Görsel Sanatlar

SDB2.1. İletişim, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D10. Mütevazılık

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin her sanatçıyı özgün kılan üslup özelliklerinin olduğunu bildikleri kabul edilmektedir.
Karikatür hakkında temel düzeyde bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.

“Bir sanatçının üretimini farklı ve değerli kılan özellikler hangileridir, neden?” sorusu üzerinden öğrencilerin sanatta özgünlük konusundaki ön  bilgileri sorgulanır.

Öğrencilere daha çok hangi medya iletişim araçlarında karikatürün kullanıldığını gördükleri sorularak karikatürün kullanım amaçları hakkında bilgileri sorgulanır. 

Öğrencilerin günlük hayatta çeşitli tasarım ürünlerinde karşılaştıkları üslup farklılıklarının özgünlükle ilişkilerini ifade etmeleri sağlanır.

GS.11.1.1.
Öğrencilerden Vincent Van Gogh’un (Vinsınt Van Goh) eserlerinden birisini seçerek özgünlük bağlamında incelemeleri istenir (OB9). Bu incelemeyi yaparken sanatsal, teknik, tarihsel ve  kişisel unsurların analizinin yapılmasının gerektiği öğrenciye anlatılır. Bu nedenle sanatçının hayatı ve eserleri üzerine yazılmış bir metnin incelenmesi sağlanır. Öğrencilerin gruplara  ayrılarak “Sanatsal ürünün değerini artıran temel ölçüt özgünlük müdür?”, “Taklit, sanatın değerini düşürür mü?”, “Özgünlük sanatı bir üst seviyeye taşır mı?” gibi soruları tartışmaları  istenir. Öğrencilerin tartışma sırasında sırasında birbirlerine nazik davranmaları ve birbirlerini etkin dinlemeleri sağlanır (D4.2). Bu süreçte üçlü değişim tekniği kullanılabilir. Tartışma  sürecinde sorulan sorularla özgünlüğün güzellik ve anlam kavramlarıyla ilişkisinin sorgulanması sağlanır. İnsanın kendini ifade etme biçiminin sanat olduğu, sanatın bireyin yaratıcılığıyla  oluştuğu ve bireyin dünyayı algılama ve yorumlama biçiminin benzersizliğini yansıttığı; özgünlüğün ise yaratıcılığın temel unsurlarından biri olduğu gibi mantıksal temellendirmeler  yapmaları sağlanır.

Tartışma gruplarından sanat ve özgünlük ilişkisi hakkındaki mantıksal çelişkileri ve tutarsızlıkları tespit ederek tablolaştırmaları ve paylaşmaları istenir (D3.4).

Gruplar tespit ettikleri çelişki ve tutarsızlıkları kabul eder veya çürütür. Grupların tartışma sonunda edindikleri deneyimleri özgün bir çalışma yoluyla somutlaştırmaları istenebilir (E3.3).  Öğrencilerin olaylar ve durumlar karşısında farklı bakış açıları olabileceğini kabul ederek birbirlerini dinlemeleri ve kendi düşüncelerini ifade ederek grup etkileşimine katılmaları sağlanır  (D10.3, SDB2.1). Süreç ve çalışmalar çalışma yaprağı veya grup değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden empresyonizm ve kübizm akımına ait eserlerde özgünlüğü sağlayan niteliklerle ilgili araştırma yapmaları ve araştırma sonuçlarını sunmaları istenebilir. Yapılan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya dereceleme ölçeği ile değerlendirilebilir.

GS.11.1.2.
Öğrencilerin sanat ve özgünlük konusunda bir karikatür çalışması tasarlayabilmeleri için birbirine yakın özelliklere sahip sanat eserlerini incelemeleri sağlanır. Özgün olan ve özgün olmayan eserlerin hangileri olabileceği öğrencilere sorularak farklı fikirlerin ifade edilebildiği bir tartışma ortamı oluşturulur (E3.5). Tartışma sonucunda bir eserde özgünlüğü sağlayan niteliklerle ilgili öğrencilerin gerekçeli yargılara ulaşmaları sağlanır (SDB3.3).

Öğrencilerden sanat ve özgünlük bağlamında oluşturdukları imgeleri sözel veya çizgisel olarak ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Bu imgelerin hem soyut hem de somut kavramları barındırabileceğinden bahsedilebilir. Oluşturulan imgeler bir araya getirilerek öğrencilerin bu imgeler  hakkında konuşmaları sağlanır. Süreç, soru ağı tekniği kullanılarak açık uçlu sorularla değerlendirilebilir.

GS.11.1.3.
Öğrencilere sanat ve özgünlük bağlamında oluşturdukları imgeleri karikatür sanatının özelliklerine göre bir sanatsal ürüne dönüştürecekleri açıklanır. Öğrencilerin portre, editoryal, grafik  karikatür, bant karikatür gibi karikatür türlerini görseller üzerinden incelemeleri sağlanır (OB4). Öğrencilere bu karikatür alanlarının özellikleri hakkında kısa açıklamalar yapılabilir. 

Öğrencilerin seçtikleri karikatür türüne uygun görsel anlatım araçlarını belirleyerek ifade etmeleri sağlanır. Geleneksel araçların (resim kalemi, tarama ucu, çini mürekkebi, çeşitli  kalınlıklara sahip mürekkepli kalemler, kuru boya, sulu boya vb.) yanı sıra çeşitli dijital araçları da kullanabilecekleri açıklanır. Öğrencilerden sanat ve özgünlük bağlamında oluşturdukları  imgeleri karikatüre dönüştürmeleri istenir. Öğrencilere seçtikleri araçların karikatür çiziminde nasıl kullanılacağı ile ilgili gerekli bilgiler verilir. Uygulama sürecinde öğrencilerin merak ettiği soruları  sormaları sağlanır (E3.8). Süreç, dereceli puanlama anahtarı veya öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden Sabri Berkel ve Abidin Dino’nun birer eserini karşılaştırarak bu eserlerde özgünlüğü sağlayan niteliklerin neler olduğunu açıklayan  bir sunum hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerin Nasreddin Hoca fıkralarından birini 4-5 karelik bir bant karikatür düzeninde çizmeleri istenebilir.

