Müzik Okulları - Müzik Kültürü

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin müzikte tek seslilik kavramını bildikleri kabul edilmektedir. Öğrencilerin  müzikte tür farkındalığına sahip olduğu kabul edilmektedir. Öğrencilerin çalgıların farklı  ses üretme biçimlerine sahip olduğunu bildikleri kabul edilmektedir. Öğrencilerin dijital  okuryazarlık, teknolojik araçları kullanarak araştırma yapma becerisine sahip oldukları  kabul edilmektedir.

Öğrencilere Türk müziğinin tek sesli yapısına dair daha önce öğrendikleri bilgileri  hatırlatmaya yönelik açık uçlu sorular sorulabilir. Öğrencilere bildikleri Türk müziği  çalgıları sorulabilir. Öğrencilerin Türk müziğine ilişkin bilgi ve becerilerini, kavram  yanılgılarını, ilgi ve ihtiyaçlarını tespit etmek için öğrencilere açık uçlu sorular sorulabilir. 

Öğrencilere günlük yaşamlarında Türk sanat müziği eserleri dinleyip dinlemedikleri  sorulabilir.  Öğrencilere kendi aldıkları müzik eğitimi dışında başka eğitim yöntemleri bilip bilmedikleri  sorulabilir.

MK.4.1.1 Öğrencilere dikkat gerektiren bir etkinlik yapacakları söylenerek öğrencilerin ilgileri  çekilir ve dinleme etkinliklerine yoğunlaşmaları konusunda öğrenciler teşvik edilir (E1.1,  E3.2). Öğrencilere eser analiz formları dağıtılır. Öğrencilerden dinleyecekleri eserde  tespit ettikleri müzikal unsurları bu formlara işaretlemeleri istenir. Öğrencilere öğretim  aracı olarak seçilen Türk sanat müziği eseri dinletilir (SAB9). Büyük grup tartışması  yöntemiyle öğrencilerin doldurduğu formlar incelenir, varsa yanlışlar giderilir, eksik  unsurlar tamamlanır (SDB2.1). Başka örneklerle dinleme etkinliği zenginleştirilir. Dinleme  etkinlikleri sırasında öğrencilerin estetik haz duymasına, güzellik, uyum ve ahenk  algılarının geliştirilmesine çalışılır (D7.1). Türk sanat müziğinin tek sesli ve makamsal  yapısı öğretmen tarafından vurgulanır. Formlarda tespit edilen unsurların çeşitliliğinin  Türk sanat müziğinin çeşitliliğine dair bir veri olduğunu, Türk sanat müziğinin zengin bir  tür olduğunu öğrencilerin fark etmesine yönelik yönlendirici sorular sorulur. Öğrenci  çıkarımlarının doğruluk ve kapsamını izlemek için kontrol listesi, etkinliklere katılım ve  yaratıcılık düzeylerini izlemek için gözlem formu kullanılabilir.

