Müzik Okulları-Bireysel Çalgı Eğitimi -Ney Modülü

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme) SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D10. Mütevazilik, D16. Sorumluluk

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan ney çalgısının tanımı, özellikleri, tarihi, türleri ve sesi ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin neyin özellikleri, bakımı ve seçimi ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik müzik aletlerinin görselleri gösterilerek hatırlamaları ve ifade etmeleri sağlanabilir. Farklı türdeki ney çeşitleri görseller yardımıyla gösterilebilir. Ney' in hangi malzemelerden yapıldığı ile alakalı beyin fırtınası etkinliği uygulanabilir. Ağaç, kamış, plastik, pirinç vb. malzemelerden yapılan neylerin görselleri gösterilebilir. Bir enstrümanı çalabilmek için hangi fiziksel özelliklere sahip olunması gerektiği ve enstrümanları korumak için nelere dikkat edilmesi gerektiği konusunda tartışma etkinliği yapılabilir

Ney ile ilgili öğrencilerin gündelik yaşamlarında köprü kurabilmesi için aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Doğada yürürken bazı sesler sizi rahatlatır mı?

• Ney sesinin doğada nasıl bir atmosfer yaratabileceğini düşünüyorsunuz? Bu sorularla öğrenciler neyin doğayla nasıl bir ilişki içinde olduğunu ve doğadaki diğer doğal seslerle (kuş cıvıltıları, rüzgâr vb.) ney sesini benzeterek bağ kurmaları sağlanabilir.

NEY.2.1.1

 Ney ilgili belirlenen video, sunu, gibi materyal veya etkinliklerle çalgının merak edilmesi sağlanır (E1.1). Çeşitli görseller aracılığıyla ney çalgısının bölümlerini ve parçalarını belirlemeleri sağlanır. Çalgı üzerinde bölümler ve parçalar gösterildikten sonra eşleşme kartları ile çalgının bölümleri ve parçaları arasında ilişki kurması sağlanır. Öğrencilerden grup çalışması ile neyin parçalarını görsellerle tanıtan çalışmalar istenebilir ve süreç oyun temelli değerlendirme ile değerlendirebilir.

 NEY.2.1.2

Neyin canlı performansı veya video kaydı öğrencilere izlettirilir. Ardından neyin icra edildiği eserler dinletilerek öğrencilerin ney sesini anlamaları sağlanıp, ney sesinin hissettirdiği duyguları, sözlü ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Akıllı tahta üzerinde, içerisinde ney ile birlikte diğer Türk müziği enstrümanlarının kullanıldığı eserler dinletilerek neyin geçtiği anları işaretleyip diğer enstrümanlardan ayırt etmeleri istenir (D3.3, OB2). Süreç sonunda dinlediği ney sesinin özelliklerini kendi duygu ve düşünceleriyle açıklayıp sözlü olarak ifade etmesi istenir (SDB2.1). Bu süreç analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

NEY.2.1.3 

Ney bakımını gösteren görseller ve video kayıtları gösterilip ardından öğretmen kendi neyinin bakım adımlarını kullanarak (temizleme, saklama, kontrol), sınıf ortamında sergiler. Öğrencilerin ney bakımını pratik olarak algılamaları ve belirlemeleri sağlanır (D16.3, OB4). Öğrencilerden bakım sürecindeki adımları uygulayıp uygulamadığını değerlendirmek amacı ile kontrol listesi kullanılabilir.

NEY.2.1.4

Başlangıç aşamasında, öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre ney seçiminin önemi anlatılarak öğrencilerin kendi fiziksel özelliklerini değerlendirmeleri sağlanır (D10.1, SDB1.2). Ardından öğrenciler kendi boy, kol ve parmak uzunluklarına göre seçebilecekleri neyleri ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Bu süreç gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden grup çalışması ile neyin parçalarını görsellerle tanıtan çalışmalar istenebilir. Performans görevi; oyun temelli değerlendirme, analitik dereceli puanlama anahtarı/ öz değerlendirme formu/ grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir

Ney sesi kullanılarak grup oyunları tasarlamaları istenebilir. Örnek olarak ney sesini tanıma yarışmaları yapılabilir. Ney bakımını anlatan küçük hikâyeler tasarlamaları istenebilir.

Bu süreçte neyin tanıtılmasında basit tanım ve anlatımlardan yararlanılabilir. Farklı materyallerden yapılan neylere dokunarak incelemeleri sağlanabilir.

SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D19. Vatanseverlik

OB5. Kültür Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan ney çalgısının özellikleri, bakımı ve seçimi ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin neyde usta icracılar ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik Türk müziğinde ney çalan önemli sanatçılardan daha önce duydukları veya dinledikleri sorusu sorularak bu öğrenme çıktısına ait ön öğrenmeleri değerlendirilebilir. Usta neyzenlerin icralarını dinlediklerinde neler düşündüklerini ifade etmeleri istenebilir

Öğrencilerden tanıdıkları müzisyen, sanatçı, aktör ve aktrislere örnek vermeleri istenebilir. Örnek verilen sanatçıların yaratıcılık, duygusal derinlik, özgünlük, ifade yeteneği gibi özelliklerinden bahsedilip usta neyzenlerin özellikleriyle ilişki kurmaları sağlanabilir.

NEY.2.2.1

 Usta icracıların performanslarının bulunduğu videolar veya kayıtlar öğrencilerle paylaşılarak, usta icracıları tanımaları sağlanır. Usta icracılarla yapılan sohbet veya röportaj kayıtları öğrencilere dinletilerek kültürel etkileşim kurmaları sağlanır (D19.2, OB5). Süreç sonunda bireysel veya grup çalışması yoluyla poster veya sunum hazırlatılarak bir usta icracı tanıtılabilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün, kontrol listesi veya analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

NEY.2.2.2

 Usta icracıların performansları öğrencilere dinletilerek her birinin, ifade tarzı, ton ve ritimleri üzerine müzakere ortamı yaratılarak, düşüncelerini arkadaşlarıyla müzakere edip icracıların stillerini tanımaları sağlanır (D4.2, SDB2.2). Usta icracıların hayatları hikâyeleştirilerek anlatılır ve öğrencilerin dikkatinin çekilmesi sağlanır (E3.2). Usta icracıların üfleme tekniği, nefes kontrolü farklılık gösterebileceğinden dolayı, icracıların seslendirdikleri aynı eserler üzerinde üfleme tekniği ve nefes kontrolünün üzerinde durularak öğrencilerin durumu belirlemeleri sağlanır (D3.3). Bu süreç, gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak bireysel veya grup çalışması yoluyla poster veya sunum hazırlatılarak bir usta icracıyı tanıtmaları istenebilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün, kontrol listesi veya analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

Bu süreçte öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak usta icracıların çaldığı eserler hakkında tartışarak yorum yapmaları sağlanabilir. Usta neyzenlerin konu edindiği eşleştirme kartları ile oyun tasarlamaları sağlanabilir.

