Müzik Okulları-Bireysel Çalgı Eğitimi -Gitar Modülü
MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne uygun öğrenme çıktıları, süreç bileşenleri ve detaylı müfredat bilgileri.
1 Öğretim Programı Unsurları
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum
D3. Çalışkanlık
OB1. Bilgi Okuryazarlığı
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.1.1.1. Çalgıları tanıyabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Çalgıların Tanıtımı
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Öğrenme çıktıları; eşleştirme soruları, soru cevap, doğru-yanlış soruları kullanılarak değerlendirilebilir. Yapboz oyunu oynanabilir. Performans görevi olarak öğrencinin çalgı çeşitlerini somutlaştırması için müzik mağazasına gitme ve gözlem yapma görevi verilebilir. Performans için çalgı çeşitlerini tanıma, çalgıların fiziksel farklılıklarını belirleme, malzeme ve ses özelliklerini karşılaştırma, mağaza görevlisiyle etkileşim, soru sorma gibi kriterler belirlenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin çevrelerinde farklı çalgılar olduğunu ve bu çalgıların şekil, büyüklük ve malzeme bakımından birbirinden farklı olabileceğini bildiği; nesneleri büyüklüklerine, renklerine veya dokularına göre gruplandırabilecekleri kabul edilir.
Öğrencilerin çalgılarla ilgili mevcut bilgilerini belirlemek için çeşitli yöntemler birlikte kullanılabilir. Öncelikle öğrencilerin çalgılar hakkındaki düşüncelerini serbestçe ifade etmeleri için sorular sorulabilir. Örneğin ”Daha önce hiç çalgı gördünüz mü? Hangi çalgıları biliyorsunuz? Çalgılar neye benziyor?” gibi sorularla öğrencilerin çalgılarla ilgili farkındalık düzeyleri ve ön bilgileri değerlendirilebilir. Ardından öğrencilerin görsel algılarını ölçmek amacıyla çalgılarla ilgili bildiklerini çizmeleri istenebilir. Çizimlerini anlatmaları teşvik edilerek dikkat ettikleri fiziksel özellikler ve çalgılar hakkındaki düşünceleri anlaşılmaya çalışılabilir.
Öğrencilerin çalgıları günlük yaşamla ilişkilendirerek tanımalarını sağlamak için çevrelerinde gördükleri nesnelerden ve deneyimlerinden yola çıkılabilir. Öncelikle evde, okulda ve dışarıda çalgılara benzeyen nesneler olup olmadığı sorgulanabilir. Örneğin ”Evde büyük ve küçük tencereleri yan yana koyduğunda büyüklük farkını görebiliyorsun. Çalgılar da böyle büyük ya da küçük olabilir mi?”, ”Bazı oyuncaklar sert, bazıları yumuşak oluyor. Çalgılar da farklı malzemelerden yapılabilir mi?” gibi sorularla öğrencilerin çalgıları fiziksel yönleriyle anlamlandırmaları sağlanabilir. Bunun yanı sıra öğrencilerin daha önce herhangi bir çalgıyı görüp görmedikleri sorulabilir. ”Bir düğünde, okulda ya da televizyonda çalgılar gördünüz mü?”, ”Evde oyuncak bir çalgınız var mı?” gibi sorularla öğrencilerin çalgıları fark etme düzeyleri ölçülebilir. Öğrencilerin oyuncakları ve çevrelerindeki nesneleri gözlemleme alışkanlıklarından yola çıkılarak çalgılarla benzerlik kurmaları sağlanabilir.
”Büyük çalgılar nerede durur, küçük çalgılar nerede saklanır?”, ”Tahta bir çalgıyla metal bir çalgı nasıl farklı görünebilir?” gibi sorular yöneltilerek çalgıların fiziksel özelliklerine yönelik dikkatleri çekilebilir. Ayrıca gündelik yaşamda kullanılan bazı eşyalarla çalgıların benzer olabileceğini keşfetmeleri sağlanabilir. Örneğin ”Bazen büyük bir kutu ya da tahta parçası gördüğümüzde ona dokunmak isteriz. Çalgılar da farklı dokularda olabilir mi?” sorusuyla çalgıların yüzey özellikleri fark ettirilebilir.
GTR.1.1.1
Öğrencilerin çevrelerinde bulunan çalgıları fark etmeleri ve bu çalgıları gözlemleyerek keşfetmeleri sağlanır. ”Çalgılar neye benziyor?”, ”Çalgılar neden farklı şekillerdedir?”, ”Bazı çalgılar neden büyük, bazıları küçüktür?” gibi sorularla öğrencilerin merak duygularını harekete geçirilir (E1.1). Sınıfa çeşitli çalgı görselleri, maketler veya gerçek çalgılar getirilerek öğrencilerin çalgıları dokunarak, yakından inceleyerek ve karşılaştırarak gözlem yapmalarına rehberlik edilir. ”Bu çalgı sert mi yumuşak mı?”, ”Bu çalgının şekli nasıl?” gibi sorularla çocukların dikkat etmeleri gereken noktalar belirlenir. Öğrenciler çalgılara dokunarak, büyüklüklerini kıyaslayarak ve farklı açılardan inceleyerek gözlem yaparlar. Öğretmen, çocukların gözlem yaparken kullanabilecekleri araçları tanıtır (büyüteç ile yakından bakma, gözleri kapatarak dokunarak hissetme, çalgıları farklı açılardan inceleme vb.). Öğrenciler, gözlemlerini sözlü olarak ifade eder ve öğrendiklerini paylaşır (SDB2.1). Öğrenciler, çalgılar hakkında daha fazla bilgi edinme ihtiyacını fark eder ve öğretmenlerine veya arkadaşlarına sorular yöneltir (OB1). Öğrencilerin çalgıları, dikkatli ve sabırla gözlemlemeleri istenir. Not alma yerine gözlem sonuçları sınıfta eğlenceli grup etkinlikleriyle ve oyunlarla kaydedilir (E2.5). Büyük çalgılar bir köşeye, küçük çalgılar başka bir köşeye konur. Tahta çalgılar bir tarafa, metal çalgılar başka bir tarafa ayrılır. Sert yüzeyli çalgılar ile yumuşak yüzeyli çalgılar karşılaştırılır. Öğretmen, çocuklarla birlikte çalgıları benzer özelliklerine göre sınıflandırır ve basit şekiller veya renkli kartlarla gösterir (KB2.2). Öğrenciler, verilen görevleri özenle ve çalışkanlıkla tamamlamak için çaba gösterirlerken hedeflere ulaşmak için hazırladıkları planı da uygularlar (D3.2). Çocukların öğrendiklerini hatırlamalarını kolaylaştırmak için çalgıların büyüklüğüne, malzemesine veya şekline göre gruplayan bir poster hazırlanır. Bu süreçte öğrenciler arkadaşlarıyla iş birliği yaparak çalgıları sınıflandırır ve fikirlerini paylaşır (SDB2.2). Öğrenciler çalgıları renk, doku büyüklük gibi fiziksel özelliklerine göre sınıflandırdıktan sonra, bu çalgıları çalma biçimlerine göre gruplamaları sağlanır. Öğretmen, ”Bazı çalgılar neden tokmakla çalınıyor, bazıları elle tutuluyor, bazıları üfleniyor?” gibi sorularla öğrencilerin çalgı türlerini keşfetmelerine rehberlik eder. Öğrenciler, elleriyle vurduklarında veya salladıklarında ses çıkaran çalgıları (davul, tef, marakas vb.) fark ederler. Öğrenciler, telleri gerilmiş ve parmakla ya da yayla titreştirilen çalgıları (gitar, keman, arp vb.) gözlemler. Bu süreçte çalgıların yapısal ve çalma biçimine dayalı farklılıkları gözlemlenir. Öğretmen, öğrencilerin çalgıları dokunarak ve hareketlerini inceleyerek hangi gruba ait olduğunu anlamalarına yardımcı olur (SDB3.1). Öğrenciler, çalgıların benzerliklerine ve farklılıklarına dair gözlemlerini hareketlerle, görsellerle veya oyunlarla ifade ederler. Vurmalı çalgıları taklit eden bir hareket yaparak tanımlarlar. Telli çalgılar için hayali bir gitar çalma hareketi yaparlar. Üflemeli çalgılar için üfleme hareketi yaparak türünü gösterirler. Dersin sonunda öğretmen, ”Hangi çalgılar tokmakla çalınıyor?”, ”Hangi çalgılar üflenerek çalınıyor?”, ”Telli çalgılar nasıl görünüyor?” gibi sorularla öğrencilerin gözlemlerini pekiştirir. Öğrenme çıktıları; eşleştirme soruları, soru cevap, doğru-yanlış soruları kullanılarak değerlendirilebilir. Yapboz oyunu oynanabilir. Performans görevi olarak öğrencinin çalgı çeşitlerini somutlaştırması için müzik mağazasına gitme ve gözlem yapma görevi verilebilir. Performans için çalgı çeşitlerini tanıma, çalgıların fiziksel farklılıklarını belirleme, malzeme ve ses özelliklerini karşılaştırma, mağaza görevlisiyle etkileşim, soru sorma gibi kriterler belirlenebilir. Performans, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilerin keşiflerini derinleştirmek için çeşitli etkinlikler uygulanabilir. ”Çalgı Dedektifleri” etkinliğinde öğrenciler; çalgıları büyüklük, malzeme ve şekillerine göre karşılaştırarak sınıflandırabilir ve buldukları çalgıları çizebilir. ”Çalgı Modelleme Atölyesi” etkinliğinde ise oyun hamuru, kâğıt veya karton gibi malzemelerle çalgı modelleri oluşturabilir; bu çalgıların neden bu şekilde tasarlandığını tartışabilirler. Öğrencilerin analitik düşünmelerini sağlamak için ”Kendi Çalgı Sınıflandırmamı Yapıyorum” etkinliği yapılabilir; burada çalgılar, öğrencilerin belirlediği kriterlere göre gruplanabilir. Günlük hayatla ilişkilendirme amacıyla ”Çalgılar Nerede Kullanılır?” etkinliğinde çalgıların farklı ortamlarda nasıl yer aldıkları hakkında gözlemler paylaşılabilir.
Öğrencilerin çalgıları tanımasını desteklemek için somut, tekrar eden ve yönlendirmeli etkinlikler uygulanabilir. Öncelikle çalgılar bire bir dokunarak, yakından inceleyerek ve öğretmenin rehberliğinde keşfedilebilir. Öğrencilere ”Bu çalgı büyük mü, küçük mü?”, ”Bu çalgının yüzeyi nasıl?”, ”Bu çalgı hangi malzemeden yapılmış olabilir?” gibi net ve basit sorular yöneltilerek gözlem yapmaları sağlanabilir. Öğrencilerin öğrenme sürecini kolaylaştırmak için çalgılar, belirgin fiziksel özelliklerine göre gruplandırılarak sunulabilir (sadece büyük çalgılar, sadece tahta çalgılar). Öğrencilerin karşılaştırmalar yaparak farklılıkları fark etmeleri için büyük-küçük, sert-yumuşak gibi ikili eşleştirme oyunları oynatılabilir. Öğrencilerin kavramları pekiştirmesi için ”Çalgıyı Bul” etkinliği uygulanabilir. Öğretmen bir çalgıyı tanımlayarak ("Bu çalgı tahtadan yapılmış ve büyük." vb.) öğrencilerin doğru çalgıyı seçmesini sağlayabilir. Basit resimli kartlar, somut objeler ve eşleştirme etkinlikleriyle öğrenme desteklenebilir. Öğrencilerin gözlemlerini aktarmaları için çizim, yapıştırma ve parça tamamlama etkinlikleri kullanılabilir. Öğrenciler çalgıları çizebilir, basit modeller yapabilir veya çalgı görsellerini büyük-küçük, sert-yumuşak gibi özelliklerine göre ayrılmış panolara yerleştirebilir.
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D14. Saygı
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.1.2.1. Çalgıların seslerini ayırt edebilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Çalgılara Özgü Tınıları Ayırt Etme
Sesin Oluşumunu Anlama
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Öğrenme çıktıları; kontrol listesi, eşleştirme ve doğru-yanlış soruları kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilere sesin oluşumu, çalgıların tınıları ve ses ayırt etme becerilerini geliştirmeye yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Çalgıların şekillerini bildiği ve bu şekiller ile isimleri ilişkilendirebildiği kabul edilir.
”Sesleri nasıl duyduğumuzu biliyor musunuz? Bir sesi duyduğunuzda o sesin nereden geldiğini nasıl anlarsınız? Hangi müzik aletlerini biliyorsunuz? Mutfakta yemek yaparken duyduğunuz seslerle dışarıda araba sesleri arasında nasıl farklar var? Sabah uyandığınızda duyduğunuz ilk ses nedir? İnsanlar nasıl konuşur? Konuştuğunuzda hangi organlarınız çalışır?” gibi sorular sorularak öğrencilerin önceki öğrenmeleri harekete geçirilebilir.
Beş duyumuzdan biri olan işitme yeteneğinin bizi hayata bağlayan ve hayatı algılamamızda önemli bir rol oynayan bir unsur olduğu; bu durumun çeşitli örneklerle ifade edildiği görülür. Alınan dönütler doğrultusunda hayvanların seslerini nasıl tanıyabiliyorsak çalgıların yapısal özelliklerine göre tınılarının farklı olduğu ve onları bu sayede ayırt edebildiğimiz ifade edilebilir. Bu ses özelliklerine göre kullanım alanlarının ve yapılarının değişiklik gösterdiği, hazırlanan görseller üzerinden aktarılabilir. Öğrencilere herhangi bir uzay filminden sahneler izletilerek uzayda ses olup olmadığına ilişkin açık uçlu sorular sorulabilir. Daha sonra doğada algıladığımız tüm seslerin oluşabilmesi için gerekli koşullar olabileceği, her an her yerde ses olsa dahi bizim bunları ancak belli koşullar dâhilinde duyabileceğimiz konusunda kısa bir bilgilendirme yapılabilir. Daha sonra gemilerde ve uçaklarda kullanılan sonar sistemler, ultrason, röntgen, manyetik rezonans görüntüleme cihazları gibi gündelik hayatta karşılaşılan örneklerin de ses dalgaları aracılığı ile ortaya çıktığı; duyabildiğimiz kadar duyamadığımız bir ses dünyasının da varlığı görsel ve işitsel materyaller kullanılarak aktarılabilir. Örneğin hayvanların işitme aralıklarını anlatmak için o frekans düzeyinde sesler dinletilip duyduklarında onaylamaları istenebilir. Beş duyumuzdan biri olan işitme yeteneğinin bizi hayata bağlayan ve hayatı algılamamızda önemli bir rol oynayan bir unsur olduğu ifade edilebilir.
Müzisyenlerin diğer insanlara göre duyma ve işitme sağlığına daha çok dikkat etmesi ve kulak sağlığına ilişkin kontrollerin zamanında yapılması gerektiği kulak içi ve ses teli yapısını konu alan bir belgesel izletilerek aktarılabilir.
GTR.1.2.1
Öğretmen; diyapozan tef, ksilofon, melodika, flüt gibi müzik aletleri getirir. Öğrencilere çalgıların sesi dinletilerek odaklanmaları istenir (E3.2). Daha sonra öğrencilere sesin nasıl oluştuğuna dair açık uçlu sorular sorulur (E3.9). Öğrencilerden kendi aralarında tartışmaları ve bu sırada saygılı olup başkasının onurunu zedeleyecek söz ve davranışlardan kaçınmaları beklenir (SDB2.1, D14.1). Öğrencilerden yönlendirici sorularla beyin fırtınası yapmaları istenir ve bu süreç sonunda doğadaki tüm seslerin kaynağında titreşim olduğu sonucuna varmaları beklenir (KB2.10). Kaynağında yalnızca titreşim olan her hareketin ses oluşturduğuna dikkat çekilir. Ayrıca sesin oluşumuyla ilgili kısa bir belgesel film akıllı tahta aracılığıyla izletilir (OB4). Öğrencilerden bu konuyu anlatan aileleriyle izleyebilecekleri diğer kaynaklara ulaşmaları ve anladıklarını sınıfta paylaşmaları istenir (E3.4, SDB2.1). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir. Öğretmen, sınıfa susarak girer ve yalnızca jest ve mimikleriyle bir şeyler ifade etmeye çalışır. Bunu yaparken oturma, kalkma gibi belli komutları da ekler ve öğrencilerde merak uyandırır (E1.1). Ardından insan sesinin iletişimdeki önemi ve rolü, günlük yaşam deneyimleri üzerinden aktarılır. Öğrencilerden insan sesinin oluşurken hangi süreçlerden geçtiğini düşünmeleri beklenir. ”Konuşmanızı oluşturan organlarınız sizce nelerdir?” gibi açık uçlu sorularla öğrencilerin insan sesinin bir oluşum sürecinden geçtiğini fark etmeleri sağlanır. Bu süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Öğrencilere ”İnsanların sesini diğerlerinden farklı kılan nedir? Bir kedi sesinin kedi sesi olduğunu nasıl anlarsınız?” gibi sorular sorulur. Bu sorularla sesin tını özelliklerinin o sesi benzersiz kıldığından bahsedilir. İnsan kafatasının içindeki boşlukların her insanda benzerlik gösterse de birbirinden farklı olduğu ifade edilir. Ayrıca bu boşluklarda yankılanan sesin ağız, dil ve diş yapısıyla benzersiz bir hâl aldığı; yakınlarımızın seslerini konuştuklarında onları görmesek bile bu şekilde ayırt edebileceğimiz vurgulanır. Öğrencilerden etkin bir şekilde dinlemeleri beklenir (SDB2.1). Çalgıların da kendine özgü tınıları olduğu ve bu tınıların aynı insan sesi gibi yapısal özelliklerinden kaynaklı olarak birbirinden ayrıldığı ifade edilir. Bir önceki temada dokunsal ve görsel olarak öğrendikleri çalgıların sesleri dinletilir. Yapı bakımından farklılıklarına dikkat çekilir ve öğrencilere dikkatli dinlediklerinde bu sesleri ayırt edebilecekleri söylenir. Bu süreç, öğrencilere bu konuda güven duymaları için bir fırsat sunar (E1.5). Ardından çalgıların yapısal özelliklerine bağlı olarak nasıl ses çıkardıklarına dair görsel ve işitsel kaynaklar akıllı tahta aracılığıyla sunulur. Öğrenme çıktıları; kontrol listesi, eşleştirme ve doğru-yanlış soruları kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerin sesin oluşumu, çalgıların tınıları ve ses ayırt etme becerilerini geliştirmeye yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilere melodika, flüt gibi çalgılar verilerek bu çalgılardan farklı sesler çıkarmaları istenebilir. Bir gitarın tellerini veya bir tefin üzerindeki deri kısmı göstererek sesin bu yapılar aracılığı ile nasıl titreşim ürettiğini açıklayabilir. Öğrenciler, sesin oluşumuna dair farkındalık kazanmaya yönelik küçük çalışmalar yapabilirler. Örneğin evdeki lastik, karton gibi geri dönüşüm malzemeleri ile basit müzik aletleri yapmaları ve bunlarla ses üretmeleri istenebilir.
Öğrencilere sesin oluşumuyla ilgili resimli ve renkli görseller gösterilebilir. Öğrencilere sesin titreşimlerden kaynaklandığını anlatan basit bir hikâye ya da kısa bir çizgi film izletilebilir. Bu hikâye veya filmde sesin nasıl oluştuğu, nesnelerin titreşerek ses çıkardığı örneklerle anlatılabilir. ”Hangi çalgıdan geliyor?” gibi basit dinleme oyunlarıyla çalgıların sesleri ayırt edilir. Çalgıların seslerini dinlerken öğrencilerin dinlediği çalgıları el işareti ile göstermesi istenebilir. Öğrencilerin seslerin nasıl oluştuğunu anlatan basit deneyler yapması sağlanabilir. Örneğin basit bir ses kaynağı olan bir telin titremesini izleyerek öğrenciler, sesin titreşimle oluştuğunu keşfedebilir.
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D16. Sorumluluk
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.1.3.1. Gitarın yapısı ve bölümlerini tanıyabilme
GTR.1.3.2. Farklı boyutlardaki gitarları tanıyabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Gitarın Özellikleri, Fiziksel Yapısı ve Çeşitleri
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı, doğru-yanlış ve eşleştirme soruları ile ölçülebilir. Gitar bölümleri ile ilgili bilgiler doğru-yanlış ve eşleştirme sorularıyla ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilere gitarın özelliklerini görsellerle eşleştirerek incelemeleri ve bulgularını bir grup tartışmasında sunmaları istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin gördükleri gitarların boyutlarını ayırt edebildikleri kabul edilir.
Öğrencilere günlük yaşamda yürürken otobüs, metro, alışveriş merkezi gibi mekânlarda bazı insanların taşıdıkları müzik çalgılarından hangilerini gördükleri sorulur ve gelen cevaplar not alınır.
Öğrencilere hayal ettikleri gitar modellerini çizme görevi verilerek görsel sanatlar dersi ile ilişki kurulabilir. Bu süreçte öğrenciler gitarın estetik yönlerini ve tasarımını düşleyerek kendi gitarlarını çizmeleri istenebilir. Bu etkinlik ile öğrencilerin hem müzik hem de sanat arasında bir köprü kurmaları sağlanır.