MK.4.1.2 Öğrencilere çeşitli çalgıların çalınış şekillerinin gösterildiği eğitici videolardan kısa kesitler  izletilir ve çalgılardan nasıl ses elde edildiği sorulur. Öğrencilerin bazı çalgılardan vurarak,  bazı çalgılardan üfleyerek vb. ses elde edildiğini, çalgıların ses üretme biçimlerinin farklı  olduğunu belirlemeleri sağlanır. Öğrencilere bilgileri gruplandırmanın ve sıralamanın  öğrenmeyi kolaylaştıracağı söylenir ve çalgıların ses üretme biçimlerine göre vurmalı,  telli, üflemeli, yaylı gibi ana gruplara ayrıldığı belirtilir (E3.7). Öğrencilere eğitici dijital oyun  oynatılarak öğrencilerin Türk sanat müziği çalgılarını ses üretme biçimlerine göre ayırmaları  sağlanır (OB2, E2.5). Öğrencilere çalgı gruplarının adlarının yazılı olduğu çalışma kâğıtları  dağıtılır ve öğrencilerden gördükleri, sesini duydukları Türk sanat müziği çalgılarını ait  oldukları çalgı grubuna yerleştirmeleri istenir. Büyük grup tartışması yoluyla öğrencilerin  yaptığı sınıflandırma kontrol edilir, varsa eksik ya da yanlışlar giderilir (SDB2.1). Öğrencilere  öğrendikleri çalgıların hangi gruba dâhil olduğunu etiketledikleri bilgi kartlarını yapma  görevi verilir. Oluşturulan çalgı bilgi kartlarıyla sınıf içi soru cevap etkinliği düzenlenebilir.  Öğrencilere performans görevi olarak Türk sanat müziğinde kullanılan bir çalgıyı seçip bu  çalgının görselini ve özelliklerini içeren basit bir tanıtım kartı hazırlama görevi verilir. Ayrıca  kısa bir Türk sanat müziği dinleme etkinliğinden sonra, öğrencilerden hissettiklerini resim  yoluyla ifade etmeleri istenebilir. Performans görevleri, dereceli puanlama anahtarıyla  özgünlük, açıklık ve konuyla bağlantı ölçütlerine göre değerlendirilebilir. Öğrencilerin bilgi  toplama ve ilişkilendirme süreçlerini değerlendirmek için çalışma yaprağı, etkinliklere  katılım ve yaratıcılık düzeylerini izlemek için gözlem formu kullanılabilir.

MK.4.1.3 Öğrencilere çalgısal eserler hakkında bildiklerini ölçmeye yönelik kısa cevaplı sorular  sorulur. “Sizce çalgısal eserlerin duyguları ifade etme şekli farklı mı?” sorusuyla büyük  grup tartışması yapılır (SDB2.1). Öğrencilere Türk sanat müziğinin biri sözel diğeri çalgısal  olmak üzere iki biçimi olduğu söylenir. Türk sanat müziği biçimlerini tanıtıcı kısa, eğitici  bir video izlenir ve öğrencilerin ilahi, şarkı, gazel, kâr, peşrev, taksim, saz semaisi, longa  ve sirto örneklerini dinlemeleri sağlanır. Öğrencilerin tüm bu müzik biçimlerini dinleyerek  analiz edebilecekleri belirtilir ve dinleme etkinliğine yoğunlaşmaları teşvik edilir (E3.2).  Öğrencilere Türk sanat müziği biçimlerini dinleme ve analiz formu dağıtılır. Öğrencilerden  dinleyecekleri eserde tespit ettikleri müzikal unsurları bu formlara işaretlemeleri istenir.  Öğrencilere öğretim aracı olarak seçilen Türk sanat müziği eseri dinletilir. Büyük grup  tartışması yöntemiyle öğrencilerin doldurduğu formlar incelenir, varsa yanlışlar giderilir,  eksik unsurlar tamamlanır (SDB2.1). Başka örneklerle dinleme etkinliği zenginleştirilir.  Dinleme etkinlikleri sırasında öğrencilerin estetik haz duymasına, güzellik, uyum ve ahenk  algılarının geliştirilmesine çalışılır. Öğrenci çıkarımlarının doğruluk ve kapsamını izlemek  için kontrol listesi ve kısa cevaplı sorular kullanılabilir. 

MK.4.1.4 Öğrencilerden gruplara ayrılarak meşk geleneği hakkında basılı ve dijital kaynaklardan bilgi  toplamaları ve meşk usulünün özellikleri hakkında edindikleri bilgileri sınıfta paylaşmaları  istenir (E3.2, E3.4, OB1, OB2, OB4, SDB2.1, SDB2.2). Öğrenciler araştırma sürecinde planlı  ve sorgulayıcı olmaları ve görevlerini eksiksiz yapmaları yönünde desteklenir (D3.2, D16.3,  E2.2). Öğrenci bulgularındaki meşk usulü ile yapılan eğitimin ortak özellikleri sınıflandırma  tablosuna kaydedilir, ortak olmayan özellikler belirlenerek tablo dışı bırakılır. Meşk usulü  ile yapılan müzik eğitiminin yararlarına dair öğrencilere beyin fırtınası yaptırılır ve meşk  usulünü doğuran tarihsel koşullar hakkında büyük grup tartışması yapılır (SBAB3). Öğrenci  gruplarının meşk geleneğinin özelliklerine dair bulguları birleştirerek genel bir önermede  bulunmaları sağlanır. Öğrencilerin grup çalışmasındaki katılım ve iş birliği becerilerini  izlemek için gözlem formu, diğer grupların çalışmalarını değerlendirerek eleştirel düşünme  becerilerini geliştirmesini sağlamak için akran değerlendirme formu kullanılabilir.