Bu süreçte hazırlanan materyaller, görseller ve etkinlikler öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyine göre değerlendirilirken sade ve basitten karmaşığa olabilir. Öğrencileri küçük gruplara ayırarak neyde usta icracılar hakkında öğrendiklerini birbirleriyle paylaşmaları sağlanabilir.

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D13. Sağlıklı Yaşam

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin bir önceki temalarda yer alan fiziksel özelliklerine göre doğru neyi seçebilme öğrenme çıktısına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin neyde duruş ve tutuş pozisyonu ile ilgili Ney' i doğru tutmanın uzun süreli çalma sırasında vücuda etkileri ve Ney' in doğru tutuş pozisyonunun nefes alma konusundaki etkileriyle ilgili tartışma etkinliği yapılabilir.

Doğru duruş, tutuş ve oturuş pozisyonunu gündelik yaşamında yürürken, masa başında çalışırken, okulda sırasında otururken genelde uyguladıkları hatırlatılabilir. Öğrencinin vücut sağlığı açısından doğru pozisyonu göstermesi istenip ney çalarken alması gereken pozisyonla köprü kurması sağlanabilir.

NEY.2.3.1

Doğru oturma pozisyonu öğrencilere uygulamalı olarak gösterilip vücudun alması gereken şeklin öğrenciler tarafından incelenmesi sağlanır (SDB2.1, D3.3). Ardından öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre ney boyutu belirlenip, doğru oturma pozisyonunda vücudun alması gereken şekli kendi fiziksel uygunluklarına göre uygulayıp, ifade etmeleri ve sunmaları sağlanır (D13.4, E3.7, OB4). Daha sonra doğru duruşun hem sağlık hem de çalgı çalarken performans açısından büyük önem taşıdığına değinilir. Süreç sonunda bireysel veya grup çalışması yoluyla neyi tutarken vücudun alması gereken şekli gösteren poster veya sunum hazırlamaları istenebilir (OB2). Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

NEY.2.3.2

 Doğru oturma pozisyonu öğrencilere uygulamalı olarak gösterilip vücudun alması gereken şeklin öğrenciler tarafından incelenmesi sağlanır (SDB2.1, D3.3). Ardından öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre ney boyutu belirlenip, doğru oturma pozisyonunda parmakların alması gereken şekli fiziksel uygunluklarına göre uygulayıp, ifade etmeleri ve sunmaları sağlanır (E3.7, OB4). Süreç sonunda bireysel veya grup çalışması yoluyla neyi tutarken parmakların alması gereken şekli gösteren poster veya sunum hazırlamaları istenebilir (OB2). Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak bireysel veya grup çalışması yoluyla neyin nasıl tutulacağını gösteren poster veya sunum hazırlamaları istenebilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün kontrol listesi veya analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

Bu süreçte öğrencilerin Türkiye’deki ve dünyadaki farklı müzikal geleneklerde neyin tutuş biçimlerinin nasıl farklılıklar gösterdiğini incelemeleri istenebilir.

Bu süreçte görsel materyaller ve video kayıtları izlettirilerek öğrencilerin motivasyonu arttırılabilir. Hazırlanan materyaller, görseller ve etkinlikler öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyine göre değerlendirilirken sade ve basitten karmaşığa olabilir. Neyde doğru duruş ve tutuş pozisyonu için hazırlanan görseli öğrencilerin taklit etmesi istenip süreç eğlenceli hâle getirilebilir.

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan neyin nasıl tutulacağını yorumlayabilme ve ney üzerinde parmakların pozisyonunu yorumlayabilme öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerden neyde duruş ve tutuş pozisyonu ile ilgili doğru baş ve boyun şeklinin, uzun süreli çalma sırasında vücutlarında nasıl bir etki bıraktığını anlatmaları istenebilir. Ney çalarken sırt ve bacak şeklinin değişmesi ile nefes alış verişinin etkilenip etkilenmediğini ifade etmesi istenebilir.

Doğru duruş, tutuş ve oturuş pozisyonunu, gündelik yaşamında yürürken, masa başında çalışırken, okulda sırasında otururken uyguladığı belirtilip, vücut sağlığı açısından doğru pozisyonu göstermesi istenip ney çalarken alması gereken pozisyonla köprü kurması sağlanabilir.

NEY.2.4.1

Doğru oturma pozisyonunda baş ve boynun alması gereken şekil uygulamalı olarak gösterilip öğrenciler tarafından incelenmesi sağlanır (SDB2.1, D3.3). Ardından öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre ney boyutu belirlenip, doğru oturma pozisyonunda baş ve boynun alması gereken şekli fiziksel uygunluklarına göre uygulayıp ifade etmeleri ve sunmaları sağlanır (E3.7, OB4). Süreç sonunda bireysel veya grup çalışması yoluyla neyı tutarken baş ve boynun alması gereken şekli gösteren poster veya sunum hazırlamaları istenebilir (OB2). Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

 NEY.2.4.2

 Doğru oturma pozisyonunda sırt ve bacakların alması gereken şekil uygulamalı olarak gösterilip öğrenciler tarafından incelenmesi sağlanır (SDB2.1, D3.3). Ardından öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre ney boyutu belirlenip, doğru oturma pozisyonunda sırt ve bacakların alması gereken şekli fiziksel uygunluklarına göre uygulayıp ifade etmeleri ve sunmaları sağlanır (E3.7, OB4). Süreç sonunda bireysel veya grup çalışması yoluyla neyi tutarken sırt ve bacakların alması gereken şekli gösteren poster veya sunum hazırlamaları istenebilir (OB2). Performans görevi olarak bireysel veya grup çalışması yoluyla doğru oturma pozisyonunda sırt, bacak, baş ve boynun alması gereken şekli gösteren poster veya sunum hazırlamaları istenebilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

Bu süreçte öğrencilerin Türkiye’deki ve dünyadaki farklı müzikal geleneklerde neyin tutuş biçimlerinin nasıl farklılıklar gösterdiğini incelemeleri istenebilir

Bu süreçte öğrenme süreci görsel materyaller ve video kayıtları izlettirilerek öğrencilerin motivasyonu arttırılabilir. Hazırlanan materyaller, görseller ve etkinlikler öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyine göre değerlendirilirken sade ve basitten karmaşığa olabilir. Öğrencilerin neyde doğru duruş ve tutuş pozisyonunu anlatan görseli taklit etmesi istenip süreç eğlenceli hâle getirilebilir.

SDB2.2. İş Birliği

D4. Dostluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan neyde duruş, tutuş, nefes kontrolü, ağız ve dudak pozisyonu ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Diyafram kullanımı, nefes süresi ve üfleme yönünün kavratılması için aşamalı nefes egzersizleri yaptırılabilir ve her öğrencinin nefes kontrolü gözlemlenerek yönlendirilebilir.