GTR.1.3.1
Öğrencilere klasik gitar veya görseli gösterilerek çalgı hakkında görüşleri sorulur. Gitarın; insan kalbine en yakın çalgı olduğu bilgisi verilir. Böylece öğrencilerin öğreneceği konu hakkında merak duyması ve konuya ilişkin bilgi toplamaları sağlanır (E1.1). Gitarın yapısı ve bölümleri açıklanır. Öğrenciler öğretmenin sınıf ortamına getirdiği farklı boyutlardaki gitarları tanımak için bilgi toplarlar. Öğrencilerden gitarların boyutlarıyla ilgili soru sormaları beklenir (E3.8, SDB2.1). Öğrenciler ulaştıkları bilgileri birbirleriyle istişare ederek doğrular ve kaydeder (KB2.6). Öğrencilere çalgı boyutlarıyla ilgili eşleştirme soruları yöneltilebilir. Gitar bölümleri ile ilgili bilgiler doğru-yanlış ve eşleştirme sorularıyla ölçülebilir.
GTR.1.3.2
Görsellerden yararlanılarak farklı boyutlardaki gitarları tanımaları sağlanabilir. Öğrenciler gösterilen gitar görsellerini incelerler (OB4). Gitarların boyutlarıyla ilgili hazırlanmış yapbozlar aracılığıyla öğrenme süreci eğlenceli hâle getirilebilir (E2.5). Aşağıdaki konularla ilgili performans görevleri verilebilir. Öğrencilerin görev bilincine sahip olmaları hedeflenir (D16.3). Farklı gitarlar gösterilerek bu gitar çeşitlerini incelemeleri, görsel sanatlar dersi ile ilişkilendirilerek hayallerindeki gitar modelinin resmini çizmeleri istenebilir (E3.3). Performans görevi olarak öğrencilere gitarın özelliklerini görsellerle eşleştirerek incelemeleri ve bulgularını bir grup tartışmasında sunmaları istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrenciler, gitar türlerini ve boyutlarını inceledikten sonra grup hâlinde bir sunum yaparak öğrendikleri bilgileri sınıf arkadaşlarına aktarabilirler.
Çeşitli boyutlardaki gitar görselleri gösterilerek bunları boyutlarına göre küçükten büyüğe doğru sıralamaları istenebilir.
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık, D12. Sabır
OB4. Görsel Okuryazarlık, OB1. Bilgi Okuryazarlığı
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.1.4.1. Gitarda ellerini doğru konumlandırabilme
GTR.1.4.2. Gitarda sağ ve sol el parmakları için kullanılan harfleri ve numaraları belirleyebilme
GTR.1.4.3. Gitarın akordunu yapabilme
GTR.1.4.4. Gitarın sap kısmından gövdeye doğru gidildikçe seslerin inceldiğini fark edebilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Doğru Duruş ve Oturuş Şekli
Sağ ve Sol Elleri Konumlandırma
Üretilen Sesleri Keşfetme
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, doğru-yanlış ve eşleştirme soruları ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin doğru oturuş-duruş-tutuş pozisyonunu alarak gitar üzerinde boş tel seslerini belirli bir düzenle çalmaları ve süreçte gözlemlerini arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Gitar tellerinin incelenmesi ve seslerin sıralanması ile ilgili eşleştirme ve doğru yanlış soruları öğrenme sürecinde kullanılabilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin oturulacak nesnenin ucu, önü, sağ ve sol elin farkını, dik oturma gibi kavramları bildikleri kabul edilir.
Öğrencilerin sandalye veya taburenin ucuna oturup oturamadıklarına bakılabilir. 1’den 5’e kadar saymaları istenebilir. Alfabenin bazı harflerini bilip bilmediğini kontrol etmek için sorular yöneltilebilir. Bilgi düzeylerini belirlemek için soru cevap tekniği kullanılabilir.
Öğrencilere günlük yaşamlarında sayıları hangi durumlarda kullandıkları sorulur. Bu çalışma ile öğrencilerin günlük yaşam deneyimlerinden yararlanılarak (sınıftaki sandalye, kitap sayısı vb.) sayıları bildiğini fark etmeleri sağlanır. Alfabeden harfler seçerek o harfle başlayan yemek ya da şehir ismini söylemesini sağlayan oyunlar oynatılır. Bu şekilde sağ ve sol elin sayı ve kullanılan harfleri öğrenmesi arasında köprü kurulur.
GTR.1.4.1
Öğrencilere sağ eli gitarın kasasına nasıl yerleştirmeleri gerektiği görsel materyaller ve videolar aracılığıyla gösterilerek gözlem yapmaları istenir (KB2.2). Öğrenciler görselleri incelerler (OB4). Öğrenciler görsel materyalleri ölçüt olarak belirler (KB2.2). Sağ elin avuç içiyle pinpon topu, limon veya mandalina boyutundaki bir nesne ile ilişkilendirilerek sağ elin doğru yerleşimini yapmaları sağlanır. Öğrencilerden sağ elin bu şekilde konumlandırılmasının bilek açısından gitar çalarken daha rahat edileceği yargısında bulunmaları beklenir. Ders içerisinde gitarın klavyesine sol elin duruşunu yapıp öğrencilere sol elin her bir parmağını nasıl yerleştirmeleri gerektiği gösterilebilir. Sağ elin üstten görünümünün ”C” harfi gibi olması gerektiğiyle ilgili veri toplanır (KB2.2). Rahat bir şekilde oturmaları ve ellerini gitarın üzerine koyduklarında herhangi bir zorlanma, kasılma olmaması gerektiği belirtilir (SDB2.1). Öğretmen öğrencilerinden edindikleri gözlem ve bilgiler hakkında konuşmalarını isteyebilir. Öğrenciler konuşulanlardan yola çıkarak bu bilgileri sınıflandırırlar (KB2.2). Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
GTR.1.4.2
Öğrencilerin p, i, m, a harfleriyle başlayan yemek veya şehir isimlerini düşünmeleri istenir. Verilen cevaplara göre öğrencilere ufak hediyeler verilebilir. Öğrencilerin minik hediyeleri merak etmeleri sağlanır (E1.1). Verilen cevaplar yapışkanlı renkli not kağıtlarına yazılarak gitarın tellerine tutturulur. Hangi telin üzerine, sağ elinin hangi parmaklarını koyacaklarını belirlemeleri istenebilir. Öğrencilerin ders içerisinde sol ellerinin parmaklarına renkli kalemlerle 1’den 5’e kadar rakamlar yazılır. Gitarın en alt telinin 5. aralığına kadar yine aynı rakamlar yazılır. Mevcut bilgiler dâhilinde sol elin nereye konulması gerektiği belirtilir. Öğrencilere eşleştirme soruları sorulabilir.
GTR.1.4.3
Derste, akordu yapılmamış bir gitar çalınıp çıkan uyumsuz seslerin verdiği rahatsızlığı öğrencilerin deneyimlemeleri ve nedenini merak etmeleri sağlanır (E1.1). Böylece akort yapmanın önemi belirtilir. Öğrenciler akort yapma ile ilgili bilgileri öğretmenlerini izleyerek toplarlar (OB1). Gitar tellerinin burgulara bağlandığı, akortlama işleminin ise bu burguları çevirerek yapıldığı bilgisi verilerek akort yapabileceklerine dair cesaretlendirme yapılır (E1.5). Akort cihazları, piyano, diyapazon kullanarak akort yapma işlemi gösterilerek gözlem yapmaları sağlanır. İlk etapta bir miktar zorlanılacağı ama gayret edilerek başarılacağını fark etmeleri beklenir (D3.1). İstikrarlı olmalarının önemi anlatılır (D12.3). Öğrenciler bu işlemde öğretmenlerini ölçüt olarak belirleyebilirler. Öğretmen gitarın akordunu yaparken öğrenciler nasıl yaptığına dair veri toplayabilir. Aşağıda belirtilen konuyla ilgili performans görevi verilebilir. En alt ”mi” telinin akordunu defalarca yapıp bozması istenip bu konuda uzmanlaşmaları amaçlanır (E3.1). Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
GTR.1.4.4
Gitarın gövdesindeki tellerin yukarıdan aşağıya giderek inceldiği bilgisi verilir. Mevcut bilgiyi kullanarak öğrencilerin gitar tellerinin yukarıdan aşağıya doğru kalın sesten ince sese göre sıralandığı tahmininde bulunmaları sağlanır (E3.6). Öğrencilerin gitar tellerinin yukarıdan aşağıya kalından inceye doğru sıralandığı bilgisine ulaşmaları sağlanır. Her bir teli, gitarın baş kısmından gövdeye sırayla tek tek basarak çalmaları istenir. Sonucunda duyulan seslerin kalın notadan ince notaya doğru olduğunun belirlenmesi sağlanabilir. Öğrenciler tüm verileri zihinlerinde etiketlerler (KB2.5). Öğrencilerin gitar telleri, el ve parmak pozisyonlarıyla ilgili bilgilerini ölçmek için çalışma kağıtları hazırlanabilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilere farklı boyutlarda ve kalınlıkta renkli lastikler verilip bunları parmakları arasında gerdirip diğer elinin işaret parmağıyla çekip bırakarak ses çıkarması istenir. Çıkan seslerin hangilerinin kalın, hangilerinin orta, hangilerinin ince olduğunu paylaşmaları istenir. Kalın sesli lastikleri bir araya, orta ses çıkaran lastikleri başka bir yere ve ince ses çıkaran lastikleri diğer bir tarafa toplama görevi verilebilir.
Öğretim sürecinde kalın ve ince telleri öğrencilerin önüne koyarak bu telleri kalından inceye doğru sıralamaları istenir. En çok kullandığı parmakları istediği renge boyaması ve bir isim vermesi gibi etkinliklerle süreç desteklenir.
2 Öğretim Programı Unsurları
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D16. Sorumluluk, D17. Tasarruf
OB7. Veri Okuryazarlığı
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.2.1.1. Gitarın günlük bakımının nasıl yapılacağını açıklayabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Gitarın Bakımı ve Korunması
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Öğrenme çıktıları; çalışma kağıtları, analitik dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden çalgının bakımı ve korunmasıyla ilgili poster veya şema hazırlamaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin gitarın bölümlerini bildiği kabul edilir.
Öğrencilerin gitarlarını nasıl taşıdıklarına, sakladıklarına veya sınıfa nasıl getirdiklerine göz atılarak mevcut alışkanlıkları hakkında bilgi edinilebilir. ”Gitar Bakımı” merkez kavramı etrafında bildiklerini yazarak bireysel ya da grup zihin haritası oluşturmaları sağlanabilir.
Temizlik ve kişisel bakımla ilgili konuşmalar yapılabilir. Gitarın da bakıma ihtiyacı olduğu belirtilerek konuyla köprü kurmaları sağlanabilir.
GTR.2.1.1
Öğrencilere gitarın tellerinin ve sapının temiz bir bez ile ne şekilde silinmesi gerektiği gösterilir. Bakımsız bir gitardan zamanla nasıl sesler çıkabileceğiyle ilgili sorular sorulup, gitarın temizliğinin ve bakımının nasıl yapıldığını merak etmeleri sağlanır (E1.1). Böylece gitarı çaldıktan sonra bakımını zamanında yapmaları gerektiğine dair görev bilincine sahip olmaları sağlanır (D16.3). Öğrencilere kısa cevaplı sorular sorulabilir. Gitarı taşıma şeklinden, saklama koşullarından ve çalım tarzından dolayı oluşabilecek arıza ve hasarlar öğrencilere anlatılarak öğrencilerin olası hasarları nasıl giderebileceklerine dair sorular sormaları ve tahmini sonuçlarda bulunmaları istenir.
Öğrenciler çıkarımlarda bulunur ve beklentileriyle ilişkilendirirler (OB7). Gitarı koruma yöntemleri anlatılarak öğrencilere önerilerde bulunulabilir (SDB2.1). Enstrümanın uzun süre kullanılması ve sesin ilk günkü gibi kalması için öğrencilerin gitarlarını iyi korumaları istenir (D16.1). Öğrencilerin sahip olduklarının değerini bilmeleri beklenebilir (D17.3). Performans görevi olarak öğrencilerden çalgının bakımı ve korunmasıyla ilgili poster veya şema hazırlamaları istenir. Öğrencilerden çalgının bakımı ve korunmasıyla ilgili poster veya şema hazırlamaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrenciler gruplara ayrılır ve gitar bakımıyla ilgili kendi öğretici videolarını çeker. Video içeriğinde gitar temizleme, telleri değiştirme ve saklama ipuçları olabilir. Videolar sınıfta izlenerek geri bildirim verilir.
Gitar bakımını ihmal eden bir müzisyenin başına gelebilecek durumları içeren bir karikatür çizmeleri istenir.
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.2.2.1. Gitar klavyesindeki ilk 5 perdenin notalarını belirleyebilme
GTR.2.2.2. Gitar klavyesindeki 5’ten 12’ye kadar olan perdelerin notalarını belirleyebilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Gitar Tellerinin İsimleri Klavyedeki
İlk 5 Perdedeki Notaların İsimleri
Klavyedeki 5’ten 12’ye Kadar Olan Notaların İsimleri
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, doğru-yanlış ve eşleştirme soruları ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin en alt teldeki notaların isimlerini bulmaları istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Gitar tellerinin isimleri ve tellerdeki notaların sıralanması ile ilgili eşleştirme ve doğru yanlış soruları öğrenme sürecinde kullanılabilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin ince ve kalın telleri ayırt edebildikleri, sayı sayabildikleri kabul edilir
Tellerin gösterildiği ama isimlerinin yazılmadığı boş bir gitar şeması verilebilir. Öğrencilerden boş tellerin adlarını tahmin ederek şemayı doldurmaları istenebilir. Öğrenciler gitar tellerine yazılmış rastgele nota kartlarını eşleştirmeye çalışılan bir oyun hazırlanabilir.
Öğrencilere gitarda önce notaları, akorları ve ritmi öğreniriz; sonra parçalar çalmaya başlarız. Hayatta da önce okuma yazma öğreniriz, sonra kitaplar okur ve yazarız. "Her büyük şey, küçük adımlarla başlar." sözüyle öğrencilerin öğrenmeyle köprü kurmaları sağlanabilir.
GTR.2.2.1
Öğrencilerin gitarın boş tellerinin isimlerini öğrenmeleri için eğlenceli bir etkinlik uygulanır (E2.5). Öncelikle öğretmen, projeksiyon veya akıllı tahta kullanarak gitarın tellerini gösteren bir görsel yansıtıp öğrencilerin konuyu algılamasını sağlar (OB4). En alt telden (ince mi - e) başlayarak her teli tek tek çalar ve öğrencilere ”Bu telin notası ne olabilir?” şeklinde sorular yöneltilir (SDB2.1). Öğrenciler tahminde bulunur ve öğretmen doğru cevabı açıklar. Bu aşamada her telin adını akılda tutmayı kolaylaştıran eğlenceli bir hikâye veya şarkı anlatılır. Örneğin E - En sevdiğim yemek, A - Anneannemin çayı, D - Dinlediğim şarkılar, G - Güneş gibi parlayan tel, B - Bal gibi tatlı nota, e - En ince tel. Öğrencilerin konuyu pekiştirmesi için ”Nota Dedektifleri” adlı oyun oynanır (E2.5). Gitar tellerinin isimlerinin yazılı olduğu renkli kartlar hazırlanır ve öğrencilerden bu kartları gitarın doğru telleriyle eşleştirmeleri istenir (KB2.13). Öğrencilerden çalışmalarda etkin rol almaları beklenir.
Öğretmen boş telleri rastgele çalar ve öğrenciler en hızlı şekilde ilgili kartı kaldırarak doğru notayı söyler (D3.4). Bu sayede öğrenme süreci hem eğlenceli hem de kalıcı hâle gelir. Boş teller öğrenildikten sonra gitarın ilk 5 perdesindeki notalara geçilir. Öğretmen en alt telden başlayarak ilk 5 perdedeki notaları çalar ve öğrencilerden hangi notalar olduğunu tahmin etmelerini ister (KB2.11). Renk kodlu çıkartmalar veya tahtada interaktif görseller kullanılarak öğrencilerin notaları daha iyi görselleştirmesi sağlanır. Her tel için eğlenceli bir tekerleme veya hafıza tekniği kullanılabilir. Bu uygulamalar sayesinde öğrenciler gitarın klavyesindeki notaları öğrenirken hem eğlenir hem de çalgıya hâkimiyetlerini geliştirirler. Gitar tellerinin isimleri ve tellerdeki notaların sıralanması ile ilgili eşleştirme ve doğru yanlış soruları öğrenme sürecinde kullanılabilir.
GTR.2.2.2
Öğrencilere akıllı tahtadan gitar klavyesi görselleri izletilerek gitarın 5. perdesinden 12. perdesine kadar olan notalar gösterilir (OB4). Gitarın en kalın teli olan 6. telde, 5. perdede A, 7. perdede B, 9. perdede C# ve 12. perdede tekrar E notasının bulunduğu açıklanır (SDB2.1). 5. telde 5. perdede D, 7. perdede E, 9. perdede F# ve 12. perdede tekrar A notasının yer aldığı; 4. telde 5. perde G, 7. perde A, 9. perde B ve 12. perdenin tekrar D notası olduğu belirtilir. 3. tel (Sol-G) üzerinde 5. perde C, 7. perde D, 9. perde E ve 12. perdenin tekrar G notasını verdiği; 2. tel (Si-B) üzerinde 5. perde E, 7. perde F#, 9. perde G# ve 12. perdenin tekrar B notası olduğunu anlamaları sağlanır. Öğrencilere en alt teldeki notaları bulmaları için performans görevi verilebilir. En alt telin en üst telin oktavı olduğu bilgisi verilip notaların aynı olduğu açıklanır. Öğrencilerin en ince tel olan 1. tel (Mi-e) üzerinde 5. perdede A, 7. perdede B, 9. perdede C# ve 12. perdede tekrar e notasının bulunduğunu söylemeleri sağlanır. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Notaların yerlerini öğretmek amacıyla kısa bir melodi ya da şarkı yazılabilir. Her notanın sırası bir şarkı sözüne dönüştürülerek öğrenciler bir müzik parçası şeklinde öğrenebilir. Bu yöntem, öğrencilerin hem işitsel hem de görsel hafızalarını kullanarak öğrenmelerini destekler.
Öğrencilerle birlikte sık sık parmak egzersizleri yapılabilir. Örneğin 6. telden başlayarak sırasıyla 1. perdeye kadar doğru notayı çalmaları sağlanabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D12. Sabır
OB2. Dijital Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.2.3.1. Sağ el tekniklerini çalabilme
a) Sağ el tekniklerini çözümler.
b) Gitarda doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Sağ elde gösterilen teknikleri kullanır.
ç) Verilen egzersizleri tirando tekniğini kullanarak çalar.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Sağ El Teknikleri
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları, gözlem formu ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak sağ elin işlevine uygun bir şekilde tirando tekniğini uygulamaları ve verilen egzersizleri metronom eşliğinde çalmaları istenebilir. Akran değerlendirme formları kullanılabilir. Ayrıca tirando tekniği ve el koordinasyonuyla ilgili kısa cevaplı sorular ve doğru-yanlış soruları süreçte kullanılabilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin günlük hayatta bir iş yaparken sağ elini etkin şekilde kullandıkları kabul edilir.
Günlük yaşamdaki rutinlerini kapsayacak şekilde el becerisi gerektiren etkinlikleri hangi zaman dilimlerinde yaptıkları ve ne kadar sürdüğü hakkında sorular sorularak hazır bulunuşluk seviyeleri kontrol edilir.
Tirando yaparken parmakların hareketi, kalemle yazı yazarken elin verdiği desteğe benzetilebilir. Kalem yazarken nasıl kontrollü ve bilinçli hareket ediliyorsa, gitar teline vururken de aynı dikkat ve kontrol uygulanır.
GTR.2.3.1
Öğrencilere akıllı tahtadan klasik gitar performansı videosu izletilir. Sağ elin gitar çalmadaki rolünden bahsedilir (SDB2.1). Sağ elde tirando tekniği gösterilir ve bu tekniği anlatan dijital ortamda görsel materyaller bulmaları istenir. Öğrencilerden buldukları görselleri akıllı tahtadaki klasörlerine yüklemeleri istenebilir (OB2). Öğrenciler çalma uygulamalarına yönlendirilirler. Öğrencilerden tirando tekniğini çözümlemeleri beklenir. Öğrencilerin doğru duruş, tutuş ve el konumlandırması sağlanır. Tirando tekniğine uygun egzersizler verilir. Yapabildiklerine dair zihinsel örüntülere sahip olabilmesi sağlanır (E1.5). Öğrencilerden Çalışmalarda olumlu bakış açısına sahip olmaları beklenir (D12.1). Öğrenciler gitardan ses elde ederler. Öğrencilerin bir eli açıkken diğerini kapatmalarını, sağ elleriyle dizlerine vururken sol elleriyle karınlarına vurmaları gibi oyunlar oynatarak keyif almaları sağlanır (E2.5). Öğrencilere metronom kullanmanın doğru tempoda çalma alışkanlığı kazandıracağından bahsedilir. Öğrencilerin tirando egzersizlerini müziksel bileşenlerine uygun çalması istenir. Performans görevi kapsamında öğrencilerin sağ el koordinasyonunun nasıl uygulanacağına dair videolar izlemeleri istenebilir. Öğrencilere kısa cevaplı sorular sorularak süreç değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Tirando tekniğinin kullanıldığı farklı müzik türlerinden örnekler dinletilebilir (klasik, flamenko, pop vb.). Öğrencilerin sağ ve sol el koordinasyonunu geliştirmek için ritmik oyunlar oynatılabilir. Örneğin sağ elle dizlere vururken sol elle karınlarına vurma oyunu gibi etkinlikler hem eğlenceli hem de öğretici olabilir.