MK.4.1.5 Öğrencilerden bildikleri Türk sanat müziği temsilcilerini listelemeleri istenir (D19.2). Bir  türün önemli temsilcisi sayılmanın şartlarının neler olabileceği büyük grup tartışması  yoluyla belirlenir ve öğrenci listeleri gözden geçirilir. Sınıfça belirlenen ölçütlere uygun  temsilciler listelenir ve Türk sanat müziğine katkıları konusunda görüş alışverişinde  bulunulur. Öğrenciler gruplara ayrılır ve her grubun bu kişilerden birinin alana katkılarını ve  eserlerini güvenilir genel ağ adreslerinden, çeşitli basılı ve görsel kaynaklardan araştırıp  sınıfta sunması sağlanır (E3.2, E3.4, OB1, OB2, OB4, SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerin grup  çalışmasındaki katılım ve iş birliği becerilerini izlemek için gözlem formu, diğer grupların  çalışmalarını değerlendirerek eleştirel düşünme becerilerini geliştirmelerini sağlamak  için akran değerlendirme formu, öğrencilerin tartışmalardaki katkılarını kaydetmek için  anekdot kaydı kullanılabilir.

Öğrencilerden dinlediği Türk sanat müziği eserlerinden seçtikleri birinin bestecisi  hakkında araştırma yaparak sınıfa sunmaları istenebilir. Öğrencilerin seçtikleri bir çalgı grubu hakkında araştırma yapması istenebilir. Öğrencilerin Türk sanat müziği biçimlerini ayırt edemeyen hayali bir kişiye bunu nasıl  yapabileceğine dair yol gösteren bir mektup yazmaları istenebilir. Öğrencilerden bildikleri bir şarkıyı meşk usulü ile bir arkadaşlarına öğretmeleri istenir.  Bu öğretme yönteminin avantaj ve dezavantajları hakkında sınıf içi tartışma yapmaları  istenebilir.

Öğrencilerden Türk sanat müziğinin genel özelliklerinin anlatıldığı eğitici bir video  izlemeleri ve öğrendikleri ile bir bilgi görseli oluşturmaları istenebilir. Öğrencilere çalgı grupları hakkında bilgi görseli hazırlama görevi verilebilir, öğrencilerden  hazırladıkları bilgi görsellerini sınıfta veya dijital ortamda paylaşmaları istenebilir. Öğrencilere Türk sanat müziği türlerini tanımalarını kolaylaştıracak dinle/bul oyunu  oynatılabilir. Meşk usulü ile eğitimin nasıl yapıldığına dair eğitici bir video izletilebilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin müzikte tür farkındalığına sahip oldukları kabul edilmektedir. Öğrencilerin müzikal dinleme becerisine sahip oldukları kabul edilmektedir.  Öğrencilerin dijital okuryazarlık, teknolojik araçları kullanarak araştırma yapma becerisine  sahip oldukları kabul edilmektedir. 

Öğrencilere dinledikleri bir esere hangi durumda “şarkı” hangi durumda “türkü” dedikleri  sorulabilir. Öğrencilerden bu farkları nasıl ayırt ettiklerini açıklamaları istenebilir.  Öğrencilere Türk halk müziğinin özelliklerinin neler olduğu sorularak öğrencilerin türe  dair ön bilgileri ölçülebilir. 

Öğrencilere daha önce öğrendikleri Türk halk müziği yerel çalgılarını hatırlatacak sorular  sorulabilir. Günlük yaşamlarında Türk halk müziği türüne ait örnekler dinleyip dinlemedikleri  sorulabilir. Öğrencilerden sevdikleri eserleri paylaşmaları istenebilir.

