkları ve piyano klavyesindeki yönelim düzeyleri değerlendirilebilir. Süreçte ilk olarak öğrencilere do majör, la minör gibi tonlara ait basit diziler dinletilerek “Bu ses dizisi nasıl bir duygu veriyor?“ sorusu üzerinden majör-minör ayrımı konusunda öğrencilerin işitsel farkındalıkları ölçülebilir. Ardından klavye üzerinde bu tonlara ait gamların ilk sesleri gösterilerek “Bu dizinin diğer seslerini tamamlayabilir misiniz?“ sorusuyla öğrencilerin gam yapıları hakkındaki hazır bulunuşluk düzeyi gözlemlenebilir.

Öğrenci eser çalma sürecinde her gün belirli bir süreyi çalışmaya ayırdığında zaman yönetimini ve hedeflerine ulaşma konusunda kararlılığını artırılabilir. Öğrenci günlük hayatta bu becerileri okul yaşamında uygulayarak projelerini zamanında tamamlayabilir.

PYN.3.2.1

Öğrencilere do majör tonalitesinin nasıl çalınacağı ile bilgi verilir (OB1). Öğrenciden ilgili majör kalıbı ile ilgili dizi çalması istenir. Do majör tonalitesine uygun eser videosu izletilir (OB2). Öğrenciden çalınacak eser ile ilgili çözümleme yapması istenir. Öğrenci eser ile ilgili doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır. Do majör tonalitesinde eserinde çalgıya özgü teknikleri kullanır. Görsel ve sesli geri bildirimler sayesinde öğrenciler, hatalarını anında düzeltme fırsatı bulur. Öğrenci, kendi ilerlemesini değerlendirebilir ve arkadaşları ile birbirlerine destek olacakları bir süreç tasarlayıp eseri daha verimli öğrenmek için gerekli düzenlemeleri yapabilir (SDB1.2, SDB1.3, D4.1). İlgili tonalitede müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrenciden do majör tonalitesinde öğretilen dizi kalıbını doğru şekilde kullanarak kısa bir eser ya da egzersiz çalması istenir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.3.2.2

 Öğrencilere sol majör tonalitesinin nasıl çalınacağı ile bilgi verilir (OB1). Öğrenciden ilgili majör kalıbı ile ilgili dizi çalması istenir. Sol majör tonalitesine uygun eser videosu izletilir (OB2). Öğrenciden çalınacak eser ile ilgili çözümlemesi yapması istenir. Öğrenci eser ile ilgili duruş ve tutuş pozisyonu alır. Do majör tonalitesinde eserinde çalgıya özgü teknikleri kullanır. Görsel ve sesli geri bildirimler sayesinde öğrenciler, hatalarını anında düzeltme fırsatı bulur. Öğrenci, kendi ilerlemesini değerlendirebilir ve arkadaşları ile birbirlerine destek olacakları bir süreç tasarlayıp eseri daha verimli öğrenmek için gerekli düzenlemeleri yapabilir (SDB1.2, SDB1.3, D4.1). İlgili tonalitede müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9, E1.5). Performans görevi olarak öğrenciden sol majör tonalitesinde öğretilen dizi kalıbını doğru şekilde kullanarak kısa bir eser ya da egzersiz çalması istenir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.3.2.3

Öğrencilere fa majör tonalitesinin nasıl çalınacağı ile bilgi verilir (OB1). Öğrenciden ilgili majör kalıbı ile ilgili dizi çalması istenir. Fa majör tonalitesine uygun eser videosu izletilir (OB2). Öğrenciden çalınacak eser ile ilgili çözümlemesi yapması istenir. Çözümleme öğretmen rehberliğinde tamamlandıktan sonra öğrenci eser ile ilgili duruş ve tutuş pozisyonu alır. Fa majör tonalitesinde eserinde çalgıya özgü teknikleri kullanır. Görsel ve sesli geri bildirimler sayesinde öğrenciler, hatalarını anında düzeltme fırsatı bulur. Öğrenci, kendi ilerlemesini değerlendirebilir ve arkadaşları ile birbirlerine destek olacaklar bir süreç tasarlayıp eseri daha verimli öğrenmek için gerekli düzenlemeleri yapabilir (SDB1.2, SDB1.3, D4.1). İlgili tonalitede müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrenciden fa majör tonalitesinde öğretilen dizi kalıbını doğru şekilde kullanarak kısa bir eser ya da egzersiz çalması istenir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.3.2.4

Öğrencilere la minör tonalitesinin nasıl çalınacağı ile bilgi verilir (OB1). Öğrenciden ilgili majör kalıbı ile ilgili dizi çalması istenir. La minör tonalitesine uygun eser videosu izletilir (OB2). Öğrenciden çalınacak eser ile ilgili çözümlemesi yapması istenir. Öğrenci eser ile ilgili duruş ve tutuş pozisyonu alır. La minör tonalitesinde eserinde çalgıya özgü teknikleri kullanır. Görsel ve sesli geri bildirimler sayesinde öğrenciler, hatalarını anında düzeltme fırsatı bulur. Öğrenci, kendi ilerlemesini değerlendirebilir ve arkadaşları ile birbirlerine destek olacakları bir süreç tasarlayıp eseri daha verimli öğrenmek için gerekli düzenlemeleri yapabilir (SDB1.2, SDB1.3, D4.1). İlgili tonalitede müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Süreç dereceli puanlama anahtarı ve gözle formu ile değerlendirilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. İlgili tonalitesinin çalımında başkaca eserler verilerek süreç ileri seviyeye taşınabilir. Eserlerin tempo düzeyleri ölçülü düzeyde öğretmen rehberliğinde artırabilir.

Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir. Eser videoları tekrarlı bir şekilde izletilebilir. İlgili majör veya minör öğretiminde öğretmen rehberliği artırılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D7. Estetik

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencinin sağ ve sol elde 5 parmak inici ve çıkıcı etütler çaldığı kabul edilmektedir. Öğrencilerin sağ ve sol el koordinasyonunu yapabilecek bilişsel becerilere sahip olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin temel teknik yeterlilikleri, parmak numaralarına hâkimiyetleri, el koordinasyonları ve çok sesli çalmaya yönelik hazır bulunuşluk düzeyleri belirlenebilir. Süreç, öğrencilere piyano klavyesi üzerinde belirli bir aralıkta sırayla tuşlara basmaları istenerek başlatılabilir; bu uygulama sırasında özellikle 1 ve 3. parmaklar arasındaki geçişlerdeki akıcılık gözlemlenebilir. Sağ ve sol ellerle yapılan ayrı egzersizlerle öğrencilerin her iki elde nota üretme ve yönelme becerileri değerlendirilebilir.

Öğrenci sağ ve sol elini piyanoda birlikte çalma ile günlük hayatta her iki elini farklı işler için kullanmasına benzer örnekler verilebilir. Öğrencilerin piyanoda çift ve üç ses çalmaları ile günlük hayatta birden fazla eşyayı aynı anda taşıma benzer olabileceği aktarılabilir.

PYN.3.3.1

Öğrenciye sağ ve sol elde 5 parmak notaların çalındıktan sonra diğer notalara nasıl geçileceği sorulur (E1.1). Öğrenciden parmak geçişlerinin nasıl olacağına dair yapılan egzersize odaklanması istenir (E3.2). Öğrenciden çalacağı eser ile ilgili çözümleme yapması beklenir. Çözümleme öğretmen rehberliğinde yapılır. Öğrenci sağ ve sol elde ayrı ayrı olacak şekilde parmak geçişlerini çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır. Etüt çalımında çalgıya özgü teknikleri kullanır (D7.1). Öğrenci sağ ve sol elde ayrı ayrı olacak şekilde çalacağı etüdü müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrencilerden sağ ve sol el için ayrı ayrı parmak geçişlerini içeren kısa bir etüdü teknik doğrulukla ve müzik bileşenlerine uygun biçimde çalması istenir. Öğrenci, etüt öncesinde geçiş noktalarını analiz eder ve öğretmenin rehberliğinde gelişim sürecine yönelik kısa bir sözlü ya da yazılı açıklama yapar. Performans, öğretmenin hazırladığı dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu aracılığıyla değerlendirilir.

PYN.3.3.2

Öğrenciden öğretmenin belirleyeceği ve içerisinde sağ ve sol elin aynı zamanda çaldığı eser ya da etüdü çözümlemesi beklenir. Öğrenci çalacağı eser için duruş ve tutuş pozisyonu alır. Öğrenciden öğretmenin çaldığı eseri dikkatle dinlemesi beklenir (E3.2). Öğrenci sağ ve sol elde notaları birlikte çalmada eserin çalgıya özgü tekniklerini kullanır. Öğrenci eser ya da etüdü müzik bileşenlerine uygun çalar. Sağ ve sol elin koordinasyonunu artırmak için öğrenciden çeşitli etütleri sık sık çalması beklenir. Öğrenciye bu süreçte olumlu pekiştireç verilerek öğrencinin motivasyonu artırılır (SDB1.2). Performans görevi kapsamında öğrenciden sağ ve sol el için ayrı ayrı olacak şekilde parmak geçişlerini içeren kısa bir etüt çalışmasını teknik olarak doğru, akıcı ve müzik bileşenlerine uygun biçimde çalması istenir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.3.3.3

Çift ve üç sesin ayrı bulunduğu etüt veya eserler öğrenciye dinletilir. Süreç önce sol ile daha sonra sağ el ile yapılmalıdır. Öğrenciden önce çift ses, daha sonra üç sesin aynı anda çalındığı etüt veya eseri çözümlemesi beklenir. Öğrenci çalacağı eser ile ilgili duruş ve tutuş pozisyonu alır. Öğrenciye çift ve üç ses çalabilme etkinliklerinde sürekli olum pekiştireç verilerek motivasyon artırılır (SDB1.2). Çift ve üç sesin bulunduğu eserleri çalmada çalgıya özgü teknikleri kullanır. Bu süreçte öğrenciye öğretici videolar izletilir (OB4). Öğrenci çift ve üç sesin olduğu eseri müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden sağ ve sol el için ayrı ayrı olacak şekilde parmak geçişlerini içeren kısa bir etüt çalışmasını teknik olarak doğru, akıcı ve müzik bileşenlerine uygun biçimde çalması istenir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Sağ ve sol el aynı anda parmak geçişlerinin yapıldığı etütler verilebilir. Sağ ve sol el aynı anda çaldığı çift ve üç sesin olduğu eserler öğrencilere verilebilir.

Piyanoda parmak geçişleri sık sık tekrar ettirebilir. Çift ve üç sesin olduğu notaları tek tek çaldırılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden yararlanılabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin piyano performansında sunum becerisi kazanırken temel nota ve tekniklerini bildikleri kabul edilmektedir. Müzik terimleri, işaretleri ve müzik bileşenlerine dair temel bir bilgiye sahip oldukları, müzik kavramlarını tanıdıkları ve piyanoyu çalmaya yönelik temel becerilerinin bulunduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilere forte, piyano, crescendo, decrescendo gibi dinamik işaretlerin bulunduğu kısa nota örnekleri gösterilerek bu sembolleri daha önce görüp görmedikleri ve bu sembollerin ne anlama geldiklerini bilip bilmedikleri sorulabilir. Ardından farklı hız terimlerine uygun kısa müzik dinletileri sunularak “Bu parça hızlı mı, yavaş mı?“, “Sizce bu müzik nasıl bir tempoda çalınıyor?“ gibi sorularla öğrencilerin tempo duyumları ölçülebilir. Öğrencilerden tanıdık bir melodi veya egzersizi farklı gürlük ve hız düzeylerinde tekrar etmeleri istenerek müziksel kontrol ve ifade becerileri gözlemlenebilir. Ayrıca öğrencilerin çaldıkları kısa ezgilerde belirli bir müziksel cümleyi nerede bitirdiklerine dair farkındalıklarını ölçmek amacıyla “Sizce bu müzik cümlesi nerede tamamlandı?“ gibi sorularla yönlendirme yapılabilir.

Öğrenciler, piyano üzerinde çaldıkları her tuşu gürlük terimleriyle ilişkilendirdikleri günlük hayat nesneleriyle (piyano için “yumuşak bir yastık“, forte için “güçlü bir rüzgâr“ gibi somut imgelerle) bağdaştırarak müzikal ifadelerini daha anlamlı hâle getirebilirler. Öğrenciler, müzikteki kuvvetlenerek ve hafifleyerek işaretlerini günlük hayattan örneklerle ilişkilendirerek anlayabilirler. Örneğin bir sesin giderek daha yüksek çıkması, bir konuşmada heyecanlanmak gibi ya da sesin yavaşça azalması, bir sesin uzaklaşması gibi örnekler verilebilir.

