Müzik Okulları-Bireysel Çalgı Eğitimi -Kaval Modülü

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB2.1. Sosyal Yaşam Becerileri

D3. Çalışkanlık, D11. Özgürlük, D10. Mütevazilik, D16. Sorumluluk

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin bir önceki temalarda yer alan müzik dinleyebilme ve kavalı tanıma ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kaval çeşitleri ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir:

• Bu resimdeki müzik aleti nedir? Sizce kavallar hangi malzemelerden yapılır?

Dilli ve dilsiz kaval ile ilgili öğrencilerin gündelik yaşamlarında köprü kurabilmesi için aşağıdaki sorular sorulabilir:

• Doğada yürürken bazı sesler sizi rahatlatır mı?

• Dilli ve dilsiz kaval sesinin doğada nasıl bir atmosfer yaratabileceğini düşünüyorsunuz? Bu sorularla öğrenciler kavalın doğayla nasıl bir ilişki içinde olduğunu ve doğadaki diğer doğal seslerle (kuş cıvıltıları, rüzgâr vb.) dilli ve dilsiz kaval sesini benzeterek bağ kurmaları sağlanabilir.

KVL.2.1.1

Dilli kaval ilgili belirlenen video, sunu, gibi materyal veya etkinliklerle çalgının merak edilmesi sağlanır (E1.1). Çeşitli görseller aracılığıyla dilli kaval çalgısının bölümlerini ve parçalarını belirlemeleri sağlanır. Çalgı üzerinde bölümler ve parçalar gösterildikten sonra eşleşme kartları ile çalgının bölümleri ve parçaları arasında ilişki kurması sağlanır. Öğrencilerden grup çalışması ile dilli kavalın parçalarını görsellerle tanıtan çalışmalar istenebilir ve süreç oyun temelli değerlendirme ile değerlendirilebilir.

 KVL.2.1.2

Dilli kavalın canlı performansı veya video kaydı öğrencilere izlettirilir. Ardından dilli kavalın icra edildiği eserler dinletilerek, öğrencilerin dilli kaval sesini anlamaları sağlanıp dilli kaval sesinin hissettirdiği duyguları, sözlü ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Akıllı tahtadan içerisinde dilli kaval, bağlama, bendir çalgılarının kullanıldığı Türk halk müziği eserleri dinletilerek, dilli kavalın geçtiği anları işaretleyip diğer enstrümanlarla karşılaştırmaları istenir (D3.3, OB2). Süreç sonunda dinlediği dilli kavalın sesinin özelliklerini kendi duygu ve düşünceleriyle açıklayıp sözlü olarak ifade etmesi istenir (D11.2, SDB2.1). Bu süreç dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

KVL.2.1.3

 İki farklı türde kavalların fotoğrafları veya çizimleri gösterilip, çalgıların detayları anlatıldıktan sonra kavalların görsellerini algılayıp doğru seçimlerin yapılması istenir (OB4). Süreç sonunda iki farklı türdeki kavalların benzerlik ve farklılıklarını listelemek amacı ile karşılaştırma tablosu hazırlatılabilir. Bu süreç gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden grup çalışması ile dilli ve dilsiz kavalın parçalarını görsellerle tanıtan çalışmalar istenebilir. Performans görevi; oyun temelli değerlendirme, dereceli puanlama anahtarı/ öz değerlendirme formu/grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir.

KVL.2.1.4 

Kavalın bakımını gösteren görseller ve video kayıtları gösterilip ardından öğretmen kendi kavalını bakım adımlarını (temizleme, saklama, kontrol) kullanarak sınıf ortamında sergiler. Öğrencilerin kaval bakımını pratik olarak algılamaları ve belirlemeleri sağlanır (D16.3, OB4). Öğrencilerin bakım sürecindeki adımları uygulayıp uygulamadığını değerlendirmek amacı ile kontrol listesi kullanılabilir.

KVL.2.1.5

Başlangıç aşamasında öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre kaval seçiminin önemi anlatılarak öğrencilerin kendi fiziksel özelliklerini değerlendirmeleri sağlanır (D10.1, SDB1.1). Ardından öğrencilerin kendi boy, kol ve parmak uzunluklarına göre seçebilecekleri kavalları ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Bu süreç gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Kaval sesi kullanılarak grup oyunları tasarlamaları istenebilir. Örnek olarak dilli ve dilsiz kaval sesini dinleyip tanıma yarışmaları yapılabilir. Kaval bakımını anlatan küçük hikâyeler tasarlamaları istenebilir.

Bu süreçte, dilli kaval ve dilsiz kavalın tanıtılmasında basit tanım ve anlatımlardan yararlanılabilir. Dilli ve dilsiz kavala dokunarak incelemeleri sağlanabilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D19. Vatanseverlik

OB5. Kültür Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kavalı tanıyabilme ve kaval çeşitleri konularının öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda usta icracılar ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

 • Türk halk müziğinde kaval çalan önemli sanatçılardan kimleri duydunuz veya dinlediniz?

• Usta bir kavalcıyı izlemek veya dinlemek sizin için ne anlama gelir?

Öğrencilerden tanıdıkları müzisyen, sanatçı, aktör ve aktrislere örnek vermeleri istenebilir. Örnek verilen sanatçıların yaratıcılık, duygusal derinlik, özgünlük, ifade yeteneği gibi özelliklerinden bahsedilip kaval çalan usta icracıların özellikleriyle ilişki kurmaları sağlanabilir.

KVL.2.2.1

Usta icracıların performanslarının bulunduğu videolar veya kayıtlar öğrencilerle paylaşılarak usta icracıları tanımaları sağlanır. Usta icracılarla yapılan sohbet veya röportaj kayıtları öğrencilere dinletilerek kültürel etkileşim kurmaları sağlanır (D19.2, OB5). Süreç sonunda bireysel veya grup çalışması yoluyla poster veya sunum hazırlatılarak bir usta icracı tanıtılabilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. 

KVL.2.2.2

Öğrencilere usta icracıların çaldığı melodiler dinletilir. Sonra hep birlikte bu müziklerin hızlı mı yavaş mı, neşeli mi üzgün mü olduğu konusunda konuşmaları sağlanır. Böylece usta icracıların her birinin farklı çaldığını anlamaları sağlanır. (SDB2.2, D4.2). Usta icracıların hayatları hikâyeleştirilerek anlatılır ve öğrencilerin dikkatinin çekilmesi sağlanır (E3.2). Usta icracılar aynı eseri çalarken üfleme biçimleri ve nefes alışları farklı olabilir. Öğrencilerin, icracıların sert mi yoksa yumuşak mı üflediğini dinleyerek üfleme tekniği ve nefes kullanımıyla ilgili durumu belirlemeleri sağlanır (D3.3). Bu süreç gözlem formu ile değerlendirilebilir.