MK.4.2.1 Öğrencilere dikkat gerektiren bir etkinlik yapacakları söylenerek öğrencilerin ilgileri çekilir  ve dinleme etkinliklerine yoğunlaşmaları konusunda öğrenciler teşvik edilir (E1.1, E3.2).  Öğrencilere Türk halk müziği eser analiz formları dağıtılır. Öğrencilerden dinleyecekleri  eserde tespit ettikleri müzikal unsurları bu formlara işaretlemeleri istenir. Öğrencilere  öğretim aracı olarak seçilen Türk halk müziği eseri dinletilir (SAB9). Büyük grup tartışması  yöntemiyle öğrencilerin doldurduğu formlar incelenir, varsa yanlışlar giderilir, eksik  unsurlar tamamlanır (SDB2.1, SDB2.2). Başka örneklerle dinleme etkinliği zenginleştirilir.  Dinleme etkinlikleri sırasında öğrencilerin estetik haz duymasına, güzellik, uyum ve ahenk  algılarının geliştirilmesine çalışılır (D7.1). Türk halk müziğinin kaynağını halkın yaşayışından  alan, tek sesli, anonim ve yer yer makamsal yapısı öğretmen tarafından vurgulanır.  Formlarda tespit edilen unsurların çeşitliliğinin Türk halk müziğinin çeşitliliğine dair bir  veri olduğunu, Türk halk müziğinin zengin bir tür olduğunu öğrencilerin fark etmesine  yönelik yönlendirici sorular sorulur (D19.2). Süreç kısa cevaplı sorular ve gözlem formu ile  değerlendirilebilir.

MK.4.2.2 Öğrencilerin Türk halk müziği çalgılarını tanıtan eğitici videoları araştırmaları ve bu  videolardan en beğendiklerini sınıfla paylaşmaları istenir (E3.2, OB1, OB2, OB4). Öğrenciler  araştırma sürecinde planlı ve sorgulayıcı olmaları ve görevlerini eksiksiz yapmaları  yönünde desteklenir (D3.2, D16.3). Öğrencilere sınıfta uygun olan videolar izletilir, çeşitli  türkülerden ses kayıtları dinletilir ve öğrencilerin çalgıları belirlemeleri sağlanır. Daha  önce öğrendikleri ”çalgıları ses üretme biçimine göre gruplama” etkinliği hatırlatılarak bu  grupların adları sorulur. Öğrencilerin Türk halk müziği çalgılarını ses üretme biçimlerine  göre ayırmaları sağlanır. Öğrenciler dört gruba ayrılır ve her grubun bir çalgı ailesinin  adını alması sağlanır. Gruplara Türk halk müziği çalgılarının fotoğrafları gösterilerek, ses  kayıtları dinletilerek her grubun kendine ait çalgıyı tespit edip grup listesine yazması istenir  (SAB9). Çeşitli türkülerden örnekler dinletilerek etkinlik tekrarlanır. Öğrencilerin Türk halk  müziği çalgılarını ses üretme biçimlerine göre tasnif etmeleri sağlanır. Öğrencilere bilgileri  gruplandırmanın ve sıralamanın öğrenmeyi kolaylaştıracağı söylenir (E3.7). Öğrencilere  öğrendikleri çalgıların hangi gruba dâhil olduğunu etiketleyeceği bilgi kartları yapma  görevi verilir. Oluşturulan çalgı bilgi kartlarıyla sınıf içi soru-cevap etkinliği düzenlenebilir.  Öğrencilerin grup çalışmasındaki katılım ve iş birliği becerilerini izlemek için gözlem formu,  çıkarımlarının doğruluk ve kapsamını izlemek için kontrol listesi kullanılabilir.