PYN.4.1.1

Öğrenciler müzik cümlesine hazırlık yaparak eserin temel ritmik yapısını, melodik çizgilerini ve armonik yapısını anlarlar. Öğretmen, cümlenin zorluk derecesine göre doğru bir şekilde müzik cümlesi hazırlamaları için öğrencilere rehberlik eder. Öğrencilerin zorlukla başa çıkmak için gösterdikleri çaba, kendilerine olan güvenlerini artırır (E1.4, D12.1). Öğrenciden çalınacak eseri çözümlemesi istenir. Çözümleme tamamlandıktan öğrenciden çalınacak eser veya etüt için duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir. İkinci aşamada öğrenciler müzik cümlesini eser veya etüt içinde çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır. Bu süreç, öğrencilerin meraklarını uyandırır ve müzik cümlesini keşfetme isteğiyle onları motive eder (SDB1.2, E1.1). Öğrenciler müzik cümlesini bir araya getirerek müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrencilerden belirlenen bir eser veya etüt içerisinde yer alan müzik cümlesini teknik olarak doğru, ritmik ve melodik olarak akıcı, çalgıya özgü tekniklerle ve müzik bileşenlerine uygun biçimde çalması istenir. Öğrenci, müzik cümlesinin ritmik ve melodik yapısını kendi cümleleriyle açıklayarak çalışmasına kısa bir sözlü ya da yazılı değerlendirme ekler. Öğretmen, performans görevini dereceli puanlama anahtarı ya da gözlem formu ile değerlendirebilir.

PYN.4.1.2

Öğrencilerden piyano, mezzo forte, forte gibi temel gürlük terimlerini içeren düzeylerine uygun etüt ve eserler çalmaya hazırlık aşamasında bu terimleri günlük hayatta ilişkilendirilebileceği nesnelerle tanımlamaları istenir. Bu süreç, öğrencilere duygusal farkındalık kazandırırken müziği anlamlandırmalarını sağlar. Öğrenciler, piyanoda çaldıkları her tuşu, gürlük terimleriyle ilişkilendirdikleri nesnelerle bağdaştırarak sosyal etkileşim içinde kendi müzikal ve duygusal deneyimlerini ifade etme fırsatı bulurlar (SDB1.1). Öğrenciden çalacağı eser veya etüt için çözümleme yapması ve doğru duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir. Öğretmen, öğrencilerin çalgıya özgü teknikleri kullanmalarını sağlamak için temel düzeyde bir eseri çalarak gürlük terimlerinin kullanıldığı bölümleri çalar ve bu bölümlerdeki değişimleri fark etmelerini sağlar (OB1). Öğrenciler, eseri müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrencilerden piyano, mezzo forte ve forte terimlerini içeren kısa bir etüt ya da eseri ilgili dinamikleri doğru şekilde uygulayarak çalması istenir. Çalışma öncesinde her bir dinamik terimi günlük yaşamdan bir nesne ya da durumla ilişkilendirerek örneklendirmesi ve bu benzetmeleri sözlü ya da yazılı şekilde paylaşması beklenir. Öğrenci, çaldığı eserin ilgili bölümlerinde duygu geçişlerini ifade etmeye çalışır. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.4.1.3

Kuvvetlenerek ve hafifleyerek işaretleri için öğretmen tarafından bu işaretleri tanımlayan görseller hazırlanır. Öğrenciden öğretmenin yaptığı işaretlerin kuvvetlenerek mi hafifleyerek mi olduğunu bulması istenir (OB4). Öğrenciden piyano üzerinde belirli bir dizi baştan sona çalınırken kuvvetlenerek ve ardından hafifleyerek şeklinde çalması istenir (E1.5). Öğrenciden seviyesine uygun eser veya etüdü çözümlemesi ve duruş, tutuş pozisyonu alması beklenir. Çalgıya özgü teknikleri kullanmada öğrencinin işaretlerin eserin hangi bölümlerinde yer aldığını anlaması sağlanır. Öğrenci eser veya etüdü bir bütün hâlinde müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrencilerden belirlenen bir eser veya etüt içerisinde yer alan müzik cümlesini teknik olarak doğru, ritmik ve melodik olarak akıcı, çalgıya özgü tekniklerle ve müzik bileşenlerine uygun biçimde çalması istenebilir. Öğretmen, performans görevini dereceli puanlama anahtarı ya da gözlem formu ile değerlendirebilir. 

PYN.4.1.4

Öğrenciler, temel hız terimlerinin çeşitli dijital materyallerde yer aldığı görseli anlar (OB4). Hız terimlerini günlük hayattan örnekler ile açıklayabilir. Öğrenciden temel hız terimlerini barındıran eser veya etüdü çözümlemesi, duruş ve tutuş pozisyonu alması beklenir. Bu aşamada piyano üzerinde bir dizi üzerinde hız terimlerinin nasıl çalınacağı hakkında bilgi toplar. Temel hız terimlerinin yer aldığı eser veya etüdün çalgıya özgü teknikleri kullanır. Terimlerin eser içerisinde hangi işaretler ile yer aldığını kavrar. Eser veya etüdü müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrencilerden içinde largo, andante, allegro gibi temel hız terimlerinin geçtiği kısa bir eser veya etüdü çözümleyerek bu terimlere uygun hızda, teknik doğrulukla ve müzikal ifadeyle çalmaları istenir. Öğrenci, hız terimlerini günlük hayattan örneklerle ilişkilendirerek çalma öncesi kısa bir sözlü ya da yazılı sunum hazırlar. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Öğrencilerin müzik cümlesi, gürlük terimleri, kuvvetlenerek ve hafifleyerek işaretleri ile hız terimlerini daha karmaşık ve özgün eserler veya etütlerde uygulayarak her bir müzik bileşenini derinlemesine analiz etmeleri ve müzikal ifadelerini daha etkili bir şekilde geliştirmeleri sağlanabilir.

Öğrencilere daha fazla tekrar ve bireysel rehberlik sunulabilir. Müzik cümlesi ve terimler konusunda adım adım açıklamalar yapılabilir, görsel materyaller ve basit etütlerle anlamalarına yardımcı olunabilir ayrıca her bir müzik bileşenini daha küçük parçalara ayırarak onların daha kolay kavrayabilmesi sağlanabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D4. Dostluk

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Temel müzik bilgisi, piyano tuşlarının yerleşimi, nota okuma, ritim anlayışı, müzik terimlerine aşinalık, temel çalma becerileri gibi ön bilgi ve becerilere sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilere bağlı nota, noktalı nota ve aksak ritim içeren kısa ritmik kalıplar gösterilerek bu yapıların ne anlama geldiği sorulabilir ve ardından bu kalıplar alkış ya da beden perküsyonu yoluyla birlikte uygulanabilir. Bu uygulama öğrencilerin ritim algılarını ve dikkat düzeylerini ölçmeye yardımcı olur. Arpej yapısının ne olduğuna dair görsel bir örnek gösterilerek öğrencilerin daha önce bu tekniği deneyimleyip deneyimlemedikleri sorulabilir ve ardından temel bir arpej (do-mi-sol) elleriyle çalmaları istenerek parmak geçişleri ve teknik uygulama becerileri gözlemlenebilir.

Müzikteki teknik ve ritmik becerilerin geliştirilmesiyle öğrencilerin dikkat, koordinasyon ve zamanı etkin kullanma yeteneklerini günlük yaşamlarında, özellikle ritmik aktiviteler veya düzenli bir plana dayalı görevlerde daha etkili kullanmaları sağlanabilir.

PYN.4.2.1

Öğrencilerin arpej tekniğine olan meraklarını uyandırmak için etkileyici bir müzik parçası çalınır ve görsel materyallerle arpejin müzikteki rolü açıklanır (E1.1). Öğrencilerden çalacağı eseri çözümlemesi ve arpej tekniğini çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir (OB4). Öğrenciler arpej tekniğini adım adım öğrenmek için hazırlık yapar ve öğretmen geri bildirimde bulunarak onların motivasyonlarını ayarlar (SDB1.2). Öğrenciler, çalgıya özgü teknikleri kullanır ve müzik bileşenlerine uygun çalar öğretmen farklı örneklerle arpejin işlevini açıklar. Öğrenciler arpej tekniğini eser veya etüd içinde müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden arpej tekniğini içeren kısa bir eser veya etüdü çözümleyerek, duruş ve tutuş pozisyonuna dikkat ederek çalgıya özgü teknikle ve müzik bileşenlerine uygun biçimde çalması istenir. Öğrenci, çaldığı pasajda arpej tekniğini nasıl uyguladığını açıklayan kısa bir sözlü ya da yazılı değerlendirme sunar. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.4.2.2

Dersin başında öğretmen, öğrencilerin aksak ritim kalıbına olan ilgisini artırmak için farklı kültürlerden örnekler sunar ve görsel materyallerle bu ritimlerin işleyişini gösterir ve öğrencilerden farklı kültürlerle bağ kurması beklenir (D4.5). Öğrenciler, ritmi anlamak ve öz güvenlerini artırmak için interaktif oyunlar ve egzersizlerle aksak ritmi deneyimler (E2.5). Öğretmen, öğrencilere ritmin her adımını doğru öğrenmeleri için rehberlik eder ve cesaretlendirir. Öğrenciler, aksak ritim kalıbını eser veya etüt içinde çözümler ve duruş, tutuş pozisyonu alır. Görsel ve işitsel dikkatlerini kullanarak çalgıya özgü teknikleri doğru kullanır. Öğrenciler, aksak ritim kalıbını eser veya etüt içerisinde müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden aksak ritim kalıbı içeren kısa bir eser veya etüdü çözümleyerek ritmik yapıyı doğru ifade edecek şekilde çalgıya özgü tekniklerle çalması istenir. Öğrenci, performans öncesinde aksak ritmin yapısını ve kültürel kökenini kısaca tanıtarak farkındalığını ortaya koyar. Çalma sırasında ritmik düzeni koruması, tempo içindeki kararlılığı ve müzik bileşenlerine uygunluk gözlemlenir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.4.2.3

Öğretmen, noktalı ve bağlı notaların müzikal işlevlerini açıklayarak öğrencilere görsel materyallerle desteklenen bilgiler sunar (OB4). Öğrenciler noktalı ve bağlı notaları içeren eser veya etüdü çözümler. Çözümleme öğretmen rehberliğinde yapılabilir. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenci duruş ve tutuş pozisyonu alır. Bu süreç, öğrencilerin müziksel farkındalıklarını artırarak öğrenmeye olan motivasyonlarını tetikler (SDB1.2). Öğretmen öğrencilerin birlikte çalışarak birbirlerini desteklemelerini teşvik eder ve eser veya etüdün çalgıya özgü teknikleri doğru kullanır (SDB2.1). Öğrenciler, noktalı ve bağlı notaları etkin olarak çalma egzersizleriyle uygulayarak öz güvenlerini geliştirir, ortak hedeflere ulaşmak için arkadaşlarıyla dayanışma içinde olur (E1.5, D4.1). Noktalı ve bağlı notaları eser veya etüt içinde müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden noktalı ve bağlı notaları içeren kısa bir eser veya etüdü teknik doğrulukla ve müzikal bütünlük içinde çalması istenir. Öğrenci, bu notaların eserdeki işlevini kısaca açıklayarak çözümleme sürecini paylaşır. Çalışma bireysel olarak yapılabileceği gibi küçük gruplar hâlinde de uygulanabilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.4.2.4

Öğretmen, öğrencilere piyanodaki re, mi, fa, sol ve la konumlarını do konumuna göre nasıl ayırt edebileceklerini anlatır. Öğrenciler, piyanoda bu notaların yerlerini ve farklarını keşfetmeye başlarlar. Öğretmen, öğrencilerin birlikte çalışarak ve birbirlerine yardım ederek konuyu daha iyi anlamalarını teşvik eder (SDB2.1). Bu süreçte öğrenciler kendi fikirlerini paylaşarak birbirlerinin öğrenme süreçlerine katkıda bulunurlar (E1.5). Öğrenciler birbirlerine saygılı bir şekilde geri bildirim verir ve hatalarından ders çıkarırlar (SDB2.2). Öğrenciler re, mi, fa, sol ve la notasının do konumuna göre benzerliklerini ve farklılıklarını listeleyerek piyanodaki bu konumların özelliklerini etkin bir şekilde öğrenirler. Performans görevi kapsamında öğrencilerden orta do notasına göre re, mi, fa, sol ve la notalarının klavye üzerindeki konumlarını tanımlamaları ve bu notaların farklarını açıklamaları istenir. Öğrenciler, öğrendikleri bilgileri bireysel olarak ya da grup hâlinde bir tablo, afiş veya kısa bir sunum şeklinde düzenleyerek paylaşır. Ardından öğrenciler, bu notaların her birini doğru parmaklarla çaldıkları kısa bir uygulama çalışması (beş notalık dizi) gerçekleştirir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Müzik bileşenlerini daha hızlı ve doğru ayırt edebilecekleri, kendi hızlarında uygulamalı egzersizler yapmalarına olanak tanıyacak, yaratıcı ve ileri düzey çalışmalarla bireysel becerilerini geliştirmelerine yönelik bir ders işlenir.