Bir ressam hakkında hazırlanmış metin ve görseller sunularak sanatçı, sanat eseri oluşturma süreci ve sanatın özgünlüğü hakkında öğrencilerin  konuşmaları sağlanabilir.

Öğrencilere hazır bir karikatür kompozisyonu verilerek sanatın özgünlüğü hakkında diyalog oluşturabilecek şekilde konuşma balonları yazmaları istenebilir.

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB2.1. İletişim

D4. Dostluk, D7. Estetik, D17. Tasarruf, D18. Temizlik, D19. Vatanseverlik

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı

Öğrencilerin kes yapıştır tekniği, portre çizimi, üç boyutlu çalışmalar ve renk konularında temel düzeyde bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerden renk çemberi üzerinde birbirine yakın renkleri ve zıt renkleri saymaları istenir.

Öğrencilere kolaj tekniğinde yapılmış görseller gösterilerek bu tekniğin ismini söylemeleri istenir.

Öğrencilerden farklı portre (büst portre, profil portre, cepheden portre, 3⁄4 profil portre, oto portre, yarım boy ve tam boy portre) çeşitlerini ilgili görsellerle eşleştirmeleri istenir.

“Sözlü ve yazılı kültürümüzdeki karakterlerle ilgili hangi portre ya da heykel çalışmalarını gördünüz?” sorusu sorularak öğrencilerin konu hakkındaki bilgilerini ifade etmeleri sağlanır.

Öğrencilere sözlü ve yazılı kültürümüze ait karakterlerin temsili portrelerinde ve heykellerinde dikkatlerini çeken biçimsel unsurların neler olduğu sorulur.

GS.11.2.1.
Öğrencilere farklı ressamlara ait soyut, geometrik veya figüratif kompozisyonları içeren görseller gösterilir. Öğrencilere sıcak, soğuk veya zıt armonilerle renklendirdikleri geometrik biçimlerden oluşan bir kompozisyon çalışması yapacakları belirtilir. Kompozisyon çalışmasında kullanacakları renk armonileri ve uygulama tekniği için gerekli bilgilendirmeler yapılır. Bu  bilgilendirmeler doğrultusunda öğrencilerden sulu boya, akrilik, guaj boya gibi seçenekler arasından uygun görsel anlatım araçlarını belirleyerek ifade etmeleri istenir.

Öğrencilerin uygulamaya başlarken sıcak, soğuk ve zıt renk armonilerini oluşturan renk gruplarından birini seçmeleri sağlanır. Seçtikleri renk grubunu uygulayarak geometrik formlarla  serbest düzenlemeler yapmaları istenir (E1.2). Bu düzenlemelerde seçtikleri bir renkle vurgu oluşturacakları belirtilir. Böylece süreç tamamlanarak sanatsal ürünün oluşturulması sağlanır.  Çalışma ortamının temiz ve düzenli bir biçimde bırakılması istenir (D18.2). Hazırlanan çalışmalar, dereceli puanlama anahtarı veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.11.2.2.
Öğrencilerin su kaynaklarının verimli kullanımını kolaj ile ifade etmeleri için kullanacakları anlatım araçlarını (renkli kâğıtlar, gazeteler, dergiler, fotoğraflar, geri dönüşüme uygun plastik,  kumaş, makas, yapıştırıcı vb.) belirleyerek ifade etmeleri sağlanır.

Ülkemizdeki su kaynaklarının verimli kullanılması ve su tasarrufu hakkında bilgilendirici kısa videolar izletilerek veya görseller gösterilerek öğrencilerden su, tasarruf ve kaynak kavramlarının zihinlerinde oluşturduğu imgeleri ifade etmeleri istenir (D17.3). Bu aşamada anlamsal çağrışım haritası tekniği kullanılabilir. Su tasarrufunun sürdürülebilirliğe katkılarının neler olduğu konusunda bir sınıf tartışması başlatılır (OB8). Bulunan sonuçlar listelenir. Öğrencilerin “su kaynaklarının verimli kullanımı” konusunda görsel tasarım öge ve ilkelerini dikkate  alarak kolaj tekniğinin özelliklerine uygun sanatsal bir ürün oluşturmaları sağlanır. Çalışma ortamının temiz ve düzenli bir biçimde bırakılması istenir (D18.2). Süreç, akran  değerlendirme formu veya gözlem formuyla değerlendirilebilir.

GS.11.2.3.
“Niçin portre çizilir?”, “En çok hangi portre çizimleriyle karşılaşıyorsunuz?”, “Portreyi nasıl tanımlayabilirsiniz?” şeklindeki sorulara verecekleri cevaplarla öğrencilerin portre ile ilgili düşüncelerini ifade etmeleri sağlanır (SDB1.1). Portre konusunda bilinen sanatçı çizimleri üzerinde insan başının anatomik yapısı ve biçimsel özellikleriyle (saç, kaş, göz, burun, kulak, dudak, ağız, çene) portrenin görsel bileşenleri öğrencilere inceletilir (OB4).

Öğrencilerin bir portre çizimine bakarak görsel bileşenlerin (çizgi, leke, doku ve ton değerleri) nasıl kullanıldığını ifade etmeleri sağlanır. Öğrencilerden inceledikleri ve daha önceden bildikleri portre çizimlerinden de yola çıkarak zihinlerinde oluşturdukları imgeleri hızlı eskiz çalışmalarıyla ifade etmeleri istenir. Süreç, gözlem formu veya öz değerlendirme formu ile  değerlendirilebilir.

GS.11.2.4.
Öğrencilerden portre çalışmasında kullanacakları uygun çizim araçlarını (2B, 3B, 4B resim kalemleri, kuru boya, pastel veya tükenmez kalem, 25x35 cm resim kâğıdı, silgi vb.) veya dijital  çizim araçlarını (tablet, bilgisayar ekranları vb.) belirleyerek ifade etmeleri istenir. 