KVL.2.2.3

Farklı bölgelerde çalınan müzikler tanıtılarak öğrencilerin bu müziklerin hangi kültüre ait olduğunu ve ne anlatmak istediğini ayırt etmeleri sağlanır (OB5). Farklı bölgelerden kaval icracılarına ait eserler dinletilerek eserleri tanıyıp eserlerin hissettirdiği duyguları, sözlü ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Farklı bölgelerde önce kaval ile icra edilen eserler dinlettirilir, sonra bölgelere ait farklı çalgılarla icra edilen eserler dinlettirilerek öğrencilerin benzerlikleri ve farklılıkları ayırt etmesi sağlanır (OB5, D3.3). Benzerlikler ve farklılıklara yönelik karşılaştırma tabloları hazırlamaları istenebilir. Bu süreç dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Usta icracıların çaldığı eserler hakkında tartışarak yorum yapmaları sağlanabilir. Kavalın icra edildiği bölgeler ve bu bölgelerde tanınmış usta icracıların konu edindiği eşleştirme kartları ile oyun tasarlamaları sağlanabilir.

Bu süreçte hazırlanan materyaller, görseller ve etkinlikler öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyine göre değerlendirilerek sade ve basitten karmaşığa doğru düzenlenebilir. Öğrencileri küçük gruplara ayırarak kavalda usta icracılar hakkında öğrendiklerini birbirleriyle paylaşmaları sağlanabilir. Bölgelere göre icra, sınıf ortamında öğretmen tarafından canlı olarak yapılabilir.

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kavalda usta icracıları tanıyabilme ile ilgili öğrenme çıktısına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda duruş ve tutuş pozisyonu ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Kavalı doğru tutmanın uzun süreli çalma sırasında sizce vücudunuza nasıl bir etkisi olabilir?

• Kavalın doğru tutuşu sizce nefes almanızı nasıl etkiler?

Gündelik yaşamında yürürken, masa başında çalışırken, okulda sırasında otururken uyguladığı doğru pozisyonunu göstermesi istenip kaval çalarken alması gereken pozisyonla ilişkilendirmesi sağlanabilir.

KVL.2.3.1

Doğru oturma pozisyonu öğrencilere uygulamalı olarak gösterilip vücudun alması gerektiği şeklin öğrenciler tarafından incelenmesi sağlanır (SDB2.1, D3.3). Ardından öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre kaval boyutu seçip, doğru oturma pozisyonunda vücudun alması gereken şekli fiziksel uygunluklarına göre uygulayıp, ifade etmeleri ve sunmaları sağlanır. Daha sonra doğru duruşun hem sağlık hem de çalgı çalarken performans açısından büyük önem taşıdığına değinilir (E3.7, OB4). Süreç sonunda bireysel veya grup çalışması yoluyla kavalı tutarken vücudun alması gereken şekli gösteren poster veya sunum hazırlamaları istenebilir (OB2). Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

KVL.2.3.2

 Doğru oturma pozisyonu öğrencilere uygulamalı olarak gösterilip vücudun alması gerektiği şeklin öğrenciler tarafından incelenmesi sağlanır (SDB2.1, D3.3). Ardından öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre kaval boyutu seçip, doğru oturma pozisyonunda parmakların alması gereken şekli fiziksel uygunluklarına göre uygulayıp, ifade etmeleri ve sunmaları sağlanır (E3.7, OB4). Süreç sonunda bireysel veya grup çalışması yoluyla kavalı tutarken parmakların alması gereken şekli gösteren poster veya sunum hazırlamaları istenebilir (OB2). Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

Bu süreçte öğrencilerin Türkiye‘deki ve dünyadaki farklı müzikal geleneklerde kavalın tutuş biçimlerinin nasıl farklılıklar gösterdiğini incelemeleri istenebilir.

Bu süreçte, görsel materyaller ve video kayıtları izlettirilerek öğrencilerin motivasyonu arttırılabilir. Hazırlanan materyaller, görseller ve etkinlikler öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyine göre değerlendirilerek sade ve basitten karmaşığa doğru düzenlenebilir. Kavalda doğru duruş ve tutuş pozisyonunu anlatan görseli öğrencilerin taklit etmesi istenip süreç eğlenceli hâle getirilebilir.

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kavalın nasıl tutulacağını yorumlayabilme ve kaval üzerinde parmakların pozisyonunu yorumlayabilme öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda duruş ve tutuş pozisyonu hakkında öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Kaval çalarken doğru baş ve boyun şeklinin uzun süreli çalma sırasında sizce vücudunuza nasıl bir etkisi olabilir?

• Kaval çalarken doğru sırt ve bacak şekli, sizce nefes almanızı nasıl etkiler?

Futbol, voleybol, basketbol gibi sporları yaparken vücudumuzun aldığı pozisyon nedir? Gündelik yaşamımızda bir sandalyeye oturduğumuz pozisyonla rahat bir koltuğa oturduğumuz pozisyon nasıldır? soruları ile kaval tutuş pozisyonu arasında ilişki kurulabilir.

KVL.3.1.1

Doğru oturma pozisyonunda baş ve boyunun alması gereken şekil uygulamalı olarak gösterilip öğrenciler tarafından incelenmesi sağlanır (SDB2.1, D3.3). Ardından öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre kaval boyutu seçip, doğru oturma pozisyonunda baş ve boynun alması gereken şekli fiziksel uygunluklarına göre dönüştürüp, ifade etmeleri ve sunmaları sağlanır (E3.7, OB4). Süreç sonunda bireysel veya grup çalışması yoluyla kavalı tutarken baş ve boynun alması gereken şekli gösteren poster veya sunum hazırlamaları istenebilir (OB2). Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

KVL.3.1.2

Doğru oturma pozisyonunda sırt ve bacakların alması gereken şekil uygulamalı olarak gösterilip öğrenciler tarafından incelenmesi sağlanır (SDB2.1, D3.3). Ardından öğrencilerin fiziksel uygunluklarına göre kaval boyutu seçip, doğru oturma pozisyonunda sırt ve bacakların alması gereken şekli fiziksel uygunluklarına göre dönüştürüp, ifade etmeleri ve sunmaları sağlanır (E3.7, OB4). Süreç sonunda bireysel veya grup çalışması yoluyla kavalı tutarken sırt ve bacakların alması gereken şekli gösteren poster veya sunum hazırlamaları istenebilir (OB2). Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Hazırlatılan ürün kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

Bu süreçte öğrencilerin Türkiye‘deki ve dünyadaki farklı müzikal geleneklerde kavalın tutuş biçimlerinin nasıl farklılıklar gösterdiğini incelemeleri istenebilir.

Bu süreçte, öğrenme süreci görsel materyaller ve video kayıtları izlettirilerek öğrencilerin motivasyonu arttırılabilir. Hazırlanan materyaller, görseller ve etkinlikler öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyine göre değerlendirilerek sade ve basitten karmaşığa doğru düzenlenebilir. Kavalda doğru duruş ve tutuş pozisyonunu anlatan görseli öğrencilerin taklit etmesi istenip süreç eğlenceli hâle getirilebilir.

SDB2.2 Sosyal Yaşam Becerileri

D4. Dostluk

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan doğru duruş ve tutuş ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda nefes teknikleri ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Nefesinizi derinlemesine alırken vücudunuzda hangi alanların hareket ettiğini fark edebiliyor musunuz?