Ders; konular daha sadeleştirilerek, örneklerle pekiştirilerek, her bir teknik ve kavramın üzerine basit egzersizlerle adım adım gidilerek işlenir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir makam öğreniminde dizi çalabilecek müzikal bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin makam dizisi kavramına dair ön bilgileri, Türk müziği dizilerine yönelik farkındalık düzeyleri ve kulak aşinalıkları belirlenebilir. Süreçte ilk olarak öğrencilere “makam“ kavramı sorularla tanıtılarak daha önce herhangi bir makam duyup duymadıkları ya da makamların Batı müziğindeki dizilerden hangi yönleriyle ayrıldığını düşünüp düşünmedikleri sorulabilir. Ardından çargâh makamına ait basit bir dizi örneği dinletilerek öğrencilerin bu diziye işitsel tepkileri gözlemlenebilir.

Çargâh makamındaki melodik geçişler ve süslemeler, bir hikâyenin anlatımına benzetilebilir. Günlük hayatta bir arkadaşımıza hikâye anlatırken yaptığımız vurgu ve tonlamalar örnek verilebilir.

PYN.4.3.1

Öğrencilerin çargâh makamı dizisini öğrenmeye nasıl başlayacaklarını ve bu makamın müzikal bileşenlerini tanıyacakları anlatılır (OB1). Öğrenci çargâh makamı dizisini çözümler, duruş ve tutuş pozisyonu alır. Öğrenciler birlikte çalışarak çalışma sırasında ortak bir hedefe ulaşmak için dayanışmanın önemini kavrarlar (SDB2.1, D4.1). Öğrenciler, çalgıya özgü teknikleri kullanır çargâh makamı dizisini müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrencilerden çargâh makamı dizisini teknik doğrulukla çalması, diziyi oluşturan sesleri tanımlayarak kısa bir çözümleme sunması ve çalma sürecinde çalgıya özgü tekniklerle birlikte müziksel ifadeye dikkat etmesi istenir. Öğrenci, dizi içinde öne çıkan karakteristik sesleri tanıtarak dizinin yapısına dair kısa bir sözlü ya da yazılı açıklama yapar. Performans görevi bireysel ya da grup çalışması olarak uygulanabilir. Değerlendirme, öğretmenin hazırladığı dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu aracılığıyla yapılabilir.

PYN.4.3.2

Çargâh makamına yönelik eserin çalınması sürecinde öğrenciler eserin notalarını dijital müzik platformlarından inceleyip farklı versiyonlarını dinleyerek çeşitli müzikal yorumları keşfeder ve dijital araçlar etkili bir şekilde kullanarak müzikte bilgiye ulaşma becerilerini geliştirirler (OB2, D3.3). Bu süreçte merak duyguları devreye girer ve öğrenciler, makamın özelliklerini anlamak için araştırmalar yaparak derinlemesine öğrenirler (E1.1). Öğrenciler çargâh makamına yönelik eseri çözümler ve duruş, tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır. Öğrenciler, eser içerisinde çargâh makamını özelliklerini anlar. Eseri müzik bileşenlerine uygun çalmaya başladıklarında öz güvenleri, daha belirgin hâle gelir (E1.5, OB9). Performans görevi kapsamında öğrencilerden çargâh makamına ait bir eseri dijital ortamda araştırarak eserin farklı versiyonlarını dinlemesi, eseri çözümlemesi ve ardından teknik doğrulukla, çalgıya özgü ifadeyle ve müzik bileşenlerine uygun biçimde çalması istenir. Öğrenci, makamın özelliklerini ve eserdeki yansımalarını kısa bir sunum, video anlatımı ya da yazılı raporla ifade eder. Performans görevi; dijital araştırma, çözümleme ve icra boyutlarını içerecek şekilde dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Çargâh makamını daha derinlemesine analiz etmeleri, makamın farklı varyasyonlarını yaratmaları, özgün yorumlar geliştirmeleri ve grup çalışmaları ile eser üzerinde daha ileri düzeyde ifade etme becerileri kazanmaları sağlanabilir.

Çargâh makamı dizisinin ve eserinin temel müzik bileşenlerini daha basit parçalarla ve adım adım tekrarlar yaparak öğretmek, ritmik ve melodik yapıların pekişmesini sağlamak için faydalı olabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik

OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin temel müzik teorisi bilgisi, nota okuma becerisi, ritmik ve melodik yapıların farkındalığı, müzikal ifadeyi doğru kullanma gibi temel müziksel kavramları ve becerileri edinmiş oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilere 5/8 ve 6/8 ölçü kalıplarının ritmik yapısı örneklerle dinletilerek aralarındaki farkı sezgisel olarak ayırt etmeleri istenebilir. Öğrencilerin bu ölçülerde yazılmış basit ritmik alıştırmalar gösterilerek alkış ya da beden perküsyonu eşliğinde tekrar etmeleri sağlanabilir. Aynı şekilde üçleme nota kalıbı da örneklenerek ikili ve dörtlü bölmelerle farkı hakkında öğrencilerle kısa bir karşılaştırmalı tartışma yapılabilir. Artikülasyon işaretlerine yönelik olarak staccato, legato ve aksanlı notaların görselleri gösterilip tanınırlığı ölçülebilir; ardından bu işaretlerin piyano üzerinde uygulandığı kısa motifler öğrencilere dinletilerek hangi artikülasyonun kullanıldığı sorulabilir.

Öğrencilere günlük hayattan ritmik örnekler verilebilir. Örneğin bir yürüyüşte veya araba kullanırken duyulan ritmik desenler (5/8‘lik veya 6/8‘lik ölçüler), müzikal ifadelerin günlük konuşmalarla paralellikleri (artikülasyon işaretleri) ve ek çizgideki notaların kullanımı ile bir müzik aletini öğrenmek, notalarla ilgili görsel materyallerde fark etmek gibi somut örnekler arasında ilişki kurulabilir.

PYN.5.1.1

Öğrencilere 5/8’lik ve 6/8‘lik ölçü yapısının temelleri öğretilir. 5/8‘lik ölçünün 2+3, 3+2 gibi alt gruplara ayrılabileceği anlatılır. Öğrenci, bu ölçü biriminde yazılan motifleri eser veya etüt içinde çözümleyerek duruş ve tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır. Öğrenciler etüt veya eser içindeki motifleri doğru şekilde çalabilmek için bu ölçüyü adım adım keşfederler. İlk aşamada öğrenciler yavaş tempoda çalışarak motifleri doğru bir şekilde yerleştirmeyi öğrenir, ardından tempo artırılarak çalma becerileri geliştirilmeye başlanır. Öğrenci her adımı dikkatle tamamlayarak disiplinli çalışmanın başarı üzerindeki etkisini fark eder (D3.2). Farklı ritmik grupları çalarak veya şarkı söyleyerek 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçüye dair eğlenceli bir bağ kurmak, öğrencilerin öz güven kazanmalarına yardımcı olur (E1.5). 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçü birimini eser veya etüt içerisinde müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrencilerin 5/8‘lik ve 6/8‘lik ölçü kalıplarını içeren kısa bir eser veya etüdü çözümleyerek ritmik yapı farklarını açıklamaları ve ardından teknik doğrulukla müziksel ifadeye uygun biçimde çalmaları istenir. Öğrenci, ölçü kalıplarını 2+3 ve 3+2 şeklinde gruplandırarak kendi anlayışını basit görsel ya da sözlü bir anlatımla ifade eder. Performans görevi süreci, öğretmenin hazırladığı dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

 PYN.5.1.2

Üçleme nota biriminin öğrendiği diğer nota değerlerine göre özellikleri belirler. Öğrencilere üçleme ve diğer nota değerleri arasındaki farkları anlamaları için etkileşimli sorular ve görsel örneklerle açıklamalar yapılır ve merak etmeleri sağlanır (OB4, E1.1). Üçleme nota biriminin öğrendiği diğer nota değerlerine göre benzerliklerini listeler. Bu aşamada benzerlikler örnekler ile öğrencilere verilir ve süreç pekiştirilir. Öğrencilerin öz güven kazanmalarını sağlamak amacıyla yavaş tempo ile alıştırmalar yapılır ve her öğrenciye bireysel olarak geri bildirim verilir ve farklılıklar listelenir (E1.5). Performans görevi kapsamında öğrenciden üçleme nota birimini içeren kısa bir ritmik alıştırma veya etüdü çözümleyip çalgıya özgü teknikle doğru ve akıcı biçimde çalması istenir. Öğrenci, üçleme ile diğer nota değerleri arasındaki farkları açıklayan kısa bir sözlü sunum ya da yazılı karşılaştırma tablosu hazırlar. Bu karşılaştırmayı çaldığı örneklerle destekler. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.5.1.3

Öğrenciler artikulasyon işaretlerini (legato, staccato, akcent vb.) eser veya etüt içerisinde doğru bir şekilde uygulayabilmek için etkileşimli bir öğrenme sürecine dâhil edilir. Artikülasyon işaretlerini eser veya etüt içinde çözümler ve duruş, tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır. Öğrencilerin merak duygusu tetiklenerek her artikülasyon işaretinin müzikal ifadeye nasıl etki ettiğini keşfetmeleri sağlanır (E1.1). Artikülasyon işaretlerini müzikal bir ifadeyle sunarken yaratıcılıklarını geliştirme fırsatı bulurlar (D7.2). Öğrenciler öz güven kazanarak bu işaretleri kendi çalım tarzlarına adapte etmeye başlarlar (E1.5). Ardından, ritmik oyunlar ve grup çalışmaları ile artikülasyon işaretlerini doğru ve eğlenceli bir şekilde uygulamaları teşvik edilir (E2.5). Öğrenciler artikülasyon işaretlerini eser veya etüt içinde müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrencilerden farklı artikülasyon işaretlerini (legato, staccato, akcent vb.) içeren kısa bir eser ya da etüdü çözümlemesi, ardından çalgıya özgü tekniklerle ve müzikal ifadeye uygun şekilde icra etmesi istenir. Öğrenci, her artikülasyonun çalma üzerindeki etkisini kısa bir sözlü açıklama ya da afiş/poster ile sunabilir. Ayrıca grup çalışması yoluyla arkadaşlarıyla birlikte oluşturduğu kısa bir uygulama (iki farklı artikülasyonun karşılaştırmalı uygulanışı) sınıf içinde sergilenebilir. Performans görevi, öz değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.5.1.4

Öğrencilerin merak duygusunu uyandırmak amacıyla ek çizgideki notaların müzikal ifade üzerindeki önemini keşfetmeleri sağlanır. Her iki anahtarın notaları ve ek çizgilerin işlevi hakkında açıklamalar yapılırken öğrencilere bu notaların nerelerde kullanıldığını, nasıl okunup çalındığını anlamaya yönelik çeşitli örnekler verilir. Öğrenci fa ve sol anahtarında ek çizgide yer alan notaları çözümleyerek duruş ve tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır (SDB1.1). Öz güven kazanmaları için notaları yavaş tempoda çalarak alıştırmalar yaparak öğretmenden bireysel geri bildirim alırlar (E1.5). Ardından oyun tabanlı etkinlikler ile öğrenciler bu notaları eğlenceli bir şekilde pekiştirebilir (E2.5). Grup çalışmaları ve karşılıklı çalma etkinlikleri, öğrencilerin ek çizgideki notaları doğru bir şekilde okuma ve çalma becerilerini geliştirirken öğrenciler birbirlerine destek olarak müzikal ifadelerinde öz güven kazanır ve oyun yoluyla öğrenme sürecine katkıda bulunur. Öğrenciler fa ve sol anahtarı ek çizgide yer alan notaları müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9).