Öğrencilere spor yaparken aldıkları nefesin göğüs nefesi olduğu, uyurken aldıkları nefesin diyafram nefesi olduğu bilgisi verilip ney çalarken alacağı nefes türleriyle ilgili bağ kurması sağlanabilir.

NEY.3.1.1

Nefesin nasıl alınması konusunda bilgiler verilip öğrencilerin doğru nefes tekniklerini incelemeleri sağlanır. Öğrenciler rahat bir sandalyeye oturtulup doğru nefes pozisyonunda ayaklar ve sırtın şeklinin nasıl olması gerektiği öğrencilere gösterildikten sonra öğrencilerin nefes kontrolünü uygulamaları sağlanır (E3.7). Öğrencileri küçük gruplara ayırarak doğru nefes egzersizlerini, birbirlerine destek olarak uygulamaları ve ifade etmeleri sağlanır (D4.2, SDB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak bireysel veya grup çalışması yoluyla, nefes kontrolünü arttırmaları amaçlanıp, 4 saniye boyunca nefes almaları, 4 saniye boyunca aldıkları nefesi tutmaları ve 4 saniye boyunca nefes vermeleri istenebilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Performans görevi kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

NEY.3.1.2

 Göğüs nefesinin nasıl alınması konusunda bilgiler verilip öğrencilerin doğru göğüs nefes tekniklerini incelemeleri sağlanır. Öğrenciler rahat bir sandalyeye oturtulup doğru göğüs nefesi pozisyonunda ayaklar, sırt ve göğüs şeklinin nasıl olması gerektiği öğrencilere gösterildikten sonra öğrencilerin doğru göğüs nefesini uygulamaları ve açıklamaları sağlanır (E3.7). Öğrencileri küçük gruplara ayırarak doğru göğüs nefesi egzersizlerini birbirlerine destek olarak uygulamaları ve ifade etmeleri istenir (SDB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak bireysel veya grup çalışması yoluyla, nefes kontrolünü arttırmaları amaçlanıp, 4 saniye boyunca nefes almaları, 4 saniye boyunca aldıkları nefesi tutmaları ve 4 saniye boyunca nefes vermeleri istenebilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Performans görevi kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

NEY.3.1.3

 Diyafram nefesinin nasıl alınması konusunda bilgiler verilip öğrencilerin doğru diyafram nefes tekniklerini incelemeleri sağlanır. Öğrenciler rahat bir sandalyeye oturtulup doğru diyagram nefesi pozisyonunda ayaklar, sırt ve karın şeklinin nasıl olması gerektiği öğrencilere gösterildikten sonra öğrencilerin doğru diyagram nefesini uygulamaları ve açıklamaları sağlanır (OB1, E1.5). Öğrencileri küçük gruplara ayırarak doğru diyafram nefesi egzersizlerini birbirlerine destek olarak uygulamaları ve ifade etmeleri istenir (SDB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak bireysel veya grup çalışması yoluyla, nefes kontrolünü arttırmaları amaçlanıp, 4 saniye boyunca nefes almaları, 4 saniye boyunca aldıkları nefesi tutmaları ve 4 saniye boyunca nefes vermeleri istenebilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Performans görevi kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak ileri düzey nefes teknikleri ile ilgili videolar izlettirilebilir.

Öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak ve bunlara ilişkin, nefes ilgili video, infografikler, çizimler hazırlanabilir. Sınıf içerisinde çeşitli nefes egzersizleri yaptırılarak deneyim kazandırılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D3. Çalışkanlık, D12. Sabır

OB1.Bilgi Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan nefes teknikleri ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin ney'den ses elde edebilme ile ilgili Ney çalarken doğru dudak pozisyonunun, uzun süreli çalma sırasında vücuduna etkisini anlatması istenebilir. Ney çalarken doğru dudak pozisyonunu nefes alıp verme açısından değerlendirmesi istenebilir

Neyden ses elde edebilmek için u veya ü harfini söyleterek dudakların alması gereken şekille bağ kurulması sağlanabilir. Neyi üflemeden önce, sesli veya sessiz ıslık çaldırtılarak, ıslık ile doğru nefes arasında köprü kurulması sağlanabilir.

NEY.3.2.1

Dudakların hangi pozisyonda olması gerektiği ile ilgili bilgiler verilip, ney üzerinde doğru dudak pozisyonu gösterilerek öğrencilerin pozisyonu incelemeleri sağlanır (OB7). Ardından dudak pozisyonu, fiziksel özelliklere göre değişiklik gösterebileceğinden dolayı, fiziksel özelliklerine göre uygular. Daha sonra doğru dudak pozisyonu ile neye 30-45 derece açıyla üflendiğinde doğru sesin elde edilebileceği uygulamalı olarak gösterilip öğrencilerin ifade etmesi ve sunması sağlanır (E3.7). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerden neyden elde ettikleri sesi akort aleti ile doğru frekansta üfleyip sunmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

NEY.3.2.2

Öğretmen tarafından neyden elde edilebilecek sesler uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Doğru tutuş, duruş ve dudak pozisyonu sergilenip neyden ilk ses elde ediş uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru tutuş, duruş ve dudak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri ve doğru pozisyonu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru pozisyonlar sağlandıktan sonra öğrencilerin küçük gruplara ayrılarak birlikte pratik yapmaları, neyden ilk denemelerde ses çıkarmanın zor olabileceğini bilerek sabırlı olmaları, neye özgü teknikleri doğru ifade etmeleri, ardından neyi kullanmaları sağlanır (D3.4, D12.3). Neyden doğru ses elde edebilmenin belirgin şekilde algılanması için öğretmen tarafından doğru ses elde edebilmenin aşamaları gösterilir. Öğrencilerin, öğretmeni gözlemledikten sonra doğru sesi kaydedip yapısına uygun şekilde ifade etmeleri sağlanır (D12.3, KB2.2, OB1). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin neyden elde ettikleri sesi akort aleti ile doğru frekansta üfleyip sunmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Okulun bulunduğu şehirde yaşayan usta icracılar davet edilerek veya uzaktan bağlantı ile atölye çalışmaları yapılabilir. Öğrenciler ses çıkarma tekniğini gözlemleyebilir ve sorular sorabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğrencilerin dudaklarını güçlendirmek amacıyla egzersizler verilebilir. Bu ses çıkarma becerilerini destekleyebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin neyden doğru ve temiz ses elde edebildiği kabul edilmektedir. Doğru tutuş ve duruş tekniklerini sağladığı kabul edilir.

Dudak pozisyonu, nefes yönü ve baş hareketi gibi incelikler öğretilerek bireysel çalışmalar desteklenebilir. Öğrencilerin neyde ikinci kademede yer alan ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik hazırlık soruları sorulabilir.