• Nefes alırken karın nefesi (diyafram nefesi) ile göğüs nefesini ayırt edebiliyor musunuz?

Öğrencilere spor yaparken aldıkları nefesin göğüs nefesi olduğu, uyurken aldıkları nefesin diyafram nefesi olduğu bilgisi verilip kaval çalarken alacağı nefes türleriyle ilgili bağ kurması sağlanabilir.

KVL.3.2.1

Nefesin nasıl alınması konusunda bilgiler verilip öğrencilerin doğru nefes tekniklerini incelemeleri sağlanır. Öğrenciler rahat bir sandalyeye oturtulup doğru nefes pozisyonunda ayakların ve sırtın şeklinin nasıl olması gerektiği gösterildikten sonra nefes kontrolünü uygulamaları sağlanır (E3.7). Öğrencileri küçük gruplara ayırarak doğru nefes egzersizlerini, birbirlerine destek olarak uygulamaları ve ifade etmeleri sağlanır (D4.2, SDB2.2), . Süreç sonunda performans görevi olarak bireysel veya grup çalışması yoluyla nefes kontrolünü arttırmaları amaçlanıp 4 saniye boyunca nefes almaları, 4 saniye boyunca aldıkları nefesi tutmaları ve 4 saniye boyunca nefes vermeleri istenebilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Performans görevi kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

 KVL. 3.2.2

 Göğüs nefesinin nasıl alınması konusunda bilgiler verilip öğrencilerin doğru göğüs nefes tekniklerini incelemeleri sağlanır. Öğrenciler rahat bir sandalyeye oturtulup, doğru göğüs nefesi pozisyonunda ayak, sırt ve göğüs şeklinin nasıl olması gerektiği gösterildikten sonra doğru göğüs nefesini uygulamaları ve açıklamaları sağlanır (E3.7). Öğrencileri küçük gruplara ayırarak doğru göğüs nefesi egzersizlerini birbirlerine destek olarak uygulamaları ve ifade etmeleri istenir (SDB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak bireysel veya grup çalışması yoluyla nefes kontrolünü arttırmaları amaçlanıp 4 saniye boyunca nefes almaları, 4 saniye boyunca aldıkları nefesi tutmaları ve 4 saniye boyunca nefes vermeleri istenebilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Performans görevi kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

KVL. 3.2.3

 Diyafram nefesinin nasıl alınması konusunda bilgiler verilip öğrencilerin doğru diyafram nefes tekniklerini incelemeleri sağlanır. Öğrenciler rahat bir sandalyeye oturtulup doğru diyafram nefesi pozisyonunda ayak, sırt ve karın şeklinin nasıl olması gerektiği gösterildikten sonra doğru diyafram nefesini uygulamaları ve açıklamaları sağlanır (OB1, E1.5). Öğrencileri küçük gruplara ayırarak doğru diyafram nefesi egzersizlerini birbirlerine destek olarak uygulamaları ve ifade etmeleri istenir (SDB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak bireysel veya grup çalışması yoluyla, nefes kontrolünü arttırmaları amaçlanıp, 4 saniye boyunca nefes almaları, 4 saniye boyunca aldıkları nefesi tutmaları ve 4 saniye boyunca nefes vermeleri istenebilir. Sonrasında öz/akran veya grup değerlendirmeleri yapılabilir. Performans görevi kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir

Öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak ileri düzey nefes teknikleri ile ilgili videolar izlettirilebilir.

Öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınarak ve bunlara ilişkin, nefesle ilgili video, infografikler, çizimler hazırlanabilir. Sınıf içerisinde çeşitli nefes egzersizleri yaptırılarak deneyim kazandırılabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D3. Çalışkanlık, D12. Sabır

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan nefes teknikleri ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavaldan ses elde edebilme ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Kaval çalarken doğru dudak pozisyonunun, uzun süreli çalma sırasında sizce vücudunuza nasıl bir etkisi olabilir?

• Kaval çalarken doğru dudak pozisyonu, sizce nefes almanızı nasıl etkiler?

Kavaldan ses elde edebilmek için u veya ü harfini söyleterek dudakların alması gereken şekille bağ kurulması sağlanabilir. Kavalı üflemeden önce sesli veya sessiz ıslık çaldırtılarak ıslık ile doğru nefes arasında köprü kurulması sağlanabilir.

KVL.3.3.1

 Dudakların hangi pozisyonda olması gerektiği ile ilgili bilgiler verilip, kaval üzerinde doğru dudak pozisyonu gösterilerek öğrencilerin pozisyonu incelemeleri sağlanabilir (D3.3, OB4). Ardından dudak pozisyonu, fiziksel özelliklere göre değişiklik gösterebileceğinden dolayı, fiziksel özelliklerine uygun olarak pozisyonu uygulayabilir. Daha sonra doğru dudak pozisyonu ile kavala 30-45 derece açıyla üflendiğinde doğru sesin elde edilebileceği uygulamalı olarak gösterilip öğrencilerin ifade etmesi ve sunması sağlanabilir (E3.7). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin kavaldan elde ettikleri sesi akort aleti ile doğru frekansta üfleyip, sunmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

KVL.3.3.2

Öğretmen tarafından kavaldan elde edilebileceği sesler uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Doğru tutuş, duruş ve dudak pozisyonu öğretmen tarafından sergilenip kavaldan ilk ses elde ediş uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru tutuş, duruş ve dudak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri ve doğru pozisyonu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru pozisyonlar sağlandıktan sonra öğrencilere küçük gruplara ayrılarak birlikte pratik yapmaları, kavaldan ilk denemelerde ses çıkarmanın zor olabileceği konusunda sabırlı olmaları gerektiği bilgisi verilip kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır (D3.4, D12.3). Kavaldan doğru ses elde edebilmenin belirgin şekilde algılanması için öğretmen tarafından doğru ses elde edebilmenin aşamaları örneklendirilir. Öğrencilerin gözlemledikten doğru sesi yapısına uygun şekilde ifade etmeleri sağlanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin kavaldan elde ettikleri sesi akort aleti ile doğru frekansta üfleyip sunmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Okulun bulunduğu şehirde yaşayan usta icracılar davet edilerek veya uzaktan bağlantı ile atölye çalışmaları yapılabilir. Öğrenciler ses çıkarma tekniğini gözlemleyebilir ve sorular sorabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğrencilerin dudaklarını güçlendirmek amacıyla egzersizler verilebilir. Bu ses çıkarma becerilerini destekleyebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin kavaldan ses elde ediş ile ilgili öğrenme çıktılarını sağladığı kabul edilir.

Kavalda ikinci kademede yer alan ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Nota değerleri ile ilgili daha önce neler öğrendiniz?

• Notaların hangi sembollerle ifade edildiğini biliyor musunuz?

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kavaldan ilk ses elde edebilme öğrenme çıktısında kullandığı parmak pozisyonuyla ilişki kurması istenerek çalacağı notalardaki parmak pozisyonuyla bağ kurması sağlanabilir.