Öğrencilere belirleyecekleri bir portre resim görselini model olarak kullanacakları belirtilir. Öğrencilerden modelin yüz ifadesinin ve uzuvlarının karakteristik özelliklerini incelemeleri istenir. Öğrencilerin kalem ölçüsüyle resim yüzeyinde modelin baş büyüklüğü, yüzünün uzunluğu ve genişliği ile saç, alın, kaş, göz, burun, elmacık kemikleri, kulak, dudak, ağız ve çene  uzuvlarının yerleri ve biçimlerini çözümlemeleri sağlanır (KB2.4). Öğrencilerden kalemi bastırmadan seri çizgilerle portrenin taslağını çizmeleri istenir. Öğrencilerin uzuvların yapısına ve  karakteristik özelliklerine dikkat ederek portreyi oluşturan çizgileri geliştirmeleri beklenir. Modelin yüzündeki ifadenin yansıtılması ve yüz uzuvlarının karakteristik özelliklerinin modele  benzetilmesi gerektiği öğrencilere hatırlatılır. Öğrencilerden portre çalışmasında oran orantı, form ve ışığın yönüne dikkat etmeleri istenir. Açık, orta ve koyu çizgi ile tonal değerleri  kullanarak çalışmalarını sanatsal ürüne dönüştürmeleri sağlanır. Çizimde başarılı olmak için sık sık portre eskiz ve etütleri yapmalarının önemli olduğu belirtilir. Öğrencilerin estetik bakış  açısıyla özgün eserler ortaya koymaları sağlanır (D7.2). Öğrencilerin malzemeleri kullanırken yardımlaşmaları, arkadaşlarıyla etkili iletişim kurmaları ve dayanışma içinde olmaları sağlanır  (D4.2, SDB2.1) Yapılan çalışmalar, kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden aynaya bakarak kendi portrelerini çizmeleri ve seçtikleri bir boyama tekniği ile çizimlerini renklendirmeleri istenebilir. Yapılan çalışmalar dereceli  puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.11.2.5.
Öğrencilere Dede Korkut, Bamsı Beğrek, Ferhat ile Şirin, Hacivat ve Karagöz, Boğaç Han, Nasreddin Hoca gibi sözlü ve yazılı kültürümüzde adı geçen karakterlere ilişkin temsilî görseller  inceletilir (OB4). Öğrencilerin kültürümüze ait bu karakterlerin gelecek nesillere nasıl aktarılabileceğine ilişkin düşüncelerini ifade etmeleri sağlanır (D19.3, OB5).

Öğrencilerden adı geçen karakterlerden birini seçmeleri, seçtikleri karakterle ilgili imgeler oluşturmaları ve oluşturdukları imgeleri eskiz çizerek ifade etmeleri istenir. Süreç, kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.11.2.6.
Öğrencilere sözlü ve yazılı kültürümüzde adı geçen karakterlerin modelleme-biçimleme yöntemiyle üç boyutlu çalışmasının yapılacağı belirtilir. Modelleme-biçimleme yöntemi öğrencilere açıklanır. Çalışmayı yapabilmek için kâğıt hamuru, alçı, bal mumu, kil veya plastilin, tel, ahşap kaide, oyma kalemleri, spatül, metal veya plastik uçlu çubuklar kullanılabileceği belirtilerek öğrencilerin yararlanabilecekleri görsel anlatım araçlarını belirleyerek ifade etmeleri istenir.

Öğrencilerden belirledikleri figürün ayakta durabilmesi için kaide üzerine telden iskeletini yapmaları istenir. Figüre form vermek üzere seçtikleri bal mumu, kil veya kâğıt hamuru gibi  malzemeleri çalışmaya hazır hâle getirmeleri sağlanır. Hazırlanan malzemenin iskelet üzerine elle parça parça yapıştırılıp figürün formuna uygun şekilde biçimlendirilmesi sağlanır.  Öğrenciler belirledikleri malzemeler ve modelleme-biçimleme yöntemiyle figüre estetik bir görünüm kazandırarak sanatsal ürüne dönüştürürler (E3.3). Tamamlanan çalışma ahşap kaide  üzerine sabitlenerek sergilenir. Öğrencilerden çalışma ortamını temiz ve düzenli bırakmaları istenir (D18.2). Yapılan çalışma, kontrol listesi veya öz değerlendirme formu kullanılarak  değerlendirilebilir.

Öğrencilerden üç farklı toplumsal değeri seçerek her değeri farklı bir renkle eşleştirmeleri, seçilen renklerle bir kompozisyon çalışması yapmaları istenebilir.

Öğrencilerin üç farklı renkteki kâğıtları kullanarak kolaj tekniği ile portre çalışması yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden Rembrandt Van Rijn’in (Rembrant Van Rin) “farklı yaşlarda, kendi yüzündeki değişimleri” ifade eden otoportre çalışmalarından oluşan bir sunum hazırlamaları istenebilir. 

Öğrencilerin sözlü ve yazılı kültürümüzde adı geçen karakterlerden birinin çizimini yapmaları ve bu karakterin özelliklerini anlatan bir seslendirme kaydı yaparak sunum hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerden renklerin anlamları ve insanlar üzerindeki etkileri ile ilgili kişisel yorumlarını ifade etmeleri istenebilir.

Öğrencilerin tek rengin tonlarını içeren renkli kâğıtları kullanarak kolaj tekniği ile portre çalışması yapmaları istenebilir.

Portre çizimi ile ilgili aşamaları içeren görseller sunularak öğrencilerden seçtikleri göz, kulak, burun gibi portre bileşenlerini çizmeleri istenebilir.

Öğrencilerden sözlü ve yazılı kültürümüzde adı geçen karakterlerle ilgili eskiz çizimleri yapmaları istenebilir.

SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim

D7. Estetik, D12. Sabır, D15. Sevgi

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin Osmanlı Dönemi Türk resim sanatı ile temel bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin geleneksel Türk sanatlarından Osmanlı minyatür sanatı ile ilgili temel düzeyde bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin Avrupa’da yirminci yüzyılın başında yaşanan değişimlerle ilgili temel düzeyde bilgilerinin olduğu ve sanatsal dönemler arasında  farklılıklar olduğunu bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin sanat akımları ve kullanılan resim teknikleri hakkında temel düzeyde bilgileri olduğu kabul edilmektedir.

İslam sanatının özelliklerini temel düzeyde bildikleri kabul edilir.

Öğrencilere “Osmanlı Dönemi eserlerinin ayırt edici görsel özellikleri nelerdir?”, “Bu dönemin sanat eserlerinde tercih edilen renkler ve şekiller hangileridir?” gibi sorular sorularak temel düzeydeki bilgileri anlaşılır.

Öğrencilere “Minyatür resim hakkında neler biliyorsunuz?“, “Minyatür örneklerini nerelerde görebilirsiniz?” gibi sorular yöneltilir.

Öğrencilere “Empresyonizm, ekspresyonizm, kübizm, Dadaizm, sürrealizm ve soyut sanat gibi akımlar hakkında neler biliyorsunuz?”, “Bu akımlara ait resimlerin hangi özellikleri dikkatinizi çekiyor?” gibi sorular sorularak konu hakkındaki ön bilgileri anlaşılır.

Öğrencilere empresyonizm, ekspresyonizm, kübizm, Dadaizm, sürrealizm ve soyut sanat akımlarına ait eser örnekleri gösterilerek ve bu eserlerde kullanılan görsel tasarım ögelerinin ifadesi ile ilgili sorular sorularak ön bilgileri anlaşılır.

“İslam sanatı deyince aklınıza hangi eser örnekleri geliyor?”, “Sizce farklı kültürler İslam sanatından nasıl etkilenmiş olabilir?” gibi sorular sorularak  öğrencilerin İslam sanatı hakkındaki temel bilgileri sorgulanır.

Öğrencilerin günlük yaşamlarında tanık oldukları görsel değişimlerle resim, heykel ve mimari unsurlar arasındaki dönemsel üslup farklılıklarını  ifade etmeleri istenir. Çeşitli tasarım alanlarında görülen tarihsel değişimlerin kültürel ve toplumsal özelliklerle bağlantılarına ilişkin öğrencilerin  yorumları alınır.

GS.11.3.1.
Öğrencilerin Osmanlı Dönemi Türk minyatür resminin önemli örneklerinden biri olarak kabul edilen “Barbaros Hayreddin Paşa’nın Kabûlü” adlı eseri incelemeleri sağlanır (OB4). “Sizce bu  eser ne zaman üretilmiştir?”, “Eserin yapımında hangi malzemeler kullanılmış olabilir?”, “Bu eserin ölçüleri yaklaşık olarak ne kadardır? gibi sorular sorularak öğrencilerin eserin yapısıyla  ilgili tahmin yürütmeleri istenir. Eserle ilgili bilgiler verilerek öğrencilerden eserin adını, ölçüsünü, biçimini, malzemesini, tekniğini ve bulunduğu yeri tespit etmeleri sağlanır.

Öğrencilerden eserde görülen figür, hayvan, nesne, bitki, motif, renk, şekil gibi unsurları betimlemeleri istenir (OB9). Sorulan sorularla öğrencilerin figürlerin ve eserin uyandırdığı duyguyu  ifade etmeleri sağlanır (OB4). Süreç, açık uçlu sorular ile değerlendirilebilir. 

GS.11.3.2.
“Barbaros Hayreddin Paşa’nın Kabûlü” adlı eserde yer alan sembollerin anlamları, figürlerin kimlikleri ve eserin konusuna kaynaklık eden anlatı ya da olay ile ilgili bilgiler açıklanır. Bu bilgiler doğrultusunda sorular sorularak öğrencilerin eserin görsel bileşenlerini, konusunu ve konuyu oluşturan bileşenlerini belirlemeleri istenir.

Eserde kullanılan kompozisyon yapısı, geometrik kurgu, perspektif, desen, espas, doku, ışık-gölge ve renk ilişkileri ile ilgili sorular sorularak öğrencilerin eserin görsel yapısını çözümlemeleri sağlanır. Doğru cevapların desteklenmesi yoluyla eseri oluşturan bileşenler arasındaki ilişkiler belirlenir (E3.4). Süreç, açık uçlu sorular veya gözlem formu ile  değerlendirilebilir.

GS.11.3.3.
Öğrencilerden, kendilerini “Barbaros Hayreddin Paşa’nın Kabûlü” adlı eseri üreten sanatçının yerine koyarak böyle bir görsel düzenleme ile nasıl bir etkinin amaçlanmış olabileceğini düşünmeleri istenir (E2.1). Bu doğrultuda sorular sorularak eserde kullanılan görsel bileşenlerin oluşturduğu anlamların bulunması sağlanır (E3.4). Öğrencilerden tekrar eden biçimsel  unsurlarla oluşan hareket akışlarını ve yönlerini tespit etmeleri istenir. Böylece eserin ritim ve hareket şeması sistematik bir şekilde çözümlenmiş olur (E3.7). Bu kurgunun anlatıma yönelik  amaçları sorgulanarak öğrencilerin görsel bileşenler ile konuyu oluşturan bileşenler arasında ilişki kurmaları sağlanır.

Eserin genelinde görsel tasarım öge ve ilkeleri aracılığıyla en fazla vurgu yapılan bölümün neresi olduğu sorularak öğrencilerin eserin odak noktasını tespit etmeleri ve bu bölüme nasıl bir  olay/anlatım yerleştirildiğini tanımlamaları sağlanır. Asıl odak noktasından sonra ikincil olay ya da anlatımlara yer verilen diğer odak noktaları aynı yolla çözümlenir (KB2.4). Böylece  destekleyici temalara ilişkin çıkarımlar yapılır. Sürecin değerlendirilmesinde açık uçlu sorular kullanılabilir.