Öğrencilere akıllı tahtada yavaşlatılmış tirando vuruşları içeren videolar gösterilir. Öğrencilerin parmak hareketlerini net bir şekilde görebileceği animasyonlar veya resimli anlatımlar kullanılır.
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.2.4.1. Gitarda sol eli pozisyon ve konumuna uygun şekilde kullanabilme
GTR.2.4.2. Gitarda beşinci pozisyonda egzersiz yapabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Sol El Teknikleri
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları, gözlem formu ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak sol elin işlevine uygun bir şekilde verilen egzersizleri metronom eşliğinde çalmaları istenebilir. Performans görevi değerlendirilirken sol el çalışmaları ve sağ el koordinasyonuyla ilgili gözlem formu kullanılabilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin günlük hayatta bir iş yaparken sol elini etkin şekilde kullandıkları kabul edilir.
Günlük yaşamdaki rutinlerini kapsayacak şekilde el becerisi gerektiren etkinlikleri hangi zaman dilimlerinde yaptıkları ve ne kadar sürdüğü hakkında sorular sorularak hazır bulunuşluk seviyeleri kontrol edilebilir.
Öğrencilere gitarda sol elin doğru pozisyonunun parmakların rahat hareket etmesini sağlarken gereksiz gerginliği önlediği, hayatta da dengeli ve uyumlu olmanın başarıyı ve huzuru getirdiğinden bahsedilerek konuyla ilgili köprü kurmaları sağlanabilir.
GTR.2.4.1
Öğretmen, sol elin doğru pozisyonunu adım adım gösterir. Başparmağın gitar klavyesinin arkasında orta hizada olması, parmakların tellere dik bir şekilde basması ve yuvarlak şekilde durması gerektiğini görseller ve kısa videolar eşliğinde gösterir (OB4). Bileğin gitar klavyesinden hafifçe uzakta ve rahat bir pozisyonda durması gerektiği vurgulanır. Öğretmen, bu pozisyonu öğrencilere yavaşça gösterir ve her adımı açıklar (SDB2.1). Öğretmen, küçük adımlarla ilerlemenin ve düzenli pratik yapmanın zamanla kas hafızası oluşturarak daha rahat çalmalarını sağlayacağı belirtir. Öğrenciler azimle çalıştıklarında sol el pozisyonlarını güçlendirerek daha akıcı bir şekilde çalmaları sağlanır (E1.3). Öğretmen performans görevi olarak sol elin işlevine uygun şekilde verilen egzersizleri metronom eşliğinde çalmalarını ister. Performans görevi gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir.
GTR.2.4.2
Öğretmen, beşinci pozisyonda doğru el ve parmak pozisyonlarını adım adım gösterir (SDB2.1). Öğrencilerden gözlem yapmaları beklenir (KB2.2). Sol el başparmağının gitar klavyesinin arkasında beşinci perdenin hizasında, parmakların tellere dik bir şekilde ve yuvarlak durması vurgulanır. Öğretmen bileğin gitar klavyesinden hafifçe uzakta olması ve rahat bir pozisyonda durması gerektiğini belirtir. Öğretmen, bu pozisyonu öğrenciye yavaşça gösterir ve her adımı açıklar. Öğrencilerin bu pozisyonu anladığından emin olmak için soru sormalarına fırsat tanır (E3.8). Öğrencilerden çalışmalarda etkin rol almaları beklenir (D3.4). Performans görevi olarak öğrencilerin en alt teldeki notaların isimlerini bulmaları istenebilir. Gitar tellerinin isimleri ve tellerdeki notaların sıralanması ile ilgili eşleştirme ve doğru yanlış soruları öğrenme sürecinde kullanılabilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilere öğrendikleri sol el pozisyonlarını ve beşinci pozisyondaki uygulamaları bir araya getirerek öğrendikleri notaları basıp çalmaları istenebilir.
Öğrencilere doğru sol el pozisyonlarını incelemeleri için bir ayna verilerek pozisyonu görsel olarak kontrol etmeleri sağlanabilir. Öğrencilere doğru pozisyonu almak için başlangıç olarak sadece bir tel üzerinde çalışmaları önerilir.
3 Öğretim Programı Unsurları
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D12. Sabır
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.3.1.1. Sağ el (apoyando) tekniğini tanıyabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Sağ El Teknikleri
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Öğrenme çıktıları; çalışma kağıtları, gözlem formu, kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin apoyando tekniğine uygun duruş ve tutuş tekniklerini uygulamaları, boş tel egzersizlerini metronom eşliğinde doğru teknikle çalmaları ve grup içinde diğer arkadaşlarının hareketlerini gözlemleyerek geri bildirimlerde bulunmaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Dinledikleri çocuk şarkılarından basit olanları çalabildikleri kabul edilir.
Öğrencilere sağ elde kullanılan parmakların isimleri sorulabilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, öğrencilerin ”p, i, m” harflerinin hangi parmaklara denk geldiğini bilip bilmediklerinin belirlenmesidir.
Apoyando tekniği, tıpkı kapıyı yavaşça kapatmak gibi kontrollü ve destekli bir harekettir. Öğrencilerden kapıyı dikkatli ve yavaşça kapatırken ellerini nasıl kullandıklarını düşünmeleri istenebilir. Bu bağlantı, parmakların teli ittiğinde nasıl bir üst tele yaslanması gerektiğini anlamalarına yardımcı olabilir.
GTR.3.1.1
Öğretmen derse görsel materyallerle başlar (OB4). Gitar çalma pozisyonu, sağ-sol elin teller ve klavyeye yerleştirilmesi, doğru duruş ve oturuş şekline dair öğrencilerden gözlem yapmaları istenir (KB2.2, SDB2.1). Ardından öğrenciler öğretmene sorular sorarak doğru bilgilere ulaşır (E3.8). Öğretmen, gitarın nasıl tutulması gerektiğini adım adım gösterir ve öğrencilerin bu duruşu tekrar etmelerini sağlar. Öğrencilerden sağ ve sol ellerinin tellere ve klavyeye yerleştirmeleri doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sabırla tekrarlamaları istenir (D12.3). Öğretmen, apoyando tekniğinde sağ elin parmaklarının nasıl hareket ettiğini gösterir; örneğin parmak tellere vurduktan sonra bir üst tele yaslanmalı ve güçlü net bir ses çıkarmalıdır. Öğrenciler, başta işaret (i) ve orta (m) parmaklarını kullanarak açık teller üzerinde bu vuruşu gerçekleştirir. Yapılan tekrar sonrasında öğrencilerden doğru duruş ve tutuşu göstermeleri ve ellerini yerleştirmeleri beklenir (E3.7). Öğretmen performans görevi olarak öğrencilerin apoyando tekniğine uygun duruş ve tutuş tekniklerini uygulamaları, boş tel egzersizlerini metronom eşliğinde doğru teknikle çalmaları ve grup içinde diğer arkadaşlarının hareketlerini gözlemleyerek geri bildirimlerde bulunmaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Apoyando tekniğinin kullanıldığı farklı müzik türlerinden örnekler dinletilebilir (klasik, flamenko, pop vb.). Öğrencilerin sağ ve sol el koordinasyonunu geliştirmek için ritmik oyunlar oynatılabilir. Örneğin sağ elle dizlere vururken sol elle karınlarına vurma oyunu gibi etkinlikler hem eğlenceli hem de öğretici olabilir.
Öğrencilere akıllı tahtada yavaşlatılmış apoyando vuruşları içeren videolar gösterilebilir. Öğrencilerin parmak hareketlerini net bir şekilde görebileceği animasyonlar veya resimli anlatımlar kullanılabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D4. Dostluk
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.3.2.1. Gitarda dizi çalabilme
a) Çalınacak diziyi çözümleyebilme
b) Çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alabilme
c) Çalgıya özgü teknikleri kullanabilme
ç) Verilen dizileri müziksel bileşenleri uygulayarak çalabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Do Majör Gamı Apoyando ve Tirando Tekniğiyle Çalabilme
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Öğrenme çıktıları; çalışma kağıtları, gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin apoyando ve tirando tekniğine uygun duruş ve tutuş tekniklerini uygulamaları, verilen dizileri metronom eşliğinde doğru teknikle çalmaları ve grup içinde diğer arkadaşlarının hareketlerini gözlemleyerek geri bildirimlerde bulunmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin do dizisini sayabildikleri kabul edilir.
Öğrencilere do majör dizisinin hangi notalardan oluştuğu (do-re-mi-fa-sol-la-si-do) sorulabilir. Bu soruyla öğrencilerin müzik teorisi bilgisi ölçülebilir.
Do majör dizisinde bir nota, bir sonraki notaya doğru ilerler. Her bir adım, bir öğrenme sürecidir. Aynı şekilde insanlar her gün yeni şeyler öğrenir, gelişir ve bir sonraki seviyeye geçerler.
GTR.3.2.1
Öğretmen do majör dizisinin hangi notalardan oluştuğu (do-re-mi-fa-sol-la-si-do) açıklayarak etkileşimli tahtada diziyi gösteren bir görselle derse başlar (OB4). Öğretmen diziyi gitarla çalar. Öğrencilerin gözlem yapmaları istenir (KB2.2). Öğrencilere önce sol elin doğru yerleşimi öğretilerek parmak numaraları ve nota basış noktaları gösterilir (SDB2.1). Sonrasında öğrenciler diziyi çözümler. Çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu alır. Do majör dizisi önce açık tellerde daha sonra birinci, ikinci ve üçüncü perdeler kullanılarak çalgıya özgü tekniklerle çalınır. Öğrenciler apoyando veya tirando tekniği kullanılarak metronom eşliğinde verilen dizileri müziksel bileşenleri uygulayarak çalar. "Nota Dedektifleri" oyunu oynatılır. Öğretmen rastgele bir nota söyleyerek öğrencilerin söylenen notayı gitarda bulmalarını ister (E2.5). Öğretmen rehberliğinde 2 ya da 3 kişilik gruplar hâlinde dizi çalışmaları yapılır. Bu süreçte öğrencilerin birbirini diziyi doğru bir şekilde çalması konusunda teşvik etmesi beklenir (D4.1). Performans görevi olarak öğrencilerin apoyando ve tirando tekniğine uygun duruş ve tutuş tekniklerini uygulamaları, verilen dizileri metronom eşliğinde doğru teknikle çalmaları ve grup içinde diğer arkadaşlarının hareketlerini gözlemleyerek geri bildirimlerde bulunmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilerden do majör dizisindeki notaları kullanarak kendi kısa melodilerini oluşturmalarını istenebilir.
Do majör dizisini anlatan kısa animasyonlar veya çizgi filmler izletilebilir. Bu, öğrencilerin notaları daha kolay hatırlamalarını sağlayabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.2. İş Birliği
D3. Çalışkanlık, D12. Sabır
OB2. Dijital Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.3.3.1. Gitarda tek sesli ezgileri çalabilme
a) Çalınacak ezgiyi çözümler.
b) Gitara özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Gitara özgü teknikleri kullanır.
ç) Ezgilere müziksel bileşenleri uygulayarak çalar.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Tek Sesli Ezgiler Çalma
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin kendi seçtikleri bir ezgiyi sınıf karşısında sunmaları istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin gitarda çıkan sesleri tanıyabildikleri ve temel notaların yerlerini bildikleri kabul edilir.
Öğrencilerin duruş ve tutuş hataları not edilebilir. Notaları tanıyıp tanımadıkları sorulabilir. Gitar klavyesindeki belirli bir notayı göstermeleri söylenebilir.
Öğretmen bir hikâye anlatıp öğrencilerin konuyla ilgili köprü kurmasını sağlayabilir: ”Eski zamanlarda bir gezgin, şehirden şehre dolaşarak insanlara hikâyeler anlatırmış. O zamanlar televizyon, telefon veya radyo olmadığından hikâyesini daha etkileyici kılmak için bir çalgı kullanırmış. Bu gezgin, sadece bir melodi çalarak insanlara duygularını anlatırmış. Onun müziği tek sesliymiş ama herkes onu dinlerken büyülenirmiş.”
GTR.3.3.1
Öğretmen, öğrencilere günlük hayatlarından örnekler vererek konuya giriş yapar. Öncelikle onlara şu soruyu yöneltir: ”Günlük hayatta söylenen şarkılar nelerdir?” Öğrenciler cevaplarını paylaştıktan sonra öğretmen; çocuk şarkıları, marşlar, halk ezgileri gibi tanıdık melodiler üzerinden tek sesli müziğin özelliklerini açıklar. Öğretmen, öğrencilerin aşina olduğu kısa ve basit bir ezgiyi gitarla çalar. Öğrenciler, öğretmenin çaldığı ezgiyi gözlemleyerek hangi teknikleri kullandığını tahmin etmeye çalışır (KB2.11). Öğrenciler öğretmen rehberliğinde ezgiyi çözümler. Öncelikle ezginin bonası yaptırılarak öğrencilerin nota okuma hâkimiyetleri gözlemlenir. Çalınacak ezginin deşifresi yapılır. Bona ve solfej çalışmaları öğrencilerin öz yeterlilik becerilerini geliştirir (E1.4). Öğrencilerin çalacakları şarkı hakkında bilgi verilir ve şarkının notaları öğrencilere dağıtılır. Dinleme sırasında öğrencilerin nota kağıdından şarkıyı takip etmeleri istenir (E3.2). Öğretmen, eserin basit bir deşifresini yaparak öğrencilere rehberlik eder. Öğrencilerin doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alması sağlanır. Öğretmen, her öğrencinin gitarı doğru pozisyonda tuttuğunu ve sol elin klavye üzerindeki yerleşiminin uygun olduğunu kontrol eder (E3.2). Deşifre sürecine geçildiğinde öğrenciler çalışarak notaların yerini klavyede belirler. Şarkıyı çözümlemeye başlarlar. Öğrencilerin şarkıyı çalarken hangi teknikleri kullanacaklarını belirlemeleri istenir. Öğretmen, bireysel çalışmalar sırasında öğrencilere yaklaşarak hataları düzeltir ve gerekli yönlendirmeleri yapar. Öğrencilere sağ el tekniklerinden apoyando veya tirando kullanarak çalmaları gerektiği hatırlatılır. Bireysel çalışmalar tamamlandıktan sonra öğretmen, öğrencilere önce yavaş tempoda çalışmalarını sağlar. Her öğrencinin çalışmalarda etkin rol alıp istikrarlı bir şekilde tempoyu artırarak eserin orijinal temposuna ulaşana kadar çalışmaları sağlanır (D3.4, D12.3). Öğrenciler verilen çalışmalarda gitara özgü teknikleri kullanırlar. Öğrencilerin ritim, ezgi, tempo, dinamikler gibi müziksel bileşenleri doğru bir şekilde uygulamaları ve müzikal ifadeyi yansıtmaları sağlanır (SDB2.2). Öğretmen, her öğrencinin müzikal anlatımını gözlemleyerek dönüt verir. Süreç, farklı tek sesli ezgiler belirlenerek tekrar edilir. Sürecin sonunda öğrencilerin çaldıkları şarkıyı etkileşimli tahtada oluşturdukları kişisel klasörlerine kaydeder (OB2). Performans görevi olarak öğrencilerin kendi seçtikleri bir ezgiyi sınıf karşısında sunmaları istenir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğretmen öğrencilerden kendilerine ait bir ezgi doğaçlamalarını isteyebilir. Öğrencilerin performanslarını sınıf önünde sunmaları istenebilir.
Öğretmen, notaların ve ezgilerin görsel temsilini öğrencilere göstermek için etkileşimli tahtayı kullanabilir. Şarkının notasını gösterirken her nota ve ritmi tahtada işaret edebilir. Öğrenciler, yazılı notaları izleyerek müziksel yapıyı daha kolay takip edebilirler. Aynı zamanda öğretmen şarkıyı çalarken doğru pozisyonları ve teknikleri öğrencilere modelleyebilir.
4 Öğretim Programı Unsurları
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık, D12. Sabır
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.4.1.1. Gitarda sağ el başparmağını kullanabilme
GTR.4.1.2. Gitarda sağ el egzersizleri yapabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Sağ El Baş Parmak Kullanımı
Sağ El Egzersizleri Çalabilme
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden poster hazırlamaları istenebilir. Performans görevi kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Gitar çalarken sağ el bileğinin rahat ve doğal pozisyonda olduğu, tüm parmakların bağımsız çalışabildiği kabul edilir.
Öğrencilerin gitarı nasıl tuttuğu ve sağ el duruşlarının doğru olup olmadığı gözlemlenebilir. Öğrencilerden birkaç açık tel sesi çıkarmaları istenerek başparmak ve diğer sağ el parmaklarını nasıl kullandıkları değerlendirilebilir. Telleri sert mi yoksa yumuşak mı çaldıkları incelenebilir.
Öğrencilere gitarı doğru tutmanın bir bisikleti sürerken dengeyi sağlamak gibi olduğu, eğer bisikletin gidonunu yanlış tutarsanız kontrolü kaybedebilecekleri anlatılır. Aynı şekilde gitarı yanlış tutmak veya sağ eli gereğinden fazla kasmanın çalmayı zorlaştıracağı belirtilerek gitar çalmayla köprü kurmaları sağlanabilir.
GTR.4.1.1
Öğrenciler önce açık tel üzerinde başparmaklarını kullanarak tek tek ses çıkarmaya çalışırlar. Başlangıçta 6. telden başlayarak planlı bir şekilde 4. tele kadar her telde kontrollü vuruş yapmaları sağlanır (D3.2). Bu süreçte telleri nasıl çekip bıraktıkları, başparmağın konumunu ve hareketini nasıl kontrol ettikleri gözlemlenir. Başparmağın sadece eklemden değil bilekten ve tüm koldan destek alarak doğal bir hareketle telleri çalması gerektiği vurgulanır (SDB2.1). Daha sonra, öğrencilerin başparmaklarını kullanarak belirli bir ritimle çalışmaları ve arkadaşlarını seyredip gözlem yapmaları sağlanır (KB2.2). Önce basit bir ritmik model belirlenir: ”Uzun-Kısa-Uzun-Kısa” gibi tekrar eden bir düzen kullanılır. Öğretmen öğrencilerle birlikte sayarak veya ritmi vurarak onları yönlendirir. Öğrenciler bu modeli 6 ve 5. tellerde uygular. Bir sonraki aşamada öğrenciler başparmaklarını kullanarak küçük bir egzersiz çalarlar. Örneğin 6. tel – 5. tel – 4. tel – 5. tel gibi basit bir dizilim verilir. Öğrenciler önce bu hareketi yavaşça ve doğru bir teknikle yapmaya çalışır. Daha sonra hızlarını kademeli olarak artırarak istikrarlı bir şekilde çalmaya yönlendirilirler (D12.3). Son olarak öğrenciler öğrendikleri tekniği bir müzik parçası içinde kullanırlar. Basit bir ezgi ya da ritmik model içeren bir çalışma seçilir. Öğrenciler, müziğin temposuna uygun şekilde başparmakların odaklanarak çalmaya teşvik edilir (E3.2). Ders sonunda öğretmen öğrencilerin başparmak kullanımını değerlendirerek geri bildirim verir ve hangi noktaların daha çok çalışılması gerektiğini vurgular.
GTR.4.1.2
Öğretmen, dersin başında öğrencilerle birlikte gitarın sağ el tekniklerine dair kısa bir beyin fırtınası yapar. Daha sonra, sağ elin çalma tekniklerini geliştirmeye yönelik temel egzersizlere odaklanılacağını açıklar (E3.2). İlk aşamada öğrenciler apoyando (destekli vuruş) ve tirando (serbest vuruş) tekniklerinin farkını gözlemlemeleri için öğretmeni dinler. Öğretmen, açık teller üzerinde her iki teknikle de basit vuruşlar yaparak ses farklarını gösterir. Öğrencilerden sağ elleriyle hangi teknik kullanıldığını tahmin etmeleri istenir. Daha sonra öğrenciler bireysel olarak açık teller üzerinde tirando tekniği ile tek tek ses çıkarmaya çalışırlar. Öğretmen, parmakların (p, i, m, a) doğru sıralama ile kullanılması gerektiğini hatırlatır. Öğrenciler baş parmak (p) ile 6, 5 ve 4. telleri; işaret (i) ve orta parmak (m) ile 3, 2 ve 1. telleri çalarak ellerini alıştırırlar. Bir sonraki aşamada öğrenciler sağ ellerini kullanarak belirli bir ritmik model ile egzersiz yaparlar. Örneğin • i – m – i – m (2 ve 3. tellerde) • p – i – m – i (6, 3 ve 2. tellerde) • p – i – m – a – m – i (tüm tellerde yaygın bir arpej modeli) Bu egzersizlerde öğrencilerin parmaklarını rahatça hareket ettirmeleri ve bileklerini gereksiz yere sıkmadan doğal bir akış yakalamaları sağlanır. Daha sonra basit bir arpej modeli içeren bir egzersiz parçası çalışılır. Öğrenciler bu egzersizi önce yavaş bir tempoda, ardından metronom eşliğinde hızlarını artırarak çalarlar. Öğrencilerden performans görevi olarak parmak isimleriyle ilgili poster hazırlamaları istenir. Öğrenciler parmak isimlerinin olduğu görselleri inceleyerek poster oluştururlar (OB4). Performans görevi kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilere sağ el koordinasyonlarını artırmak için basit bir arpej modeli içeren egzersiz parçaları verilebilir.