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Farklı ölçü birimlerinde (5/8, 6/8 vb.)eserlerin hızlı tempolarla çalınması, üçleme nota birimiyle yaratıcı ritmik kompozisyonlar yapılması, artikülasyon işaretlerini uygulayarak özgün performanslar sergilemeleri ve ek çizgideki notaları daha karmaşık eserlerde kullanarak derinlemesine analiz yapmaları sağlanabilir.

Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir. Temposu yavaşlatılmış alıştırmalar, görsel ve işitsel destek materyalleri, adım adım rehberlik ve bireysel geri bildirimler sağlanarak öğrenilen kavramların daha iyi pekiştirilmesi ve güvenli bir şekilde uygulanması sağlanabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D3. Çalışkanlık

OB9. Sanat Okuryazarlığı

Önceki derslerde öğrencilerin piyano ve müzik bileşenleri ile ilgili temel bilgileri özümsedikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilere senkop içeren kısa ritmik örnekler dinletilerek bu ritimlerin ne zaman beklenti dışı bir vuruşta duyulduğu sorulabilir; ardından bu kalıpların alkış ya da vurmalı çalgılarla canlandırılması istenerek öğrencilerin senkop algısı gözlemlenebilir. Gam bilgisi değerlendirmesinde ise öğrencilerden do, sol ve fa majör dizilerini bir oktav çalmaları istenerek ellerin pozisyonu, geçişleri ve nota bilgileri değerlendirilir. Ardından bu diziler iki oktav hâlinde çalındığında parmak geçişleri ve klavye hâkimiyetleri detaylı biçimde izlenebilir.

Bir takım oyunundaki stratejiler gibi piyano çalma da doğru zamanlama, iş birliği ve uyum gerektiren durumlarla ilişkili olup öğrencilerin müziksel düşünme becerilerini geliştirir. Örneğin yürüyüş yaparken adımların uyum içinde atılması, bir aracı kullanırken hızın ve frenlerin doğru zamanlaması gibi ritmik düzenler müzikle olan bağlantıyı güçlendirir. Sosyal etkinliklerde takım çalışması yaparken de her bireyin birbirinin hareketlerini ve zamanlamasını doğru bir şekilde takip etmesi, piyano çalmada iki elin uyum içinde çalışmasına benzer şekilde iş birliği ve uyumu gerektirebilir.

PYN.5.2.1

Öğrencilere senkoplu ritimlerin günlük hayatta nasıl karşılaştıklarıyla ilgili örnekler verilir, böylece ritimlerin anlamını daha iyi kavramaları sağlanır (SDB1.1). Ritim tahtası üzerinde senkoplu ritimleri çalma yarışı gibi oyunlaştırılmış bir etkinlik düzenlenir. Bu etkinlik, öğrencilerin öz güvenlerini geliştirir ve senkoplu ritimleri çalarken daha rahat olmalarını sağlar (E2.5). Senkoplu ritimleri eser veya etüt içinde çözümler. Çözümleme öğretmen rehberliğinde yapılabilir. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir. Öğrenciler önce basit senkoplu örnekleri eser veya etüt içerisinde müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrenciden senkoplu ritimleri eser veya etüt içinde doğru duruş ve tutuş pozisyonu ile çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalması istenir. Öğrenci, müzik bileşenlerine uygun biçimde ritmik ve dinamik ifadeleri uygular ve senkoplu ritimleri tanıdığını gösterecek şekilde performans görevini sesli ya da yazılı olarak açıklayabilir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak ölçülebilir.

PYN.5.2.2

Öğrencilere bu üç majör dizisinin günlük hayatta hangi müziklerde yer aldığını sorularak öğrencilerin merak duygularını artırmak ve bu dizilerin ne kadar yaygın olduğunu anlamalarını sağlamak amaçlanır (E1.1). Öğrenciler do majör, sol majör, ve fa majör dizilerini bir ve iki oktav olmak üzere çözümler. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden doğru duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir. Öğrencilere bu dizilerin bir oktav ve iki oktav hâlinde çalınması için oyunlaştırılmış bir etkinlik düzenlenir (E2.5). Öğrenciler, öğretmenin verdiği bir nota ile aynı notayı çalarak doğru tonları keşfederler. Öğrenciler ezgisel yapıya uygun bir şekilde önce tek oktav olarak çalarak parmak tekniklerini güçlendirir (OB9). İki oktavda çalmaya geçerek daha geniş bir piyano alanını kullanma becerisi kazanırlar. Bu çalışma ile öğrencilerin öz güvenlerini artırır (E1.5). Performans görevi olarak öğrenciden do majör, sol majör ve fa majör dizilerini bir ve iki oktav hâlinde doğru duruş ve tutuş pozisyonu ile çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalması istenir. Performans göre öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilir.

 PYN.5.2.3

Öğrenciler dijital müzik notaları üzerinde gösterilen iki ve üç bağlı notaların görselleriyle tanıştırılır. Öğrenci iki ve üç bağlı notaların yer aldığı eser veya etüdü çözümler. Çözümleme öğretmen rehberliğinde yapılabilir. Öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması istenir. Öğrenciler, ekrandan gördükleri bağlı notaları doğru şekilde piyano üzerinde çalmaya çalışarak görsel anlama becerilerini geliştirirler. Öğrenciler eser veya etüt içerisinde yer alan iki ve üç bağlı notaları çalmada çalgıya özgü teknikleri doğru kullanır ve ezgisel yapıya uygun çalar (OB9).

PYN.5.2.4

Dört el için yazılmış bir etüt veya eseri çalabilme becerisini geliştirmek amacıyla öğrenciler, grup çalışması yaparak birlikte çalmaya teşvik edilir (D4.1). Eser veya etüdün temel yapısı ve dört el tekniği hakkında öğrencilerle sohbet edilerek merakları uyandırılır (E1.1). Öğrenciden dört el için yazılmış etüt veya eseri çözümlemesi istenir. Bu aşamada öğrenciler sadece kendi bölümlerini değil aynı zamanda diğer bölümleri de dinleyerek analiz yapar. Öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir. Öğrenciler, eserin belirli bölümlerini öğrenmek için küçük gruplara ayrılır ve her grup, kendi kısmını dikkatlice çalışır (D3.4). Bu süreçte her öğrencinin öz güveninin artması sağlanır. Öğrenci dört el için yazılmış etüt veya eseri müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrenciden dört el için yazılmış bir etüt veya eseri grup çalışması içerisinde kendi bölümünü doğru duruş ve tutuş pozisyonuyla ve çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalması istenir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

PYN.5.2.5

Üç sesli akorların yapısı (majör, minör) hakkında kısa bir bilgi verilir ve öğrencilerin bu akorları tanımaları sağlanır. Öğrenciler üç sesli akorlara yönelik etüdü çözümler. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması beklenir. Öğrenciler akorları parmak pozisyonlarına göre çalmaya yönelik pratik yaparlar. Öğrencilerden önce tek tek akorları çalması ardından bu akorları birleştirerek basit bir melodiyle eşlik etmesi istenir. Öğrenciler üç sesli akorlara yönelik etüdü müzik bileşenlerine uygun çalar (OB9). Öz güven kazanmaları için öğretmen, her öğrencinin ilerlemesini destekler ve doğru çalmadıklarında cesaretlendirici geri bildirimler verir (E1.5). Bu süreç hem teknik becerilerin gelişmesini hem de öğrencilerin piyano çalmaya olan sevgilerini pekiştirmelerini sağlar. Performans görevi olarak öğrenciden üç sesli akorlara yönelik etüdü doğru duruş ve tutuş pozisyonu ile çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalması istenir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Farklı ritmik desenler ve akor çeşitliliğiyle öğrencinin teknik becerilerini geliştirmeye odaklanarak daha hızlı ve dinamik bir şekilde müziksel ifadeyi keşfetmelerine olanak tanıyacak etütler ve özgün kompozisyon çalışmaları yapılabilir.

Senkoplu ritimler, majör diziler, bağlı notalar, üç sesli akorlar gibi konularda adım adım açıklamalar, görsel ve işitsel materyaller kullanılarak öğrencilerin ritmik kavramları ve teknik becerileri pekiştirilecektir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir makam öğreniminde dizi çalabilecek müzikal bilgiye ve düzeye uygun eserleri çalabilecek bilgiye sahip olduğu kabul edilmektedir.

Buselik makamında yazılmış kısa bir ezgi ya da alıştırma dinletilerek öğrencilerden bu ezginin hangi duyguyu taşıdığı ve hangi notalardan oluştuğuna dair tahmin yürütmeleri istenebilir. Piyano klavyesi üzerinde buselik dizisinin sesleri öğrencilere gösterilerek diziyi sağ ve sol elle sırasıyla çalmaları istenebilir; bu sırada öğrencilerin klavye yönelimi, parmak geçişleri ve sesleri doğru yerleştirip yerleştirmedikleri gözlemlenebilir.

Buselik makamlarında melodik geçişler ve süslemeler, bir hikâyenin anlatımına benzetilebilir. Günlük hayatta bir arkadaşımıza hikâye anlatırken yaptığımız vurgu ve tonlamalar örnek verilebilir, makamların kişide bıraktığı etki örnekler ile açıklanabilir.

PYN.5.3.1

Buselik makamına yönelik eserin çalınması sürecinde öğrenciler eserin notalarını dijital müzik platformlarından inceleyip farklı versiyonlarını dinleyerek çeşitli müzikal yorumları keşfederler (OB2, D3.3). Öğrencilerin buselik makamı dizisini öğrenmeye nasıl başlayacakları ve bu makamın müzikal bileşenlerini anlatılır (OB1). Öğrenciden buselik makamında yazılmış eser veya etüdü çözümlemesi istenir. Bu süreçte merak duyguları devreye girer ve öğrenciler, makamın özelliklerini anlamak için araştırmalar yaparak derinlemesine öğrenirler (E1.1). Öğrenciler buselik makamını çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır. Öğrenciler, eser içerisinde buselik makamının özelliklerini anlar. Eseri müziksel bileşenlere uygun bir şekilde çalmaya başladıklarında öz güvenleri, daha belirgin hâle gelir (OB9, E1.5). Performans görevi kapsamında öğrenciden buselik makamında yazılmış kısa bir eser veya etüdü dijital kaynaklardan incelemesi, çözümlemesi ve ardından teknik doğrulukla müziksel bileşenlere uygun biçimde çalması istenir. Öğrenci, makamın karakteristik yapılarını tanımladığı kısa bir yazılı metin, video anlatımı veya sunum hazırlar. Öğrenciden farklı müzikal yorumları karşılaştırarak kendi yorumunu gerekçelendirmesi beklenir. Performans süreci, öğretmenin hazırladığı dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Buselik makamını daha derinlemesine analiz etmeleri, makamın farklı varyasyonlarını yaratmaları, özgün yorumlar geliştirmeleri ve grup çalışmaları ile eser üzerinde daha ileri düzeyde ifade becerileri kazanmaları sağlanabilir.

Buselik ve rast makamı dizisinin ve eserinin temel müzik bileşenlerini daha basit parçalarla ve adım adım tekrarlar yaparak öğretmek, ritmik ve melodik yapıların pekişmesini sağlamak için faydalı olabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

“Piyanoda pedallar ne işe yarar?“, “Daha önce pedal kullandınız mı?“ gibi sorular yöneltilerek ön bilgi düzeyleri belirlenir. Ardından öğrencilere piyanoda sağ pedalın (sustain pedal) işlevi kısa bir uygulama ile gösterilir; pedal kullanılarak ve kullanılmadan çalınan aynı ezgi dinletilerek aradaki farkı tanımlamaları istenir. Bu dinleti üzerinden öğrencilerin işitsel farkındalık düzeyleri gözlemlenebilir. Uygulama aşamasında öğrencilerden basit bir melodiyi önce pedalsız, ardından sağ pedal kullanarak çalmaları istenir. Bu uygulama sırasında seslerin netliği, pedal zamanlaması ve kontrol düzeyleri değerlendirilir.

Arabalarda yer alan pedallar gibi piyanodaki pedalların her birinin farklı görevleri bulunmaktadır. Trill tekniğinde her bir parmak hareketi, doğru zamanlamayı ve koordinasyonu gerektirir; bir diyalogda doğru kelimeleri doğru anda kullanarak etkili bir iletişim kurmak gibi günlük hayattan örnek verilebilir.