GS.11.3.4.
“Barbaros Hayreddin Paşa’nın Kabûlü” adlı minyatürün sanat tarihindeki yeri ve önemi konusunda bilgi verilir. Öğrencilerin eserin özelliklerini teknik yetkinlik, biçim-içerik uyumu, özgünlük gibi belirli ölçütlerle karşılaştırmaları sağlanır (KB2.7, OB9).

Tartışma ortamı yaratılarak öğrencilerin ölçütler çerçevesinde eserin sanatsal değeri hakkında bir yargıda bulunmaları sağlanır. Bir eseri anlamanın ve doğru değerlendirmenin uzun bir  süreç gerektirebileceği hatırlatılarak öğrencilerin çalışma motivasyonlarını sürdürmeleri sağlanır (D12.3). Süreç, açık uçlu sorular veya çalışma yaprağı kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.11.3.5.
“Osmanlı Dönemi’nde tarihsel olayların görsel kaydı nasıl yapılmış olabilir?”, “Minyatür sanatındaki resimleme boyutlarının küçük olmasının nedeni nedir?” “Hat sanatında her harfin belirli bir orana göre yazılması neden önemlidir?”, “Tezhip desenlerindeki düzen neden tekrar eder?” gibi sorular sorularak öğ rencilerin konu ile ilgili merak duygularının harekete geçmesi sağlanır (E1.1). Doğru cevaplar desteklenerek öğ rencilerin istenen sonuçlara ulaşmaları sağlanır (E3.4). Minyatür, hat ve tezhip sanatlarıyla ilgili tanımlar yapılarak; İslam sanatıyla  etkileşim içinde gelişen bu alanların, görsel sanatların diğer alanlarından farkları açıklanır. Anadolu Beylikleri döneminde Selçuklu mirasını sürdüren bu sanatların, çeşitlenen  üsluplarıyla Osmanlı sanatının temelini oluşturduğu ve saray nakkaşhanelerinde zirveye ulaştığı belirtilir. Özellikle minyatürde hiyerarşik ve anlatıma dayalı bir perspektif anlayışın tercih  edilmesi, hat sanatında yazının ölçü ve orana dayalı estetik bir biçime dönüştürülmesi ve tezhip sanatında metni çevreleyen kompozisyonlarda estetik ahenk ve görsel düzen kurulduğu  vurgulanır. Türk İslam sanatının minyatür, hat ve tezhip sanatına ait önemli örnek eserleri gösterilerek öğ rencilerin incelemeleri sağlanır (OB4).

Minyatür hat ve tezhip sanatlarının gelecek nesillere aktarılabilmesi için ne tür çalışmalar yapılabileceği hakkında sorular sorularak öğ rencilerin düşü ncelerini ifade etmeleri sağlanır  (D15.2, SDB2.1). Öğ rencilere minyatür, hat ve tezhip sanatları arasından birini seçip uygulayarak bilgi kartı, kitap ayracı veya etkinlik davetiyesi hazırlayabilecekleri belirtilir. Çalışma  formatına karar verdikten sonra öğrencilerden konuyla ilgili oluşturdukları imgeleri eskiz çalışmaları ile ifade etmeleri istenir. Minyatürü seçen öğ rencilerin incelenen Osmanlı Dönemi  minyatürlerinden seçtikleri bir figürü model alarak çalışmanın özelliğine uygun olarak arka planda Topkapı Sarayı, Süleymaniye Camii veya Selimiye Camii gibi Osmanlı Dönemi’ne ait  mimari eserlerden birine yer vermeleri, Hat sanatını seçen öğrencilerin “Sabır, merhamet, adalet, sevgi, saygı” gibi kelimeleri hat sanatı üslubunda yazıp etrafını geometrik desenlerle süslemeleri, Tezhip sanatını seçen öğrencilerin çevrede gözlemledikleri bitkileri stilize etmeleri ve tezhip motifine dönüştürüp renklendirmeleri istenir (OB5). Öğrencilerin eskiz çalışmalarını bu hedefler doğrultusunda sürdürerek tamamlamaları sağlanır. Süreç, öz değerlendirme formu veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

GS.11.3.6.
Minyatür ve tezhip sanatında kullanılan renk ve boyama teknikleri hakkında bilgi verilir, hat sanatının yazımla ilgili araç ve yöntemleri tanıtılır. Çalışma sürecinde geleneksel araçların yanı  sıra dijital araçların da kullanılabileceği açıklanır. Öğ rencilerin olanaklara göre minyatür, hat ve tezhip çalışması yaparken kullanabilecekleri görsel anlatım araçlarını belirlemeleri ve ifade etmeleri sağlanır.

Çalışma sürecinde öğ rencilerin minyatür, hat ve tezhip sanatının görsel özellikleri ile ilgili ayrıntıları dikkate almaları istenir. Minyatürde çizim, kontur ve renk katmanlarının geleneksel  sıraya göre uygulanması, tezhipte simetri, denge ve renk ahengi ilkeleri, hat sanatında belirli kalem açısının ve harf oranlarının dikkate alınması gibi her sanat türüne özgü teknik aşamaların daha önce yapılan eskizler doğrultusunda tamamlanması sağlanır (E3.3). Öğ rencilerden kendi çalışmalarını değerlendirmeleri istenir (SDB1.3). Yapılan çalışmalar, dereceli  puanlama anahtarı veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.11.3.7.
Empresyonizm, ekspresyonizm, kübizm, Dadaizm, sürrealizm ve soyut sanat akımlarına ait örnekler gösterilerek öğrencilerin incelemeleri sağlanır (OB4). Seçilecek eserlerin -örneğin
empresyonizm akımı için Claude Monet’e (Kılaud Mone) ait “İzlenim (Gündoğumu)”, ekspresyonizm akımı için Edvard Munch’a (Edvırd Manç) ait “Çığlık”, kübizm akımı için Pablo Picasso’ya ait “Gitar”, Dadaizm akımı için Marcel Duchamp’a (Marsel Düşan) ait “Bisiklet Tekerleği”, sürrealizm akımı için Salvador Dali’ye ait “Belleğin Sürekliliği” gibi döneminin özelliklerini temsil eden eserler olmasına dikkat edilmelidir. Merak duygusunu harekete geçirecek yönlendirmeler yapılarak öğrencilerin görselleri incelemeleri ve ilişkilendirmeler yaparak üç dönem arasındaki benzerlikleri belirlemeleri istenir (E3.6). Öğrencilere kişisel tespitlerini paylaşmaları için söz hakkı tanınır ve doğru çıkarımlar desteklenerek net sonuçlara ulaşılması sağlanır. Bu süreçte giriş-çıkış kartı tekniği kullanılabilir.