KVL.4.1.1

Öğretmen tarafından kavalda re, do ve si notalarının sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda re, do, si, notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir(D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda ikinci kademede yer alan re, do, si notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ve kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan re, do, si notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınıp öğrenciler gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin re, do ve si notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

KVL.4.1.2.

Öğretmen tarafından kavalda la ve sol notalarının sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda la ve sol notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda ikinci kademede yer alan la ve sol notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ve kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan la ve sol notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınıp, öğrenciler gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin re, do, si, la ve sol notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kavalda ikinci kademe ses alanında yer alan ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda üçüncü kademede yer alan ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Kavalda notaların yerleri ile ilgili daha önce neler öğrendiniz?

• Kavalda mi, fa, sol, la notalarının yerlerini biliyor musunuz?

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan re, do, si, la, sol notalarını çalabilme öğrenme çıktısında kullandığı parmak pozisyonuyla ilişki kurması istenerek çalacağı notalardaki parmak pozisyonuyla bağ kurması sağlanabilir.

KVL.4.2.1

 Öğretmen tarafından kavalda mi ve fa sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda mi ve fa notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1.3, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda ikinci kademede yer alan mi ve fa notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Üçüncü kademede yer alan mi ve fa notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınıp öğrenciler gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin mi ve fa notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

KVL.4.2.2

 Öğretmen tarafından kavalda sol ve la sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda sol ve la notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda ikinci kademede yer alan sol ve la notalarını çalabilmesi için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Üçüncü kademede yer alan sol ve la notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınıp, öğrenciler gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin mi, fa, sol ve la notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi kontrol listesi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan üçüncü kademe ses alanındaki ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda ikinci ve üçüncü kademede yer alan ana seslerden oluşan etütler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Daha önce öğrendiğiniz Türk halk müziği eserlerine örnek verip seslendirebilir misiniz?

• Türk halk müziği türlerinden halay ve türküye yönelik çaldığınız eserlerin zorluk derecesini değerlendirecek olsanız basitten karmaşığa hangi eserleri sıralarsınız ?

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan sol, la, si , do, re, mi ve fa seslerini çalarken parmaklarının aldığı pozisyonları ve nefes şiddetlerini hatırlayıp çalacağı etütlerle ilişki kurması sağlanabilir.

KVL.4.3.1

Öğretmen tarafından kavalda ikinci ve üçüncü kademe ses alanındaki ana seslerden oluşan etütler uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden etütleri çözümlemeleri beklenir. Seslendireceği etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda ikinci ve üçüncü kademede ana seslerden oluşan etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. İkinci ve üçüncü kademede yer alan ana seslerin belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Performans görevi olarak öğrencilerin kavalda ikinci ve üçüncü kademe ses alanında kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Çalışmalar gözlem formu, kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir. Çalınacak olan etütlerin farklı icraları, video ve ses kayıtları ile dinletebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Çaldığı etütleri ve eserleri, öğretmen ile birlikte çalarak destek olunabilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı,

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan ikinci ve üçüncü kademe ses alanında ana seslerden oluşan etütler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda ikinci ve üçüncü kademede yer alan ana seslerden oluşan etütler ve eserler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

 • Melodisi aklınızda olan Türk halk müziği eserlerine örnek verip seslendirebilir misiniz?

• Türk halk müziği türlerinden halay ve türküye yönelik örnek verir misiniz?

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan ikinci ve üçüncü kademede ses alanında ana seslerden oluşan etütlerdeki parmak pozisyonları ve nefes şiddetlerini hatırlayıp çalacağı etütlerle ilişki kurması sağlanabilir.

KVL.4.4.1

Öğretmen tarafından kavalda ikinci ve üçüncü kademe ses alanındaki ana seslerden oluşan Türk halk müziği eserlerini uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Seslendireceği Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir(D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda ikinci ve üçüncü kademedeki ana seslerden oluşan eserleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri önce ifade etmeleri ardından uygulamaları sağlanır. İkinci ve üçüncü kademede yer alan ana seslerin belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin kavalda ikinci ve üçüncü kademe ses alanında kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir. Çalınacak olan eserlerin farklı icraları, video ve ses kayıtları ile dinletebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Çaldığı eserleri, öğretmen ile birlikte çalarak destek olunabilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kavalda ikinci ve üçüncü kademe ses alanında ana seslerden oluşan eserler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda ikinci kademede yer alan ara seslerin çalınması ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Bir notaya diyez veya bemol eklemek sesin hangi yönde değişmesine neden olur?

• Diyez ve bemol işaretlerini nasıl açıklarsınız?

Önceki temalarda yer alan ikinci ve üçüncü kademede Türk halk müziğine ait eserlerin icrasındaki parmak pozisyonları ve nefes şiddetlerini hatırlayıp ikinci kademe ses alanındaki ara sesler ile ilişki kurmaları sağlanabilir.

KVL.5.1.1

 Öğretmen tarafından kavalda la# (si♭), do# (re♭) sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda La# (si♭), do# (re♭) notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda ikinci kademede yer alan la# (si♭), do# (re♭) notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan la# (si♭), do# (re♭) notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır, öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu ile değerlendirilebilinir.

 KVL.5.1.2

Öğretmen tarafından kavalda Mi♭ (re#), si♭2‘ sesleri uygulamalı olarak gösterilip, dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda Mi♭ (re#), si♭2‘ notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir. (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda ikinci kademede yer alan Mi♭ (re#), si♭2 notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. İkinci kademede yer alan Mi♭ (re#), si♭2notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır, öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak kavalda ikinci kademe ses alanındaki ara seslerin geçtiği Türk halk müziği eserlerini araştırmaları istenip ulaştıkları bilgileri sunmaları sağlanabilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Öğrencilerin seslendirdikleri notalar ve etütlerin yanı sıra kavalda öğrendikleri ikinci ve üçüncü kademede yer alan ana ve ara seslerden oluşan basit usullü Türk halk müziği eserlerine yer verilebilir. Çaldığı seslerden kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temalarda kaval ile Türk halk müziği eseri çalabilme ve kavalda ikinci kademe ses alanında ara seslerden oluşan etütler ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda Türk halk müziği eserlerini usülüne uygun çalabilme becerisine yönelik öğrenme çıktılarını değerlendirmek için aşağıdaki sorular sorulabilir.

 • Ritim nedir?

• 2/4, 3/4, 4/4 zaman ölçülerini daha önce duydunuz mu? Bu ölçüler hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Öğrencilerden, aileleriyle katıldıkları düğün, halk oyunları gösterileri gibi etkinliklerde dinledikleri Türk halk müziği eserlerine örnek vermeleri istenebilir. Verdikleri örnekler arasından nim sofyan, semai ve sofyan usulünü içeren eserler seçilerek bu eserler dijital ortamda dinletilebilir. Böylece öğrencilerin, eserlerin ritimlerine eşlik ederek öğrenecekleri usullerle bağ kurmaları sağlanabilir.