PYN.6.1.1

Öğretmen öğrencilerde piyanonun pedallarının nasıl kullanılacağı ile ilgili merak uyandırır. (E1.1). Öğretmen her bir pedalın farklı bir özelliğinin olduğununa dair bilgilendirme yapar. Öğrencilerden her bir pedal için nasıl bir görevi olduğunu uygulamalı olarak göstermeleri istenir. Öğrencilerden çalacağı herhangi bir etüt veya eser içerisinde pedal kullanmaları istenir. Performans görevi kapsamında öğrenciden pedal kullanımına uygun kısa bir eser veya etüdü çalması, çalma sürecinde hangi pedalları ne amaçla kullandığını açıklaması istenir. Öğrenci, pedalların ses üzerindeki etkisini sözlü veya yazılı olarak ifade edebilir; dilerse pedal kullanımına dair küçük bir afiş, görsel anlatım ya da video sunumu hazırlayabilir.

PYN.6.1.2

Trill tekniğinin nasıl gerçekleştiği ile ilgili anlatım yapılır. Trill tekniğini barındıran videolar öğrencilere izletilir (OB4). Öğrenci trill tekniği için yazılmış etüdü çözümler. Çözümleme öğretmen rehberliğinde yapılabilir. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü tekniklerini kullanması istenir (SDB1.1). Öğrenciye trill tekniği gösterip yaptırma tekniği ile ders içerisinde birkaç defa gösterilir. Öğrenci trill tekniğini içeren etüdü müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Performans görevi olarak öğrencilerden trill tekniğini içeren kısa bir etüdü teknik doğrulukla, çalgıya özgü hareketlerle ve müziksel ifadelere uygun şekilde icra etmesi istenir. Öğrenci, trill tekniğinin nasıl çalışıldığını kısa sözlü bir açıklamayla ifade eder ya da uygulama sırasında tekniğe özel dikkat ettiğini belirtir. Dileyen öğrenciler, trill tekniğini içeren pasajların yer aldığı afiş, grafik ya da mini video sunumu da hazırlayabilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Öğrencilere daha karmaşık trill etütleri veya eserleri verilebilir. Ayrıca trillin temposunu artırmak ve daha kontrollü hâle getirmek amacıyla metronom ile çalışmaya yönlendirilebilirler. Bu süreçte sağ ve sol el koordinasyonunu artıran çift ellerle trill çalışmaları yapılabilir. Pedalların tekniksel ve müzikal yönlerini daha derinlemesine keşfetmelerini sağlayacak eserler verilebilir.

Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir. Pedal kullanımı için her pedalın işlevini daha basit ve anlaşılır şekilde açıklamak, örnekler üzerinden göstermek ve başlangıç seviyesinde kısa, yavaş tempolu eserler veya etütler vererek adım adım pedal kullanımını öğretmek etkili olabilir. Trill tekniğinde önce düşük tempoda her iki elin koordinasyonunu sağlamak amacıyla kısa trill egzersizleri ve yavaş tempolu etütler verilebilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)

OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilere bu dört tonaliteye ait dizilerin işitsel örnekleri dinletilerek majör ve minör dizilerin birbirinden nasıl ayrıldığını fark etmeleri istenebilir. “Sizce bu duyum daha neşeli mi yoksa daha hüzünlü mü?“, “Majör mü, minör mü?“ gibi yönlendirici sorularla öğrencilerin tonaliteye ilişkin işitsel algıları gözlemlenir. Ardından re majör, si minör, mi minör ve re minördizilerinin görselleri veya nota örnekleri sunularak öğrencilerden bu dizilerde yer alan diyez ve bemolleri belirlemeleri istenebilir.

Tonalite, öğrencilerin günlük hayatta birden fazla görevi aynı anda yapmalarına ve karmaşık durumları aşmalarına benzetilerek örnekler verilebilir.

PYN.6.2.1

Re majör ve si minör tonlarının genel özellikleri tanıtılır. Re majörün parlak ve neşeli yapısı ile si minörün daha derin ve duygusal havası üzerinde durulur. Öğrenciler, bu tonların eserlerde nasıl farklı duygular yaratabileceğini merak eder ve keşfetmeye yönlendirilir (SDB1.1, E1.1). Öğrencilerle birlikte re majör ve si minör tonlarının temel akorları ve dizileri üzerinde çalışılır. Öğrenciler re majör ve si minör tonalitesine uygun eseri çözümler. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü tekniklerini kullanması istenir. Eser içerisinde kullanılan majör ve minör etkiler öğrenciye gösterilir. Öğrenci re majör ve si minör tonalitesine uygun eserleri müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Öğrenciler, bu eserleri çalarken tonların duygusal özelliklerini ve atmosferini hissetmeye yönlendirilir. Performans görevi kapsamında öğrencilerden re majör ve si minör tonlarında yazılmış kısa iki farklı eseri ya da pasajı çözümleyerek her birini teknik doğrulukla ve tonal karakterlerine uygun müzikal ifadeyle çalması istenir. Öğrenci, her tonun yarattığı duygusal atmosferi sözlü ya da yazılı olarak açıklar; bu farkı ifade eden kısa bir afiş, karşılaştırmalı tablo veya sunum da hazırlayabilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.6.2.2

 Mi minör ve re minör tonlarının temel özellikleri öğrencilere tanıtılır. Akorların duygu üzerinde bıraktığı etki üzerine konuşmalar yapılır. Öğrenciler ile öğretmen çaldığı minör tonalitede eserin hangisinin re ya da mi olduğu üzerine oyunlaştırılmış bir model ile ders zevkli hâle getirilir (E2.5). Öğrenci mi ve re minör tonalitesine uygun eseri çözümler. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü tekniklerini kullanması istenir (SDB1.1). Mi minör ve re minör tonlarının dizileri, akor yapıları ve modları üzerinde durulur. Öğrencilerden mi minör ve re minör tonlarında kısa etütler çalarak parmak tekniklerini geliştirmeleri istenir. Öğrenci eseri müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrencilerden mi ve re minör tonlarında yazılmış kısa iki farklı eseri ya da pasajı çözümleyerek her birini teknik doğrulukla ve tonal karakterlerine uygun müzikal ifadeyle çalması istenir. Öğrenci, her tonun yarattığı duygusal atmosferi sözlü ya da yazılı olarak açıklar; bu farkı ifade eden kısa bir afiş, karşılaştırmalı tablo veya sunum da hazırlayabilir. Performans, öğretmen tarafından hazırlanan dereceli puanlama anahtarı ya da gözlem formu ile değerlendirilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Re majör, si minör, mi minör ve re minör tonalitelerinde eser çalarken tonalitelerin içindeki modülasyonlar, gelişmiş armonik analiz ve dinamik değişiklikleri uygulayarak eserin müzikal anlatımını derinleştirip ifade gücü artırılabilir.

Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

D19. Vatanseverlik

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmaları kabul edilmektedir.

Öğrencilere daha önce bir şarkıya eşlik edip etmedikleri sorulabilir. Öğrencilere tanıdık bir çocuk şarkısı dinletilerek bu şarkıya nasıl eşlik edilebileceği hakkında düşünmeleri istenebilir. Ardından sol elle temel akor kalıpları (tonik, dominant) gösterilerek öğrencilerin bu yapıları klavye üzerinde tanıyıp tanımadıkları gözlemlenir. Sol elle basit akor vuruşları yaptırılarak zamanlama, ses kontrolü ve pozisyon alışkanlıkları değerlendirilir. Daha sonra aynı şarkıya her iki elle eşlik denemesi yaptırılarak sağ ve sol el koordinasyonuna yönelik gözlemler yapılır. Bu süreçte öğrencilerin eller arası uyumu, ritim takibi ve dikkat düzeyleri izlenebilir. Türk müziği eserlerinden kısa ve basit bir örnek dinletilerek öğrencilerden eserin duygusunu, ritmini ve yapısını yorumlamaları istenebilir.

Çocuk şarkılarına sol el ile eşlik edebilmeye ve iki el ile eşlik çalabilmeye yönelik gerekli altyapıyı oluşturabilecek çalışmalara yer verilmesi önerilmektedir. Sol el ile yapılan analizleri gerçekleştirebilmek, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu alabilmek, çalgıya özgü teknikleri uygulayabilmek ve müziksel bileşenleri yansıtabilmek; iki elin koordineli kullanımını geliştirebilmek açısından önem taşır. Bu becerileri kazanabilmek, öğrencinin sağ el ile eş zamanlı çalışmayı sürdürebilmesini ve çocuk şarkılarına bütüncül bir müzikal eşlik sunabilmesini mümkün kılabilir. Böylece sol el eşlik becerisini kazanabilmiş bir öğrencinin bu becerisini sağ el ile birleştirerek iki el ile eşlik çalabilmeye geçiş yapabilmesi desteklenebilir.

PYN.6.3.1

Öğretmen öğrencilerin seviyesine uygun çocuk şarkılarını seçer. Öğrencilerden öğretmenin seçtiği çocuk şarkısını dinlemeleri istenir. Öğretmen çocuk şarkısı eşliğini sol el ile birkaç defa gösterir. Öğrenciler çocuk şarkısını sol elde eşlik çalmada eseri çözümler. Öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve eserin çalgıya özgü tekniklerini kullanması istenir (SDB1.1). Öğrenciler öncelikle şarkının basit bölümlerine eşlik yapar ve bu sayede şarkıya ilişkin öz güven oluşur (E1.5). Öğrenciler çocuk şarkıların sol el ile eşliği müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrencilerden öğretmen tarafından belirlenen bir çocuk şarkısına sol eliyle uygun eşliği teknik doğrulukla ve müziksel bileşenlere (tempo, nüans, ritmik denge) uygun biçimde çalması istenir. Öğrenci, eşlik bölümünü nasıl öğrendiğini ve şarkının hangi bölümlerinde eşliğin nasıl etkili olduğunu kısaca sözlü veya yazılı olarak ifade eder. Dileyen öğrenciler, basit bir video kaydı veya görsel destekli bir sunum ile süreci belgelendirebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.6.3.2

Öğretmen öğrencilerin seviyesine uygun çocuk şarkılarını seçer. Öğrencilerden öğretmenin seçtiği çocuk şarkısını dinlemeleri istenir. Öğretmen çocuk şarkısı eşliğini iki el ile birkaç defa gösterir. Öğrenciler çocuk şarkısını iki el eşlik çalmada eseri çözümler. Öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve eserin çalgıya özgü tekniklerini kullanması istenir (SDB1.1). Öğrenciler öncelikle şarkının basit bölümlerine eşlik yapar ve bu sayede şarkıya ilişkin öz güven oluşur (E1.5). Öğrenciler çocuk şarkıların iki el ile müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden öğretmen tarafından seçilen bir çocuk şarkısına iki eliyle teknik olarak doğru, dengeli ve müzik bileşenlerine (ritim, tempo, dinamik, ifade) uygun biçimde eşlik etmesi istenir. Öğrenci, bu süreçte karşılaştığı zorluklar ve öğrenme stratejilerini sözlü ya da yazılı olarak açıklayabilir. Dileyen öğrenciler; çalışmayı kısa bir video kaydı, görsel anlatım ya da mini sunumla belgeleyebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.6.3.3

Öğretmen Atatürk‘ün sevdiği Türk müziği eserlerine yönelik eserler seçer. Seçilen eserlerin yer aldığı videolar öğrenciye izletilir (OB4). Öğrencilere Türk müziğinin nasıl farklı ifade sunduğuna dair kısa bir sohbet edilerek merak uyandırılır (D19.3, E1.1). Öğretmen eşliklemenin eserin türüne göre değişkenlik gösterdiğini öğrencilere aktarır ve öğrenciden eseri çözümlemesini ister. Öğrenciler seçilen eserleri çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü tekniklerini kullanır. Öğrenci sol ve sağ elin uyumunu sağlamak için hangi tekniklere odaklandığını açıklar. Öğrenciler Türk müziği eserini müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Öğrenciden performansı ile ilgili dönüt istenir (E2.2). Performans görevi kapsamında öğrenciden Atatürk‘ün sevdiği Türk müziği eserlerinden biri seçilerek bu eseri teknik doğrulukla, çalgıya özgü tekniklerle ve müziksel bileşenlere uygun biçimde çalması istenir. Öğrenci, sağ ve sol el koordinasyonu sırasında kullandığı yöntemleri açıklar ve eseri çalışırken neleri fark ettiğini kısa bir sözlü anlatım ya da yazılı değerlendirme ile ifade eder. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir.