Yavaş bir tempoda çalınarak parmakların doğru pozisyonda olması sağlanabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.2. İş Birliği
D3. Çalışkanlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.4.3.1. Gitarda temel akorları uygulayabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Gitarda Temel Akorlar
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrendikleri akorları kullanarak kısa ve tanıdık bir çocuk şarkısını akor eşliklerini çalmaları istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin tellere tam ve net bir şekilde basabildikleri kabul edilir.
Öğrencilerin temel müzik teorisi bilgileri kontrol edilir (nota, akor yapıları, ritim bilgisi vb.). Sol ve sağ elin koordinasyonunu test etmek için basit egzersizler yaptırılabilir.
Yürürken bir destekten yararlanmak (baston veya duvar), hareket sırasında dengenizi sağlar. Apoyando tekniğinde de parmağın bir sonraki tele dayanması, sağ elin hareketine denge ve kontrol getirir. ”Nasıl yürürken destek almak seni daha dengeli ve kontrollü hissettiriyorsa parmağının bir tele dayanması da vuruşunun daha güçlü ve dengeli olması demektir.” ifadesi ile öğrencilerin günlük hayatla bağlantı kurmaları sağlanabilir.
GTR.4.3.1
Öğrenciler, gitarlarını doğru şekilde tutarak ve oturma pozisyonlarına dikkat ederek çalışmaya başlarlar. Bu süreçte her öğrencinin çalgısına ve çalışmasına karşı sorumluluk bilinci geliştirmesi teşvik edilir (E2.2). Öncelikle sol elin klavye üzerindeki pozisyonunu anlamak için parmak numaraları ve perde yerleşimleri hatırlatılır. Öğrenciler, doğru yerleşimi gözlemleyerek ve görsel materyallerden yararlanarak kendilerini yönlendirirler (KB2.2, OB4). Öğrenciler, parmaklarını rahatça yerleştirebilmek için boş tellerde hafif egzersizler yaparlar. Öğretmen, gitarın klavyesindeki temel akorları (do majör, sol majör ve la minör) tahtada veya görsellerle tanıtır. Her akor için parmak yerleşimleri ve basılması gereken teller açıklanır. Öğrenciler, önce hava havada elleriyle akor pozisyonlarını şekillendirme ile akorları deneyerek parmak kaslarını hazırlarlar. Bu aşamada güven duygusunun geliştirilmesi için öğrencilerin kendilerini rahat hissetmeleri sağlanır ve hata yapmanın doğal olduğu vurgulanır (E2.4). Ardından öğrenciler, tek tek akor basarak doğru parmak yerleşimlerini kontrol ederler. Öğretmen, öğrencilerin ellerini gözlemleyerek gerektiğinde düzeltmeler yapar. Öğrenciler birbirlerini de gözlemleyerek iş birliği içinde çalışırlar (SDB2.2). Parmakların klavyeye doğru açıda bastığından ve tellerin net bir şekilde ses çıkardığından emin olunur. Öğrenciler, planlı bir şekilde sırayla her bir akoru çalarak temiz ses elde etmeye çalışırlar (D3.2). Akor değişimlerini kolaylaştırmak için öğretmen, la minör-do majör-sol majör gibi basit geçişler içeren bir akor sıralaması verir. Öğrenciler önce yavaş tempoda akorları değiştirerek pratik yaparlar. Öğrenciler, öğrendikleri akorları kullanarak basit bir ritimle çalma denemesi yaparlar. Önce dört vuruşluk basit bir ritim modeli öğretmen tarafından gösterilir ve öğrenciler bu modeli akorlarla uygulamaya çalışırlar. Öğrenciler performans görevi olarak öğrendikleri akorları kullanarak kısa ve tanıdık bir çocuk şarkısının akor eşliklerini çalmaları istenir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir. Öğretmen, öğrencilerin çaldıkları müzikte akor geçişlerinin düzgün olup olmadığını gözlemleyerek geri bildirim verir. Çalışma sürecinin ardından öğrenciler, öğrendikleri akorları günlük pratiklerinde nasıl kullanabileceklerini düşünerek küçük bir değerlendirme yaparlar. Öğretmen, her öğrencinin zorlandığı noktaları göz önünde bulundurarak bireysel önerilerde bulunur.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilere 7’li akorlar verilerek deneyimlemeleri sağlanabilir.
Öğrencilere öğretmen rehberliğinde parmak açma ve esnetme ve çift tel üzerinde çalışmalar yaptırılabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık
OB2. Dijital Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.4.2.1. Gitarda arpej tekniğini uygulayabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Arpej Tekniğiyle Çalma
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilere arpej tekniğini basit bir şarkı veya ezgi üzerinde uygulamaları istenebilir.Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin gitarı doğru pozisyonda tuttukları, sağ elin doğal duruşunu yapabildikleri kabul edilir.
Öğrencilerin gitarı doğru şekilde tutup tutmadıkları gözlemlenebilir. Sağ elin doğal pozisyonu ve bilek hareketliliği değerlendirilebilir. Öğrencilerin vücut duruşları, vücut hizaları ve kollarının pozisyonu kontrol edilir.
Arpej tekniği sabır ve sürekli pratik gerektirir. Başlangıçta arpejleri doğru bir şekilde çalabilmek zor olabilir ancak sürekli egzersiz ve teknikle bu zorluk aşılır. Her yeni egzersiz, öğrencinin ilerlemesine katkıda bulunur ve tıpkı hayatın gelişim süreci gibi müzikte de her adım bir başarıyı işaret edeceği öğrencilere anlatılıp konuyla ilgili köprü kurmaları sağlanabilir.
GTR.4.2.1
Öğretmen, öğrencilere gitarın sağ elinin arpej tekniğindeki rolünü açıklayarak dersi başlatır. Arpej tekniğinin akorların seslerinin sırasıyla her bir notasının tek tek tınlatılıp çalınması olduğu anlatılır (SDB2.1). Öğrencilere etkileşimli tahtadan günlük hayatta bir müzik parçasında nasıl bir arpej modelinin duyulabileceğini anlatan örnekler (popüler şarkılar veya klasik müzik eserleri) izletilir. Öğrenciler beğendikleri eserleri etkileşimli tahtadaki kişisel klasörlerine kaydederler (OB2). Öğretmen, temel bir arpej modeli olan p – i – m – a (başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve serçe parmağı) sırasını açık teller üzerinde gösterir. Öğrenciler gözlem yapmak için öğretmenlerini ölçüt olarak belirler ve konuyla ilgili veri toplayıp kaydeder (KB2.2). Öğrencilere sağ el parmaklarını doğru sırasıyla nasıl kullanacakları ve her parmağın hangi teli çalacağı anlatılır. Öğrenciler; planlı bir şekilde öğretmenin gösterdiği gibi 6. tel ile başlayarak baş parmak (p) ile ardından 3. tel ile işaret parmağı (i) ile 2. tel ile orta parmak (m) ile ve son olarak 1. tel ile serçe parmak (a) ile arpeji uygularlar (D3.2). Öğrenciler arpej modelini çalarken öğretmen; doğru parmak yerleşimi, doğal bilek hareketi ve parmakların gergin olmaması için dönütler verir. Öğrencilerden doğru hareketi yakalayabilmeleri için odaklanıp yavaşça çalmaları istenir (E3.2). Öğretmen, dikkat edilmesi gereken noktaları sıralar:
• Başparmak (p) 6. telde hafif bir baskı yaparak teli çalmamalı, sadece parmak doğal bir şekilde teli çalmalıdır.
• Diğer parmaklar (i, m, a) sırasıyla teli çekmeli ve her bir parmak, parmağının doğal eğriliğiyle tel üzerinde kayarak sesi temiz çıkarmalıdır.
Öğrenciler, öğretmen rehberliğinde arpej modelini önce yavaş, sonra hızlarını kademeli olarak artırarak çalarlar. Hız arttıkça her bir parmağın tek tek, düzgün ve temiz bir şekilde teli vurduğundan emin olmaları sağlanır. Öğrenciler, metronom eşliğinde arpeji çalmaya devam ederler (E3.1). Öğrenciler, do majör (C) ve sol majör (G) akorları üzerinde arpej tekniğini uygularlar. İlk başta sadece do majör akoru üzerinde arpej çalınması istenir. Öğrenciler arpeji yavaşça çalarak her bir akorun sesini ayrı ayrı net bir şekilde duymalıdır. Öğretmen, öğrencilerin her iki akorda da doğru şekilde arpej çalmalarını denetler. Öğrenciler arpej modelini bu akorlara uygun şekilde uygulayarak akorları net bir şekilde duymalıdırlar. Öğrencilerden performans görevi olarak arpej tekniğini basit bir şarkı veya ezgi üzerinde uygulamaları istenir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencileri gruplara ayırarak farklı akorlar üzerinde arpej çalmaları sağlanabilir.
Arpej egzersizlerini metronom eşliğinde çalmaları istenebilir.
5 Öğretim Programı Unsurları
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği
D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk
OB2. Dijital Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.5.1.1. Gitar türlerini tanıyabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Gitar Çeşitleri
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları, gözlem formu ve kontrol listesi ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin akıllı tahta üzerinde buldukları gitar çeşitlerini işaretlemeleri, bu bilgilerle grup içinde tartışma yapmaları ve gitar türlerinin seslerini ayırt etmeleri istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Gitarın evrensel bir çalgı olduğu kabul edilir. Dünya çapında farklı kültürlerde kullanılan ve müziğin birçok alanında yer alan bir çalgıdır. Gitar hem bireysel sanatsal ifade hem de toplu performanslar için vazgeçilmez bir araçtır. Gitarın çeşitleri ve tarihsel yolculuğu, toplumların estetik anlayışlarını ve müzikal zevklerini ortaya koyar. Bu kabuller, gitarın tarihsel süreçteki gelişimini ve çeşitliliğini anlamaya yönelik temel bir çerçeve sunar.
Öğrencilerden gitarla ilgili bildikleri türleri, tarihsel geçmişine dair duydukları bilgileri ve hangi müzik türlerinde kullanıldığını bireysel ya da grup hâlinde yazarak bir ön bilgi haritası oluşturmaları istenebilir.
Kültürel ürünlerin dünya çapında nasıl yayıldığı sorulabilir. Verilen cevaplar doğrultusunda gitarın Eski Mısır’dan İspanya’ya ardından tüm dünyaya nasıl yayıldığıyla ilgili olarak köprü kurmaları sağlanabilir. İnsanların tarihte farklı malzemeleri nasıl kullandığı ve bu malzemelerin teknolojiyi nasıl etkilediği tartışılabilir. Gitar yapımında kullanılan doğal malzemelerin (ahşap, hayvan bağırsaklarından yapılan teller vb.) tarihsel süreçte nasıl değiştiği ve modern gitarların nasıl yapıldığı hakkında köprü kurmaları sağlanabilir.
GTR.5.1.1
Öğrencilere gitarın tarihsel gelişimi ve çeşitleri anlatılıp sorular yöneltilebilir. Bu sayede öğrencilerin konuyu merak edip ilgileri çekilebilir (E1.1). Farklı kültürlerle bağ kurmaları beklenebilir (D4.5). Ardından görsel materyallerden yararlanılarak öğrencilere 13. yy. İspanya’sında ”Latin gitarı” ve ”Mağrip gitarı” olarak adlandırılan eski gitar görselleri göstererek bilgi toplamaları istenebilir. Öğrenciler, Eski Mısır ve Yunanistan’da kullanılan gitar çeşitlerine ulaşmak için etkileşimli tahta kullanabilir. Öğrencilerin buldukları gitar çeşitleriyle ilgili işaretlemeler yaparak akıllı tahta üzerinde oyun oynamaları sağlanır (OB2). Gitarın Lut (Lavta) ailesine ait bir çalgı olduğu bilgisi verilerek Araplarda ve İranlılarda ”sitar” olarak adlandırılan çalgı ile benzerliğini açıklamaları beklenebilir (D3.3). Öğrenciler topladıkları bilgileri paylaşarak bu bilgileri doğrular ve kaydederler (KB2.6, SDB2.2). Öğrenciler birbirlerini akran değerlendirme yöntemiyle değerlendirebilirler. Süreç kısa cevaplı sorular sorulup değerlendirilebilir. Akustik, elektro ve bas gitarın sesleri görselleriyle gösterilerek dinletilir. Belirlenen konularla ilgili performans görevi verilebilir. Oyunlu etkinliklerden yararlanılarak gitar çeşitlerinden örnekler dinletilir ve sesin hangi gitar türünden olduğunu ayırt etmesi sağlanır (E2.5). Öğrencilere sınıfta beyin fırtınası oturumu düzenlenip gitarın çeşitleri hakkında bildiklerini paylaşmaları istenebilir (SDB2.1, E3.3). Tahtaya öğrencilerin söyledikleri yazılarak grup içinde tartışma ortamı oluşturulur (SDB2.2, E3.5). Performans görevi, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilere farklı dönemlerde kullanılan gitarların resimleri ve videoları gösterilir. Eski lavtalar, klasik gitar ve elektro gitarı görüntü ve kullanım bakımından karşılaştırmaları sağlanabilir. Gitar çalan ünlü sanatçıların kısa videoları izletilebilir.
Öğrencilerden gitar çeşitlerini çizip boyamaları, kendi gitar tasarımlarını yapmaları istenir. Birkaç lastik, karton kutu veya kutu kapaklarıyla minik bir gitar yapmaları eğlenceli ve eğitici olabilir. Öğrencilere hayalî gitar çaldırarak ritim ve melodiyle eğlenmeleri sağlanabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık
OB2. Dijital Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.5.2.1. Küçük usullerle gitar şarkıları çalabilme
a) Küçük usullerdeki şarkıları çözümler.
b) Küçük usullerdeki şarkıları çalarken çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Küçük usullerdeki şarkıları çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) Küçük usullerdeki şarkıları çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Küçük Usullerle Ritim Çalışmaları
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilere basit ritimleri gruplar hâlinde çalma görevi verilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin basit ritimlerin matematiksel açıdan vuruş sistemini kavrayıp bu ritimleri çalabilecekleri kabul edilir.
Öğrencilere farklı usullerle (2/4, 3/4, 4/4) alkışlatma çalışmaları yaptırarak ritim algıları ölçülebilir
Tıpkı yürüyüş hızının ruh hâlimizi etkilediği gibi 2/4’lük hızlı ritimler enerjik, 3/4’lük vals ritmi ise daha akıcı ve romantik bir his verebileceği söylenerek öğrencilerin köprü kurmaları sağlanabilir.
GTR.5.2.1
Öğrenciye her ritim için örnek şarkılar dinletilir (2/4 için bir marş, 3/4 için bir vals, 4/4 için popüler bir şarkı). Öğrenciler diledikleri şarkıları etkileşimli tahtadaki klasörlerine kaydederler (OB2). Boş telde ritim çalışmaları yapılır. Öncelikle 2/4’lük ritimde aşağı yukarı tellere vurularak metronom eşliğinde basit çalışmalarla başlanır. Öğretmen kendi gitarıyla rehberlik eder. Öğrencinin odaklanması sağlanarak ritimleri uygulaması istenir (E3.2). Öğrenci, boş tellerde ritim çalışmaları yaparak temel vuruşları öğrenir. Metronom eşliğinde ”1, 2” vuruşlarında aşağı-yukarı tellere vurularak çalışılır. Öğretmen, kendi gitarıyla örnek çalar ve öğrencilerin ritmi takip ederek gözlem yapmalarını sağlar (KB2.2). Öğrenciler, odaklanarak ritmi tekrar eder ve doğru vuruşları yakalamaya çalışır (E3.2). Metronom eşliğinde ”1, 2, 3” vuruşlarında aşağı-yukarı tellere vurularak çalışılır. Öğretmen, vals ritmini örnekler ve öğrencinin bu ritmi hissetmesini sağlar. Öğrenci, ritmi tekrar eder ve vuruşların akışını içselleştirir. Metronom eşliğinde ”1, 2, 3, 4” vuruşlarında aşağı-yukarı tellere vurularak çalışılır. Öğretmen, popüler bir şarkıdan örnek verir ve öğrencinin ritmi takip etmesini sağlar. Öğrenciler düzenli çalışmanın başarı üzerindeki etkisini fark ederek ritmi tekrar eder ve düzenli vuruşları yakalamaya çalışır (D3.2). Öğrencinin doğru vuruşları yakalayıp yakalamadığı kontrol edilir. Ritim duygusunun gelişip gelişmediği gözlemlenir. Öğrencilerin eksik olduğu noktalar üzerinde tekrar çalışılır.
Öğrencilere 2/4, 3/4, 4/4 gibi küçük usullerle yazılmış, kısa ezgilerden oluşan ve öğrenci düzeyine uygun basit gitar şarkıları dağıtılır. Öğrenciler verilen şarkıları çözümler. İcra ve deşifre sürecine başlamadan önce öğrencilerin gitarı doğru tutuş ve uygun pozisyonla çalmaları sağlanır. Grup hâlinde tutuş pozisyonunu pekiştiren egzersizler yapılır ve her öğrencinin doğru tutuşu yapıp yapmadığı kontrol edilir. Öğretmen; ilk olarak 2/4 usuldeki bir şarkının notalarını öğrencilere gösterir, ritmik ve ezgisel yapısını açıklar (SDB2.1). Yavaş tempoda adım adım deşifre çalışmalarına başlanır. Öğrenciler ritme, nota değerlerine ve tutuş tekniklerine odaklanarak pratik yapar; tempoyu artırmak için grup hâlinde çalışırken birbirlerini dinleyerek uyum içinde çalmayı öğrenir. Aynı süreç 3/4 ve 4/4 usullerindeki şarkılar için de tekrarlanır. Öğrenciler parçaları müziksel bileşenlerine göre çalarlar. Performans görevi olarak öğrencilere basit ritimleri gruplar hâlinde çalma görevi verilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
2/4, 3/4 ve 4/4 usulleri istediği akorlarla birleştirerek uygulamaları istenebilir.
Öğretmen rehberliğinde ritimleri daha iyi anlamaları için beden perküsyonu (ellerle, ayaklarla ritim tutma) çalışmaları yapılabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği
D3. Çalışkanlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.5.3.1. Gitarda çargâh makamındaki şarkıları çalabilme
a) Gitarda çargâh makamındaki şarkıları çözümler.
b) Gitarda çargâh makamındaki şarkıları çalarken çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Gitarda çargâh makamındaki şarkıları çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) Gitarda çargâh makamındaki şarkıları çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Çargâh Makam Dizisi
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak çargâh makamındaki dizileri çalma görevi verilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin çargâh makam dizisini kavrayıp çalabilecekleri kabul edilir.
Öğrencilerden makam dizisi kavramı hakkında bildiklerini, daha önce herhangi bir makamda çalgı çalıp çalmadıklarını ve gitarda nota yerlerini tanıyıp tanımadıklarını kısa notlar hâlinde yazarak paylaşmaları istenebilir.
Çargâh makamı ile hayat arasında bağlantı kurulabilir. Hayat, her zaman düz ve kolay geçmez. Zaman zaman insanlar farklı duygusal durumlar ve derin düşüncelerle karşılaşır. Çargâh makamı, bu tür durumları simgeler. Örneğin bazen hayatın zorlukları ile başa çıkmak, bir sorunun üstesinden gelmek için düşünmemiz ve duygusal derinliğe inmeye ihtiyacımız vardır. Çargâh makamındaki süslemeler ve geçişler, hayatın inişli çıkışlı, bazen belirsiz ve karmaşık yapısını anlatır.