KVL.5.2.1

Öğretmen tarafından nim sofyan usulünden oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Nim sofyan usulünün genel özellikleri anlatılarak bir ritim aleti ile usulün vuruluşu gösterilip öğrencilerin odaklanıp ritmin genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1.3, E3.2). Daha sonra öğretmen, kavalda öğrenilen ses kademelerindeki ana ve ara seslerden oluşan Türk halk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip uygun teknikleri kullanarak Türk halk müziği eserinin önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği nim sofyan usulündeki Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda nim sofyan usulündeeserleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Nim sofyan usulünün belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. 

KVL.5.2.2

Öğretmen tarafından semai usulünden oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Semai usulünün genel özellikleri anlatılarak bir ritim aleti ile usulün vuruluşu gösterilip öğrencilerin odaklanıp ritimin genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, kavalda öğrenilen ses kademelerindeki ana ve ara seslerden oluşan Türk halk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, Türk halk müziği eserini uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği semai usulündeki Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin semai usülünde eserleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Semai usulünün belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. 

KVL.5.2.3

Öğretmen tarafından sofyan usulünden oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Sofyan usulünün genel özellikleri anlatılarak bir ritim aleti ile usulün vuruluşu gösterilip öğrencilerin odaklanıp ritimin genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, kavalda öğrenilen ses kademelerindeki ana ve ara seslerden oluşan Türk halk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip uygun teknikleri kullanarak Türk halk müziği eserinin önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği sofyan usulündeki Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda sofyan usulündeki eserleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Semai usulünün belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak nim sofyan, semai ve sofyan usullerinde çaldığı Türk halk müziği eserlerini metronom aleti yardımı ile hızlandırmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup eseri kaval ile seslendirirken diğer grup eserin usulünü çeşitli ritim aletleri ile çalabilir. Bu etkinlik, süreci eğlenceli hâle getirirken öğrencilerin sosyal iletişimi geliştirebilir

Bu süreçte eserler, metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan, Türk müziğinde yer alan usullerden nim sofyan, semai ve sofyan usullerinde kaval ile Türk halk müziği eserleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Çargâh makamında etüt ve eserleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

 • Sizce makam müzikte neyi ifade eder?

 • Daha önce herhangi bir makam çalıştınız mı ? Hangi makamları biliyorsunuz?

Öğrencilerin önceki temalarda öğrendiği notalar ile öğreneceği makam dizilerindeki notalarla ilişki kurması sağlanabilir.

KVL.5.3.1

Öğretmen tarafından çargâh makamından oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Çargâh makamının genel özellikleri anlatılarak makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, çargâh makamında Türk halk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler.Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip uygun teknikleri kullanarak Türk halk müziği eserinin önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği çargâh makamındaki etüt ve Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kaval ile çargâh makamından oluşan eserleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Çargâh makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrenciler gözlemledikten sonra eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Performans görevi olarak çargâh makamında kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Çalışmalar gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup eseri kaval ile seslendirirken diğer grup eserin solfejini yapabilir. Bu etkinlik süreci eğlenceli hâle getirirken öğrencilerin sosyal iletişimi geliştirebilir. Türk müziği teori uygulama dersinde çargâh makamında öğrendikleri eserleri kaval ile seslendirmeleri istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan çargâh makamında Türk halk müziği eserlerini çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kürdi makamında etüt ve eserleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Sizce makam müzikte neyi ifade eder?

• Daha önce herhangi bir makam çalıştınız mı ? Hangi makamları biliyorsunuz?

Öğrencilerin önceki temalarda öğrendiği notalar ile öğreneceği makam dizilerindeki notalarla ilişki kurması sağlanabilir.

KVL.5.4.1.

Öğretmen tarafından kürdi makamından oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Kürdi makamının genel özellikleri anlatılarak makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, kürdi makamında Türk halk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler.Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip uygun teknikleri kullanarak Türk halk müziği eserinin önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği kürdi makamındaki etüt ve Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kaval ile kürdi makamından oluşan eserleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Kürdi makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır.Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları ve çalışmalarında sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3, OB1). Süreç sonunda performans görevi olarak çargâh ve kürdi makamında kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup eseri kaval ile seslendirirken diğer grup eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde kürdi makamında öğrendikleri eserleri kaval ile seslendirmeleri istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamın barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kürdi makamında Türk halk müziği eserleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda birinci kademede yer alan ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Nota değerleri ile ilgili daha önce neler öğrendiniz?

• Daha önce kavalda ikinci ve üçüncü kademe ses alanında notaları öğrendiniz sizce birinci kademe ses alanında hangi notalar bulunabilir?

Öğrencilerin ikinci kademe ses alanında öğrendiği re, do, si, la ve sol notalarının parmak pozisyonları ile birinci kademede yer alan re, do, si, la ve sol sesleri ile bağ kurması sağlanabilir.

KVL.6.1.1.

 Öğretmen tarafından kavalda re, do ve si sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda re, do, si notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda birinci kademede yer alan re, do, si notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Birinci kademede yer alan re, do, si notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır, öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin ezgisel yapıya uygun olarak etütleri çalmaları ve sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3). Çalışmalar gözlem formu, kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

KVL.6.1.2.

Öğretmen tarafından kavalda la ve sol sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda ‘la ve sol‘ notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek, öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda birinci kademede yer alan la ve sol notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Birinci kademede yer alan la ve sol notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır, öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak kavalda birinci kademe ses alanında yer alan re, do, si, la ve sol seslerinin geçtiği Türk halk müziği eserlerini araştırıp çalmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Etütlerin yanı sıra kavalda birinci kademede öğrendiği notalardan oluşan basit usullü Türk halk müziği eserlerine yer verilebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kavalda birinci kademede yer alan ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda birinci kademede yer alan ara sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Nota değerleri ile ilgili daha önce neler öğrendiniz?

• Daha önce kavalda birinci, ikinci ve üçüncü kademe ses alanında notaları öğrendiniz sizce birinci kademe ses alanında ara sesler hangileri olabilir?

Öğrencilerin ikinci kademe ses alanında öğrendiği La# (si♭), do# (re♭) notalarının parmak pozisyonları ile birinci kademede yer alan La# (si♭), do# (re♭) notaları ile bağ kurması sağlanabilir.

KVL.6.2.1.

Öğretmen tarafından kavalda “La# (si♭), do# (re♭)” sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda “La# (si♭), do# (re♭),” notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek, öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda birinci kademede yer alan “La# (si♭), do# (re♭)” notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir Birinci kademede yer alan La# (si♭), do# (re♭), notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler öğretmen tarafından seslendirilir. Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin ezgisel yapıya uygun olarak etütleri çalmaları ve sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

KVL.6.2.2.