Öğrencilerin öğrenme hızına uygun bir tempo belirlenmeli, öğrencilerin zorlandığı konularda ekstra zaman tanınmalıdır. Her bir öğrenciye özel ilgi gösterilerek adım adım öğretim yapılmalıdır. Öğrencilerin zorlanabileceği uzun parçalar yerine, şarkıların küçük, yönetilebilir bölümleri üzerinde çalışılabilir. Örneğin çocuk şarkılarının ritmik ve melodik bölümleri parçalara ayrılarak sırasıyla öğretilebilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

Öğrencilerin temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmaları kabul edilmektedir.

Öğrencilere kürdi makamı örnek bir ezgi ile dinletilerek öğrencilere “Bu müzik sizce nasıl bir duygu taşıyor?“, “Majör mü minör mü yoksa farklı bir yapıda mı?“ gibi sorular yöneltilerek makamın karakteristiğine yönelik ilk işitsel farkındalıkları gözlemlenebilir. Daha sonra kürdi makamına ait dizi yapısı görsel olarak sunularak dizide yer alan sesler klavye üzerinde gösterilir. Öğrencilerden bu diziye ait sesleri doğru sırayla ve uygun parmak numaralarıyla çalmaları istenerek hem nota hâkimiyetleri hem de teknik düzeyleri değerlendirilir. Aynı dizinin farklı tonlardan başlatılarak çalınması istenebilir.

Kürdi makamındaki melodik geçişler ve süslemeler, bir hikâyenin anlatımına benzetilebilir. Günlük hayatta bir arkadaşımıza hikâye anlatırken yaptığımız vurgu ve tonlamalar örnek verilebilir, makamların kişide bıraktığı etki örnekler ile açıklanabilir.

PYN.6.4.1

Kürdi makamına yönelik eserin çalınması sürecinde öğrenciler eserin notalarını dijital müzik platformlarından inceleyip farklı versiyonlarını dinleyerek çeşitli müzikal yorumları keşfederler (D3.3, OB2). Öğrencilerin kürdi makamı dizisini öğrenmeye nasıl başlayacakları ve bu makamın müzikal bileşenlerini anlatılır (OB1). Öğrenciden kürdi makamına yönelik eseri çözümlemesi istenir. Bu süreçte merak duyguları devreye girer ve öğrenciler, makamın özelliklerini anlamak için araştırmalar yaparak derinlemesine öğrenirler (E1.1). Öğrenciler kürdi makamını çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır ve eseri çalgıya özgü tekniklerini kullanır. Öğrenciler, eser içerisinde kürdi makamını özelliklerini anlar. Eseri müziksel bileşenlere uygun bir şekilde çalmaya başladıklarında öz güvenleri, daha belirgin hâle gelir (E1.5, OB9). Performans görevi olarak öğrencilerden kürdi makamına yönelik seçilen bir eseri çözümlemesi, dijital kaynaklardan farklı versiyonlarını incelemesi ve ardından eseri teknik doğrulukla çalgıya özgü teknikler ve müziksel bileşenlere uygun biçimde çalması istenir. Öğrenci, makamın karakteristik yapısını tanıttığı kısa bir sözlü sunum, yazılı açıklama veya küçük bir video anlatımı da hazırlayabilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Kürdi makamını daha derinlemesine analiz etmeleri, makamın farklı varyasyonlarını yaratmaları, özgün yorumlar geliştirmeleri ve grup çalışmaları ile eser üzerinde daha ileri düzeyde ifade becerileri kazanmaları sağlanabilir.

Kürdi makamı dizisinin ve eserinin temel müzik bileşenlerini daha basit parçalarla ve adım adım tekrarlar yaparak öğretmek, ritmik ve melodik yapıların pekişmesini sağlamak için faydalı olabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D19. Vatanseverlik

OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilere şu sorular sorulabilir:

• Klasik, barok ve romantik dönemin temel özelliklerini biliyor musunuz?

• Klasik, barok ve romantik dönem müziği ile ilgili bildiğiniz eserler nelerdir?

 • İstiklal Marşı‘nın sözleri ve müziği hakkında neler söylersiniz?

Klasik dönem müziği, düzen ve dengeyi simgelese de öğrencilerin yaşamlarında istikrarı ve disiplinli bir yaklaşımı benimsemelerine yol açabilir. Barok dönem müziğinin karmaşık yapıları, öğrencilere ayrıntılara dikkat etmeyi ve birden fazla görevi aynı anda yönetmeyi öğretebilir. Romantik dönemin duygusal derinliği, kendilerini ifade etme ve duygusal zekâlarını geliştirme fırsatı sunabilir. Öğrenciler İstiklal Marşı‘nın melodisi, ritmi ve sözleri ile birlikte millî bilincinin, aidiyet duygusunun ve ulusal kimliğin önemini kavrayabilirler.

PYN.7.1.1.

Öğrencilere klasik dönem müziği hakkında kısa bir bilgi verilir. Klasik dönemin temel özellikleri anlatılır. Klasik müzik eserlerinden seçme eserler öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerle piyanoda klasik dönem eseri çalma hakkında konuşmalar yapılır. Öğrenciden klasik dönem özelliklerine uygun eseri çözümlemesi istenir. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve eserin çalgıya özgü tekniklerini kullanması istenir. Öğrencilerden parmak pozisyonlarını ve parça boyunca doğru teknik uygulamaları geliştirmek için alıştırmalar yapmaları istenir. Öğrencilerden eserin form yapısını analiz ederek hangi bölümlerde ne gibi müzikal geçişlerin olduğunu söylemeleri istenir. Öğrenciler eseri müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Öğrenciler, kendi performanslarını izleyerek ne kadar başarılı olduklarını değerlendirir (SDB1.2). Performans görevi olarak öğrencilerden klasik döneme ait bir eseri teknik doğrulukla ve dönemin karakteristik özelliklerine uygun müzikal ifadeyle çalmaları istenir. Öğrenci, eserin form yapısını analiz ederek kısa bir sözlü açıklama ya da yazılı değerlendirme sunar. Performans öncesinde yapılan teknik hazırlıklar ve parmak pozisyonu çalışmaları da sürecin parçası olarak değerlendirilir. Öğrenci, kendi performans kaydını izleyerek öz değerlendirme yapar. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.7.1.2

Öğrencilere barok dönem müziği hakkında kısa bir bilgi verilir. Barok dönemin temel özellikleri anlatılır. Barok müzik eserlerinden seçme eserler öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerle piyanoda barok dönem eseri çalma hakkında konuşmalar yapılır. Öğrenciden barok dönem özelliklerine uygun eseri çözümlemesi istenir. Çözümleme öğretmen rehberliğinde yapılabilir. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve eserin çalgıya özgü tekniklerini kullanması istenir. Öğrencilerden parmak pozisyonlarını ve parça boyunca doğru teknik uygulamaları geliştirmek için alıştırmalar yapmaları istenir. Öğrenciler, eserin form yapısını analiz ederek hangi bölümlerde ne gibi müzikal geçişlerin olduğunu söylemeleri istenir. Öğrenciler eseri müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Öğrenciler, kendi performanslarını izleyerek ne kadar başarılı olduklarını değerlendirir (SDB1.2). Performans görevi kapsamında öğrencilerden klasik döneme ait bir eseri teknik doğrulukla ve dönemin karakteristik özelliklerine uygun müzikal ifadeyle çalması istenir. Öğrenci, eserin form yapısını analiz ederek kısa bir sözlü açıklama ya da yazılı değerlendirme sunar. Performans öncesinde yapılan teknik hazırlıklar ve parmak pozisyonu çalışmaları da sürecin parçası olarak değerlendirilir. Öğrenci, kendi performans kaydını izleyerek öz değerlendirme yapar. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.7.1.3

Öğrencilere romantik dönem müziği hakkında kısa bir bilgi verilir. Romantik dönemin temel özellikleri anlatılır. Romantik müzik eserlerinden seçme eserler öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerle piyanoda romantik dönem eseri çalma hakkında konuşmalar yapılır. Öğrenciden romantik dönem özelliklerine uygun eseri çözümlemesi istenir. Çözümleme öğretmen rehberliğinde yapılabilir. Çözümleme yapıldıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü tekniklerini kullanması istenir. Öğrencilerden parmak pozisyonlarını ve parça boyunca doğru teknik uygulamaları geliştirmek için alıştırmalar yapmaları istenir. Öğrenciler, eserin form yapısını analiz ederek hangi bölümlerde ne gibi müzikal geçişlerin olduğunu söylemeleri istenir. Öğrenciler eseri müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Öğrenciler, kendi performanslarını izleyerek ne kadar başarılı olduklarını değerlendirir (SDB1.2). Performans görevi kapsamında öğrencilerden romantik döneme ait bir eseri teknik olarak doğru, dönemin karakterine uygun ifade ve yorumla çalması istenir. Öğrenci, eserin yapısını analiz ederek hangi müzikal özelliklerin romantik döneme ait olduğunu açıklar. Performans öncesi yapılan teknik alıştırmalar, form çözümlemesi ve ifade çalışmaları sürecin bir parçası olarak değerlendirilir. Öğrenci, kendi performansını izleyip öz değerlendirme yapar. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.7.1.4

Öğrencilerden İstiklal Marşı‘nın melodisini piyanoda dinlemeleri istenir. Öğrencilerden marşın müzikal yapısına dair tahminler yapılması istenir (D19.2). Marşın belirli bölümleri üzerinde çalışılır ve çözümlenir. İstiklal Marşı‘nı çalmak için duruş ve tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü tekniklerini kullanır. Öğrencilerden adım adım parçayı nasıl çalışacakları anlatılır. Parçayı küçük bölümlere ayırarak dikkatli çalmaları istenir. Öğrencilere İstiklal Marşı‘nın içeriği ve anlamına uygun şekilde duygusal bir ifade kullanmaları gerektiği anlatılır. Bu parçanın sadece teknik bir eser değil aynı zamanda bir anlam taşıdığı vurgulanır. Öğrencilerden çalarken marşın coşkusunu yansıtmaları istenir. Öğrenci İstiklal Marşı‘nın müziksel bileşenlerini uygular (OB9). Öğrencilere eser üzerinde çalışırken her bir yanlışlıkta tekrar denemeleri gerektiği vurgulanır. Bir hata yapıldığında bunun öğrenme sürecinin bir parçası olduğu hatırlatılır. Öğrenciler, parçayı tekrar çalmaya başlar ve önceki hatalarını düzeltmeye çalışırlar. Her öğrenciden kendi çalışmasını izlemeleri ve hangi alanlarda gelişebileceklerini değerlendirmeleri istenir (SDB1.2). Performans görevi kapsamında öğrencilerden İstiklal Marşı‘nın piyano versiyonunu teknik olarak doğru, duyguya uygun ve müziksel bileşenlerle uyumlu şekilde çalması istenir. Öğrenci, marşın taşıdığı anlamı ve çalarken nelere dikkat ettiğini yazılı ya da sözlü olarak ifade eder. Öğrenci ayrıca kendi performansını izleyerek gelişim alanlarını belirler ve öz değerlendirme yapar. Performans görevi, öz değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Klasik, barok ve romantik dönem müziklerinin detaylı analizini yaparak her dönemin teknik özelliklerini içeren daha karmaşık eserler sunulur. İstiklal Marşı‘nın piyanoda farklı eşliklerinden ve farklı tonlardan çalışmalar yapılabilir.

Klasik, barok ve romantik dönemlere ait eserler basit ve yavaş tempolarda sunulabilir. İstiklal Marşı‘nın notaları belirli bölümlere ayrılarak zaman içerisinde parçadan bütüne eğitim çalışmaları yapılabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık

OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin akor ve arpej öğreniminde temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilere “akor“ ve “arpej“ kavramları hakkında kısa sorular yöneltilerek bu kavramlara yönelik önceki bilgi düzeyleri yoklanır. Öğrencilere temel üç sesli akor örnekleri (do majör, la minör vb.) hem görsel hem işitsel olarak sunularak “Bu sesleri bir arada daha önce duydunuz mu?“, “Bu akorlar nasıl bir duygu veriyor?“ gibi sorularla akor algıları değerlendirilir. Piyano klavyesi üzerinde öğrencilerden temel akorları sabit pozisyonda sağ ve sol ellerle çalmaları istenir. Bu uygulama sırasında parmak pozisyonu, tuşlara eş zamanlı basabilme, el açıklığı ve ses kontrolü gözlemlenebilir.

Birçok popüler şarkı, akorlar ve arpejler üzerine kurulu olabilmektedir. Öğrenciler günlük yaşamda dinledikleri müzikleri analiz ederken bu teknikleri daha iyi anlayabilirler.