Öğrencilerin, bir önceki temada yer alan “neyden ilk ses elde etme“ öğrenme çıktısında kullandıkları parmak pozisyonuyla ilişki kurmaları istenerek, çalacakları notalardaki parmak pozisyonlarıyla bağ kurmaları sağlanabilir.

NEY.3.3.1 

Öğretmen tarafından neyde açık neva, çargâh, buselik’ notalarının sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde ‘açık neva, çargâh, buselik’ notalarının parmak ve doğru tutuş pozisyonu öğrencilere uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde ikinci kademede yer alan ‘açık neva, çargâh, buselik’ notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ve kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan açık neva, çargâh, buselik, notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin açık neva, çargâh, buselik, notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi; kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

NEY.3.3.2

Öğretmen tarafından neyde dügâh ve rast notalarının sesleri uygulamalı olarak öğrencilere gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Ney’de dügâh ve rast notalarının parmak pozisyonları ile doğru duruş pozisyonu, öğrencilere uygulamalı olarak gösterilerek pozisyonlara odaklanmaları ve bunları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde ikinci kademede yer alan dügâh ve rast notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ve kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan dügâh ve rast notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin açık neva, çargâh, buselik, dügâh ve rast notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi; kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan neyde ikinci kademe ses alanında yer alan ana sesleri (açık neva, çargâh, buselik, dügâh, rast) seslendirebilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Hüseyni, hicaz, açık neva, çargâh, buselik, dügâh ve rast makamlarını seslendirmeleri istenerek bireysel çalışmalar desteklenebilir. Öğrencilerin neyde öğrendikleri sesler ile ilgili önceden hazırlanmış melodiler çalmaları istenebilir.

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan açık neva, çargâh, buselik, dügâh ve rast notalarını çalabilme öğrenme çıktısında kullandığı parmak pozisyonuyla ilişki kurması istenerek çalacağı notalardaki parmak pozisyonuyla bağ kurması sağlanabilir.

NEY.4.1.1

Öğretmen tarafından neyde hüseyni ve acem sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde ‘hüseyni ve acem’ notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak öğrencilere gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde üçüncü kademede yer alan ‘hüseyni ve acem’ notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Üçüncü kademede yer alan hüseyni ve acem notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin hüseyni ve acem notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi; kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

NEY.4.1.2

Öğretmen tarafından neyde açık gerdaniye ve açık muhayyer sesleri uygulamalı olarak öğrencilere gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde açık gerdaniye ve açık muhayyer notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları alındıktan sonra öğrencilerin neyde üçüncü kademede yer alan ‘açık gerdaniye ve açık muhayyer’ notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Üçüncü kademede yer alan açık gerdaniye ve açık muhayyer notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin hüseyni, acem, açık gerdaniye ve açık muhayyer notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi; kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan ikinci ve üçüncü kademe ses alanındaki ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin önceki temalarda öğrendiği seslerden oluşan basit melodiler çalmaları istenerek bireysel çalışmalar desteklenebilir. Öğrencilerin neyde ikinci ve üçüncü kademede yer alan ana seslerden oluşan etütler ve eserler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik hazırlık soruları sorulabilir.

Öğrencilerin bir önceki temalarda yer alan ikinci ve üçüncü kademede ses alanında ana seslerin parmak pozisyonları ve nefes şiddetlerini hatırlayıp çalacağı etütlerle ilişki kurması sağlanabilir.

NEY.4.2.1

Öğretmen tarafından neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanındaki ana seslerden oluşan etütler uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden etütleri çözümlemeleri beklenir. Seslendireceği etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu göstermeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde ikinci ve üçüncü kademede ana seslerden oluşan etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. İkinci ve üçüncü kademede yer alan ana seslerin belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Çalışmalar gözlem formu, kontrol listesi veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanında kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanında yer alan ana seslerden (rast, dügâh, buselik, çargâh, açık neva, hüseyni, acem, açık gerdaniye ve açık muhayyer) oluşan etütleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Dudak pozisyonu, nefes yönü ve baş hareketi gibi incelikler gösterilerek bireysel çalışmalar desteklenebilir. Öğrencilerin neyde ikinci ve üçüncü kademede yer alan ana seslerden oluşan etütler ve eserler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik hazırlık soruları sorulabilir.

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan ikinci ve üçüncü kademede ses alanında ana seslerin parmak pozisyonları ve nefes şiddetlerini hatırlayıp çalacağı eserlerle ilişki kurması sağlanabilir.

NEY.4.3.1

Öğretmen tarafından neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanındaki ana seslerden oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Seslendireceği Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde ikinci ve üçüncü kademede ana seslerden oluşan eserleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. İkinci ve üçüncü kademede yer alan ana seslerin belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrenciler gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanında kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanındaki ana seslerden (rast, dügâh, buselik, çargâh, açık neva, hüseyni, acem, açık gerdaniye ve açık muhayyer) oluşan Türk müziği eserlerini çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerden dudak pozisyonu nefes yönü ve baş hareketi gibi çalım pozisyonları hakkında düşüncelerini paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerin ön öğrenmelerine göre bu kavramları ne düzeyde tanıdıkları belirlenebilir.

Öğrencilerin bir önceki temalarda yer alan ikinci ve üçüncü kademede ses alanında ana seslerin parmak pozisyonları ve nefes şiddetlerini hatırlayıp çalacağı etütlerle ilişki kurması sağlanabilir.

NEY.4.4.1

Öğretmen tarafından neyde kürdi ve nim hicaz sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde kürdi ve nim hicaz notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, SAB9, E3.2). Ardından öğrencilerden ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir. (D10.1, SDB1.2, SAB9). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde ikinci kademede yer alan kürdi ve nim hicaz notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan kürdi ve nim hicaz notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2, SAB9). Çalışmalar, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

NEY.4.4.2

Öğretmen tarafından neyde segâh sesi uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde segâh notasının parmak ve doğru duruş pozisyonu öğrencilere uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin bu pozisyonlara odaklanmaları ve pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, SAB9, E3.2.). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2, SAB9). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde ikinci kademede yer alan segâh notasını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan segâh notasının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak neyde ikinci kademe ses alanındaki ara seslerin geçtiği Türk eserlerini araştırmaları istenip, ulaştıkları bilgileri sunmaları sağlanabilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin seslendirdikleri notalar ve etütlerin yanı sıra neyde öğrendikleri ikinci ve üçüncü kademede yer alan ana ve ara seslerden oluşan basit usullü Türk müziği eserlerine yer verilebilir. Çaldığı seslerden, kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temalarda neyde ikinci kademede ses alanında yer alan ara sesleri (kürdi, nim hicaz ve segâh) seslendirebilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Beden perküsyonu ve tef gibi araçlarla usuller modellenebilir. Ardından ritim sayma ve eşlik etme çalışmalarıyla öğrencilerin kavrayışı pekiştirilebilir. Öğrencilerin neyde usullerle Türk müziği eseri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik hazırlık soruları sorulabilir.