Öğretmen tarafından kavalda “Mi♭ (re#), si♭2” sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda “Mi♭ (re#), si♭2” notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek, öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda birinci kademede yer alan “Mi♭ (re#), si♭2” notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Birinci kademede yer alan Mi♭ (re#), si♭2 notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usüllerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır, öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin ezgisel yapıya uygun olarak etütleri çalmaları ve sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak kavalda birinci kademe ses alanında yer alan La# (si♭), do# (re♭), mi♭ (re#), si♭2 seslerinin geçtiği Türk halk müziği eserlerini araştırıp çalmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir

Etütlerin yanı sıra kavalda birinci kademede öğrendiği notalardan oluşan basit usullü Türk halk müziği eserlerine yer verilebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütleri metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kavalda birinci kademede yer alan ara sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda üçüncü kademede yer alan ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Nota değerleri ile ilgili daha önce neler öğrendiniz?

• Daha önce kavalda birinci, ikinci ve üçüncü kademe ses alanında notaları öğrendiniz sizce üçüncü kademe ses alanında ara sesler hangileri olabilir?

Öğrencilerin önceki temalarda öğrendiği notaların parmak pozisyonları ve nefes şiddetleri ile üçüncü kademede yer alan ara seslerin parmak pozisyonları ve nefes şiddetleri ile bağ kurması sağlanabilir.

KVL.6.3.1.

Öğretmen tarafından kavalda fa# (sol♭), sol# (la♭), si♭ (la #), sesleri uygulamalı olarak gösterilip, dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda ‘fa# (sol♭), sol# (la♭), si♭ (la #),‘ notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda birinci kademede yer alan ‘fa# (sol♭), sol# (la♭), si♭ (la #),‘ notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Birinci kademede yer alan fa# (sol♭), sol# (la♭), si♭ (la #), notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır, öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin ezgisel yapıya uygun olarak etütleri çalmaları ve sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3). Çalışmalar gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Süreç sonunda performans görevi olarak kavalda birinci kademe ses alanında yer alan fa# (sol♭), sol# (la♭), si♭ (la #) seslerinin geçtiği Türk halk müziği eserlerini araştırıp çalmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Etütlerin yanı sıra kavalda birinci kademede öğrendiği notalardan oluşan basit usullü Türk halk müziği eserlerine yer verilebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütleri metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temalarda yer alan çargâh ve kürdi makamlarında etütlerin, Türk halk müziği eserlerini çalabilme ve Türk müziğinde yer alan usullerden nim sofyan, semai ve sofyan usullerinde kaval ile Türk halk müziği eserleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda makam uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Daha önce kavalda öğrendiğiniz makamlar neler?

• Kaval ile bir makamı çalarken karşılaştığınız zorluklar nelerdir?

• İki farklı makamı nasıl ayırt edersiniz?

Önceki temalarda öğrendiği makamlarla yeni öğreneceği makamlar arasında benzerlikleri ifade etmeleri sağlanabilir. Daha önce öğrendiği makamlarla ortak olan aralıklar veya türkülerin melodik yapılarını karşılaştırmaları istenerek bağ kurmaları sağlanabilir.

KVL.6.4.1.

 Öğretmen tarafından uşşak makamından oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Uşşak makamının genel özellikleri anlatılarak makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, uşşak makamından oluşan etüt ve Türk halk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip etüt ve Türk halk müziği eserini uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (SAB10). Seslendireceği uşşak makamındaki etüt ve Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Uşşak makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin ezgisel yapıya uygun olarak etütleri çalmaları ve sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3). Performans görevi olarak uşşak, makamında kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Çalışmalar gözlem formu ile kontrol listesi değerlendirilebilinir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup eseri kaval ile seslendirirken diğer grup eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde uşşak, hüseyni ve hicaz makamlarında öğrendikleri eserleri kaval ile çalmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan kavalda birinci ikinci ve üçüncü kademelerde yer alan ana ve ara sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda üçüncü kademede yer alan ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir

 • Nota değerleri ile ilgili daha önce neler öğrendiniz?

 • Daha önce kavalda birinci, ikinci ve üçüncü kademe ses alanında notaları öğrendiniz, sizce dördüncü kademe ses alanında ana sesler hangileri olabilir?

Öğrencilerin birinci ve ikinci kademe ses alanında öğrendiği si, do, re notalarının parmak pozisyonları ile dördüncü kademede yer alan si, do, re notalarının parmak pozisyonları ile bağ kurması sağlanır.

KVL.7.1.1.

Öğretmen tarafından kavalda si, do ve re sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda “si, do ve re” notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin kavalda dördüncü kademede yer alan ‘‘si, do ve re‘‘ notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Dördüncü kademede yer alan si, do, re, notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafındançalınır. Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin ezgisel yapıya uygun olarak etütleri çalmaları ve sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3, OB1). Çalışmalar, gözlem formu ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilinir. Süreç sonunda performans görevi olarak kavalda dördüncü kademe ses alanında yer alan si, do ve re seslerinin geçtiği etüt oluşturup çalmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Kavalda dördüncü kademede öğrendiği notalardan oluşan etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütleri metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temalarda yer alan kavalda birinci ikinci, üçüncü ve dördüncü kademelerde yer alan ana ve ara sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilmektedir.

Kavalda vibrato tekniği ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Sizce nüans terimi müzikte ne anlama gelir?

• Hava kontrolü kavalda tonun kalitesini nasıl etkileyebilir?

• Vibrato tekniği veya teknikleri hakkında neler biliyorsunuz?

Öğrencilere kavalda nüans ile ilgili aşağıdaki soru sorulabilir.

 • Gündelik yaşamda, bir insanın ses tonunun veya konuşma tarzının duygu yansıttığını fark ettiğiniz anlar var mı?

Bu soruyla öğrenciler kavaldaki nüansları, bir kişinin sesindeki değişimlerle veya ses tonunun sakin ya da sinirli olmasıyla kıyaslayarak bağ kurmaları sağlanır.

KVL.7.2.1.

Kavalda kullanılan dil tekniklerinin genel özellikleri anlatılarak etütler öğretmen tarafından non legato (bağsız) olarak uygun bona ve solfej teknikleri kullanılarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp gözlemleyerek tekniği çözümlemelerinin ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (SAB10). Non legato (bağsız) olarak çalacağı etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Non legato tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları ve çalışmalarında sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3, KB2.2). Çalışmalar gözlem formu ile değerlendirilebilir.

KVL.7.2.2.

Kavalda kullanılan dil tekniklerinin genel özellikleri anlatılarak etütler öğretmen tarafından legato (bağlı) olarak uygun bona ve solfej teknikleri kullanılarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemelerinin ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (SAB10). Legato (bağlı) olarak çalacağı etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Legato (bağlı) tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3, OB1). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

KVL.7.2.3.

Kavalda kullanılan dil tekniklerinin genel özellikleri anlatılarak etütler öğretmen tarafından kısa-kesik (staccato) olarak uygun bona ve solfej teknikleri kullanılarak sergilenir. Öğrencilerin odaklanıp gözlemleyerek tekniği çözümlemelerinin ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Kısa-kesik (staccato) olarak çalacağı etütlerde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Kısa-kesik (staccato) tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3).Performans görevi olarak seçtikleri bir Türk halk müziği eserini öğrendiği nüans ve vibrato tekniklerini uygulayarak çalmaları istenebilir. Çalışmalar gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Kavalda öğrendiği nüans ve vibrato tekniklerinden oluşan etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir. Etütlerin yanı sıra Türk halk müziği eserlerini nüanslarla ve vibrato tekniği ile çalması sağlanabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan kavalda kullanılan dil teknikleri ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilmektedir.