PYN.7.2.1

Öğrencilere akor ve arpej tekniklerinin günlük müzik pratiğindeki önemini anlatmak ve bu tekniklerin farklı müzik türlerinde nasıl kullanıldığını örneklerle göstererek merak uyandırmak amaçlanır (E1.1). Öğrenci akor ve arpej tekniğini eser veya etüt içinde çözümler. Çözümleme tamamlandıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir. Öğrencilerden belirli bir eserin veya etüdün içerisinde akor ve arpejleri doğru şekilde yerleştirerek bu teknikleri nasıl kullanacaklarını keşfetmeleri istenir (SDB1.1). Süreç boyunca öğrencilerin öz güvenlerini artırmak için onlara adım adım rehberlik edilir (E1.5). Öğrenci akor ve arpej tekniğini eser veya etüt içinde müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Öğrenciler kendi ilerlemelerini takip edebilmek için ses kayıtları yaparak daha sonra hangi alanlarda gelişmeleri gerektiğini görebilirler (SDB1.2, D3.2). Performans görevi olarak öğrencilerden belirlenen bir eser veya etüt içerisinde akor ve arpej tekniklerini teknik doğrulukla müziksel ifadeye uygun biçimde uygulayarak çalması istenir. Öğrenci, çalıştığı parçadaki akor ve arpej bölümlerini tanımlayarak bu tekniklerin müzik üzerindeki etkilerini sözlü veya yazılı olarak ifade eder. Ayrıca öğrenci, kendi ses kaydını dinleyerek hangi alanlarda gelişmesi gerektiğine dair kısa bir öz değerlendirme yapar. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Öğrenciler, hızlıca geçiş yapabilecekleri ve tonlarda farklı akor çeşitlerini tanıyacak şekilde akor dizileri çalışabilir. İleri düzey akorlar ve daha karmaşık arpej dizileri üzerinde çalışabilir.

Öğrenciler için akor ve arpej geçişleri yavaşça ve her bir parmağın doğru yerleşimi vurgulanarak gösterilebilir. Her akor ve arpejin nasıl çaldığını ve nasıl geçiş yapılması gerektiği üzerine çalışmalar yapılabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin majör ve minör öğreniminde temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin tonalite bilgisi ve anahtar farkındalık düzeyleri belirlenebilir. Ardından her iki tonaliteye ait kısa müzikal örnekler dinletilerek “Sizce bu diziler hangi duyguyu taşıyor?“, “Majör mü, minör mü?“ gibi yönlendirici sorularla işitsel farkındalıkları ölçülebilir.

Si bemol majörün neşeli bir atmosfer oluştururken sol minörün daha dramatik bir hava oluşturduğunu fark etmek, öğrencilerin müziği daha derinlemesine deneyimlemelerine olanak tanıyabilir.

PYN.7.3.1

Si bemol majör ve sol minör tonlarının özellikleri hakkında kısa bir bilgi verilir, bu tonların hangi duygusal etkileri yarattığı ve hangi müzik eserlerinde kullanıldığı tartışılır (SDB2.1). Öğrencilerden bu tonları daha iyi anlamaları için örnek eserler dinlemeleri ve analiz etmeleri istenir. Öğrenciler si bemol majör ve sol minör eser veya etüdü çözümler. Öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir. Öğrenciler adım adım doğru notaları, tonları ve geçişleri uygularken öz güvenlerini artırmak için başarılı olduklarında olumlu geri bildirim verilir (E1.5). Öğrenciler si bemol majör ve sol minör tonlarının eser veya etüt içinde müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Öğrencilerin çaldıkları parçayı bireysel olarak kaydetmeleri, kendi ilerlemelerini dinlemeleri ve eksik oldukları alanlarda tekrar yapmaları teşvik edilir (SDB1.2). Performans görevi kapsamında öğrenciden si bemol majör ve sol minör tonlarında yazılmış kısa bir eser veya etüdü teknik doğrulukla duygusal ifade ile ve müziksel bileşenlere uygun biçimde çalması istenir. Öğrenci, çalıştığı eserde tonal karakterin nasıl hissedildiğini açıklayan kısa bir sözlü ya da yazılı değerlendirme yapar. Kendi performans kaydını izleyip dinleyerek güçlü ve gelişime açık yönlerini belirler. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Öğrenciler, si bemol majör ve sol minör tonları ile diğer tonları karşılaştırarak modülasyonları ve akorlar arasındaki geçişleri anlamaya çalışabilir.

Öğrenciler si bemol majör ve si minör tonalitenin işleyişini anlamaları için notaların ve akorların nasıl yerleştirildiğini adım adım anlatılabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

Öğrencilerin makam öğreniminde temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilere “makam“ kavramı hakkında kısa bir hatırlatma yapılır ve daha önce herhangi bir makamla karşılaşıp karşılaşmadıkları sorularla ön bilgileri yoklanır. Ardından nihavent makamına ait bir ezgi dinletilerek öğrencilerin bu makamı tanıyıp tanımadıkları, melodideki karakteristik duyumu fark edip etmedikleri gözlemlenir. “Bu ezgi sizce neşeli mi, hüzünlü mü?“, “Batı müziğindeki majör ya da minör dizilere benziyor mu?“ gibi sorularla işitsel sezgileri desteklenebilir.

Nihavent makamındaki melodik geçişler ve süslemeler, bir hikâyenin anlatımına benzetilebilir. Günlük hayatta bir arkadaşımıza hikâye anlatırken yaptığımız vurgu ve tonlamalar örnek verilebilir, makamların kişide bıraktığı etki örnekler ile açıklanabilir.

PYN.7.4.1

Nihavent makamına yönelik eserin çalınması sürecinde öğrenciler eserin notalarını dijital müzik platformlarından inceleyip farklı versiyonlarını dinleyerek çeşitli müzikal yorumları keşfederler (D3.3,OB2). Öğrenciler nihavent makamı dizisini öğrenmeye nasıl başlayacaklarını ve bu makamın müzikal bileşenlerini anlatılır (OB1). Öğrenciden nihavent makamına yönelik eserin çözümlenmesi istenir. Bu süreçte merak duyguları devreye girer ve öğrenciler, makamın özelliklerini anlamak için araştırmalar yaparak derinlemesine öğrenirler (E1.1). Öğrenciler nihavent makamını çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır. Öğrenciler, eser içerisinde nihavent makamını özelliklerini anlar. Eseri müziksel bileşenlere uygun bir şekilde çalmaya başladıklarında öz güvenleri, daha belirgin hâle gelir (E1.5,OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden nihavent makamında yazılmış kısa bir eser veya etüdü dijital kaynaklardan araştırarak çözümlemesi, farklı müzikal yorumları karşılaştırarak kendi çalımına yansıtması ve eseri teknik doğrulukla, çalgıya özgü tekniklerle ve müziksel bileşenlere uygun biçimde icra etmesi istenir. Öğrenci; makamın karakteristik özelliklerini kısaca tanımlayabileceği sözlü bir sunum, yazılı açıklama ya da kısa video anlatımı da hazırlayabilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Nihavent makamını daha derinlemesine analiz etmeleri, makamın farklı varyasyonlarını yaratmaları, özgün yorumlar geliştirmeleri ve grup çalışmaları ile eser üzerinde daha ileri düzeyde ifade becerileri kazanmaları sağlanabilir.

Nihavent makamı dizisinin ve eserinin temel müzik bileşenlerini daha basit parçalarla ve adım adım tekrarlar yaparak öğretmek, ritmik ve melodik yapıların pekişmesini sağlamak için faydalı olabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir. Nihavent makamı dizisinin ve eserinin temel müzik bileşenlerini daha basit parçalarla ve adım adım tekrarlar yaparak öğretmek, ritmik ve melodik yapıların pekişmesini sağlamak için faydalı olabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Geniş aralıklarda çift sesli etütlerin çalınabilmesi için öğrencilerin her iki elde farklı partisyonları çalma yeteneğine sahip oldukları kabul edilmektedir. Piyanoda temel ölçü birimlerini kavradıkları kabul edilmektedir. Seslendirme becerisi kazanmada piyanoda temel bilgi ve teknikleri bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilere şu sorular sorulabilir:

• 7/8‘lik ve 8/8‘lik ölçüler arasındaki farkları açıklar mısınız?

 • Çaldığınız eserin temposunu ve dinamiğini nasıl ayarlarsınız? Hangi faktörler buna etki edebilir?

 • Geniş aralıklarla çalarken ellerinizi nasıl konumlandırırsınız?

7/8‘lik ve 8/8‘lik ölçü birimlerinde çalabilme becerisi, öğrencilerin ritmik yapıları anlamalarına yardımcı olur ve bu beceri, günlük hayattaki farklı ritmik olaylarla ilişkilendirilebilir. Özellikle müzik dışında da ritim, yürüyüş, dans, araba sürme gibi aktiviteler buna örnek olabilir. Seslendirme becerilerini etüt veya eserlerde çalabilme, stres yönetimi, kendilerini ifade etme gibi önemli becerileri kazanmalarına yardımcı olabilir. Geniş aralıklarda çift sesli etütler çalabilme becerisi, öğrencilerin farklı görevleri aynı anda yerine getirme yeteneklerini güçlendirir; bu da zaman yönetimi, çoklu görev yapabilme gibi günlük yaşam becerilerine yansıyabilir.

PYN.8.1.1

7/8‘lik ve 8/8‘lik ölçü yapısının temelleri öğretilir. Öğrenciler 7/8‘lik ve 8/8‘lik ölçü biriminde yazılan eser veya etütler için çözümleme yapar. Öğrenciden eser için duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir. Öğrenciler etüt veya eser içindeki motifleri doğru şekilde çalabilmek için bu ölçüyü adım adım keşfederler. İlk aşamada öğrenciler yavaş tempoda çalışarak motifleri doğru bir şekilde yerleştirmeyi öğrenir, ardından tempo artırılarak çalma becerileri geliştirilmeye başlanır. Farklı ritmik grupları çalarak veya şarkı söyleyerek 7/8‘lik ve 8/8‘lik ölçüye dair eğlenceli bir bağ kurmak, öğrencilerin öz güven kazanmalarına yardımcı olur (E1.5). 7/8‘lik ve 8/8‘lik ölçü birimini eser veya etüt içerisinde müziksel bileşenlere uygun çalar. Performans görevi kapsamında öğrenciden 7/8‘lik veya 8/8‘lik ölçü biriminde yazılmış bir etüt veya kısa eseri teknik doğrulukla ritmik bütünlük içerisinde ve müziksel bileşenlere uygun bir şekilde çalması istenir. Öğrenci, ölçü yapısının esere nasıl yansıdığını açıklayan kısa bir sözlü ifade ya da yazılı yorum hazırlar. Ayrıca performansının ses kaydını alarak kendi ritmik bütünlüğünü değerlendirmesi ve gelişim alanlarını belirlemesi beklenir. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.8.1.2

Öğrencilere piyano çalgısı üzerinde seslendirme becerilerinin tanımı yapılır. Öğrenciler seslendirme becerilerini yer aldığı etüt veya eserleri çözümler. Öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir (SDB1.1). Öğrenciler merak duygusuyla parçayı keşfetmeye başlar (E1.1). Hangi akorların ve melodik yapıların hangilerini kullanılacağına dair sorular sorarak etkin bir öğrenme sürecine girerler. Öğrenciler eser veya etüdü müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Öğretmen öğrencilerin kendi performanslarını değerlendirip hatalarını fark etmelerini ve düzeltmeleri için sabırla tekrar etmelerini teşvik eder (D12.3, SDB1.2). Performans görevi kapsamında öğrenciden seslendirme becerileri içeren bir etüdü teknik doğrulukla ve müziksel bileşenlere uygun şekilde çalması istenir. Öğrenci performansını ses kaydına alır, dinler;güçlü, gelişime açık yönleri hakkında kısa bir öz değerlendirme yapar. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.8.1.3

Öğrenciler çift sesli etüdü çalmak için çözümleme yapar ve duruş ve tutuş pozisyonu alır. Öğrenciler merak duygusuyla etütlerdeki çift sesli yapıları keşfeder ve hangi parmaklar ile nasıl çalacaklarını sorgularlar (OB1). Öğrenciler çift sesli etüdün çalgıya özgü tekniklerini kullanır ve müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Öğrencilerin doğru parmak pozisyonlarını bulmalarını, ritmi ve dinamiği kontrol etmelerini, aynı zamanda hatalarını fark ederek düzeltmeleri sağlanır (SDB1.2). Performans görevi kapsamında öğrenciden çift sesli yapı içeren bir etüdü teknik doğrulukla ve müziksel bileşenlere uygun şekilde çalması istenir. Etüdü çalmadan önce çift sesli yapıların işlevini kısaca açıklaması ve kullandığı parmak pozisyonlarını gerekçelendirmesi beklenir. Öğrenci performansını ses kaydına alır, dinler ve güçlü, gelişime açık yönleri hakkında kısa bir öz değerlendirme yapar. Performans görevi; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. 7/8‘lik ve 8/8‘lik ölçü birimlerinde eser çalabilme hedefi için öğrenciler önce bu ölçülerin ritmik yapılarını inceleyip çeşitli müzik örnekleriyle uygulamalı çalışmalar yapabilirler. Seslendirme becerilerini etüt veya eserlerde çalabilme hedefi için daha karmaşık dinamikleri ve ifadeleri keşfederek müzikle daha derin bir bağ kurabilirler. Bu öğrenciler, eserin ruhunu ve duygusunu yansıtmada daha yaratıcı yaklaşımlar geliştirebilirler. Geniş aralıklarda çift sesli etütleri çalabilme öğrenme çıktısında öğrencilerden ileri düzey teknikler daha zorlu eserler üzerinde çalışmalar yapmaları istenebilir.