MK.4.2.3 Öğrencilere Türk halk müziği hakkında bildiklerini ölçmeye yönelik kısa cevaplı sorular  sorulur. “Sizce Türk halk müziğinin birbirinden farklı özelliklerde eserleri var mı?” sorusuyla  büyük grup tartışması yapılır. Öğrencilere Türk halk müziğinin kırık hava ve uzun hava biçimleri olduğu söylenir. Türk halk müziği biçimlerini tanıtıcı kısa, eğitici bir video izlenir ve  öğrencilerin hoyrat, barak, bozlak, maya, gurbet havası, yol havası, ağıt, oyun havası, semah,  deyiş, kahramanlık türküleri örneklerini dinlemeleri sağlanır (SAB9). Öğrencilerin bu müzik  biçimlerini dinleyerek analiz edebilecekleri belirtilir. Dinleme etkinliğine yoğunlaşmaları  teşvik edilir (E3.2). Öğrencilere Türk halk müziği dinleme ve analiz formu dağıtılır.  Öğrencilerden dinleyecekleri eserde tespit ettikleri unsurları bu formlara işaretlemeleri istenir.  Öğrencilere öğretim aracı olarak seçilen Türk halk müziği eseri dinletilir (SAB9). Büyük  grup tartışması yöntemiyle öğrencilerin doldurduğu formlar incelenir, varsa yanlışlar  giderilir, eksik unsurlar tamamlanır. Başka örneklerle dinleme etkinliği zenginleştirilir.  Dinleme etkinlikleri sırasında öğrencilerin estetik haz duymalarına, güzellik, uyum ve  ahenk algılarının geliştirilmesine çalışılır (D7.1). Süreç kısa cevaplı sorular ve gözlem formu  ile değerlendirilebilir.

MK.4.2.4 Öğrencilere türküde kullanılan çalgılar, türkünün sözlerinde geçen yöresel söyleyiş  özellikleri, eşlik dansı olup olmadığı gibi başlıkların listelendiği çalışma kâğıtları dağıtılır  ve öğrencilerden dinleme etkinliğine tüm dikkatlerini vermeleri istenir (E3.2). Öğrencilere  farklı yörelere ait türküler dinletilir (SAB9, D19.2). Öğrencilerin dinledikleri türkülerde  tespit ettikleri unsurları bu çalışma kâğıtlarına işlemeleri sağlanır. Büyük grup tartışması  yapılarak çalışma kâğıtları değerlendirilir ve örüntüler listelenerek sınıflandırma tablosuna  kaydedilir. Öğrencilerin halk müziğinin yerel ve bölgesel özellikler taşıdığını belirlemeleri  sağlanır. Büyük grup tartışması yoluyla hangi bölgelerde hangi ezgisel ve ritimsel  unsurların yoğunlaştığı tespit edilir ve bulgular Türkiye haritasına işlenir (SDB2.1, SDB2.2).  Beyin fırtınası, akvaryum, büyük grup tartışması gibi yöntemler kullanılarak verilerin  yoğunlaştığı bölgelerin özellikleri belirlenir. Öğrencilerin eserlerde kullanılan çalgıların,  söyleyiş özelliklerinin, ritimsel unsurların yörelerin coğrafi özellikleri ve kültürel yapısıyla  ilişkisini belirlemeleri sağlanır. Öğrencilere performans görevi olarak Türk halk müziğinin  coğrafi çeşitliliğini göstermek için bir harita üzerinde türkülerin yörelerini işaretleme  ve her yörenin müzikal özelliklerini açıklayan bir poster hazırlama görevi verilebilir.  Performans görevleri, dereceli puanlama anahtarıyla coğrafi doğruluk, içerik kapsamı  ve sunum becerisi ölçütlerine göre değerlendirilebilir. Öğrencilerin toplumsal ve kültürel  çıkarımlarını içerik ve kapsam açısından değerlendirmek için dereceli puanlama anahtarı,  tartışmalardaki katkılarını kaydetmek için anekdot kaydı kullanılabilir.