Kavalda vibrato tekniği ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Sizce nüans terimi müzikte ne anlama gelir?

 • Hava kontrolü neyde tonun kalitesini nasıl etkileyebilir?

• Vibrato tekniği veya teknikleri hakkında neler biliyorsunuz?

Öğrencilere kavalda legato ve staccato çalım tekniğiyle çaldıkları eserleri vibrato çalım tekniğiyle örnekleyerek çalım teknikleri arasında ilişki kurulabilir. Bu soruyla öğrenciler kavaldaki nüansları, bir kişinin sesindeki değişimlerle veya ses tonunun sakin ya da sinirli olmasıyla kıyaslayarak bağ kurmaları sağlanır.

KVL.7.3.1.

Kavalda kullanılan vibrato tekniklerinden el-kol ile vibrato tekniğinin genel özellikleri anlatılıp, uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğretmen etütleri, uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrencilerin odaklanıp gözlemleyerek tekniği çözümlemelerinin ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (SAB10). El-kol ile vibrato tekniğini kullanarak çalacağı etütlerde parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir. Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü doğru teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır (SDB1.2). El-kol ile vibrato tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları ve çalışmalarında sabırlı olmaları vurgulanır (KB2.2, D12.3). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

KVL.7.3.2.

Kavalda kullanılan vibrato tekniklerinden parmak ile vibrato tekniğinin genel özellikleri anlatılıp, uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğretmen, etütleri uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler. Parmak ile vibrato tekniğini kullanarak çalacağı etütlerde parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır (SDB1.2). Parmak ile vibrato tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin öğretmeni gözlemledikten sonra etütleri doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (KB2.2, D12.3). Çalışmalar gözlem formu ile değerlendirilebilir.

KVL.7.3.3.

Kavalda kullanılan vibrato tekniklerinden nefes ile vibrato tekniğinin genel özellikleri anlatılıp, uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğretmen, etütleri uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrencilerin odaklanıp, gözlemleyerek tekniği çözümlemeleri ardından kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, KB2.2, E3.2). Öğrenciler, öğretmen tarafından bona ve solfeji yapılan etütleri inceleyip, uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (SAB10). Nefes ile vibrato tekniğini kullanarak çalacağı etütlerde, parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir. Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır (SDB1.2). Nefes ile vibrato tekniğinin belirgin bir şekilde algılanması için etütler, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin eserleri doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları ve çalışmalarında sabırlı olmaları vurgulanır (KB2.2, D12.3). Çalışmalar gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Kavalda öğrendiği nüans ve vibrato tekniklerinden oluşan etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir. Etütlerin yanı sıra Türk halk müziği eserlerini nüanslarla ve vibrato tekniği ile çalması sağlanabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan çargâh, kürdi ve uşşak makamlarında etütlerin, Türk halk müziği eserlerinin çalabilme ve Türk müziğinde yer alan usullerden nim sofyan, semai ve sofyan usullerinde kaval ile Türk halk müziği eserleri çalabilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda makam uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Daha önce kavalda öğrendiğiniz makamlar neler?

• Kaval ile bir makamı çalarken karşılaştığınız zorluklar nelerdir?

• İki farklı makamı nasıl ayırt edersiniz?

Önceki temalarda öğrendiği makamlarla yeni öğreneceği makamlar arasındaki benzerlikleri ifade etmeleri sağlanabilir. Daha önce öğrendiği makamlarla ortak olan aralıklar veya türkülerin melodik yapılarını karşılaştırmaları istenerek bağ kurmaları sağlanabilir.

KVL.7.4.1.

Öğretmen tarafından hüseyni makamından oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Hüseyni makamının genel özellikleri anlatılarak makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, hüseyni makamından oluşan etüt ve Türk halk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk halk müziği eserinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği hüseyni makamındaki etüt ve Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Hüseyni makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak seslendirilir. Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin, eserleri doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları ve çalışmalarında sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

KVL.7.4.2.

Öğretmen tarafından hicaz makamından oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Hicaz makamının genel özellikleri anlatılarak makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, hicaz makamından oluşan etüt ve Türk halk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk halk müziği eserini uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği hüseyni makamındaki etüt ve Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Hicaz makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları ve çalışmalarında sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3). Süreç sonunda performans görevi olarak uşşak, hüseyni ve hicaz makamlarında kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayırarak bir grup eseri kaval ile seslendirirken diğer grup eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde uşşak, hüseyni ve hicaz makamlarında öğrendikleri eserleri kaval ile çalmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temalarda yer alan kavalda birinci ikinci, üçüncü ve dördüncü kademelerde yer alan ana ve ara sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda üçüncü kademede yer alan ana sesler ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Nota değerleri ile ilgili daha önce neler öğrendiniz?

• Daha önce kavalda birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü kademe ses alanında notaları öğrendiniz, sizce birinci ve ikinci kademe ses alanında öğreneceğiniz notalar hangileri olabilir?

Öğrencilerin birinci ve ikinci kademe ses alanında öğrendiği notaların parmak pozisyonları ve nefes şiddetleri ile öğreneceği notaların parmak pozisyonları ve nefes şiddetleri ile bağ kurması sağlanabilir.

KVL.8.1.1.

Öğretmen tarafından kavalda sol#, fa ve fa# sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Kavalda sol#, fa ve fa# notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek, öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir. (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin sol#, fa ve fa# notalarını çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Doğru duruş ve tutuş pozisyonu sağlandıktan sonra birinci ve ikinci kademede sol#, fa ve fa# yer alan notaların belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır, öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Süreç sonunda performans görevi olarak kavalda birinci ve ikinci kademe ses alanında yer alan sol#, fa ve fa# seslerinin geçtiği Türk halk müziği eserlerini araştırıp çalmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Kavalda birinci ve ikinci kademede yer alan sol#, fa ve fa# notalarından oluşan etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan Türk müziğinde yer alan makamlarda kaval ile Türk halk müziği eserleri seslendirebilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda makam uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Daha önce kavalda öğrendiğiniz hüseyni ve hicaz makamını Kaval ile çalarken karşılaştığınız zorluklar nelerdir?

• Hüseyni ve Hicaz makamlarını birbirlerinden nasıl ayırt edersiniz? 

Önceki temalarda öğrendiği makamlarla yeni öğreneceği makamlar arasında benzerlikleri ifade etmeleri istenebilir. Daha önce öğrendiği makamlarla ortak olan aralıklar veya türkülerin melodik yapılarını karşılaştırmaları istenerek ilişki kurmaları sağlanabilir.

KVL.8.2.1.

Öğretmen tarafından rast makamından oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Rast makamının genel özellikleri anlatılarak makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, uşşak makamından oluşan etüt ve Türk halk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler.Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip uygun teknikleri kullanarak Türk halk müziği eserinin önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği rast makamındaki etüt ve Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Rast makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır.Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları ve çalışmalarında sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3). Çalışmalar gözlem formu ile değerlendirilebilir.