7/8‘lik ve 8/8‘lik ölçü birimlerinde eser çalabilme öğrencilerin öğretici örneklerle ve metronom kullanımıyla daha fazla pratik yapmaları sağlanabilir. Seslendirme becerilerini etüt veya eserlerde çalabilme konusunda öğrencilerin yavaş tempolarda ve daha basit bölümlerde çalışmalar yapmaları sağlanabilir. Çift sesli etütleri çalabilme hedefinde küçük aralıklarla ve daha yavaş hızda çalışmalar yaparak zorlukları adım adım aşabilmeleri sağlanabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)

D7. Estetik

OB9. Sanat Okuryazarlığı

Temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilere dört tonaliteye ilişkin görsel gam örnekleri sunularak bu dizilerin kaç adet diyez veya bemol içerdiğini belirlemeleri istenebilir. Böylece öğrencilerin anahtar bilgisi ve değiştirici işaret farkındalıkları ölçülebilir. Ayrıca öğrencilere “La majör ile fa diyez minör arasında nasıl bir ilişki olabilir?“, “Mi bemol majör dizisi hangi notalardan oluşur?“ gibi yönlendirici sorular sorularak teorik bilgilerinin derinliği ve tonal yapılar arasındaki bağlantıları kurma becerileri gözlemlenebilir. Öğrencilerin bu tonalitelerde daha önce herhangi bir eser dinleyip dinlemediklerine ya da çalışıp çalışmadıklarına dair kısa paylaşımlar yapılması da ön bilgi düzeylerinin anlaşılmasına katkıda bulunabilir.

Tonalite, öğrencilerin günlük hayatta birden fazla görevi aynı anda yapmalarına ve karmaşık durumları aşmalarına benzetilerek öğretilir.

PYN.8.2.1

La majör tonalitesinin genel özellikleri tanıtılır. Öğrenciler, la majörün eserlerde nasıl farklı duygular yaratabileceğini merak eder ve keşfetmeye yönlendirilir (E1.1). Öğrencilerle birlikte la majör tonun temel akorları ve dizileri üzerinde çalışılır. Öğrenciler la majör tonalitesine uygun eseri çalmada çözümleme yapar. Çözümleme öğretmen rehberliğinde yapılabilir. Çözümleme anlaşıldıktan sonra öğrenciden la majör eser veya etüd için duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir (SDB1.1). Eser içerisinde kullanılan majör etkiler öğrenciye gösterilir. Öğrenciler eserdeki ifadelerle bireysel yaratıcılıklarını birleştirerek özgün bir çalım stili oluştururlar (D7.2). Öğrenci la majör tonalitesine uygun eserleri müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden la majör tonalitesine ait bir eseri teknik doğrulukla ve çalgıya özgü tekniklerle icra etmesi istenir. Öğrenci, eserdeki minör özellikleri ve duygusal etkileri tanımlayarak nasıl bir yorum geliştirdiğini sözlü ya da yazılı olarak açıklar. Öğrenci, çalıştığı esere kendi müzikal yorumunu ve ifadelerini katmaya teşvik edilir. Performans görevi, öz değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.8.2.2

Fa diyez minör tonalitesinin genel özellikleri tanıtılır. Öğrenciler, fa diyez minörün eserlerde nasıl farklı duygular yaratabileceğini merak eder ve keşfetmeye yönlendirilir (E1.1). Öğrencilerle birlikte fa diyez minör tonun temel akorları ve dizileri üzerinde çalışılır. Öğrenciler fa diyez minör tonalitesine uygun eseri çözümler. Çözümleme yapıldıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir (SDB1.1). Eser içerisinde kullanılan minör etkiler öğrenciye gösterilir. Öğrenciler eserdeki ifadelerle bireysel yaratıcılıklarını birleştirerek özgün bir çalım stili oluştururlar (D7.2). Öğrenci fa diyez minör tonalitesine uygun eserleri müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden fa diyez minör tonalitesine ait bir eseri teknik doğrulukla ve çalgıya özgü tekniklerle icra etmesi istenir. Öğrenci, eserdeki minör özellikleri ve duygusal etkileri tanımlayarak nasıl bir yorum geliştirdiğini sözlü ya da yazılı olarak açıklar. Öğrenci, çalıştığı esere kendi müzikal yorumunu ve ifadelerini katmaya teşvik edilir. Performans, öğretmen tarafından hazırlanan dereceli puanlama anahtarı ve/veya öz değerlendirme formu ile değerlendirilir.

PYN.8.2.3

Mi bemol majör tonalitesinin genel özellikleri tanıtılır. Öğrenciler mi bemol majörün eserlerde nasıl farklı duygular yaratabileceğini merak eder ve keşfetmeye yönlendirilir (E1.1). Öğrencilerle birlikte mi bemol majör tonunun temel akorları ve dizileri üzerinde çalışılır. Öğrenciler mi bemol majör tonalitesine uygun eseri çözümler. Çözümleme yapıldıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir (SDB1.1). Eser içerisinde kullanılan majör etkiler öğrenciye gösterilir. Öğrenciler eserdeki ifadelerle bireysel yaratıcılıklarını birleştirerek özgün bir çalım stili oluştururlar (D7.2). Öğrenciler mi bemol majör tonalitesine uygun eserleri müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden mi bemol majör tonalitesine ait bir eseri teknik doğrulukla ve çalgıya özgü tekniklerle icra etmesi istenir. Öğrenci, eserdeki minör özellikleri ve duygusal etkileri tanımlayarak nasıl bir yorum geliştirdiğini sözlü ya da yazılı olarak açıklar. Öğrenci, çalıştığı esere kendi müzikal yorumunu ve ifadelerini katmaya teşvik edilir. Performans görevi, öz değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

PYN.8.2.4

Do minör tonalitesinin genel özellikleri tanıtılır. Öğrenciler do minörün eserlerde nasıl farklı duygular yaratabileceğini merak eder ve keşfetmeye yönlendirilir (E1.1). Öğrencilerle birlikte do minör tonunun temel akorları ve dizileri üzerinde çalışılır. Öğrenciler do minör tonalitesinin uygun eseri çözümler. Çözümleme yapıldıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir (SDB1.1). Eser içerisinde kullanılan minör etkiler öğrenciye gösterilir. Öğrenciler eserdeki ifadelerle bireysel yaratıcılıklarını birleştirerek özgün bir çalım stili oluştururlar (D7.2). Öğrenci do minör tonalitesinin uygun eserleri müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9). Do minör tonalitesinin genel özellikleri tanıtılır. Öğrenciler do minörün eserlerde nasıl farklı duygular yaratabileceğini merak eder ve keşfetmeye yönlendirilir (E1.1). Öğrencilerle birlikte do minör tonunun temel akorları ve dizileri üzerinde çalışılır. Öğrenciler do minör tonalitesinin uygun eseri çözümler. Çözümleme yapıldıktan sonra öğrenciden duruş ve tutuş pozisyonu alması ve çalgıya özgü teknikleri kullanması istenir (SDB1.1). Eser içerisinde kullanılan minör etkiler öğrenciye gösterilir. Öğrenciler eserdeki ifadelerle bireysel yaratıcılıklarını birleştirerek özgün bir çalım stili oluştururlar (D7.2). Öğrenci do minör tonalitesinin uygun eserleri müziksel bileşenlere uygun çalar (OB9).

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Çeşitlendirilmiş etkinlikler ve farklı öğretim stratejileri sunulabilir. Tonalitelerdeki eserler hızlandırılmış tempolarda çalınabilir. Teknik zorluklar ve ileri düzey uygulamalar yer alabilir.

La majör, fa diyez minör, mi bemol majör ve do minör tonlarının müzik bileşenlerini adım adım ayırt etmelerini sağlayacak şekilde önceki derslerde öğrendikleri bilgileri tekrar etmeleri sağlanabilir. Öğrenciler, başlangıçta basitleştirilmiş ve yavaş tempolu etütlerle çalışılabilir. Ders süresince görsel ve işitsel destek materyalleri (renkli şemalar veya sesli örnekler) kullanılarak öğrencilerin öğrenme süreçleri desteklenebilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

Öğrencilerin makam öğreniminde temel piyano teknikleri, nota bilgisi, akor yapıları ve temel müzikal ifadeleri hakkında yeterli bilgiye sahip olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilere şu sorular sorulabilir:

• Hicaz makamında hangi notalar bulunur?

• Hicaz makamına ait bir eseri çalmaya başlamadan önce hangi müzikal değerlendirmeleri yaparsınız?

Hicaz makamındaki melodik geçişler ve süslemeler, bir hikâyenin anlatımına benzetilebilir. Günlük hayatta bir arkadaşımıza hikâye anlatırken yaptığımız vurgu ve tonlamalar örnek verilerek makamların kişide bıraktığı etki örnekler ile açıklanabilir.

PYN.8.3.1

Hicaz makamına yönelik eserin çalınması sürecinde öğrenciler eserin notalarını dijital müzik platformlarından inceleyip farklı versiyonlarını dinleyerek çeşitli müzikal yorumları keşfederler (OB2, D3.3). Öğrencilerin hicaz makamı dizisini öğrenmeye nasıl başlayacaklarını ve bu makamın müzikal bileşenlerini anlatılır (OB1). Öğrenci hicaz makamına yönelik eseri çözümler. Bu süreçte merak duyguları devreye girer ve öğrenciler, makamın özelliklerini anlamak için araştırmalar yaparak derinlemesine öğrenirler (E1.1). Öğrenciler hicaz makamını çalmada duruş ve tutuş pozisyonu alır ve çalgıya özgü teknikleri kullanır (SDB1.1). Öğrenciler, eser içerisinde hicaz makamının özelliklerini anlar. Eseri müziksel bileşenlere uygun bir şekilde çalmaya başladıklarında öz güvenleri, daha belirgin hâle gelir (E1.5, OB9). Performans görevi kapsamında öğrenciden hicaz makamında yazılmış bir eseri dijital platformlardan araştırarak çözümlemesi ve farklı müzikal yorumları karşılaştırarak kendi icrasını hazırlaması istenir. Öğrenci, eseri teknik doğrulukla ve çalgıya özgü teknikleri kullanarak, makamın karakterini yansıtacak şekilde icra eder. İcrasına eşlik edecek şekilde makamın yapısal özelliklerini ve müziksel ifadesini sözlü ya da kısa yazılı bir açıklamayla sunması teşvik edilir. Performans görevi, öz değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerin hazır bulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak bunlara ilişkin etkinlik/ materyal hazırlanabilir. Hicaz makamını daha derinlemesine analiz etmeleri, makamın farklı varyasyonlarını yaratmaları, özgün yorumlar geliştirmeleri ve grup çalışmaları ile eser üzerinde daha ileri düzeyde ifade becerileri kazanmaları sağlanabilir.

Hicaz dizisinin ve eserinin temel müzik bileşenlerini daha basit parçalarla ve adım adım tekrarlar yaparak öğretmek, ritmik ve melodik yapıların pekişmesini sağlamak için faydalı olabilir. Oyun, canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Gösterip yaptırma tekniğinden sık sık yararlanılabilir. Hicaz makamı dizisinin ve eserinin temel müzik bileşenlerini daha basit parçalarla ve adım adım tekrarlar yaparak öğretmek, ritmik ve melodik yapıların pekişmesini sağlamak için faydalı olabilir.