MK.4.2.5 Öğrencilerden âşıklık geleneğiyle ilgili olarak basılı ve dijital kaynaklardan bilgi toplamaları  ve edindikleri bilgileri sınıfta paylaşmaları istenir (OB1, OB2). Öğrenciler araştırma  sürecinde planlı ve sorgulayıcı olmaları ve görevlerini eksiksiz yapmaları yönünde  desteklenir (D3.2, D16.3). Öğrenci bulguları sınıflandırma tablosuna kaydedilir. Âşıklık  geleneğinin ortaya çıkma nedenlerine dair öğrencilere beyin fırtınası yaptırılır ve  öğrencilerden âşıklığı doğuran tarihsel koşulları belirlemeleri istenir (SDB2.2, SDB2.1,  SDB2.2). Öğrencilerin âşıklık geleneğinin temsilcilerinin ortak özelliklerini belirlemeleri  sağlanır. Öğrencilerin âşıklık geleneğinin özelliklerine dair bulguları birleştirerek genel bir  önermede bulunmaları ve âşıklık geleneğinin özelliklerini belirlemeleri sağlanır (D19.3).  Öğrencilerden performans görevi olarak âşıklık geleneğinin bir temsilcisinin hayatı ve  eserlerini inceleyip sınıfta kısa bir hikâye anlatımı yapmaları istenir. Performans görevleri,  dereceli puanlama anahtarıyla içerik kapsamı ve sunum becerisi ölçütlerine göre  değerlendirilebilir. Öğrenci çıkarımlarının doğruluk ve kapsamını izlemek için kontrol listesi  ve gözlem formu kullanılabilir.

MK.4.2.6 Öğrencilerden bildikleri Türk halk müziği temsilcilerini listelemeleri istenir. Bir türün önemli  temsilcisi sayılmanın şartlarının neler olabileceği büyük grup tartışması yoluyla belirlenir ve  öğrenci listeleri gözden geçirilir. Sınıfça belirlenen ölçütlere uygun temsilciler listelenir ve bu  temsilcilerin Türk halk müziğine katkıları hakkında görüş alışverişinde bulunulur. Öğrenciler  gruplara ayrılır ve her grubun bu kişilerden birinin alana katkılarını ve eserlerini güvenilir  genel ağ adreslerinden, çeşitli basılı ve görsel kaynaklardan araştırıp sınıfta sunması  sağlanır (OB1, OB2, SDB2.1, SDB2.2). Öğrenciler araştırma sürecinde planlı ve sorgulayıcı  olmaları ve görevlerini eksiksiz yapmaları yönünde desteklenir (D3.2, D16.3, E2.2). Süreç  boyunca Türk halk müziği eserlerinin millî kimliğimizin parçası olduğu vurgulanır (D19.2).  Öğrencilerin etkinliklere katılım ve yaratıcılık düzeylerini izlemek için gözlem formu,  tartışmalardaki katkılarını kaydetmek için anekdot kaydı kullanılabilir.

Öğrencilere bölgelerde yoğunlaşan ritim yapılarını oluşturacakları “Türkiye ritim  haritası”na işleme görevi verilebilir (Bu harita dijital de olabilir.).  Öğrencilerin Türk halk müziği ile Türk sanat müziği arasındaki benzerlik ve farklılıkları  içeren karşılaştırma tabloları hazırlamaları ve sınıf ya da okul panolarında sergilemeleri  istenebilir. Öğrencilerden âşıklık geleneği ile anonimlik özelliğinin aynı müzik türünde yer almasının,  türe dair ne söylediğini yorumladıkları bir yazı yazmaları istenebilir.