 KVL.8.2.2.

Öğretmen tarafından nihavent makamından oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Nihavent makamının genel özellikleri anlatılarak makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, nihavent makamından oluşan etüt ve Türk halk müziği eserini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk halk müziği eserini uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği nihavent makamındaki etüt ve Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Nihavent makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilinir.

 KVL.8.2.3

Öğretmen tarafından nikriz makamından oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Nikriz makamının genel özellikleri anlatılarak makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, nikriz makamından oluşan etüt ve Türk halk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip uygun teknikleri kullanarak etüt ve Türk halk müziği eserinin önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği nikriz makamındaki etüt ve Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Nikriz makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin, eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları ve çalışmalarında sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3). Performans görevi olarak tema içeriğinde öğrendiği makamlardan iki tanesini seçip kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Çalışmalar gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilinir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup eseri kaval ile seslendirirken diğer grup eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde rast, nihavent, nikriz, buselik ve karcığar makamlarında öğrendikleri eserleri kaval ile çalmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D12. Sabır

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Öğrencilerin önceki temalarda yer alan Türk müziğinde yer alan makamlarda kaval ile Türk halk müziği eserleri seslendirebilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda makam uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Daha önce kavalda öğrendiğiniz makamlardanhüseyni, hicaz, nikriz, hüseyni ve hicaz makamlarını ve bu makamlarla ilgili eserleri çalarken karşılaştığınız zorluklar nelerdir?

• Öğrendiğiniz makamları birbirinden nasıl ayırt edersiniz?

 • Öğrendiğiniz makamları pozisyon olarak değerlendirecek olsanız en kolay ve en zor olarak tanımlayacağınız makamlar hangileri olur?

Önceki temalarda öğrendiği rast, nihavent ve nikriz makamları ilr yeni öğreneceği buselik ve karcığar makamı seslerini karşılaştırmaları istenebilir. Bu karşılaştırma sonucunda bu makamların benzeyen ve farklı yönlerini ifade etmeleri istenebilir.

KVL.8.3.1.

Öğretmen tarafından buselik makamından oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Buselik makamının genel özellikleri anlatılarak makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, buselik makamından oluşan etüt ve Türk halk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk halk müziği eserinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği buselik makamındaki etüt ve Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Buselik makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğretmen gözlemlendikten sonra öğrencilerin, eserleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları ve çalışmalarında sabırlı olmaları vurgulanır (D12.3). Çalışmalar kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

KVL.8.3.2.

Öğretmen tarafından karcığar makamından oluşan Türk halk müziği eserleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden eserleri çözümlemeleri beklenir. Karcığar makamının genel özellikleri anlatılarak makamın dizisi gösterilip solfeji yapılır ve öğrencilerin odaklanıp makamın genel özelliklerini kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Daha sonra öğretmen, karcığar makamından oluşan etüt ve Türk halk müziği eserlerini uygun bona ve solfej tekniklerini kullanarak sergiler. Öğrenciler, öğretmen tarafından yapılan bona ve solfeji inceleyip, etüt ve Türk halk müziği eserinin uygun teknikleri kullanarak önce bona ardından solfejini sergiler (KB2.14, SAB10). Seslendireceği karcığar makamındaki etüt ve Türk halk müziği eserlerinde kullanacağı parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilir. Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin etütleri çalabilmeleri için kavala özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları istenir. Karcığar makamının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden oluşan etütler ve Türk halk müziği eserleri, öğretmen tarafından doğru teknik ile ezgisel yapıya uygun olarak çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra eserleri ve etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3). Performans görevi olarak tema içeriğinde öğrendiği makamlardan iki tanesini seçip kendi melodilerini oluşturmaları istenebilir. Çalışmalar gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrenciler küçük gruplara ayrılarak bir grup eseri kaval ile seslendirirken diğer grup eserin solfejini yapabilir. Türk müziği teori uygulama dersinde rast, nihavent, nikriz, buselik ve karcığar makamlarında öğrendikleri eserleri kaval ile çalmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Öğretmenin yardımı ile makamların barındırdığı seslerden oluşan etütler sık tekrar edilebilir. Eserler ve etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

D4. Dostluk

OB2. Dijital Okuryazarlığı

Öğrencilerin bir önceki temalarda yer alan kavalda makam uygulamaları ve kavalda nüans uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Kavalda öğrendiği makamlarda açış ve taksim uygulamaları ile ilgili öğrenme çıktılarına yönelik aşağıdaki sorular sorulabilir.

• Kaval çalarken nefes kontrolünüzü nasıl sağlıyorsunuz?

• Kavalda nüans uygulamalarını gerçekleştirebilmek için parmak ve dudak pozisyonunun önemi nedir?

 • Sizce açış ve taksim ne olabilir?

Öğrencilerin günlük yaşantılarında yaşadıkları olaylar karşısında verdiği doğaçlama tepkilerden bahsetmeleri istenir. Örnek olarak sevinçli bir haber karşısında gülebildikleri veya hüzünlü bir olay karşısında ağlayabildikleri anları hatırlamaları sağlanabilir. Yaşantılarında verdiği doğaçlama tepkileri çalgılarına yansıtıp açış ve taksim yapabilmek için duygularını doğaçlama bir şekilde çalgılarına aktarmaları gerektiği konusuyla ilişki kurmaları sağlanabilir.

KVL.8.4.1

Açış ve taksim kavramlarının genel özellikleri anlatılarak öğrencilerin dijital ortamda usta icracılar tarafından yapılan açış ve taksim çalışmalarını araştırıp, gözlemleyerek, odaklanmaları ve değerlendirmeleri sağlanır (OB2, KB2.2, E3.2). Ardından açış ve taksimin temel amaçlarından, nefes ve ton kontrolü, parmak ve teknik beceri, duygusal aktarım gibi unsurları belirlemeleri ve değerlendirmeleri istenir. Daha sonra açış ve taksim yapmak üzere öğrendiği makamlardan birini seçmeleri sağlanır. Öğrencileri küçük gruplara ayırarak, seçtikleri makamlarda açış ve taksim çalışmalarını birbirlerini gözlemleyerek etkileşim içinde yapmaları ve ardından sunmaları sağlanır (SDB1.2, KB2.2, E3.3, D4.2). Çalışmalar akran değerlendirme formu, gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Süreç sonunda performans görevi olarak seçeceği makamlarda açış yaptıktan sonra bir Türk halk müziği eseri belirleyip çalmaları istenebilir. Performans görevi gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirebilir.

Öğrencilere kısa film veya kısa hikâyeler izlettirilerek, izledikleri duruma yönelik bir makam seçip seçtikleri makamda açış ve taksim yapmaları istenebilir.

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Usta icracılar tarafından yapılan açış ve taksimler sık sık tekrarlanarak dinlettirilebilir. Açış ve taksime hazırlık için öğrendiği makamların dizilerini usulsüz (serbest) olarak çalmaları istenebilir.