Öğrencilere aileleriyle katıldığı düğün, halk oyunları gösterileri vb. etkinliklerde dinledikleri Türk müziği eserlerine örnek vermeleri istenebilir. Verdikleri örneklerden nim sofyan, semai ve sofyan usulü içinde barındıran eserler dijital ortamda dinletilerek eserlerin ritimlerine eşlik edip, öğreneceği usullerle bağ kurmaları sağlanabilir.

NEY.5.1.1

 Öğretmen tarafından nim sofyan usulünden oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Nim sofyan usulünün genel özellikleri anlatılarak, bir ritim aleti ile usulün vuruluşu gösterilip öğrencilerin usulün vuruluşuna odaklanıp ritmin genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, SAB10, E3.2). Daha sonra öğretmen, neyde öğrenilen ses kademelerindeki ana ve ara seslerden oluşan Türk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, Türk müziği eserinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği nim sofyan usulündeki Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2, SAB10). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde nim sofyan usulünde eserleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Nim sofyan usulünün belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar analitik dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

NEY.5.1.2

Öğretmen tarafından semai usulünden oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Semai usulünün genel özellikleri anlatılarak, bir ritim aleti ile usulün vuruluşu gösterilip öğrencilerin odaklanıp ritmin genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2, SAB10). Daha sonra öğretmen, neyde öğrenilen ses kademelerindeki ana ve ara seslerden oluşan Türk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, Türk müziği eserinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği semai usulündeki Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2, SAB10). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin semai usulünde eserleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Semai usulünün belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar analitik dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

NEY.5.1.3

 Öğretmen tarafından sofyan usulünden oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Sofyan usulünün genel özellikleri öğrencilere anlatılır. Bir ritim aletiyle usulün vuruluşu gösterilir. Öğrencilerin, bu ritme odaklanmaları ve genel özellikleri kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, neyde öğrenilen ses kademelerindeki ana ve ara seslerden oluşan Türk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, Türk müziği eserinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği sofyan usulündeki Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde sofyan usulündeki eserleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Semai usulünün belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak nim sofyan, semai ve sofyan usullerinde çaldığı Türk müziği eserlerini metronom aleti yardımı ile hızlandırmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup, eseri ney ile seslendirirken diğer grup, eserin usulünü çeşitli ritim aletleri ile çalabilir. Bu etkinlik, süreci eğlenceli hâle getirirken öğrencilerin sosyal iletişimi geliştirebilir.

Bu süreçte eserler, metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan Türk müziğinde yer alan usullerden nim sofyan, semai ve sofyan usullerinde ney ile Türk müziği eserleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Makamları seyir özelliklerini içeren örnek eserler dinletilebilir. Ardından kulaktan ezgi tekrarları ile öğrencilerin makamları içselleştirmeleri sağlanabilir. Öğrencilerin çargâh ve kürdi makamında etüt ve eserleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik makamların müzikte neyi ifade ettiğini ve daha önce çalıştıkları makamlardan örnek eserler çalmaları istenebilir.

Öğrencilerin önceki temalarda öğrendiği notalar ile öğreneceği makam dizilerindeki notalarla ilişki kurması sağlanabilir.

NEY.5.2.1

Çargâh makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, çargâh makamında Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip Türk müziği eserinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği çargâh makamındaki Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin ney ile çargâh makamından oluşan eserleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Çargâh makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrenciler gözlemledikten sonra eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak çargâh makamında kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup, eseri ney ile seslendirirken diğer grup, eserin solfejini yapabilir. Bu etkinlik, süreci eğlenceli hâle getirirken öğrencilerin sosyal iletişimini geliştirebilir. Türk müziği teori uygulama dersinde çargâh makamında öğrendikleri eserleri ney ile seslendirmeleri istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan Türk müziğindeki çargâh makamında ney ile etüt ve Türk müziği eserleri çalabilmeleriyle ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin daha önce öğrendikleri çargâh makamında etüt ve eserleri çalmaları istenebilir.

Öğrencilerin önceki temalarda öğrendiği notalar ile öğreneceği makam dizilerindeki notalarla ilişki kurması sağlanabilir.

NEY.5.3.1

Kürdi makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, kürdi makamında Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB9). Seslendireceği kürdi makamındaki Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin ney ile kürdi makamından oluşan etütleri ve eserleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Kürdi makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak çargâh ve kürdi makamında kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup eseri ney ile seslendirirken diğer grup eserin solfejini yapabilir. Bu etkinlik, süreci eğlenceli hâle getirirken öğrencilerin sosyal iletişimi geliştirebilir. Türk müziği teori uygulama dersinde kürdi makamında öğrendikleri eserleri ney ile seslendirmeleri istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan Türk müziğindeki kürdi makamında ney ile etüt ve Türk müziği eserleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerini tespit edebilmek amacıyla önceki temalarda yer alan dudak pozisyonu, nefes yönü, baş hareketleri, çargâh ve kürdi makamları gibi unsurların öğrenilme durumuna ilişkin hazırlık soruları, materyaller ve çeşitli etkinliklerden yararlanılabilir.

Öğrencilerin ikinci kademe ses alanında öğrendiği açık neva, çargâh, buselik ve rast notalarının parmak pozisyonları ile birinci kademede yer alan yegâh, kaba çargâh, kaba buselik, kaba dügâh ve kaba rast sesleri ile bağ kurması sağlanabilir.

NEY.5.4.1

 Öğretmen tarafından neyde yegâh, kaba çargâh ve kaba buselik sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinletildikten sonra öğrencilerden bu sesleri çözümlemeleri beklenir. Ardından bu notalara ait parmak ve doğru duruş pozisyonları yine uygulamalı olarak gösterilerek, öğrencilerin pozisyonlara odaklanmaları ve bunları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde birinci kademede yer alan ‘yegâh, kaba çargâh, kaba buselik’ notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Birinci kademede yer alan yegâh, kaba çargâh, kaba buselik notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar gözlem formu, kontrol listesi veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

NEY.5.4.2

 Öğretmen tarafından neyde kaba dügâh ve kaba rast sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde kaba dügâh ve kaba rast notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde birinci kademede yer alan ‘kaba dügâh ve kaba rast’ notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Birinci kademede yer alan la ve sol notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak neyde birinci kademe ses alanında yer alan yegâh, kaba çargâh, kaba buselik, kaba dügâh ve kaba rast seslerinin geçtiği Türk müziği eserlerini araştırıp çalmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Etütlerin yanı sıra neyde birinci kademede öğrendiği notalardan oluşan basit usullü Türk müziği eserlerine yer verilebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan neyde birinci, ikinci ve üçüncü kademelerde yer alan ana ve ara sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Daha önce neyde birinci, ikinci ve üçüncü kademe ses alanında notaları öğrendiniz; sizce birinci kademe ses alanında ara sesler hangileri olabilir? sorusu ile öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyi belirlenebilir.