Görseller incelenirken genelden ayrıntılara doğru gidilebileceği, eserdeki görsel tasarım öge ve ilkelerinin kullanım şeklinin değerlendirilebileceği vurgulanır. Öğrencilerin doğru sonuçlara ulaşabilmeleri için inceleme sırasında bu doğrultudaki bir sistematik sırayla hareket etmeleri sağlanır (E3.7). Öğrencilerin empresyonizm akımında doğal ışığın oluşturduğu anlık  izlenimlerin hızlı fırça darbeleriyle yansıtıldığını, ekspresyonizm akımında insanın iç dünyasının ve duygularının figürlerdeki biçim bozmalarla ifade bulduğunu, kübizm akımında nesne ve  figür görünümlerinin geometrik bir anlayışla aynı anda birden fazla açıdan resmedildiğini, Dadaizm akımında yerleşik sanat değerlerine karşı eleştirel ve alaycı eserler üretildiğini,  sürrealizm akımında bilinçaltı ile ilgili düşsel, gizemli sahnelerin kurgulandığını, soyut sanat akımında ise gerçek dünyanın betimlenmediği görsel düzenlemelerin öne çıktığını fark  etmeleri sağlanır (OB1). Öğrencilerin bu farklılıkların nedenlerini tartışmaları ve her dönemin sanatsal anlayışıyla kültürel ve toplumsal koşulları arasında ilişkiler kurarak nesnel bir  yaklaşımla gerçek sonuçlara ulaşmaları sağlanır (OB9). Bu süreçte araştırmacı ve sorgulayıcı yaklaşımın önemi vurgulanır. Bu yaklaşımla öğrencilerin diğer görsel unsurları da incelemeleri  ve eserlerin görsel bileşenleri arasındaki farklılıkları belirlemeleri sağlanır (D7.1). Öğrencilerin dönemsel farklılıklarla ilgili tespitleri yapılandırılmış grid tekniği veya anlam çözümleme  tablosu kullanılarak değerlendirilebilir. 

GS.11.3.8.
Empresyonizm, ekspresyonizm, kübizm, Dadaizm, sürrealizm ve soyut sanat akımlarına ait eserler gösterilerek öğrencilerin renk armonisi özelliklerine göre eserleri incelemeleri sağlanır  (OB4). Eserlerdeki ana-ara, sıcak-soğuk, zıt-tamamlayıcı renkler gözden geçirilir. Öğrencilerden eserlerden birini seçerek bu eserde yer alan farklı renk alanlarını silüetler şeklinde gösteren bir diyagram çizmeleri istenir. Çizdikleri alanların içini eserdeki renklere uygun olarak boyamaları, yakın, zıt ve tamamlayıcı renk alanlarını işaretleyerek bölümlere ayırmaları sağlanır.  Öğrencilerden işaretlemeler yaparak hazırladıkları şemayı özgün eserle karşılaştırıp ton ve renk farklılıklarını göstermeleri istenir. Böylece eserin renk armonisiyle ilgili bileşenleri  belirlenerek eser bir şemaya dönüştürülür (OB7).

Eserde kullanılan renk armonisinin hangi amaçlarla seçilmiş olabileceği hakkında bir tartışma ortamı oluşturulur (KB2.18). Öğrencilerin neden sonuç ilişkisi kurarak bu seçimlerin nedenlerini anlamaya çalışmaları ve fikirlerini ifade etmeleri istenir. “Sanatçı hangi nedenlerle böyle bir renk düzeni kullanmayı tercih etmiş olabilir?”, “Renkle ilgili bu ögelerin
eserin estetik ve anlam yapısına etkileri neler olabilir?” gibi sorular sorularak öğrencilerin eserin renk armonisi ile ilgili değerlendirmelerini ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Resmin temasının genellikle odak noktasına yerleştirildiği, odak noktasının ise renk etkisinden yararlanarak vurgulandığı hatırlatılır. Bu bilgiler doğrultusunda eserin temasını tespit etmeleri ve  temanın vurgulandığı odak noktasından hareketle renk armonisini oluşturan bileşenler arasındaki ilişkileri çözümlemeleri sağlanır (KB2.4, OB9). Ulaşılan sonuçlar, dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.11.3.9.
İslam sanatının farklı alanlarında öne çıkan eserlerinden örnekler gösterilerek öğrencilerin incelemeleri sağlanır (OB4). Öğrencilerden inceledikleri örnekler üzerinden İslam sanatının belirleyici özelliklerini ifade etmeleri istenir. İslam sanatının Türk ve dünya sanatındaki yansımalarına örnek teşkil edebilecek eserler gösterilerek öğrencilerin incelemeleri sağlanır. Öğrencilerden İslam sanatının bu eserler üzerindeki etkilerini belirleyerek ifade etmeleri istenir (E3.1, SDB2.1).

Öğrencilerden, yaptıkları incelemeler doğrultusunda İslam estetiğinin Türk ve dünya sanatına etkilerini ve bu etkileri yansıtan örnek eserleri belirterek bir bilgi haritası halinde sunmaları istenir. Harita oluşturulurken tarihsel dönem, üslup özellikleri, kullanılan malzemeler gibi ölçütlerin dikkate alınması sağlanır (D7.1). Öğrencilerden oluşturdukları bilgi haritalarını sunmaları istenir. Süreç kontrol listesi ile değerlendirilir. 