GTR.5.3.1
Öğretmen, çargâh makam dizisinin hangi notalardan oluştuğunu (do-re-mi-fa-sol-la-sido) açıklayarak etkileşimli tahtada diziyi gösteren bir görselle derse başlar (OB4). Diziyi gitarla çalarak öğrencilerin gözlem yapmalarını sağlar (KB2.2). Öğrencilere sol elin doğru yerleşimi, parmak numaraları ve nota basış noktaları öğretilir (SDB2.1). Öğrenciler, diziyi çözümleyerek çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu alır. Çargâh makam dizisi, önce açık tellerde daha sonra 1 ve 3. perdeler kullanılarak çalgıya özgü tekniklerle çalınır. Öğrenciler, apoyando veya tirando tekniği kullanarak metronom eşliğinde diziyi müziksel bileşenleri (ritim, ezgi, dinamikler) uygulayarak çalar. ”Nota Dedektifleri” oyunuyla öğretmen rastgele bir nota söyler ve öğrencilerden bu notayı gitarda bulmalarını ister (E2.5). Öğretmen rehberliğinde 2-3 kişilik gruplar hâlinde dizi çalışmaları yapılır; öğrenciler birbirlerini diziyi doğru çalma konusunda teşvik eder (D4.1). Performans görevi olarak küçük gruplar hâlinde diziyi çalmaları istenir ve performanslar gözlem formları ile değerlendirilir. Öğretmen, çargâh makamındaki örnek şarkıları öğrencilere dağıtır ve bu şarkıların melodik yapısını, ritmik özelliklerini ve makamın duygusunu nasıl yansıttığını açıklar. Öğrenciler, şarkıları notalarıyla inceleyerek makamın perdelerini ve geçki noktalarını çözümler (KB2.2). Bu aşamada öğrencilerin makamın seslerini tanımaları ve şarkıyı müzikal olarak anlamaları sağlanır.
Öğrencilerin gitar çalarken rahat ve dengeli bir şekilde performans sergilemeleri sağlanır. Her öğrencinin doğru duruş ve tutuşu benimsediğinden emin olmak için bireysel ve grup hâlinde egzersizler yapılır (SDB2.2). Öğrenciler; bu temel becerileri pekiştirerek, çargâh makamındaki şarkıları çalarken teknik hatalardan kaçınır ve daha verimli bir çalışma süreci geçirir. Çargâh makamındaki şarkıları çalarken öğrenciler çalgıya özgü teknikleri doğru bir şekilde uygular. Parmak pozisyonları, perdeler arası geçişler, ses temizliği kullanımı gibi teknikler üzerinde planlı çalışılır (D3.2). Öğretmen, öğrencilere bu teknikleri adım adım gösterir ve her bir öğrencinin bu teknikleri doğru şekilde uyguladığından emin olur. Özellikle çargâh makamının karakteristik perdeleri olan ”çargâh” (do), ”neva” (re) ve ”hüseyni” (mi) seslerinin temiz ve net bir şekilde çalınmasına özen gösterilir. Öğrenciler, bu teknikleri yavaş tempodan başlayarak pratik eder ve zamanla tempoyu artırarak şarkıyı müziksel bileşenlerine uygun olarak çalarlar.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilerden çargâh makamında farklı eserler çalması istenebilir.
Öğrencilerden majör dizisi ve çargâh makamının benzerlik ve farklılıklarını bulmaları istenebilir. Araştırmaları sonucu öğrencilerin daha iyi kavrayabilmesi için farklı müzik parçalarından örnekler verilebilir. Çargâh makamındaki bir eserin nasıl daha yavaş, daha derin ve duygusal olduğunu anlatılabilir. Öğretmen, öğrencilere doğrudan dinletiler yaparak bu makamın hissi aktarılabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.2. İş Birliği
D4. Dostluk
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.5.4.1. Gitarda başlangıç seviyesinde türküler çalabilme
a) Başlangıç seviyesi türküleri çözümler.
b) Gitara özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Gitara özgü teknikleri kullanır.
ç) Türküleri müziksel bileşenlerine uygun olarak çalar.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Gitarda Başlangıç Seviyesinde Türküler
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak Gelin Ayşe türküsünü çalma görevi verilebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin günlük hayattaki deneyimlerinde türkü dağarcığının olduğu kabul edilir
Öğrencilerin bir türküyü dinleyip basit bir melodiyi tekrar edip edemedikleri test edilebilir. Öğrencilerin türkü çalmayı öğrenmeye ne kadar istekli oldukları değerlendirilebilir.
Hayatta, insanların bir arada çalışarak birbirlerine destek olmaları önemlidir. Türküler, bu sosyal bağları güçlendiren ve insanları bir araya getiren bir araç olabilir.
GTR.5.4.1
Öğretmen, öğrencilerin dikkatini çekmek için sınıfta sıkça duydukları, basit ve tanıdık bir türküyü gitarla çalar. Bu çalma sırasında öğrenciler, öğretmenin hangi teknikleri kullandığını tahmin etmeye çalışır ve çaldığı türküyü gözlemlerler (KB2.2, KB2.11). Öğretmen, öğrencileri rehberlik ederek çaldığı ezgiyi çözümler ve öğretmenin kullandığı sağ ve sol el tekniklerini belirler. Öğretmen, öğrencilerden çalacakları türkü hakkında bilgiler toplamalarını ister ve öğrenciler dijital ve yazılı kaynaklar üzerinden bilgilerini öğretmene sunar (OB1, OB2). Öğretmen türkünün notalarını öğrencilere dağıtır. Öğrenciler türküyü çözümler (KB2.4). Öğrencilerin odaklanarak gitarlarını doğru tutuş ve duruş pozisyonuna yerleştirmeleri sağlanır (E3.2) ve sol ellerinin klavye üzerindeki yerleşimi kontrol edilir. Öğrenciler, gitara özgü teknikleri kullanarak türküyü çalmaya başlar. Öğretmen, bireysel çalışmaları sırasında her öğrenciyi izler ve doğru teknikleri uygulamaları için yönlendirir. Öğrencilere sağ el tekniklerinden apoyando, tirando gibi doğru vuruş tekniklerini hatırlatır. Bu süreçte öğrenciler, ritim, melodi, tempo, dinamikler gibi müziksel bileşenleri doğru bir şekilde uygulayarak başlangıç seviyesinde türküleri çalar.
Öğretmen öğrencileri gruplara ayırarak öğrencilerin iş birliği ve dayanışma becerisi kazanmasını hedefler (SDB2.2, D4.1). Öğrenciler gruplar hâlinde çalarak birbirlerini geri bildirimde bulunur. Öğrenciler, çalıştıkları türküleri doğru bir şekilde çaldıklarında öğretmen her bir öğrencinin müzikal anlatımını gözlemler ve geri bildirimde bulunur. Öğrenciler, çaldıkları türküleri etkileşimli tahtada oluşturdukları kişisel klasörlerine kaydederler (OB2). Son olarak öğrenciler kendi seçtikleri bir türküyü sınıf karşısında çalarak performanslarını sergilerler. Bu performanslar, öğretmen tarafından dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilere ünlü ozanların besteleri dinletilebilir. Konser videoları paylaşılıp istedikleri türküleri çalmaları istenebilir.
Öğrencilere günlük hayatta karşılaştıkları ritmik olayları gözlemleyip bu gözlemleri türkülerin ritimleriyle ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Bireysel çalışmalar tamamlandıktan sonra öğretmen, öğrencilerin önce yavaş tempoda çalışmalarını sağlar.
6 Öğretim Programı Unsurları
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık
OB2. Dijital Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.6.1.1. Gitarda 5/8, 6/8, 7/8’lik ritimlerle şarkı çalabilme
a) 5/8, 6/8, 7/8 ’lik usullerdeki şarkıları çözümler.
b) 5/8, 6/8, 7/8 ’lik usullerdeki şarkıları çalarken çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) 5/8, 6/8, 7/8 ’lik usullerdeki şarkıları çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) 5/8, 6/8, 7/8 ’lik usullerdeki şarkıları çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Gitarda Başlangıç Seviyesinde Türküler
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilere basit ritimleri gruplar hâlinde çalma görevi verilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin basit ritimlerin matematiksel açıdan vuruş sistemini kavrayıp bu ritimleri çalabilecekleri kabul edilir.
Öğrencilere farklı usullerle (5/8, 6/8, 7/8, 9/8) alkışlatma çalışmaları yaptırarak ritim algıları ölçülebilir.
Öğrencilere aksak usullerin tıpkı koşan bir çocuğun adımları, bir bebeğin salıncağının hareketi, deniz dalgalarının kıyıya vurması gibi ritmik hareketlere benzediği ifade edilerek köprü kurmaları sağlanabilir.
GTR.6.1.1
Öğrencilere her ritim türü için örnek şarkılar dinletilir. Örneğin 5/8’lik ritim için geleneksel bir halk müziği şarkısı, 6/8’lik ritim için bir dans ezgisi ve 7/8’lik ritim için bir Türk halk müziği parçası seçilir. Öğrenciler, dinledikleri şarkıları etkileşimli tahtadaki klasörlerine kaydederler (OB2). Öğrenciler şarkıları çözümler ve çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu alırlar. Başlangıç olarak boş telde 5/8’lik ritim çalışmaları yapılır. Öğrenciler metronom eşliğinde 5/8’lik ritim için vuruşlarını doğru bir şekilde yapmaya çalışır. Öğretmen, kendi gitarı ile rehberlik eder ve ritmi örnekleyerek öğrencilerin ritmi takip etmelerini sağlar. Öğrenciler, bu ritmi metronom eşliğinde ”1, 2, 3, 4, 5” vuruşlarıyla aşağı-yukarı tellere odaklanarak çalışır (E3.2). Öğretmen öğrencilerin doğru vuruşları yakalayıp yakalayamadığını takip eder. Daha sonra, 6/8’lik ritim çalışmasına geçilir. Bu ritimde öğrenciler önce basit çalışmalara başlar ve metronom eşliğinde ”1, 2, 3, 4, 5, 6” vuruşlarında aşağı-yukarı tellere vururlar. Öğretmen bu ritmi vals ya da başka bir örnekle gösterir ve öğrencilerin ritmi hissetmesini sağlar. Öğrenciler gayretli olmanın hedeflere ulaşma üzerindeki etkisini fark ederek azimli bir şekilde ritmi tekrar eder ve doğru vuruşları yaparlar (D3.1). Metronom eşliğinde çalışarak öğrenciler 6/8’lik ritmin akışını takip ederler. Son olarak 7/8’lik ritim çalışmasına başlanır. Öğrenciler metronom eşliğinde ”1, 2, 3, 4, 5, 6, 7” vuruşlarında ritimleri çalışırlar. Öğretmen, bu ritmi bir Türk halk müziği şarkısından örnekler vererek öğrencilerin doğru vuruşları yakalamalarını ister (SDB2.1). Öğrenciler, ritmi tekrar ederken düzenli vuruşları yakalamaya çalışır ve ritmin akışını içselleştirir. Öğretmen, her öğrencinin vuruşlarını dikkatle izler ve doğru vuruşları yapmalarını sağlamak için gerekirse düzeltmeler yapar. Öğrencilerin birbirlerini izleyerek gözlem yapmaları istenir (KB2.2). Eksik olan noktalar üzerinde tekrar tekrar çalışılır ve her öğrencinin ritim anlayışı pekiştirilir (D3.2). Öğretmen, metronom eşliğinde her ritmi tekrar ederek öğrencilerin 5/8, 6/8 ve 7/8’lik ritimlerdeki becerilerini geliştirir.
FARKLILAŞTIRMA
5/8, 6/8, 7/8 ve 9/8’lik usulleri istediği akorlarla birleştirerek uygulamaları istenebilir.
Öğretmen rehberliğinde ritimleri daha iyi anlamaları için beden perküsyonu (ellerle, ayaklarla ritim tutma) çalışmaları yapılabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum
D4. Dostluk, D14. Saygı
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.6.2.1. Gitarda bareli akorlarla şarkılar çalabilme
a) Gitarda bareli akorları çözümler.
b) Gitarda şarkıları çalarken çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Gitarda şarkıları çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.
d) Gitarda şarkıları çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Gitarda Bare
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilere grup hâlinde bareli akorlarla şarkı çalma görevi verilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrenciler daha önceki temalarda basit akorları öğrenip uygulayabildikleri için bareli akorları basabilecekleri kabul edilir.
Basit akorları (C, G, D, Am, Em) çalmaları istenir ve hangi akorlara daha hâkim oldukları gözlemlenebilir. Akor geçiş hızları ve doğru basış teknikleri incelenerek parmak kuvveti ve koordinasyonu değerlendirilebilir. Öğrencilerin gitar tutuş ve el pozisyonları gözlemlenebilir. Doğru duruş ve bilek esnekliği kontrol edilebilir.
Bareli akorları öğrenmek tıpkı bisiklete binmeyi öğrenirken önce dengede durmayı, sonra pedalları çevirmeyi, ardından gidonu kontrol etmeyi öğrenmemiz gibi bareli akorlarda da parmaklarımızı güçlendirmek, baskıyı doğru uygulamak ve pozisyon değişimlerini akıcı hâle getirmek gerektiği vurgulanarak ilişkilendirilebilir.
GTR.6.2.1
Öğretmen, derse öğrencilerin dikkatini çekmek için tanıdık bir şarkıyı basit akorlarla çalar ve ardından aynı şarkıyı bareli akorlarla çalarak aradaki farkı sorar. Öğrenciler iki çalma tekniği arasındaki farklılıkları dinleyerek belirler (SDB3.1). Bareli akorların gitarda hareketli bir yapı sağladığı ve farklı tonlara geçişi kolaylaştırdığı açıklanır. Öğrencilere bareli akorların temel mantığı anlatılarak basit akorların belirli pozisyonlara bağlı olduğu ancak bareli akorların farklı perdelere kaydırılarak çalınabileceği etkileşimli tahta veya görsellerle desteklenerek gösterilir (OB4). Daha sonra, öğretmen öğrencileri küçük gruplara ayırır. Her gruba gitar klavyesi üzerinde bir bareli akor belirlenerek bu akoru nasıl basacaklarını keşfetmeleri istenir. Gruplar, öğretmenin rehberliğinde birbirlerine destek olarak akorları çözümler (SDB2.2). Her grup belirlenen akoru sınıfa tanıtarak hangi parmakları nasıl yerleştirdiklerini ve çalarken hangi tekniklere dikkat ettiklerini açıklar. Bu süreçte öğretmen, öğrencilerin el pozisyonlarını ve parmak yerleşimlerini kontrol ederek gerekli düzeltmeleri yapar. Öğrenciler çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır. Öğrenciler, bareli akor basmayı kolaylaştıran parmak egzersizleriyle çalışmalarına devam eder. Önce boş tellerde basınç kontrolü sağlanarak başparmak ve işaret parmağı arasındaki dengeli baskı hissedilir. Ardından F majör, B minör gibi temel bareli akorları öğrenciler gitara özgü tekniklerle çalar. Öğretmen rehberliğinde tek tek çalışılır. Öğrenciler önce yavaş tempoda bareli akorları basarak temiz ses elde etmeye çalışır, ardından metronom eşliğinde hızlarını artırır. Grup çalışmaları sırasında öğrenciler birbirlerinin ellerini gözlemleyerek geri bildirimde bulunur ve eksiklerini düzeltmek için birlikte çalışır (D4.1, D4.2, KB2.2).
Çalışmalar ilerledikçe öğretmen, öğrencilere bareli akor içeren bir türkü veya popüler bir şarkı verir. Grup içinde görev paylaşımı yapılarak bazı öğrenciler ritim çalışırken bazıları akor geçişlerini pekiştirir. Grup üyeleri birbirlerini destekleyerek şarkıları akıcı bir şekilde müziksel bileşenleri uygulayarak çalar. Parça yavaş tempoda başlanarak aşamalı olarak orijinal temposuna getirilir. Öğretmen, her grubun performansını dinleyerek geri bildirimde bulunur ve gerektiğinde bireysel rehberlik yapar. Dersin sonunda öğrenciler öğrendikleri bareli akorları kullanarak bir şarkı seçip çalmaya teşvik edilir. Her grup, belirlediği şarkıyı sınıfa sunarak öğrendiklerini paylaşır. Bu süreçte öğrenciler farklı görüşleri dinleyip empati kurarak nezaket içinde birbirlerine geri bildirimde bulunur (D14.1, E2.1). Akran değerlendirmesi yöntemiyle öğrenciler birbirlerine yapıcı yorumlar verir. Öğretmen, öğrencilerin süreç içindeki gelişimini gözlem formlarıyla değerlendirir ve her öğrencinin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerine dair bireysel dönütler sunar. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Zenginleştirme sürecinde öğrencilere aynı şarkıyı farklı ritim kalıplarıyla (vals ritmi, reggae ritmi, funk ritmi) çalmaları için yönlendirme yapılabilir.
Destekleme sürecinde bare basarken işaret parmağının yeterli baskıyı uygulayabilmesi için özel el egzersizleri (lastik direnç çalışmaları, parmak açma-kapama egzersizleri) yaptırılabilir. Öğrenciler önce bareli akorların açık akor versiyonlarını çalar, ardından yavaş yavaş bare ekleyerek çalma çalışmaları yapılabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim , SDB2.2. İş Birliği
D4. Dostluk, D12. Sabır, D16. Sorumluluk
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.6.3.1. Gitarda kürdi makamındaki şarkıları çalabilme
a) Gitarda kürdi makamındaki şarkıları çözümler.
b) Gitarda kürdi makamındaki şarkıları çalarken çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Gitarda kürdi makamındaki şarkıları çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) Gitarda kürdi makamındaki şarkıları çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Kürdi Makam Dizisi
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak kürdi makamındaki dizileri çalma görevi verilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Bu tema kapsamında öğrencilerin temel düzeyde dizi kavramıyla tanıştıkları ve nota okuma becerisine sahip oldukları kabul edilir. Daha önce farklı bir dizi öğrenmiş oldukları ve kürdi dizisini öğrenmeye hazır oldukları kabul edilir. Öğrencilerin nota kağıdından eser takibi yapabilecekleri, ritmik düzenleri analiz edebilecekleri ve bireysel olarak deşifre sürecine katılım sağlayabilecekleri kabul edilir. Ayrıca bireysel ve toplu icra deneyimi yaşadıkları ve grup çalışmalarında müzikal uyum sağlama konusunda deneyim kazandıkları kabul edilir.
Öğretmen, dersin başında öğrencilerin makam bilgisi ve kürdi makamına dair mevcut farkındalıklarını değerlendirmek için kısa sorular sorar. Örneğin ”Daha önce hangi makamları öğrendiniz?”, ”Bir makamı oluşturan sesleri nasıl belirleyebiliriz?”, ”Kürdi dizisi hakkında bildiğiniz herhangi bir özellik var mı?” gibi sorularla öğrencilerin konuya dair düşünmelerini sağlar. Ardından öğretmen kürdi dizisinden kısa bir ezgi çalar ve öğrencilere ”Bu ezgide hangi karakteristik özellikleri duydunuz?”, ”Size tanıdık gelen veya diğer makamlardan farklı olan bir yön var mı?” gibi sorular yönelterek öğrencilerin dinleme ve analiz becerilerini gözlemler. Daha sonra, öğrencilere kürdi dizisinde basit bir melodik dizilim verilir ve nota kağıdı üzerinden bu dizilimi takip etmeleri, gerekirse hafifçe mırıldanmaları veya gitarlarıyla belirli sesleri denemeleri istenir. Öğretmen; bu süreçte öğrencilerin nota takibi yapma, makam içindeki ses ilişkilerini fark etme ve gitar üzerinde doğru sesleri bulma düzeylerini gözlemleyerek derse yön verir.
Öğrenciler, kürdi makamını öğrenirken makam kavramını günlük hayattaki ses ve melodi algılarıyla ilişkilendirebilirler. Örneğin ”Farklı bölgelerde dinlediğiniz türkülerde benzer tınılar duyduğunuz oldu mu? Bu ezgilerde hangi duygular ön plana çıkıyor?” gibi sorularla öğrenciler düşünmeye teşvik edilebilir. Ayrıca öğretmen ”Bir hikâyenin anlatım tarzı, o hikâyenin duygusunu nasıl etkiler? Müziğin makamları da anlatım tarzına benzer şekilde parçanın ruhunu nasıl değiştirir?” gibi sorular üzerinden öğrencilerin makamların müzikal ifadeye etkisini keşfetmelerini sağlayabilir. Öğrencilerden kürdi dizisinde çalınan bir melodinin kendilerine hissettirdiklerini tarif etmeleri ve bu hissi günlük hayattaki seslerle veya duygusal deneyimlerle karşılaştırmaları istenebilir. Grup tartışmalarında öğrenciler farklı bakış açılarını dinleyerek makamın müzikal anlatımdaki rolünü daha derinlemesine anlamaya çalışırlar.
GTR.6.3.1
Dersin başlangıcında kürdi makam dizisi etkileşimli tahta üzerinden kısa videolar aracılığıyla izletilir (OB4). Önce bireysel, ardından topluca icra edilir. Kürdi makamındaki eser, öğrencilere notalar üzerinden yansıtılır ve eserin yapısı hakkında gözlem yapmaları istenir (KB2.2). Eser dinletildikten sonra öğrencilerden nota kâğıdından takip ederek eserin melodik yapısını ve ritmik düzenini çözümlemeleri istenir. Eserin dinlenmesinin ardından öğrencilerden bireysel olarak deşifre yapmaları istenir. Deşifre sürecinde öğrenciler çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır. Öğrenciler, deşifreyi ölçüler hâlinde adım adım tamamlar (D12.3). Bu aşamada öğretmen her öğrencinin gitara özgü doğru teknikle çalmasını denetler ve gerektiğinde geri bildirimlerde bulunur. Yavaş tempodan başlayarak öğrencilerin müzikal dinamikler, tempo uyumu ve melodik yapıyı dikkate alarak eserleri çalmaları sağlanır. Öğrencilerden ezgisel yapıyı ve ritmi uygun şekilde kullanarak kürdi makamındaki eseri doğru bir şekilde icra etmeleri beklenir. Eserin icrası sırasında öğrenciler arasında grup çalışmaları yapılır (SDB2.2). Bu süreçte öğrenciler birlikte çalarak notaları ve ritimleri takip eder, uyum içinde bir bütün oluştururlar (SDB2.1, SDB2.2). Her öğrenci, grup içindeki diğer öğrencilerin yaşadığı güçlüklere anlayışla yaklaşır, sabırla dinler ve gerektiğinde birbirlerine yardımcı olur (D4.2, D12.1, E2.1). Grup içinde her öğrencinin kendi rolünü en iyi şekilde yerine getirmesi ve böylece sorumluluk duygusunun gelişmesi beklenir (D16.1).