Öğrencilerin ikinci kademe ses alanında öğrendiği kürdi, nim hicaz ve segâh notalarının parmak pozisyonları ile birinci kademede yer alan kaba kürdi, kaba nim hicaz ve kaba segâh notaları ile bağ kurması sağlanabilir.

NEY.6.1.1

Öğretmen tarafından neyde kaba kürdi ve kaba nim hicaz sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinletildikten sonra öğrencilerden bu sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde kaba kürdi ve kaba nim hicaz notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak öğrencilere gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde birinci kademede yer alan kaba kürdi ve kaba nim hicaz notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Birinci kademede yer alan kaba kürdi ve kaba nim hicaz notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından seslendirilir. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar analitik dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

NEY.6.1.2

Öğretmen tarafından neyde kaba segâh sesi uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesi çözümlemeleri beklenir. Neyde kaba segâh notasının parmak ve doğru duruş pozisyonu öğrencilere uygulamalı olarak gösterilir. Öğrencilerin bu pozisyona odaklanmaları ve kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2.). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde birinci kademede yer alan kaba segâh notasını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Birinci kademede yer alan kaba segâh notasının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak neyde birinci kademe ses alanında yer alan seslerinin geçtiği kaba kürdi, kaba nim hicaz ve kaba segâh Türk müziği eserlerini araştırıp çalmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Etütlerin yanı sıra neyde birinci kademede öğrendiği notalardan oluşan basit usullü Türk müziği eserlerine yer verilebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan neyde birinci ikinci ve üçüncü kademelerde yer alan ana ve ara sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde daha önce öğrendikleri makam dizilerindeki sesleri çalarak eviç ve nim şehnaz notalarının hangileri olabileceği ile ilgili tahminleri sorulabilir.

Öğrencilerin önceki temalarda öğrendiği notaların parmak pozisyonları ve nefes şiddetleri ile üçüncü kademede yer alan ara seslerin parmak pozisyonları ve nefes şiddetleri ile bağ kurması sağlanabilir.

NEY.6.2.1 

Öğretmen tarafından neyde eviç ve nim şehnaz sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde eviç ve nim şehnaz notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak öğrencilere gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde üçüncü kademede yer alan eviç ve nim şehnaz notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Üçüncü kademede yer alan eviç ve nim şehnaz notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Süreç sonunda performans görevi olarak neyde üçüncü kademe ses alanında yer alan eviç ve nim şehnaz seslerinin geçtiği Türk müziği eserlerini araştırıp çalmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Etütlerin yanı sıra neyde üçüncü kademede öğrendiği notalardan oluşan basit usullü Türk müziği eserlerine yer verilebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütleri metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabil

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan neyde birinci ikinci ve üçüncü kademelerde yer alan ana ve ara sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespiti amacıyla; buselik, çargâh ve neva notalarını icra etmeleri istenebilir. Ardından bu notaların oktavdaki çalımının nasıl gerçekleştirileceğine yönelik çalışmalar yapmaları beklenebilir.

Öğrencilerin birinci ve ikinci kademe ses alanında öğrendiği buselik, çargâh ve açık neva notalarının parmak pozisyonları ile dördüncü kademede yer alan tiz buselik, tiz çargâh ve tiz neva notalarının parmak pozisyonları ile bağ kurması sağlanabilir.

NEY.6.3.1

 Öğretmen tarafından neyde tiz buselik, tiz çargâh ve tiz neva sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde tiz buselik, tiz çargâh ve tiz neva notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak öğrencilere gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde dördüncü kademede yer alan tiz buselik, tiz çargâh ve tiz neva notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Dördüncü kademede yer alan tiz buselik, tiz çargâh ve tiz neva notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar, gözlem formu ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Süreç sonunda performans görevi olarak neyde dördüncü kademe ses alanında yer alan tiz buselik, tiz çargâh ve tiz neva seslerinin yer aldığı etütler oluşturup çalmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Neyde dördüncü kademede öğrendiği notalardan oluşan etütler, metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütleri metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temalarda yer alan çargâh ve kürdi makamlarında Türk müziği eserlerini çalabilme ve Türk müziğinde yer alan usullerden nim sofyan, semai ve sofyan usullerinde ney ile Türk müziği eserlerini çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin neyde makam uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik daha önce neyde öğrendikleri makamlardan örnek eserler icra etmeleri istenebilir. Ney ile bir makamı çalarken karşılaştıkları zorlukları ve bunlara buldukları çözümleri anlatmaları istenebilir. İki farklı makamı ayırt edebilme ile ilgili işitme çalışmaları yapılabilir.

Önceki temalarda öğrendiği makamlarla yeni öğreneceği makamlar arasında benzerlikleri ifade etmeleri sağlanabilir. Daha önce öğrendiği makamlarla ortak olan aralıklar melodik yapılarını karşılaştırmaları istenerek bağ kurmaları sağlanabilir.

NEY.6.4.1

 Öğretmen tarafından uşşak makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Uşşak makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2.). Daha sonra öğretmen, uşşak makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB9). Seslendireceği uşşak makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Uşşak makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar, gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak uşşak, hüseyni ve hicaz makamlarında kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup, eseri ney ile seslendirirken diğer grup, eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde uşşak makamında öğrendikleri eserleri ney ile çalmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamın barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan Türk müziğindeki uşşak makamında ney ile etüt ve Türk müziği eserlerini çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Nüans teriminin müzikte ne anlama geldiği ile ilgili ön öğrenmeleri var ifade etmeleri istenebilir. Hava kontrolünün Ney'de tonun kalitesini nasıl etkilediği konusunda tecrübelerini icra etmesi istenebilir. Vibrato tekniği veya teknikleri hakkında bildiği uygulamalar varsa bunları icra etmesi istenebilir.

Öğrencilere neyde nüans ile ilgili aşağıdaki soru sorulabilir.

• Gündelik yaşamda, bir insanın ses tonunun veya konuşma tarzının duygu yansıttığını fark ettiğiniz anlar var mı? Bu soruyla öğrenciler neydeki nüansları, bir kişinin sesindeki değişimlerle veya ses tonunun sakin ya da sinirli olmasıyla kıyaslayarak bağ kurmaları sağlanabilir.

NEY.7.1.1

Neyde kullanılan dil tekniklerinin genel özellikleri anlatılarak, etütler, öğretmen tarafından non legato (bağsız) olarak uygun bona ve solfej teknikleri kullanılarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemelerinin ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Non legato (bağsız) olarak çalacağı etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Non legato tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3). Çalışmalar gözlem formu ile değerlendirilebilir.