Öğrencilerden İslam sanatının Türk ve dünya sanatına etkilerini yorumladıkları bir metin yazmaları istenir (KB2.3). Öğrencilerin metin yazım sürecinde Emevî ve Abbasî dönemlerinde gelişen sanat anlayışının Anadolu’ya ve Türk sanatına yansımalarını, İslam estetiğinin dünya sanatına etkilerini ve Endülüs İslam sanatının Avrupa mimarisine yansımalarını göz önünde bulundurmaları istenir (OB5). Süreç, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden, Türk-İslam medeniyetine katkıda bulunmuş önemli bilim insanları ve düşünürlerden (örneğin Farabi, İbn-i Sina, Gazali, Ali Kuşçu, Katip Çelebi, El  Cezeri, Mevlana, Yunus Emre vb.) seçtikleri iki isimle ilgili minyatür üslubunda temsili olarak resimledikleri bilgi kartları hazırlamaları istenebilir. Yapılan çalışmalar dereceli puanlama  anahtarı veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden Osmanlı Dönemi Türk resim sanatçılarından birinin eserinden yola çıkarak yeni bir resim çalışması yapmaları istenebilir. 

Öğrencilerden minyatür hat ve tezhip sanatlarından seçtikleri örneklerin Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı Dönemi’nde geçirdiği dönüşümleri gösteren bir sunu hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerden empresyonizm, ekspresyonizm, kübizm, Dadaizm, sürrealizm ve soyut sanat akımları ile ilgili bir poster hazırlamaları istenebilir. Poster çalışması kısa notlar, sanatçıların kendi portreleri, sanatçıların önemli eserleri kullanılarak kolaj, karışık teknik vb. yöntemlerle hazırlanabilir.

Öğrencilerin empresyonizm, ekspresyonizm, kübizm, Dadaizm, sürrealizm ve soyut sanat akımlarından seçtikleri bir eserin renk armonisini değiştirerek yeniden çalışmaları istenebilir. 

Öğrencilerden, Rönesans dönemi ressamlarından Raphaello’nun “Atina Okulu” adlı freskinde yer verdiği önemli figürlerden biri olarak kabul edilen İslam filozofu İbn Rüşd’ün (Averroes),  Avrupa’daki Aydınlanma düşüncesine etkilerini araştırmaları ve bu konuda bir sunum hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerden Osmanlı Dönemi minyatür resmi ile ilgili görselleri kullanarak kes yapıştır çalışması yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden Osmanlı Dönemi minyatürlerindeki insan/hayvan/bitki figürlerinin biçimsel özelliklerini incelemeleri istenebilir.

Öğrencilerden empresyonizm, ekspresyonizm, kübizm, Dadaizm, sürrealizm ve soyut sanat akımlarına ait sanatsal özellikleri açıklayan birer  cümlelik bilgi notları hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerden empresyonizm, ekspresyonizm, kübizm, Dadaizm, sürrealizm ve soyut sanat akımlarına ait sanat eserlerinden birinde kullanılan  renk armonisini tespit etmeleri istenebilir.

Öğrencilere İslam sanatına ait (cami süslemeleri, hat örnekleri, minyatürler) ve Batı sanatına ait (gotik vitray, romanesk heykeller) görseller  verilerek hangi özelliklerin ortak, hangilerinin farklı olduğunu belirlemeleri istenebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2 İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D18. Temizlik, D19. Vatanseverlik

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB3. Finansal Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı

Öğrencilerin ambalaj kullanımı hakkında temel düzeyde bilgileri olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin dijital sanat ve sanal gerçeklikle ilgili temel düzeyde bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin daha önce patates, ip, şablon, yaprak gibi farklı malzemelerle baskı resim yaptıkları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin ışık gölge ilişkisi ile ilgili temel bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin çeşitli animasyon filmleri izledikleri kabul edilmektedir.

“İyi bir ambalaj tasarımının özellikleri neler olmalıdır?” sorusu üzerinden öğrencilerin bilgileri sorgulanır.

Öğrencilere “Bir eserin gerçek ya da dijital boyalarla yapılması, gerçek ya da sanal ortamda sergilenmesi değerini nasıl etkiler?” sorusu sorularak öğrencilerin konu hakkındaki bilgileri 
anlaşılır.

“Daha önce hangi baskı resim tekniklerini çalıştınız?”, “Özgün baskı resim tekniği ile yapılan sanatsal çalışmaları nasıl değerlendirirsiniz?” şeklindeki sorularla öğrencilerin özgün baskı teknikleri hakkındaki deneyimleri ve bilgi düzeyleri sorgulanır. 

Öğrencilere “Günün farklı saatlerinde gölgelerin değişimi ile ilgili gözlemleriniz nelerdir?”, “Bir nesnenin gölgesi ile kendi şekli arasında hangi benzerlik ve farklılıklar vardır?” gibi sorular sorularak konu hakkındaki temel bilgileri anlaşılır.

Öğrencilerin animasyonun yapım aşamaları hakkındaki bilgileri sorgulanır.

Öğrencilerden günlük hayatta kullandıkları tasarım ürünlerinin sanatla ilişkilerini, işlevsel ve estetik özelliklerini ifade etmeleri istenir.

GS.11.4.1.
Öğrencilerin ambalaj tasarımı ile ilgili örnekleri incelemeleri sağlanır. İncelenen örnekler üzerinden ambalajın işlevinin sadece ürünün korunmasıyla sınırlı olmadığının, markanın iletişim  aracı olarak tüketici davranışını etkileyen bir pazarlama unsuru olduğunun anlaşılması sağlanır. Ambalaj ve ürünün birbirini tamamlayan iki bileşen olduğu belirtilerek dünya pazarında  fark yaratabilecek özgün ürünler ortaya koyabilmenin önemine dikkat çekilir. Bu konuyla bağlantılı olarak öğrencilere Anadolu’ya özgü tarım ve orman ürünlerinin tanıtımının ve  pazarlamasının yapılmak istendiği söylenir. Öğrencilerden Anadolu’ya özgü tarım ve orman ürünlerinin neler olduğunu ifade etmeleri ve bu ürünlerin ekonomik değerlerini araştırmaları  istenir (OB3). Öğrencilerin Türkiye’deki değerli tarım ve orman ürünlerinin hangi bölgelerde yetiştiğini tespit etmeleri sağlanır. Ayrıca öğrencilerin Türkiye’nin dünya ölçeğindeki zengin  bitki çeşitliliğinin sürdürülebilmesi için Yeşil Vatan’ın korunmasının önemini belirlemeleri istenir. Değerli tarım ürünlerinin deniz yoluyla diğer ülkelere ticaretini konu alan soru-cevap  etkinliğiyle öğrencilerin, Türkiye’nin coğrafi konumu ve Mavi Vatan’ın stratejik önemini fark etmeleri sağlanır (D19.3).