Öğrencilerden dinledikleri türkülerin söyleyiş özelliklerini belirlemeleri, dinledikleri  türkülerin fark ettikleri söyleyiş özelliklerini sınıfta açıklamaları istenebilir. Öğrencilerin Türk halk müziğinde yer alan bir âşığın yaşamı hakkında kısa bir hikâye  yazarak sınıf arkadaşlarına anlatması istenebilir. Bu hikâyede âşığın yaşamından kesitler  ve ünlü eserleri üzerinde durması istenebilir, hikâye görseller ekleyerek zenginleştirebilir. Öğrencilere Türk halk müziği çalgılarının fotoğraflarının olduğu kartlar verilerek  öğrencilerin bu kartları ses üretme biçimlerine göre (telli, nefesli, vurmalı vb.)  gruplandırmaları istenebilir. Öğrencilerin her çalgı ailesini (telli, nefesli, vurmalı vb.) temsil eden kısa sunumlar  hazırlaması istenebilir. Bu sunumlarda ilgili çalgı ailesindeki çalgıları tanıtarak ses üretme  biçimlerini ve kullanım alanlarını açıklamaları istenebilir. Öğrenciler sunumlarını görsel  materyallerle destekleyebilir ve sınıf arkadaşlarına çalgılar hakkında bilgiler verebilirler.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D7. Estetik, D3. Çalışkanlık, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin tür farkındalığı olduğu kabul edilmektedir.  Öğrencilerin müziksel dinleme becerilerine sahip oldukları kabul edilmektedir. Öğrencilerin dijital okuryazarlık, teknolojik araçları kullanarak araştırma yapma becerisine  sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilere bireysel dinleme etkinliklerinde çok sesli müziği tercih edip etmedikleri ve  bunun nedenleri sorulabilir. Öğrencilere bir müziği popüler yapan etkenlerin neler olabileceği sorulabilir.  Öğrencilere daha önce hiç mehteran takımı görüp görmedikleri sorulabilir. Gören  öğrencilerin ne hissettiklerini anlatmaları sağlanabilir. Öğrencilere bir müziğin dinî müzik olduğunun nasıl anlaşılabileceği sorulabilir.

Öğrencilere daha önce öğrendikleri Türk sanat müziği ve Türk halk müziğinin dışında başka  hangi türleri bildikleri sorulabilir. Müzik türlerindeki bu çeşitliliğin onlara hissettirdiklerini  ifade etmeleri sağlanabilir. 

MK.4.3.1 Öğrencilere çok sesli Türk müziği türünde kısa bir örnek dinletilir ve öğrencilerin ilk  izlenimleri sorulur (SAB9). Öğrencilerin farklı seslerin uyumuna ve ahenge dikkatleri  çekilir (D7.1). Detay verilmeden ülkemizde çok sesli müziğin geliştirilme çalışmalarının  Atatürk önderliğinde başlatıldığı belirtilir (D19.2). Ders aracı olarak kullanılacak çok  sesli Türk müziği örnekleri dinletilir. Öğrencilerden çok sesli müziğin armoni ve melodi  açısından tek sesli müzikten farklarına dikkat etmeleri istenir (KB2.7, E3.2). Türk çok  sesli müziğinin kullanılan çalgılar ve içerdiği tonal yapıyla yerel ve kültürel özellikler  taşıdığı ifade edilir. Öğrencilerin bulgularını sınıflandırma tablosuna işlemeleri beklenir.  Öğrencilerin etkinliklere katılım ve yaratıcılık düzeylerini izlemek için gözlem formu,  öğrenci çıkarımlarının doğruluk ve kapsamını izlemek için kontrol listesi kullanılabilir.

MK.4.3.2  Öğrencilere çeşitli Türk popüler müziği örnekleri dinletilerek öğrencilerden bu eserlerin  sözel yapısında ortak olan unsurları listelemeleri istenir. İşlenen konuların ve ezgi  yapılarının eserlerin popülerliğine etkisine dair öğrenci görüşleri alınır. Bir eserin  popülerliği ile sanatsal niteliğinin yüksekliğinin aynı anlama gelip gelmediği konusunda  büyük grup tartışması yapılır (SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerin dinledikleri eserlerde  kullanılan çalgıları listelemeleri istenir. Türk popüler müziğinde Türk müziği çalgılarının  da kullanılıyor olmasının türe kattığı kültürel özellik vurgulanır. Öğrencilerden performans  görevi olarak Türk popüler müziği için bir tematik çalma listesi hazırlamaları ve bu listede  yer alan eserleri neden seçtiklerine dair kısa açıklamalar yazmaları istenir. Performans  görevleri, derecelendirme ölçeğiyle katılım, özgünlük ve uygulama doğruluğu ölçütlere  göre değerlendirilebilir. Öğrencilerin etkinliklere katılım ve yaratıcılık düzeylerini izlemek  için gözlem formu, öğrenci çıkarımlarının doğruluk ve kapsamını izlemek için kontrol listesi  kullanılabilir.