NEY.7.1.2

 Neyde kullanılan dil tekniklerinin genel özellikleri anlatılarak, etütler, öğretmen tarafından legato (bağlı) olarak uygun bona ve solfej teknikleri kullanılarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Legato (bağlı) olarak çalacağı etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Legato (bağlı) tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemleyip kaydettikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3, OB1). Çalışmalar analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

NEY.7.1.3

Neyde kullanılan dil tekniklerinin genel özellikleri anlatılarak, etütler öğretmen tarafından kısa-kesik (staccato) olarak uygun bona ve solfej teknikleri kullanılarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Kısa-kesik (staccato) olarak çalacağı etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Kısa-kesik (staccato) tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3). Çalışmalar kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak seçtikleri bir Türk müziği eserini öğrendiği nüans ve vibrato tekniklerini uygulayarak çalmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Neyde öğrendiği nüans ve vibrato tekniklerinden oluşan etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir. Etütlerin yanı sıra Türk müziği eserlerini nüanslarla ve vibrato tekniği ile çalması sağlanabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan neyde kullanılan dil teknikleri ile ilgili etütleri bağsız (non legato), bağlı (legato) kısa-kesik (staccato) şeklinde çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Nefes dalgalandırma ve baş hareketi koordinasyonu yavaş tempoda gösterilerek öğrencilerin bu hareketleri kontrollü bir şekilde tekrar etmeleri sağlanabilir. Öğrencilerin neyde vibrato tekniği ile ilgili ön öğrenmeleri dikkate alınarak örnek eserler üzerinde bu tekniği göstermesi istenebilir.

Öğrencilere neyde nüans ile ilgili aşağıdaki soru sorulabilir.

 • Gündelik yaşamda, bir insanın ses tonunun veya konuşma tarzının duygu yansıttığını fark ettiğiniz anlar var mı? Bu soruyla öğrencilerin neydeki nüansları, bir kişinin sesindeki değişimlerle veya ses tonunun sakin ya da sinirli olmasıyla kıyaslayarak bağ kurmaları sağlanabilir.

NEY.7.2.1

Neyde kullanılan vibrato tekniklerinden el-kol ile vibrato tekniğinin genel özellikleri anlatılıp uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğretmen etütleri, uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle tekniği yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). El-kol ile vibrato tekniğini kullanılarak çalacağı etütlerde, parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir. Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır (SDB1.2). El-kol ile vibrato tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3). Çalışmalar analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

 NEY.7.2.2

Neyde kullanılan vibrato tekniklerinden parmak ile vibrato tekniğinin genel özellikleri anlatılıp uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğretmen etütleri, uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Parmak ile vibrato tekniği kullanılarak çalacağı etütlerde, parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır (SDB1.2). Parmak ile vibrato tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3). Çalışmalar gözlem formu ile değerlendirilebilir.

NEY.7.2.3

Neyde kullanılan vibrato tekniklerinden nefes ile vibrato tekniğinin genel özellikleri anlatılıp uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğretmen etütleri, uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Nefes ile vibrato tekniğini kullanarak çalacağı etütlerde, parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir. Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır (SDB1.2). Nefes ile vibrato tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerden gözlemlerinin ardından etütleri doğru teknikle ve ezgisel yapıya uygun biçimde çalmaları beklenir. Çalışmaları sırasında sabırlı olmaları gerektiği ayrıca vurgulanır (KB2.2, D12.3). Çalışmalar gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak seçtikleri bir Türk müziği eserini öğrendiği nüans ve vibrato tekniklerini uygulayarak çalmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Neyde öğrendiği nüans ve vibrato tekniklerinden oluşan etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir. Etütlerin yanı sıra Türk müziği eserlerini nüanslarla ve vibrato tekniği ile çalması sağlanabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan çargâh, kürdi ve uşşak makamlarında etütlerin, Türk müziği eserlerini çalabilme ve Türk müziğinde yer alan usullerden nim sofyan, semai ve sofyan usullerinde ney ile Türk müziği eserlerini çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin neyde makam uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik daha önce neyde öğrendikleri makamlar ile ilgili örnek eserler icra etmeleri istenebilir.

Önceki temalarda öğrendiği makamlarla yeni öğreneceği makamlar arasında benzerlikleri ifade etmeleri sağlanabilir. Daha önce öğrendiği makamlarla ortak olan aralıkların melodik yapılarını karşılaştırmaları istenerek bağ kurmaları sağlanabilir.

NEY.7.3.1

Öğretmen tarafından hüseyni makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Hüseyni makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, hüseyni makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği hüseyni makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Hüseyni makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak seslendirilir. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak seslendirmeleri istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, OB1). Çalışmalar analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

NEY.7.3.2

Öğretmen tarafından hicaz makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Hicaz makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, hicaz makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği hüseyni makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Hicaz makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak uşşak, hüseyni ve hicaz makamlarında kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup, eseri ney ile seslendirirken diğer grup, eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde hüseyni ve hicaz makamlarında öğrendikleri eserleri ney ile çalmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan Türk müziğindeki hüseyni ve hicaz makamlarında ney ile etüt ve Türk müziği eserlerini çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilmektedir.

Daha önce neyde öğrendikleri birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü kademe ses alanında notaları seslendirmeleri ve ardından ikinci ve üçüncü kademe ses alanında öğreneceğiniz ara sesler hangileri olabileceği konusunda tahminlerini ifade etmeleri sağlanabilir.

Öğrencilerin birinci ve ikinci kademe ses alanında öğrendiği notaların parmak pozisyonları ve nefes şiddetleri ile öğreneceği notaların parmak pozisyonları ve nefes şiddetleri arasında bağ kurması sağlanabilir.

NEY.7.4.1

Öğretmen, neyde nim hisar, eviç ve nim şehnaz seslerini uygulamalı olarak gösterir ve öğrencilere dinletir. Ardından öğrencilerden bu sesleri çözümlemeleri beklenir. Bu notalara ait parmak ve doğru duruş pozisyonları da uygulamalı şekilde aktarılır, böylece öğrencilerin pozisyonlara odaklanmaları ve kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin nim hisar, eviç ve nim şehnaz notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Doğru duruş ve tutuş pozisyonu sağlandıktan sonra ikinci ve üçüncü kademede nim hisar, eviç ve nim şehnaz yer alan notaların belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemlerinden sonra etütleri doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Süreç sonunda performans görevi olarak neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanında yer alan nim hisar, eviç ve nim şehnaz seslerinin geçtiği Türk müziği eserlerini araştırıp çalmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Neyde ikinci ve üçüncü kademe ses alanında yer alan nim hisar, eviç ve nim şehnaz notalarından oluşan etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan Türk müziğinde yer alan makamlarda ney ile Türk müziği eserlerini seslendirebilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin neyde makam uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik daha önce neyde öğrendikleri makamlar ile ilgili ses dizilerinin içerikleri konusunda sunum yapmaları istenebilir. Daha sonra rast, nihavent ve nikriz makamlarının dizilerini incelemeleri ve daha önce öğrendikleri makam dizileri ile bir benzerlikleri olup olmadığını ifade etmeleri istenebilir.