FARKLILAŞTIRMA
Öğrenciler kürdi dizisine uygun olarak farklı akorlar ve eşlikler ekleyerek eserin armonik yapısını keşfedebilirler.
Öğrencilerin teknik becerilerini güçlendirmek için parmak pozisyonlarına ve gitar tutuşuna yönelik ek çalışmalar yapılabilir. Parmak kaslarını esnetmek ve hız kazanmalarını sağlamak için basit egzersizler uygulanabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim
D3. Çalışkanlık
OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.6.4.1. Gitarda hicaz makamındaki şarkıları çalabilme
a) Gitarda hicaz makamındaki şarkıları çözümler. ,
b) Gitarda hicaz makamındaki şarkıları çalarken çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Gitarda hicaz makamındaki şarkıları çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) Gitarda hicaz makamındaki şarkıları çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Hicaz Makam Dizisi
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak hicaz makamındaki dizileri çalma görevi verilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin çargâh ve kürdi dizisini çalabildiklerinden dolayı hicaz dizisini kavrayıp çalabilecekleri kabul edilir.
Öğrenciler, sınıf içinde ”Makama Yolculuk” adlı istasyon oyununda farklı notaların yazılı olduğu kartları dolaşarak hicaz makamına ait olanları toplayıp küçük gruplar hâlinde doğru dizi sırasını oluşturabilirler.
Hicaz makamı, inişli çıkışlı melodik yapısıyla hayatın döngüsünü temsil edebilir. Hayatta her zaman mutlu veya hüzünlü anlar olmaz ve bazen ikisi bir arada yaşanır. Hicaz makamının duygusal geçişleri, hayatın bu dalgalı yapısını yansıtır denilerek konuyla alakalı köprü kurulması sağlanabilir.
GTR.6.4.1
Öğretmen, öğrencinin hicaz makamını kavraması için öncelikle makamın dizisini tanıtır, gitarda icra eder ve makamın karakteristik seslerini vurgulayarak dinletir. Ardından öğrenci, hicaz makamında yazılmış bir şarkının notasını inceleyerek melodik yapıyı ve ritmik özellikleri çözümler (KB2.4). Öğrenciler, beğendikleri şarkıları etkileşimli tahtadaki kişisel klasörlerine taşınır bellekleri vasıtasıyla kopyalarlar (OB2). Öğrenci, şarkıyı çalmadan önce gitarın doğru duruş ve tutuş pozisyonunu alarak parmak numaralarına ve nota basış noktalarına dikkat eder. Önce yavaş tempoda, metronom eşliğinde destekli (apoyando) veya serbest (tirando) vuruş tekniğiyle çalışarak şarkının bölümlerini adım adım çalar. Öğretmen, öğrencinin parmak pozisyonlarını ve teknik kullanımını gözlemleyerek gerekli yönlendirmeleri yapar. Öğrenci, çaldığı bölümleri tekrarlar yoluyla pekiştirerek akıcılık kazanır ve zamanla hızını artırır. Hicaz makamının duygusal yapısını vurgulamak için gerekli dinamikler, nüanslar ve müzikal ifade çalışmaları eklenir. Öğretmen, öğrencinin öz düzenleme becerisini geliştirmesi için bağımsız çalışma stratejileri önerir ve öz güven kazanmasını destekler. Öğretmen derse başlarken hicaz makamının dizisinin hangi notalardan oluştuğunu açıklayarak etkileşimli tahtada görsel bir örnek sunar (OB4). Öğrenciler, diziyi gözlemleyerek makamın özelliklerini anlama fırsatı bulurlar. Ardından öğretmen gitarını çalarak bu diziyi uygulamalı olarak öğrencilere gösterir ve öğrencilerin bu diziyi gözlemlemelerini sağlar (KB2.2).
Öğrencilere sol elin doğru yerleşimi, parmak numaraları ve doğru nota basma teknikleri öğretilir (SDB2.1). Öğrenciler önce diziyi çözümler. Doğru bir şekilde çalabilmek için çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonlarını alır. Hicaz makam dizisini önce açık tellerde çalarlar (do-sol), ardından 1 ve 3. perdelerde aynı diziyi uygulayarak çalgıya özgü teknikler üzerinde pratik yaparlar. Öğrenciler; apoyando, tirando gibi sağ el tekniklerini kullanarak metronom eşliğinde diziyi çalarlar ve ritim, ezgi, dinamikler gibi müziksel bileşenleri uygular. ”Nota Dedektifleri” gibi oyunlarla öğretmen rastgele bir nota söyler ve öğrenciler bu notayı gitarlarında bulmaya çalışırlar (E2.5). Grup çalışmalarında öğrenciler 2-3 kişilik gruplar hâlinde çalışarak birbirlerini doğru çalma konusunda teşvik ederler (D3.4). Ders sonunda öğrenci, hicaz makamındaki şarkıyı doğru tekniklerle akıcı ve ifade gücü yüksek bir şekilde icra edebilir. Performans görevi olarak hicaz makamında bir şarkıyı çalma görevi verilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilerden hicaz makamında teknik açıdan daha zor şarkılar çalması istenebilir.
Hicaz makamının dizisini gitar üzerinde çalmak için basit egzersizler verilebilir. Örneğin makamın perdelerini tek tek çalma veya küçük melodik kalıplar öğretilebilir.
7 Öğretim Programı Unsurları
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği
D3. Çalışkanlık, D12. Sabır
OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.7.1.1. Gitarda legato, staccato ve süsleme tekniklerini uygulayabilme
a) Verilen eserleri çözümler.
b) Çalgıya özgü duruş,tutuş pozisyonunu alır.
c) Sol elde legato, staccato ve süsleme tekniklerini eserlerde uygular.
ç) Eserleri müziksel bileşenlerine uygun olarak çalar.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Legato ve Staccato Teknikleri
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı ve akran değerlendirme formları ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin legato, staccato, trill, mordent ve gruppetto tekniklerini öğrenmeleri; bu teknikleri içeren eserlerin notalarını analiz etmeleri, metronom eşliğinde pratik yapmaları, dinledikleri pasajları notaya dökerek uygulamaları ve tüm bu teknikleri içeren eserleri mini bir konser ortamında çalmaları istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı, akran değerlendirme veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencinin el yapısı, parmak gücü, parmak esnekliği gibi fiziksel faktörler değerlendirilir. Her öğrencinin gelişim hızı farklıdır, bu nedenle sabırlı bir yaklaşım benimsenir. Her öğrencinin farklı bir öğrenme hızı ve tarzı olduğu kabul edilir. Buna göre kişiselleştirilmiş bir yaklaşım uygulanır.
Gitarda legato, staccato, trill, grupetto gibi tekniklerin öğretimine başlamadan önce öğrencinin hazır bulunuşluk seviyesini belirlemek için bir ön değerlendirme süreci yapılabilir. Bu süreç; öğrencinin mevcut teknik becerilerini, teorik bilgilerini ve fiziksel uygunluğunu anlamayı amaçlar. Aşağıdaki adımlar bu değerlendirme sürecinde etkili bir rehber olabilir:
- Öğrenciden temel majör ve minör adımları çalması istenebilir. Bu, sol el parmaklarının gücü ve bağımsızlığı hakkında fikir verebilir.
- Arpej çalışmaları sağ elin kontrolü ve koordinasyonu değerlendirmek için kullanılabilir.
- 1-2-3-4 parmak sıralı egzersizleri yaptırılarak sol elin parmak bağımsızlığı ve doğru nota basma becerisi incelenebilir.
- Öğrenciye bir metronom eşliğinde basit bir egzersiz çaldırılarak zamanlama ve ritmik doğruluğu değerlendirilebilir.
- Öğrenciye bir metronom eşliğinde basit bir egzersiz çaldırılarak zamanlama ve ritmik doğruluğu değerlendirilebilir.
- Öğrencinin gitarı doğru tutup tutmadığı kontrol edilebilir. Özellikle omuz, sırt ve el pozisyonlarının rahat ve doğru olup olmadığı değerlendirilebilir.
Kuşun uçuşu, yumuşak ve kesintisiz bir hareketle tasvir edilir. Bu teknik, kanat çırpışlarının ritmik akışını ve havadaki özgür süzülüşü ifade eder. Kuşun süzülüşünü betimlemek için bir romantik eser seçilebilir (Chopin’in Nocturneleri). Fırtınanın ani şiddeti; kısa, belirgin ve enerjik staccato notalarıyla ifade edilir. Bu teknik, yağmur damlalarının yere düşüşü veya rüzgârın keskin hareketlerini tasvir eder. Beethoven’ın ”Fırtına” sonatı gibi dramatik bir eser, staccato ve ani dinamik değişimlerle fırtınayı tasvir eden klasik bir örnektir.
GTR.7.1.1
Öğrencilere legato tekniğinin notaları kesintisiz ve akıcı bir şekilde çalma, staccatonun kısa ve kesik çalma, trillin hızlı parmak geçişi, mordentin hızlı nota süsleme, gruppettonun çevrim süslemesi olduğu ifade edilir (SDB2.1). Öğretmen, legato pasajları yavaş çalarak öğrencilerin görsel ve işitsel olarak tanımalarını sağlayabilir. Öğretmen, staccato tekniğini kullanarak demonstrasyon yapıp tanıtır. Trill içeren basit pasajlar, mordent içeren barok döneme ait pasajlar, gruppetto içeren bir motif çalarak öğrencilere tanıtır ve bu bileşenleri ayırt etmeleri sağlanır. Öğrencilere bu tekniklerin kullanıldığı parçalar izletilerek eserlerin hangi bölümlerinde kullanıldığını ifade etmeleri sağlanır. Öğrenciler tekniklerin nerelerde kullanıldığını dijital bilgiyi kullanarak karşılaştırma yaparlar. Öğrencilerin çeşitli görselleri kullanarak akıllı tahtada sunum hazırlamaları istenebilir (OB2). Öğrencilerin birbirlerini değerlendirmesi amacıyla akran değerlendirme yaptırılabilir. Öğrenciler notaları okumaya yönlendirilir. Öğrencilere tüm bu tekniklerin kullanıldığı eserlerin notaları gösterilerek tanımaları ve tutarsızlık varsa bulmaları sağlanır. Öğrenciler görselleri inceler (OB4). Notalara bakarak tekniklerin yazımı ve uygulanışıyla ilgili iş birliği yapıp planlı bir şekilde ayrımları yaparlar (SDB2.2. D3.2). Öğrencilere örnek bir pasaj dinletilerek legato, staccato, trill, mordent ve gruppettoyu tanımaları ve işitsel olarak ayırt etmeleri beklenir (E3.1). Öğrenciler, dinletilen pasajlardaki teknikleri kendilerine uygun yöntemlerle tanır,ayırt eder ve açıklar.Öğrenciler tüm bu çalışmalardan sonra çalma uygulamalarına yönlendirilir.Öğrencilerin verilen eserleri çözümler. Öğrenciler doğru duruş-tutuş pozisyonunda gitarı vücutlarına konumlandırırlar. Performans görevi olarak öğrencilerin legato, staccato, trill, mordent ve gruppetto tekniklerini öğrenmeleri; bu teknikleri içeren eserlerin notalarını analiz etmeleri; metronom eşliğinde pratik yapmaları; dinledikleri pasajları notaya dökerek uygulamaları ve tüm bu teknikleri içeren eserleri mini bir konser ortamında çalmaları istenebilir.
Öğrencilere tril metronom eşliğinde yavaşça gösterilerek anlamalarına yardımcı olunabilir. Mordentin hangi notalar arasında çalınacağı küçük motifler üzerinde gösterilebilir. Öğretmen gruppetto motiflerini ise önce yavaşça çalarak öğrencilere gösterebilir. Öğrencilerden tüm bu tekniklerin gösterimine odaklanıp sabırla izlemeleri beklenir (D12.3, E3.2). Öğrencilere çalışmaları için bu tekniklerin ve süslemelerin olduğu eserler verilir (E2.2). Öğrenciler notaları çalışırken bu teknikleri ve süslemeleri kullanırlar. Öğrenciler parçalarını tüm bu bileşenlere uygun şekilde çalarlar. Tüm tekniklerin öğreniminde kolaydan zora doğru ilerlemek, öğrencinin başarı duygusunu artırır. Her öğrencinin farklı bir öğrenme hızı ve tarzı olduğu kabul edilmeli, buna göre kişiselleştirilmiş bir yaklaşım uygulanmalıdır. Öğrenciler değerlendirmelerde bulunur ve hataların öğrenmenin doğal bir parçası olduğu, anlayışlı olmaları ve hataların düzeltilebileceği mesajı verilir (KB2.1). Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilerden belirli bir skala veya akor dizisini kullanarak teknikleri doğaçlama şeklinde uygulaması istenebilir.
Destekleme Tekniklerin uygulanışını gösteren videolar veya animasyonlar izletilebilir. Tekniklerin küçük bir bölümünü başarması için ”Bu hafta sadece legato geçişleri üzerinde çalışalım.” gibi kısa vadeli hedefler konabilir. Yavaş çekim videolarla parmak hareketleri detaylı şekilde incelenebilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.2. İş Birliği
D3. Çalışkanlık
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.7.2.1. Gitarda ileri düzey akorları uygulayabilme çalabilme
a) Gösterilen akorları çözümleyebilme
b) Çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alabilme
c) Akorları çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanabilme
ç) Verilen akorları müziksel bileşenleri uygulayarak çalabilme
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Gitarda İleri Düzey Akorlar
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilere arpej tekniğini basit bir şarkı veya ezgi üzerinde uygulamaları istenir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Bu tema kapsamında öğrencilerin gitarı doğru şekilde tutma, temel oturuş pozisyonlarını uygulama ve temel akor değişimlerini gerçekleştirme becerilerine sahip oldukları kabul edilir. Ayrıca öğrencilerin bireysel ve grup çalışmalarına etkin katılım sağlayabilecekleri ve ritmik kalıpları takip edebilecekleri kabul edilir. Öğrencilerin majör ve minör akorları tanıdığı, sağ ve sol el koordinasyonuna yönelik temel çalışmalar yapmış olduğu ve gitar klavyesindeki nota yerleşimlerine aşina oldukları kabul edilir. Öğrencilerin karmaşık akor yapıları (majör 7’li, minör 7’li, dominant 7’li) konusunda temel düzeyde bilgi edinebilecekleri ve bu akorlar arasındaki geçişleri analiz edebilecekleri kabul edilir. Ayrıca öğrencilerin ritmik çalma ve arpej tekniklerine yönelik temel bir farkındalığa sahip oldukları ve bu teknikleri farklı müzik türlerinde uygulamaya istekli oldukları kabul edilir.
Öğrencilerden sınıf içinde oluşturulan ”Akor Avı” adlı ritimli eşleşme oyununda çeşitli akor kartlarını inceleyip doğru parmak yerleşimlerine göre eşleştirme yaparak karmaşık akorları ayırt etmeleri istenebilir.
Öğrenciler, gitar üzerindeki akor basma ve değiştirme tekniklerini günlük yaşamda kullanılan el ve parmak hareketleriyle ilişkilendirebilirler. Örneğin ”Bir kavanoz kapağını açarken parmaklarınızı nasıl konumlandırıyorsunuz? Daha sıkı veya gevşek tutmak nasıl bir fark yaratıyor? Bu durum, gitar klavyesinde akorları basarken uyguladığınız baskıyla nasıl benzerlik gösterir?” gibi sorularla öğrenciler düşünmeye teşvik edilebilir. Ayrıca ”Bir bilgisayar veya telefon klavyesinde yazı yazarken parmaklarınızı hızlandırdıkça nasıl bir kontrol mekanizması geliştiriyorsunuz? Bu durum, akor değişimlerinde hız ve doğruluk sağlamak için nasıl bir benzerlik taşıyor?” gibi örnekler üzerinden tartışma yapılabilir. Öğrencilerden bu sorulara kendi günlük deneyimlerinden örnekler vererek cevap vermeleri ve düşüncelerini sınıf ortamında paylaşmaları istenebilir. Grup tartışmalarında birbirlerinin fikirlerini dinleyerek yorum yapabilir ve akor geçişleri ile parmak koordinasyonunun günlük yaşamdaki karşılıklarını birlikte keşfedebilirler.
GTR.7.2.1
Öğrenciler, verilen akorları çözümler ve gitarlarını doğru şekilde tutarak oturma pozisyonlarına dikkat ederek çalışmaya başlar. Çalışmanın başında öğrencilere doğru bir tutuş ve duruş hatırlatılır. Ardından öğrenciler sağ ve sol ellerinin koordinasyonuna dikkat ederek daha karmaşık akorlar üzerinde iş birliği içerisinde ders için hazırlık yaparlar (SDB2.2). Öğrencilere ileri düzey akorların temellerini öğretmek için önce parmak yerleşimleri ve çalınarak akorların doğru basılması gerektiği hatırlatılır. Bu aşamada majör 7’li, minör 7’li, dominant 7’li akorlar gibi daha karmaşık akor yapıları görseller ve kısa videolar üzerinde gösterilerek tanıtılır (OB4). Öğrenciler, bu akorların basılma şekillerini ve hangi tellerin çalınması gerektiğini notalar üzerinde gözlemler (KB2.2). Öğrenciler, ilk olarak karmaşık akorları hava çalgısı (havada elleriyle akor pozisyonlarını şekillendirme) ile deneyerek parmak kaslarını ısıtırlar. Öğretmen, her akor için doğru parmak yerleşimlerini gösterir ve klavyedeki basılan tellerin net ve temiz bir şekilde ses çıkardığından emin olur. Daha sonra, öğrenciler karmaşık akorlar arasında geçiş yapmaya başlar. Öğrenciler akorlar arasındaki geçişlerde çalgıya özgü teknikleri kullanırlar. Bu aşamada majör 7’li, minör 7’li ve dominant 7’li akorlar arasındaki geçişler planlı bir şekilde çalışılır (D3.2).
Akor değişimlerinin daha pürüzsüz olması için öğretmen öğrencilere farklı akor dizileri verir. Örneğin do majör 7 -sol 7- re minör 7- do majör gibi geçişler üzerinde yoğunlaşılır. İlk başta öğrenciler yavaş tempoda akor değişimlerini yapar. Ardından tempoyu artırarak geçişlerin daha akıcı hâle gelmesi sağlanır. Öğrenciler verilen akorları müziksel bileşenlere uygun olarak çalarlar. Öğretmen, öğrencilerin parmaklarını gözlemleyerek doğru açılarda basılıp basılmadığını kontrol eder ve gerektiğinde düzeltme yapar. Öğrenciler merak ettikleri soruları öğretmene sorarak gerekli dönütleri alır (E1.1, E3.8). Gerekli dönütleri alan öğrenciler, öğrendikleri ileri düzey akorları bir ritim üzerinde odaklanarak uygulamaya başlar (E3.2). Öğretmen, öğrencilerin akor geçişlerinin düzgünlüğünü ve çaldıkları eserin müzikal ifadesini gözlemler ve geri bildirimlerde bulunur. Performans görevi olarak öğrencilerden arpej tekniğini basit bir şarkı veya ezgi üzerinde uygulamaları istenir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin doğaçlama yetenekleri desteklenebilir. Belirlenen akor dizileri üzerine doğaçlama yapmaları sağlanabilir.
Destekleme sürecinde öğrencilerin rahatça akor değiştirebilmeleri için önce iki akor arasında gidip gelme çalışmaları yapılabilir, ardından bu değişimler üç ve dört akor içeren kalıplarla genişletilebilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği
D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D12. Sabır
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.7.3.1. Gitarda buselik makamındaki şarkıları çalabilme
a) Gitarda buselik makamındaki şarkıları çözümler.
b) Gitarda buselik makamındaki şarkıları çalarken çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Gitarda buselik makamındaki şarkıları çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) Gitarda buselik makamındaki şarkıları çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Buselik Makam Dizisi Çalabilme
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak buselik makamındaki dizileri çalma görevi verilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Öğrencilerin buselik makam dizisini kavrayıp çalabilecekleri kabul edilir.
Öğrencilere daha önce herhangi bir makam bilgisi olup olmadığı sorulabilir. Koma sesler ve Türk müziği perdeleri hakkında bilgileri olup olmadığı değerlendirilmelidir.
"Hayatta her insanın güçlü bir perdesi vardır: Bu, kişinin dayanma noktası yani içsel gücüdür. Buselik makamında neva perdesi nasıl gücün ve yükselişin ifadesiyse insanın hayatta karşılaştığı zorluklar karşısında tutunduğu değerler de onun güçlü perdesidir." sözleriyle öğrencilerin köprü kurmaları sağlanabilir.