MK.4.3.3 Öğrencilere müziğin kitleleri harekete geçirici, insanlara moral verici özelliği hatırlatılır.  Mehter müziğinin de bu bağlamda millî kimliğimizin bir parçası olduğu belirtilir (D19.2).  Dijital araçlardan yararlanılarak mehteran takımı videosu izletilir (OB1). Öğrencilerin  mehteran takımında bulunan çalgıların özelliklerini belirlemeleri istenir. Mehteran  takımlarında sadece vurmalı ve üflemeli çalgıların bulunmasının sebeplerine dair beyin  fırtınası yapılır. Akvaryum tekniği kullanılarak mehteran takımı ile bando arasındaki  benzerlik ve farklılıklar belirlenir. Bulgular venn şeması oluşturularak görselleştirilir.  Performans görevi olarak öğrencilere mehter müziğinin ritimlerini içeren basit bir  ritim çalışması yapma veya grup hâlinde bir mehter marşını seslendirme çalışması  verilir. Performans görevleri, derecelendirme ölçeğiyle katılım, özgünlük ve  uygulama doğruluğu ölçütlere göre değerlendirilebilir. Süreç doğru-yanlış, eşleştirme,  boşluk doldurma gibi maddelerden oluşan çalışma yaprağı ile değerlendirilebilir.

MK.4.3.4 Öğrencilere gruplara ayrılarak dinî müzik hakkında araştırma yapma ve araştırma  bulgularını sınıfa sunma görevi verilir (E3.2, E3.4, OB1, OB2, OB4, SDB2.1, SDB2.2).  Öğrenciler araştırma sürecinde planlı ve sorgulayıcı olmaları ve görevlerini eksiksiz  yapmaları yönünde desteklenir (D3.2, D16.3, E2.2). Öğrencilerden dinî müzikte kullanılan  sözel ve çalgısal unsurların diğer türlerle farklarını karşılaştırma tablosuna kaydetmeleri  istenir. Ayrıca bu sürece dinî müzik türlerini de dâhil etmeleri ve bu türlere ait örnekleri  arşiv olarak edinmeleri istenir. Bu türlere ait örnekler vermeleri beklenir. Öğrencilerin grup çalışmasındaki katılım ve iş birliği becerilerini izlemek için gözlem formu, diğer grupların  çalışmalarını değerlendirerek eleştirel düşünme becerilerini geliştirmesini sağlamak için  akran değerlendirme formu kullanılabilir.

Öğrencilere çok sesli müziğin yaygın olduğu ülkeleri dijital ortamda araştırma görevi  verilebilir. Öğrencilerden ülkemizdeki Türk popüler müzikte uluslararası ölçekte başarı kazanmış  örnek sanatçıları araştırmaları istenebilir. Öğrencilerden müziğinin geçmişteki işlevi ile bugünkü işlevini karşılaştırdıkları bir yazı  yazmaları istenebilir.  Öğrencilerden aynı dine mensup farklı kültürlere ait müzikleri ve farklı dinler için  bestelenmiş müzikleri kendi içlerinde karşılaştırmaları istenebilir.

Öğrencilere mehteran takımındaki çalgıların resimleri ve ses kayıtları verilerek  öğrencilerden bu çalgıları türlerine göre (telli, nefesli, vurmalı vb.) sınıflandırmaları  istenebilir. Öğrencilerden sevdikleri Türk popüler müziği şarkılarını listelemeleri, sonrasında popüler  müziğin insanların duygusal durumlarını nasıl etkilediği ve toplumsal bir bilinç oluşturma  adına ne gibi mesajlar verdiği üzerine görüş bildirmeleri istenebilir. Öğrencilere ülkemizdeki çok sesli müzik topluluklarını araştırma görevi verilebilir. Öğrencilerden dinledikleri bir dinî müzik örneğine dair hissettiklerini yazmaları istenebilir.