Önceki temalarda öğrendiği makamlarla yeni öğreneceği makamlar arasındaki benzerlikleri ifade etmeleri istenebilir. Daha önce öğrendiği makamlarla ortak olan aralıklar veya türkülerin melodik yapılarını karşılaştırmaları istenerek ilişki kurmaları sağlanabilir.

NEY.8.1.1

Öğretmen tarafından rast makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Rast makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, rast makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği rast makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Rast makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin, gözlemledikten sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar, gözlem formu ile değerlendirilebilir.

NEY.8.1.2

Öğretmen tarafından nihavent makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Nihavent makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, nihavent makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği nihavent makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Nihavent makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

NEY.8.1.3

Öğretmen tarafından nikriz makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Nikriz makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, nikriz makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği nikriz makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Nikriz makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin, gözlemledikten sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak tema içeriğinde öğrendiği makamlardan iki tanesini seçip kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler, küçük gruplara ayrılarak bir grup, eseri ney ile seslendirirken diğer grup, eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde rast, nihavent, nikriz, buselik makamlarında öğrendikleri eserleri ney ile çalmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan Türk müziğindeki makamlarda ney ile Türk müziği eserleri seslendirebilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin neyde makam uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik öğrendiği makamlardan örnek eserler icra etmeleri istenebilir. Buselik ve Karcığar makamlarının dizilerini incelemeleri sağlanarak daha önce bu makamlardan eserler dinleyip dinlemedikleri sorulabilir. Eğer dinledikleri eserlerden icra edebildikleri varsa bu eserleri icra etmeleri istenebilir.

Önceki temalarda öğrendiği makamlarla yeni öğreneceği makamlar arasında benzerlikleri ifade etmeleri istenebilir. Daha önce öğrendiği makamlarla ortak olan aralıklar veya türkülerin melodik yapılarını karşılaştırmaları istenerek ilişki kurmaları sağlanabilir.

NEY.8.2.1

Öğretmen tarafından buselik makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Buselik makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, buselik makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği buselik makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Buselik makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin, gözlemlerinden sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak tema içeriğinde öğrendiği makamlardan iki tanesini seçip kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

NEY.8.2.2

Öğretmen tarafından karcığar makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Karcığar makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, karcığar makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği karcığar makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Karcığar makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemlerinden sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup, eseri ney ile seslendirirken diğer grup, eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde buselik, karcığar ve segâh makamlarında öğrendikleri eserleri ney ile çalmaları istenebilir

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temadaki Türk müziğinde yer alan makamlarda ney ile Türk müziği eserleri seslendirebilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerden daha önce öğrendikleri makamlar ve makamların ney üzerinde uygulanması ile ilgili hazırlık soruları sorulabilir. Öğrencilerin işitme özelliklerine göre bu kavramları ne düzeyde tanıdığı belirlenebilir. Öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçlarını tespit etmek için çalışma kâğıtları kullanılabilir.

Önceki temalarda öğrendiği makamlarla yeni öğreneceği makamlar arasında benzerlikleri ifade etmeleri istenebilir. Daha önce öğrendiği makamlarla ortak olan aralıklar veya türkülerin melodik yapılarını karşılaştırmaları istenerek ilişki kurmaları sağlanabilir.

NEY.8.3.1

Öğretmen tarafından segâh makamından oluşan Türk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Segâh makamının genel özellikleri anlatılarak, makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, segâh makamından oluşan etüt ve Türk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip etüt ve Türk müziği eserlerinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği segâh makamındaki etüt ve Türk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Segâh makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemlerinden sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak tema içeriğinde öğrendiği makamlardan iki tanesini seçip kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler, küçük gruplara ayrılarak bir grup eseri ney ile seslendirirken diğer grup, eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde segâh makamında öğrendikleri eserleri ney ile çalmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB2.1. İletişim

D4. Dostluk

OB2. Dijital Okuryazarlık

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan neyde makam uygulamaları ve nüans uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Öğrencilerin taksim yapabilmeleri için daha önce çalıştıkları makamların karar sesinden başlayıp biten kısa ezgiler üretmeleri sağlanabilir. Öğrencilerin neyde öğrendiği makamlarda açış ve taksim uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik öğrendikleri makam dizilerinin seyirlerini neyde icra etmeleri istenebilir.

Öğrencilerin günlük yaşantılarında yaşadıkları olaylar karşısında verdiği doğaçlama tepkilerden bahsetmeleri istenebilir. Örnek olarak sevinçli bir haber karşısında gülebildikleri veya hüzünlü bir olay karşısında ağlayabildikleri anları hatırlamaları sağlanabilir. Yaşantılarında verdiği doğaçlama tepkileri çalgılarına yansıtıp açış ve taksim yapabilmek için duygularını doğaçlama bir şekilde çalgılarına aktarmaları gerektiği konusuyla ilişki kurmaları sağlanabilir.

NEY.8.4.1

Açış ve taksim kavramlarının genel özellikleri anlatılarak, öğrencilerin dijital ortamda usta icracılar tarafından yapılan açış ve taksim çalışmalarını araştırıp, gözlemleyerek odaklanmaları değerlendirmeleri sağlanır (OB2, KB2.2, E3.2). Ardından açış ve taksimin temel amaçlarından, nefes ve ton kontrolü, parmak ve teknik beceri, duygusal aktarım gibi unsurları belirlemeleri istenir. Daha sonra açış ve taksim yapmak üzere öğrendiği makamlardan birini seçmeleri sağlanır. Öğrencileri küçük gruplara ayırarak seçtikleri makamlarda açış ve taksim çalışmalarını birbirleriyle etkileşim içinde yapmaları ve ardından sunmaları sağlanır (SDB2.1, E3.3, D4.2). Çalışmalar akran değerlendirme formu, gözlem formu, analitik dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Süreç sonunda performans görevi olarak seçeceği makamlarda açış yaptıktan sonra yaptığı açış veya taksimin ardından bir Türk müziği eseri belirleyip çalmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrencilere kısa film veya kısa hikâyeler izlettirilerek, izledikleri duruma yönelik bir makam seçip seçtikleri makamda açış ve taksim yapmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Usta icracılar tarafından yapılan açış ve taksimler sık sık tekrarlanarak dinlettirilebilir. Açış ve taksime hazırlık için, öğrendiği makamların dizilerini usulsüz (serbest) olarak çalmaları istenebilir.