GTR.7.3.1
Öğretmen buselik makam dizisinin hangi notalardan oluştuğunu (La Minör) açıklayarak etkileşimli tahtada diziyi gösteren bir görselle derse başlar (OB4). Diziyi gitarla çalarak öğrencilerin gözlem yapmalarını sağlar (KB2.2). Öğrencilere sol elin doğru yerleşimi, parmak numaraları ve nota basış noktaları gösterilir. Öğrenciler, diziyi çözümleyerek çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu alır. Buselik makam dizisi, yerinde bir buselik beşlisine hüseyni perdesi üzerinde kürdi ya da hicaz dörtlüsünün eklenmesiyle oluşur. Batı müziğinde la minör tonuna karşılık gelmektedir. Bu noktada dikkat çekilmek istenen kısım beşli ve dörtlünün birleştiği yer olan hüseyni perdesidir. Öğrenciler; apoyando veya tirando tekniği kullanarak, metronom eşliğinde diziyi müziksel bileşenleri (ritim, ezgi, dinamikler) uygulayarak çalar. Bu süreçte öğrenciler kendi öz düzenleme becerilerini geliştirir (SDB1.2). Tereddüt ettikleri noktalarda öğretmene sorular sorarak gerekli geri bildirimleri alırlar (E3.8). Öğretmen rehberliğinde 2-3 kişilik gruplar hâlinde dizi çalışmaları yapılır; öğrenciler birbirlerini diziyi doğru çalma konusunda teşvik eder (D4.1). Performans görevi olarak küçük gruplar hâlinde diziyi çalmaları istenir. Performans görevleri, öz/akran değerlendirme ve gözlem formu ile değerlendirilir.
Öğretmen, buselik makamındaki örnek şarkıları öğrencilere dağıtır ve bu şarkıların melodik yapısını, ritmik özelliklerini ve makamın duygusunu nasıl yansıttığını açıklar. Öğrenciler, şarkıları notalarıyla birlikte inceleyerek makamın perdelerini ve geçki noktalarını çözümler (KB2.4). Bu aşamada öğrencilerin makamın seslerini tanımaları ve şarkıyı müzikal olarak anlamaları sağlanır. Öğrencilerin gitar çalarken rahat ve dengeli bir şekilde performans sergilemeleri sağlanır. Her öğrencinin doğru duruş ve tutuşu benimsediğinden emin olmak için bireysel ve grup hâlinde egzersizler yapılır (SDB2.2). Öğrenciler, bu temel becerileri pekiştirerek buselik makamındaki şarkıları çalarken teknik hatalardan kaçınır ve daha verimli bir çalışma süreci geçirir. Buselik makamındaki şarkıları çalarken öğrenciler çalgıya özgü teknikleri doğru bir şekilde uygulanması istenir. Parmak pozisyonları, perdeler arası geçişler, ses temizliği kullanımı gibi teknikler üzerinde planlı çalışılır (D3.2). Öğretmen, öğrencilere bu teknikleri adım adım gösterir ve her bir öğrencinin bu teknikleri doğru şekilde uyguladığından emin olur. Öğrenciler, bu teknikleri yavaş tempodan başlayarak sabırla pratik etmesi sağlanır (D12.3). Tempoyu artırarak çalışmalar yapılır. Öğrencilerin şarkıyı çalarken ritim, ezgi, dinamikler, ifade gibi müziksel unsurlara dikkat ederek çalması sağlanır. Öğretmen, öğrencilere bu bileşenleri nasıl uygulayacaklarını gösterir ve şarkının müzikal anlamını vurgulamalarını sağlar. Öğrenme sürecinin son aşamasında öğrenciler buselik makamındaki şarkıları çalarak bireysel performans sergiler. Öğretmen, öğrencilere geri bildirimler verir ve performanslarını değerlendirir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrencilerin birlikte icra edebileceği buselik eserlerden küçük topluluk çalışmaları yapılabilir. Günümüz müziğinde buselik etkileri taşıyan eserleri keşfetmeleri istenebilir.
Öğrencilere buselik dizisi yavaş çaldırılıp çalışmalar yaptırılabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.2. İş Birliği
D3. Çalışkanlık, D12. Sabır
OB2. Dijital Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.7.4.1. Gitarda türkü düzenlemeleri çalabilme
a) Verilen türküleri çözümler.
b) Çalgıya özgü duruş, tutuş pozisyonunu alır.
c) Türkü düzenlemeleri çalarken gitara özgü teknikleri kullanır.
ç) Türkü düzenlemeleri çalarken müziksel bileşenlerine uygun olarak çalar.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Türkü, düzenleme
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu ve dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin nihavend, kürdi ve hüseyni makamlarının teorik ve pratik özelliklerini öğrenmeleri; bu makamların ses dizilerini gitar üzerinde doğru pozisyonda icra etmeleri, makamların duygusal ve müzikal ifadelerini analiz etmeleri, her bir makama özgü eserler üzerinde çalışarak bu eserleri müziksel bileşenlere uygun şekilde çalmaları ve grup çalışmalarında ritim, melodi ve armoni uyumunu sergilemeleri istenebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarı, akran değerlendirme formları veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Bu tema kapsamında öğrencilerin nota okuma ve akor bilgisine sahip oldukları, türkülerde kullanılan temel akorları tanıyabilecekleri ve ritmik yapıları analiz edebilecekleri kabul edilir. Öğrencilerin daha önce gitar çalma deneyimine sahip oldukları, temel duruş ve tutuş tekniklerini bildikleri ve ellerini doğru konumlandırarak akor basabilecekleri kabul edilir. Ayrıca müzikal bileşenleri (tempo, ritim, dinamikler) temel düzeyde ayırt edebildikleri ve icra sürecinde bunlara dikkat edebilecekleri kabul edilir. Öğrencilerin duydukları veya nota üzerinden takip ettikleri bir türküyü analiz edebilecekleri ve deşifre edebilecekleri kabul edilir. Aynı zamanda bireysel ve grup çalışmalarında müzikal uyum sağlama konusunda deneyim kazandıkları ve öğretmenden gelen geri bildirimleri dikkate alarak performanslarını geliştirmeye yönelik çalışma yapabilecekleri kabul edilir.
Öğretmen, dersin başında öğrencilerin türkü düzenlemeleri, akor bilgisi ve ritmik yapı konularındaki mevcut bilgi ve deneyimlerini değerlendirmek için kısa sorular yöneltilebilir. Örneğin ”Daha önce hangi türküleri çaldınız?”, ”Bir türkünün akor yapısını nasıl analiz edersiniz?”, ”Ritmik yapı çalımınızı nasıl etkiler?” gibi sorularla öğrencilerin konuya dair farkındalık geliştirmeleri sağlanabilir. Ardından öğretmen çalmaları planlanan bir türkünün kısa bir bölümünü dinletilebilir veya akorlarını göstererek öğrencilere ”Bu türkünün ritmik yapısı size tanıdık geliyor mu?”, ”Bu akor ilerleyişi hangi müzik türlerinde yaygın olarak kullanılır?” gibi sorular yöneltilebilir. Böylece öğrencilerin türkülerin yapısal özelliklerini analiz etmeleri ve önceki bilgilerle ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Daha sonra öğrencilerden türkünün akorlarını nota kağıdından takip etmeleri veya gitarları üzerinde belirli akorları denemeleri istenebilir. Bu süreçte öğretmen; öğrencilerin akor basma, ritmik takip ve nota okuma becerilerini gözlemleyerek derse yön verebilir.
Öğrenciler, türkü çalma sürecini günlük yaşamda karşılaştıkları ritmik ve motor becerilerle ilişkilendirebilirler. Örneğin öğretmen ”Bir şiiri düz bir şekilde okumakla vurgular ekleyerek okumak arasında nasıl bir fark var? Bu durum, bir türküyü çalarken ritmik ve dinamik ifadeyi nasıl etkileyebilir?” gibi sorularla öğrencileri düşünmeye teşvik edebilir. Ayrıca ”Günlük konuşma sırasında tonlamalarınız nasıl değişiyor? Müzikte dinamikleri kullanarak bir parçaya nasıl duygu katabilirsiniz?” gibi örnekler üzerinden öğrencilerin müziksel ifadeyle günlük dil arasındaki bağlantıyı keşfetmeleri sağlanabilir. Öğrencilerden farklı müzik türlerinde dinledikleri eserlerde ritmik ve akor değişimlerinin nasıl kullanıldığını gözlemlemeleri ve bunları türkü icrası ile karşılaştırmaları istenebilir. Grup tartışmalarında edinilen bilgileri paylaşarak müziğin yapısal ve duygusal yönleri üzerine düşüncelerini ifade etmeleri sağlanabilir.
GTR.7.4.1
Öğrenciler, dijital kaynakları kullanarak öğrendikleri türküyü listeler (OB2). Türküler üzerinde çalışmaya başlamadan önce, türkünün ana melodisini ve ritmik yapısını nota üzerinden inceleyerek gözlemler yaparlar (KB2.2). Öğrenciler, verilen türküyü analiz ederek türkünün akor yapısını, ritmik düzeni ve melodiyi çözümler. Türkü üzerinde çalınacak temel akorlar ve ritmik kalıplar öğrencilere tanıtılır. Öğrenciler, öğretmenden duydukları türküleri nota üzerinden veya dinleyerek deşifre eder. Öğrenciler, her bir akorun ve melodi çizgisinin nasıl geliştiğini tartışarak anlamaya çalışır (SDB2.2). Öğrenciler çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır. Çalgıya özgü teknikleri kullanarak her akorun doğru ve temiz ses çıkarması için parmak yerleşimi ve tutuş tekniklerine özen gösterilir. Öğrenciler, gitarı doğru şekilde tutmaya çalışarak ellerinin pozisyonlarını gözden geçirir. Öğretmen, her öğrencinin ellerini gözlemleyerek gerektiğinde düzeltmeler yapar. Türkü düzenlemelerini çalarken öğrencilerin tüm bileşenlerine uygun şekilde çalar. Öğrenciler, çalma sürecinde düzenli planlı ve kararlı bir şekilde ilerler (D3.2, D12.3, E2.2). Öğretmen, öğrencilerin ilerlemesini yakından izleyerek gerektiğinde geri bildirimde bulunur ve müzikal tekniklerin doğru bir şekilde uygulanmasını sağlar.
FARKLILAŞTIRMA
Türkülerin ritmik yapıları değiştirilerek öğrencilerin farklı vuruş teknikleri ile denemeleri teşvik edilebilir. Öğrenciler, çaldıkları türkünün hangi makamda olduğunu belirleyerek bu makamla ilgili daha fazla bilgi edinebilirler.
Destekleme sürecinde öğrencilere çalacakları türkülerin melodik ve ritmik yapısını daha iyi anlamaları için öncelikle yavaş tempoda dinleme ve takip etme çalışmaları yaptırılabilir. Öğrenciler, eseri notalar veya sözler üzerinden takip ederken öğretmen tarafından ölçü ölçü açıklamalar yapılabilir. Türkülerin temel melodileri önce sadece tek sesli olarak çalışılabilir.
8 Öğretim Programı Unsurları
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği
D14. Saygı
OB2. Dijital Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.8.1.1. Gitarda doğaçlama yapabilme
a) Doğaçlama yapılacak şarkıları çözümler.
b) Çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Doğaçlama parçalarda çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) Parçaları çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Popüler ve Güncel Müzikler
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Öğrenme çıktıları; grup değerlendirme formu, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu, derecelendirme ölçeği ve birlikte çalma performans gözlem formu kullanılarak ölçülebilir. Öğrencilerin oluşturdukları çalgı topluluklarıyla belirledikleri popüler müzikleri topluluk önünde icra etmesi için performans görevi verilebilir. Verilen performans görevi, birlikte çalma performans gözlem formuna göre değerlendirilebilir. Öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri için öz değerlendirme formu, birbirlerini değerlendirmeleri için akran değerlendirme formu kullanılabilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Bu tema kapsamında öğrencilerin gitar üzerinde temel teknikleri (arpej, legato vb.) bildikleri ve çalma sürecinde bu teknikleri uygulayabilecekleri kabul edilir. Öğrencilerin ritmik yapı ve melodik diziler konusunda temel bilgiye sahip oldukları ve müzikal ifadeye yönelik farkındalık geliştirdikleri kabul edilir. Öğrencilerin daha önce bireysel ve toplu icra deneyimi yaşadıkları, akor sıralanışını takip edebildikleri ve belirli bir tempo içinde çalabildikleri kabul edilir. Ayrıca doğaçlamanın temel kavramlarına aşina oldukları ve bu süreçte kendi müzikal fikirlerini geliştirmeye açık oldukları kabul edilir. Öğrencilerin grup içinde doğaçlama yapmaya yönelik iş birliği becerisine sahip oldukları, birbirlerinin müzikal fikirlerini dinleyerek yorum yapabilecekleri ve geri bildirim verebilecekleri kabul edilir. Ayrıca bireysel performanslarını gözlemleyerek gelişim süreçlerini değerlendirebilecekleri ve doğaçlamaya yönelik kişisel hedefler belirleyebilecekleri kabul edilir.
Öğretmen, dersin başında öğrencilerin doğaçlama kavramı, gitar teknikleri ve müzikal ifade becerileri konularındaki mevcut bilgi ve deneyimlerini değerlendirmek için sorular yöneltebilir. Örneğin ”Daha önce doğaçlama yapmayı denediniz mi?”, ”Doğaçlamanın müzikte nasıl bir rolü olduğunu düşünüyorsunuz?”, ”Hangi gitar tekniklerini doğaçlama sırasında kullanabilirsiniz?” gibi sorularla öğrencilerin konuya dair farkındalık geliştirmeleri sağlanabilir. Ardından öğretmen basit bir akor sıralaması çalarak öğrencilere ”Bu akor dizisi üzerine nasıl bir melodi oluşturabilirsiniz?”, ”Bu akorlar size hangi duyguyu hissettiriyor?” gibi sorular yönelterek öğrencilerin doğaçlamaya yönelik düşünmelerini sağlayabilir. Öğrencilerden doğaçlama yaparken kullanabilecekleri teknikleri belirlemeleri ve gitarlarıyla küçük denemeler yapmaları istenebilir. Bu süreçte öğretmen; öğrencilerin teknik becerilerini, ritmik algılarını ve melodik ifadeye yatkınlıklarını gözlemleyerek derse yön verebilir.
"Gitarda doğaçlama yapmak; tıpkı hayat gibi anlık kararlar almayı, esnek olmayı ve hislere göre yönlenmeyi gerektirir. Doğaçlama sırasında belirli bir makam veya armoni çerçevesinde hareket edilse de çalan kişi her an yeni bir yol çizebilir. Hayatta da aynı şekilde belli kurallar ve sınırlar içinde hareket ederiz ancak nasıl ilerleyeceğimiz çoğu zaman o anki sezgilerimize, deneyimlerimize ve duygularımıza bağlıdır." denilerek öğrencilerin köprü kurmaları sağlanabilir.
GTR.8.1.1
Öğretmen dersin başlangıcında öğrencilerle doğaçlamanın temel kavramları ve önemine dair kısa bir tartışma yapar (SDB2.2). Öğrencilerden daha önce duydukları doğaçlama örneklerine dair düşüncelerini paylaşmaları istenir. Öğrenciler, doğaçlama sırasında kullanılan teknikler ve müziksel bileşenler hakkında fikirlerini belirterek bu sürecin müzikle nasıl bir bağlantı kurduğunu anlamaya çalışırlar (SDB2.1). Öğrenciler verilen parçaları çözümler ve gitara özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır. Ardından öğretmen rehberliğinde doğaçlama için gerekli olan temel gitar tekniklerine (arpej, legato) dair kısa bir çalışma yapılır. Öğrenciler bu çalışmalarda gitara özgü teknikleri kullanırlar. Öğrenciler, her teknik üzerinde bireysel olarak çalışarak doğaçlama sırasında bu teknikleri nasıl etkili kullanabileceklerini keşfederler (KB2.4). Öğrenciler parçaları müziksel bileşenlerine uygun olarak çalarlar. Dersin sonunda öğrencilerden çaldıkları doğaçlama parçalarını sınıf önünde sunarak birbirlerine karşı saygılı ve ön yargısız şekilde bakabilmeyi öğrenmeleri beklenir (E3.5). Öğrenciler, bu performans sırasında kendilerine ve akranlarına nezaket çerçevesinde geri bildirimde bulunur (D14.1). Öğrenciler, kendi doğaçlama süreçlerini videoya kaydederek hafıza kartı aracılığıyla etkileşimli tahtadaki kişisel klasörlerine kaydederler (OB2).
FARKLILAŞTIRMA
Öğrenciler, popüler bir şarkıyı yeniden düzenleyebilir veya bu şarkıya özgün bir yorum katabilirler. Öğrencilerin çalgılarına özgü tekniklerini geliştirmek için popüler müzik şarkılarındaki hızlı pasajlar, arpejler gibi teknik varyasyonlar üzerinde çalışılabilir.
Öğrencilerin basit ezgiler üzerine kendi melodileri yaratmaları için grup çalışmaları yapmaları sağlanabilir.
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.2. İş Birliği
D6. Dürüstlük
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.8.2.1. Gitarda popüler ve güncel müzikleri çalabilme
a) Gitarda popüler ve güncel müzikleri çözümler.
b) Gitarda popüler ve güncel müzikleri çalarken duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Gitarda popüler ve güncel müzikleri çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) Gitarda popüler ve güncel müzikleri çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Popüler ve Güncel Müzikler
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Öğrenme çıktıları; grup değerlendirme formu, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu, derecelendirme ölçeği ve birlikte çalma performans gözlem formu kullanılarak ölçülebilir. Öğrencilerin oluşturdukları çalgı topluluklarıyla belirledikleri popüler müzikleri topluluk önünde icra etmeleri için performans görevi verilebilir. Verilen performans görevi, birlikte çalma performans gözlem formu ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri için öz değerlendirme formu, birbirlerini değerlendirmeleri için akran değerlendirme formu kullanılabilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Bu tema kapsamında öğrencilerin gitar üzerinde temel tekniklere hâkim oldukları ve çalma sürecinde bu teknikleri uygulayabilecekleri kabul edilir. Öğrencilerin ritmik yapı, akor ilerleyişleri ve şarkı formlarına dair temel bilgiye sahip oldukları kabul edilir. Öğrencilerin daha önce bireysel ve toplu icra deneyimi yaşadıkları, grup içinde müzikal uyum sağlama becerisi geliştirdikleri ve şarkıların melodik ve armonik yapısını analiz edebildikleri kabul edilir. Ayrıca nota veya akor şemalarını okuyarak eserleri çözümleyebildikleri ve duydukları müziği takip ederek icraya katılabildikleri kabul edilir. Öğrencilerin performansları sırasında teknik doğruluk ve müzikal ifadeye odaklanabilecekleri, geri bildirim alıp değerlendirebilecekleri ve geliştirilmesi gereken alanlar üzerine düşünerek yeni teknikler uygulamaya açık oldukları kabul edilir.
Öğretmen, dersin başında öğrencilerin popüler ve güncel müziklerin ritmik yapıları, akor geçişleri ve gitar teknikleri konularındaki mevcut bilgi ve deneyimlerini değerlendirmek için sorular yöneltebilir. Örneğin ”Daha önce hangi popüler şarkıları çaldınız?”, ”Bir şarkının akor yapısını nasıl analiz edersiniz?”, ”Parmakla çalma ve akor geçişlerinde zorlandığınız noktalar nelerdir?” gibi sorularla öğrencilerin konuya dair farkındalık geliştirmeleri sağlanabilir. Ardından öğretmen kısa bir şarkı bölümü çalabilir veya öğrencilere akor şemaları göstererek ”Bu şarkının ritmik yapısını nasıl tanımlarsınız?”, ”Bu akor dizisi size tanıdık geliyor mu?”, ”Bu şarkıyı çalarken hangi teknikleri kullanmak gerekir?” gibi sorular yöneltebilir. Böylece öğrencilerin şarkının yapısını analiz etmeleri ve önceki bilgilerle ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Daha sonra öğrencilerden belirlenen bir akor dizisini gitarlarında denemeleri veya ritmik yapıyı takip etmeleri istenebilir. Bu süreçte öğretmen; öğrencilerin akor geçişleri, ritmik takip ve teknik uygulamalarını gözlemleyerek derse yön verir.
Öğrenciler, günlük yaşamlarında sıkça duydukları popüler ve güncel müzikleri analiz ederek bu müziklerin yapısını ve gitarla icrasını daha iyi anlamaya çalışırlar. Örneğin öğretmen ”Sosyal medyada veya reklamlarda sürekli duyduğunuz bir şarkıyı neden kolayca hatırlıyorsunuz? Bu şarkıların ritmik yapısı ve akor dizileri onları daha akılda kalıcı hâle nasıl getiriyor?” gibi sorular yönelterek öğrencilerin popüler müziklerin yapısal özellikleri üzerine düşünmelerini sağlayabilir. ”Bir şarkıyı dinlediğinizde anında mırıldanmaya başlıyorsunuz. Peki, bu şarkıları gitarla çalmaya çalışırken hangi unsurlar size tanıdık geliyor ve hangi teknikler zorlayıcı oluyor?” gibi sorular üzerinden öğrencilerin müzikal algılarıyla çalma deneyimlerini ilişkilendirmeleri sağlanabilir. Öğrenciler; günlük hayatlarında dinledikleri müzikleri analiz ederek ritmik kalıpları, akor geçişlerini ve gitar tekniklerini nasıl uygulayabileceklerini tartışabilirler. Grup çalışmaları sırasında popüler şarkılardaki gitar tekniklerini keşfedip bu teknikleri kendi çalma stillerine nasıl entegre edebileceklerini araştırabilirler.
GTR.8.2.1
Öğretmen, dersin başlangıcında etkileşimli tahta aracılığıyla notaları öğrencilere sunar (OB4). Öğrenciler, gitarda popüler ve güncel müzikleri çalmaya başlamadan önce parçaların ritmik yapısını, akor ilerleyişlerini, melodik ve armonik bileşenlerini detaylı bir şekilde çözümler (KB2.4). Öğretmen, öğrencilerin müzikal ilgilerini göz önünde bulundurarak günümüz popüler parçalarından örnekler verir. Öğrenciler, seçilen şarkılardaki akor dizilerini analiz eder, ritmik kalıpları belirler ve parçaların genel müzikal formunu inceler. Öğretmen öğrencileri gruplara ayırır. Her öğrenci gitarın melodik ve armonik bileşenlerini uyum içinde birleştirerek müziksel bütünlüğü sağlar. Öğrenciler gitara özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır, ardından çalgıya özgü teknikleri kullanarak yavaş tempoda parçayı müziksel bileşenlere göre çalar. Güncel şarkıların farklı versiyonları dinletilir ve öğrencilerden bu versiyonlar arasında karşılaştırma yapmaları istenir. Örneğin bir şarkının akustik ve orijinal versiyonu arasındaki farkları inceleyerek çalma tekniklerini belirlerler. Grup içindeki iş birliği önem kazanır. Öğrenciler; birbirlerine geri bildirimde bulunarak teknik, sanatsal ve müzikal ifadelerini geliştirirler (SDB2.2). Öğrenciler, grup olarak belirledikleri bir popüler parçayı kendi yorumlarıyla çalmaya çalışır ve eserin duygu aktarımına odaklanarak müzikal ifadelerini geliştirirler. Ayrıca dijital müzik platformları üzerinden benzer armonik yapıdaki şarkılar keşfederek kendi repertuvarlarını genişletirler. Bu sayede kendi kapasitelerine olan inancında geliştirilmesi sağlanır (E1.5). Öğrencilerden değerlendirmelerinde dürüst olmaları beklenir (D6.2). Öğretmen, her öğrencinin çalımını izleyerek doğru tekniklerin nasıl daha etkili kullanılacağına dair geri bildirimlerde bulunur. Öğrencilere günümüz müzik prodüksiyon teknikleriyle gitarın nasıl kullanıldığı hakkında bilgiler verilir. Örneğin popüler şarkılardaki fingerstyle, arpej ve ritim vuruşları analiz edilir ve öğrenciler bu teknikleri kendi performanslarına uyarlamaya teşvik edilir.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrenciler, popüler bir şarkıyı yeniden düzenleyebilir veya bu şarkıya özgün bir yorum katabilirler. Öğrencilerin çalgılarına özgü tekniklerini geliştirmek için popüler müzik şarkılarındaki hızlı pasajlar, arpejler gibi teknik varyasyonlar üzerinde çalışılabilir.
Öğrencilere çalacakları parçaların daha basitleştirilmiş versiyonları sunulabilir. Öncelikle temel akorlar ile şarkıyı çalmaları sağlanabilir ve parça ilerledikçe daha karmaşık akorlar eklenerek aşamalı bir öğrenme süreci oluşturulabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.2. İş Birliği
D16. Sorumluluk
OB4. Görsel Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.8.3.1. İki gitar çalışmalarını çalabilme
a) İki gitar şarkıları çalacağı eseri çözümler.
b) İki gitar şarkıları çalarken çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) İki gitar şarkıları çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) İki gitar şarkıları çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
İki Gitar
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Temadaki öğrenme çıktıları; birlikte çalma performans gözlem formu, öz değerlendirme formu, derecelendirme ölçeği ve akran değerlendirme formu kullanılarak ölçülebilir. Öğrencilerden ikili eser örnekleri istenerek bu örneklerin sınıf ortamında sunulması ve eserlerin hangi çalgılardan oluştuğu, müziksel bileşenlerin açıklanması istenen bir performans görevi verilebilir. Öğrencilerden derste çalınan eseri ve öğretmenin çalışmaları için verdiği şarkıyı ikili topluluklar belirleyerek sınıfta birlikte çalma performans sergilemesi istenebilir. Verilen performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri için öz değerlendirme formu, birbirlerini değerlendirmeleri için akran değerlendirme formu kullanılabilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Bu tema kapsamında öğrencilerin temel gitar tekniklerine (parmakla çalma, arpej, akor geçişleri, vibrato, bend vb.) hâkim oldukları ve bu teknikleri belirli bir müzikal bağlamda uygulayabilecekleri kabul edilir. Öğrencilerin nota okuma ve şarkı formunu (intro, nakarat, köprü vb.) analiz edebilme becerisine sahip oldukları kabul edilir. Öğrencilerin bireysel olarak gitar çalma deneyimine sahip oldukları ve ikili çalma sürecine uyum sağlayabilecekleri kabul edilir. Ayrıca öğrencilerin melodik ve ritmik yapı, akor dizilimleri, dinamik değişimler gibi müzikal bileşenleri temel düzeyde analiz edebildikleri öngörülmektedir. Öğrencilerin iki gitarın farklı rollerini (melodi, armoni, ritim vb.) üstlenerek birbirini tamamlayıcı bir çalma düzeni oluşturabilecekleri kabul edilir. Aynı zamanda iş birliği içinde çalışarak geri bildirim verme ve alma sürecine katılım sağlayabilecekleri ve performans sırasında müzikal uyum ve ifade becerilerini geliştirmeye açık oldukları kabul edilir.
Öğretmen; dersin başında öğrencilerin iki gitarla çalma süreci, ritmik yapı, akor geçişleri ve melodik hatlar konularındaki mevcut bilgi ve deneyimlerini değerlendirmek için sorular yöneltir. Örneğin ”Daha önce başka biriyle birlikte gitar çaldınız mı?”, ”Bir eserin formunu intro, nakarat, köprü vb.) nasıl analiz edersiniz?”, ”İkili çalma sırasında bir gitarın ritim, diğerinin melodi çalması nasıl bir denge oluşturur?” gibi sorularla öğrencilerin konuya dair farkındalık geliştirmeleri sağlanabilir. Ardından öğretmen kısa bir ikili gitar performansı dinleterek öğrencilere ”Bu iki gitarın rolleri nelerdi?”, ”Hangi gitar ritmik altyapıyı sağlıyor, hangisi melodik hattı çalıyor?”, ”Bu düzenlemede gitarlar arasındaki dengeyi sağlayan unsurlar neler?” gibi sorular yönelterek öğrencilerin müzikal yapıyı analiz etmelerini sağlayabilir. Öğrencilerden kendilerine verilen eserin akor yapısını ve melodik hattını gözden geçirmeleri, hangi gitarın hangi rolü üstleneceğini belirlemeleri istenebilir. Bu süreçte öğretmen, öğrencilerin akor geçişleri, ritmik düzeni takip etme ve iş birliği yapma becerilerini gözlemleyerek derse yön verebilir.
Öğrenciler; iki gitarın birlikte çalmasını gerektiren müzikal süreci, günlük yaşamda iş birliği ve uyum gerektiren durumlarla ilişkilendirirler. Örneğin öğretmen ”Bir arkadaşınızla takım çalışması yaparken görev paylaşımını nasıl yaparsınız? Birlikte gitar çalarken de benzer bir rol paylaşımı nasıl sağlanabilir?” gibi sorularla öğrencilerin müzikal iş birliği üzerine düşünmelerini sağlayabilir. Öğretmen, "İki gitarın bir eserdeki görev paylaşımı buna benzer mi? Melodi ve ritim arasındaki uyum nasıl sağlanır?” gibi sorular ile öğrencilerin müziğin yapısal özellikleriyle iletişim süreçleri arasındaki bağlantıyı kurmalarına yardımcı olabilir. Öğrencilerden günlük hayatta birlikte yapılan aktivitelerden (takım sporları, grup projeleri, dans vb.) hareketle iki gitarın uyum içinde nasıl çalınması gerektiğine dair örnekler vermeleri ve bu süreçte hangi becerilerin önemli olduğunu tartışmaları istenir. Grup çalışmalarında müziğin bireysel yeteneklerden ziyade iş birliği ve uyum içinde icra edilmesinin önemini keşfetmeleri sağlanır.
GTR.8.3.1
Öğretmen dersin başında çalınacak parçanın notalarını etkileşimli tahta üzerinden gösterir (OB4). Öğrenciler; iki gitarla çalacakları şarkıları çalmaya başlamadan önce şarkıların ritmik yapısını, akor sıralanışlarını ve melodik hatlarını analiz ederek parçayı çözümler (KB2.4). Her öğrenciden şarkının formlarını (intro, nakarat, köprü) ve teknik zorluklarını incelemesi beklenir (E2.2). Öğrenciler kararlarını arkadaşlarıyla fikir alışverişi yaparak hangi gitarın hangi rolü üstleneceğine karar verir (D16.1). Öğrencilere dinletilen ikili eserler üzerinden eserin temposu, ritmik yapısı, melodik ilerleyişi, dinamik değişimleri gibi müzikal bileşenler hakkında sorular sorularak ilk gözlemlerini yapmaları sağlanır (KB2.2). Bu süreç, öğrencilerin müziği daha derinlemesine anlamalarını, ritim ve melodi yönünden incelemelerini ve müziksel bileşenleri fark etmelerini sağlar. İki gitarın birbirini tamamlayan şekilde çalabilmesi için akorlar ve melodiler arasındaki dengeyi doğru bir şekilde kurar, böylece her gitarın özgün rolünü yerine getirmesini sağlarlar. Öğrenciler, gitarları çalarken doğru duruş ve tutuş pozisyonları alırlar. Her öğrencinin çalarken rahat ve sağlıklı bir pozisyonda olması sağlanır, bu sayede uzun süreli çalmada ergonomik sorunlar önlenir. Gitar tekniklerine (parmakla çalma, arpej, akor geçişlerine odaklanarak her iki gitarist de şarkının melodik ve ritmik yapısına uygun şekilde teknikleri doğru bir biçimde kullanır. İki gitarın uyum içinde çalabilmesi için öğrenciler, dinamik yapıdaki değişimlere (yumuşama, güçlenme vb.) dikkat eder ve müziksel bileşenleri (ritmik, melodik, armonik) doğru bir şekilde uygularlar. Bu süreçte öğrenciler birbirlerine geri bildirimde bulunarak çalım sırasında iş birliği yapar ve performanslarını geliştirirler (SDB2.2). Sonuç olarak şarkının her iki gitarla uyumlu bir şekilde çalınabilmesi için teknik, sanatsal ve müzikal ifadelerini birleştirerek toplu bir performans sergilerler.
FARKLILAŞTIRMA
Öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve işbirlikçi çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir.
Çalınan eser, küçük birimlere ayrılarak yavaş tempoda etüt edilmesi istenebilir. İkili eserlerde iki çalgıcı arasındaki teknik yük paylaşılabilir. Örneğin bir çalgıcı hızlı pasajlar çalarken diğeri daha sakin bir tempo ile çalarak denge sağlayıcı çalışmalar yapılabilir. Bir öğrenci arpejlerle destek sağlarken diğeri belirgin ve net notalar çalarak dengeyi kuran alıştırmalar yapılabilir.
DERS SAATİ / SÜRE
KAVRAMSAL BECERİLER
KB1. Temel Beceriler
PROGRAMLAR ARASI BİLEŞENLER
SDB2.2. İş Birliği
D3. Çalışkanlık, D16. Sorumluluk
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık
DİSİPLİNLER ARASI İLİŞKİLER
BECERİLER ARASI İLİŞKİLER
ÖĞRENME ÇIKTILARI VE SÜREÇ BİLEŞENLERİ
GTR.8.4.1. Repertuvarını belirleyebilme
GTR.8.4.2. Repertuvarını çalabilme
a) Repertuvarındaki çalınacak eserleri çözümler.
b) Repertuvarını çalarken duruş ve tutuş pozisyonu alır.
c) Repertuvarını çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanır.
ç) Repertuvarını çalarken müziksel bileşenleri uygular.
İÇERİK ÇERÇEVESİ
Gitar Repertuvarı
ÖĞRENME KANITLARI (Ölçme ve Değerlendirme)
Öğrenme çıktıları; grup değerlendirme formu, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu, derecelendirme ölçeği ve birlikte çalma performans gözlem formu kullanılarak ölçülebilir. Öğrencilere repertuvar oluşturmaları ve bunu çalmaları şeklinde performans görevi verilebilir. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Verilen performans görevi, birlikte çalma performans gözlem formuna göre değerlendirilebilir. Öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri için öz değerlendirme formu, birbirlerini değerlendirmeleri için akran değerlendirme formu kullanılabilir.
ÖĞRENME-ÖĞRETME YAŞANTILARI
Bu tema kapsamında öğrencilerin bireysel olarak gitar çalma deneyimine sahip oldukları ve belirli eserleri çalıştıkları kabul edilir. Öğrencilerin farklı gitar tekniklerini (parmakla çalma, arpej, akor geçişleri vb.) uygulayabildikleri ve bu tekniklerin müzikal ifade üzerindeki etkisini kavradıkları kabul edilir. Öğrencilerin repertuvar oluşturma sürecine katılım sağlayarak teknik ve müzikal gereklilikleri analiz edebildikleri ve kendilerine uygun eserler seçebildikleri kabul edilir. Ayrıca çalım sırasında doğru duruş ve tutuş tekniklerine dikkat edebildikleri ve öğretmenden gelen geri bildirimleri uygulamaya açık oldukları kabul edilir. Öğrencilerin müzikal ifadeye yönelik farkındalık geliştirdikleri, eserlerin duygusal ve teknik yönlerini analiz edebildikleri ve yorumlama sürecinde dinamikleri, tempoyu ve müzikal bileşenleri bilinçli şekilde kullanabildikleri kabul edilir.
Öğretmen dersin başında öğrencilerin repertuvar oluşturma, eser analizi ve gitar teknikleri konularındaki mevcut bilgi ve deneyimlerini değerlendirmek için sorular yöneltebilir. Örneğin ”Şimdiye kadar hangi gitar eserlerini çalıştınız?”, ”Repertuvarınıza eklemek istediğiniz belirli bir parça var mı? Neden?”, ”Bir gitar eserini seçerken hangi kriterlere dikkat ediyorsunuz?” gibi sorularla öğrencilerin konuya dair farkındalık geliştirmeleri sağlanabilir. Ardından öğretmen öğrencilerden daha önce çalıştıkları eserlerden birini seçerek eserin hangi teknikleri içerdiğini ve nasıl bir müzikal anlatım sunduğunu açıklamalarını isteyebilir. ”Bu eseri çalarken hangi teknikleri kullanıyorsunuz?”, ”Bu parçanın duygusal ifadesini güçlendirmek için hangi müzikal unsurlara dikkat edilmelidir?” gibi sorular yöneltilerek öğrencilerin teknik ve müzikal analiz yapmaları teşvik edilebilir. Daha sonra öğrencilerden repertuvarlarına eklemek istedikleri bir parçayı belirlemeleri ve bu parçanın teknik ve müzikal gereklilikleri üzerine düşünmeleri istenebilir. Bu süreçte öğretmen; öğrencilerin eser seçme sürecine nasıl yaklaştıklarını, müzikal ifadeye yönelik farkındalıklarını ve teknik becerilerini gözlemleyerek derse yön verebilir.
Öğrenciler, kendi gitar repertuvarlarını oluşturma sürecini günlük hayatta yaptıkları tercihler ve planlamalarla ilişkilendirirler. Örneğin öğretmen ”Bir kitap seçerken ya da bir film izlerken hangi kriterlere göre karar veriyorsunuz? Gitar repertuvarınızı oluştururken de benzer bir süreçten geçiyor musunuz?” gibi sorular yönelterek öğrencilerin eser seçimi ve müzikal kimlikleri üzerine düşünmelerini sağlayabilir. Ayrıca ”Bir sporcunun antrenman programı yaparken güçlü ve geliştirmesi gereken yönlerine odaklanması gerekir. Gitar çalarken repertuvarınızı oluştururken hangi teknikleri geliştirmek için parça seçimi yapıyorsunuz?” gibi sorularla öğrencilerin teknik becerilerini bilinçli şekilde geliştirmelerine yardımcı olabilir. Öğrenciler, farklı müzik türlerinde çaldıkları eserlerin kendilerine kattığı becerileri tartışarak repertuvarlarını çeşitlendirmenin müzikal gelişimlerine nasıl katkıda bulunacağını keşfedebilirler.
GTR.8.4.1
Öğretmen, dersin başında öğrencilerin gitar repertuvarlarını belirlerken nelere dikkat etmeleri gerektiği hususunda onlara rehberlik eder. Öğrencilerin kendi teknik seviyelerine uygun hem öğrendikleri teknikleri pekiştirecekleri hem de yeni beceriler kazanacakları parçaları seçmeleri sağlanır. Bir sonraki aşamada öğrenciler hangi kaynağı kullanacaklarını belirlerler (OB1). Öğrencilerin sevdikleri ve çalmaktan keyif alacakları eserleri seçmeleri teşvik edilir. Böylelikle motivasyonlarının artması sağlanır (D3.1). Ayrıca öğrencilerin yaratıcılıklarını geliştirecek, yorum gücünü artıracak ve kendilerini müzikal anlamda ifade etmelerine olanak tanıyacak eserler üzerinde durulmalıdır. Bu süreçte öğrencilerin odaklanma becerilerini de ön plana çıkarmaları sağlanır (E3.2). Öğrencilerin eserleri analiz ederken ayrıntılara dikkat etmeleri, ritmik ve melodik yapılarına yoğunlaşmaları sağlanmalıdır.
GTR.8.4.2
Öğretmen dersin başında öğrencilerine kendilerine ait bir gitar repertuvarı oluşturmaları ve seçtikleri eserleri etkileşimli tahtadaki kendi kişisel klasörlerine kopyalamaları gerektiğini belirtir. Öğrenciler etkileşimli tahtayı kullanarak istedikleri eserleri belirleyip seçerler (OB1). Öğrenciler seçtikleri eserleri analiz edip çözümlerler (KB2.4). Her öğrenci seçtiği eserin notalarını diğer arkadaşlarıyla iş birliği yaparak etkileşimli tahtadaki kendi kişisel klasörlerine hafıza kartı aracılığıyla yüklerler ( SDB2.2, OB2). Öğrencilere repertuvar oluşturmaları ve bunu çalmaları şeklinde performans görevi verilebilir. Öğrenciler gitarda doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını alırlar. Ardından öğrenciler kendi aralarında gruplara ayrılıp notaları inceler ve eserin farklı bölümlerini çalışarak sorumluluk alırlar (D16.1). Böylece sorumluluk bilinçlerini geliştirmeleri sağlanır (E2.2). Öğrenciler belirledikleri yerleri çalgıya özgü teknikleri kullanarak çalışırlar. Bu esnada diğer arkadaşlarını gözlemler ve hataları tespit ederek akran değerlendirmesinde bulunurlar (KB2.2). Öğrenciler belirledikleri eserleri müziksel bileşenlerine uyarak çalarlar. Performans görevi, dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Verilen performans görevi, birlikte çalma performans gözlem formuna göre değerlendirilebilir.
FARKLILAŞTIRMA
Belirlenen repertuvarı tamamlayan topluluklara yeni şarkılar verilebilir. Yeni şarkılar eklenerek öğrencilerin repertuvarlarını geliştirmeleri istenebilir. Repertuvara farklı çalgılar eklenebilir. Örneğin bir şarkıya ritmik çalgılar (davul, darbuka, bendir vb.) veya melodik çalgılar (kanun, ney, flüt vb.) eklenerek repertuvar içeriği zenginleştirilebilir.
Öğrenciler belirli teknikleri içeren egzersizlerle repertuvarlarını çalışabilirler. Öğretmen, çalgıya özgü önemli teknikleri gösterebilir ve bu tekniklerin repertuvar parçasında nasıl uygulanması gerektiği üzerine açıklamalar yapabilir. Örneğin yaylı çalgı çalan bir öğrenci için yay tekniğini geliştirecek çalışmalara yer verilebilir.
Ders Bilgileri
-
Kademe Temel Eğitim
-
Ders Adı Müzik Okulları-Bireysel Çalgı Eğitimi -Gitar Modülü
-
Müfredat Uyumu Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
Sıfırdan Plan Hazırlayın
Seçtiğiniz dersin kazanımlarını otomatik çekerek, saniyeler içinde MEB uyumlu yıllık veya günlük plan oluşturun.
Yıllık Plan'a Başla Günlük Plan'a Başla