Öğrencilerden ambalaj tasarımına yönelik farklı fikirler geliştirmeleri istenir (E3.3). Öğrencilere başarılı bir ambalaj tasarımı ile hangi yerel ürünlere değer katılabileceği sorulur. Tasarımda  kullanılacak ifadelerin (ürün adı, marka sloganı, üretim yeri vb.), görsel ögeler (resim, illüstrasyon, logo vb.) ile uyumlu olmasının önemi hatırlatılır. Öğrencilerden ambalaj tasarım  fikirlerini geliştirirken bu unsurları da dikkate almaları istenir (E3.1).

Konuyla ilgili eskiz çalışmasına başlamadan önce öğrencilerin belirlenen ürünlerden seçim yaparak ambalaj tasarımında kullanacakları görsel ögeleri belirlemeleri istenir. Öğrencilerden seçtikleri ürünle ilgili üç farklı eskiz yapmaları istenir. Eskiz yapım sürecinde kullanılacak yöntem ve araç gereçler öğretmenle birlikte belirlenir. Geleneksel teknikler için kuru kalem, sulu  boya, guaj boya, marker vb. araç gereçlerin yanı sıra dijital teknikler için çevrim içi kullanılabilen programlar önerilebilir. Yapılan çalışmalar kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı  ile değerlendirilebilir.

GS.11.4.2.
Artırılmış gerçeklik projeleri ile ilgili başarılı dijital örnekler sunularak öğrencilerin incelemeleri sağlanır (OB2). Bu tür projelerde kullanılan teknik uygulamaların nasıl yapılmış olabileceği  hakkında öğrencilerin tahminlerde bulunmaları istenir ve merak ettikleri konularla ilgili sorular sormaları sağlanır (E3.8). Öğrencilere artırılmış gerçekliğin bilgisayarla üretilmiş grafik,  görüntü, ses ya da gps verileriyle var olan gerçekliğin artırılması olduğu söylenir. Sanal ve gerçek nesnelerin ya da mekânların bir arada kullanılabileceği, mobil cihazlarla kullanılabilen bir  uygulama şekli olduğu konusunda öğrencilerin çıkarımlar yapmaları sağlanır. Öğrencilerden çevrelerindeki çarpık yapılaşma ile ilgili gözlemlerini paylaşmaları istenir.

Kent estetiği, sanal sanat ve artırılmış gerçeklik (AR: augmented reality) gibi kavramlar hakkında merak uyandırıcı sorular sorularak öğrencilerin fikirlerini ifade etmeleri istenir (E1.1).  Öğrencilerin kent estetiğine zarar veren yapılarla ilgili sanal gerçeklikle uygulanabilecek alternatif çözümler üretmeleri sağlanır (SDB3.2). Öğrencilerden bu tür sanatsal çalışmaların  güncel görsel algıyla ilişkilerini sorgulayarak çıkarımlarda bulunmaları istenir. Böylece öğrencilerin güncel teknoloji uygulamaları ile geleneksel, kültürel, sanatsal özellikleri birleştirerek geleceğin dünyasını şekillendirebileceklerini ve kent yaşamına değer katabileceklerini fark etmeleri sağlanır (D7.3, OB5). Öğrencilerden artırılmış gerçeklik için üretilmiş sanat  uygulamaları ile yaşadıkları kentin hangi alanlarını estetik olarak zenginleştirilebileceğini düşünmeleri istenir. Örnek olarak yapıların büyük duvarlarının, boş meydanlardaki geniş  alanların, atıl kalmış bölümlerin değerlendirilebileceği vurgulanarak öğrencilerin yaşadıkları çevrede sanal sanat için uygun alanları tespit etmeleri sağlanır. Sanal sanat ve artırılmış  gerçeklikle ilgili olarak artırılmış gerçeklik teknolojisinin ve dijital sanat eserlerinin fiziksel dünyada görünmesini sağlayan özellikleri vurgulanır. Artırılmış gerçekliğin ne olduğu, nasıl  çalıştığı üzerinde durularak öğrencilerden sanal sanat eserlerinin fiziksel mekânlarla nasıl birleştirilebileceği üzerine fikirler geliştirmeleri istenir (E3.3, OB2). Yapılacak çalışmanın kentin  doğasına, kültürüne veya tarihine uygun temalara sahip olmasının önemi vurgulanır. Öğrencilerin çalışmalarında yer verebilecekleri birlikte yaşama kültürü, kentin tarihsel özellikleri gibi  konuları simgeleyebilecek ögeleri tespit etmeleri istenir (D19.3, SDB2.3). Bu aşamada öğ rencilerin kendi aralarında beyin fırtınası yaparak kullanabilecekleri ögelerle ilgili kısa notlar  almaları ve çalışacakları temaya yönelik fikir geliştirmeleri sağlanır.

Öğrencilerden daha önce seçtikleri kent mekânlarının tahmini ölçü lerine göre çalışma alanlarının yatay, dikey, dairesel formatlardan hangisine uygun olduğunu tespit etmeleri istenir.  Eskiz aşamasına geçmeden önce inceledikleri örnek ve uygulamalar ile ilgili teknik özellikler kısaca hatırlatılır. Sanal resimler için figüratif veya soyut çizimlerin tercih edilebileceği, sanal  heykel çalışmaları için kültürel simgeler, geometrik formlar gibi üç boyutlu tasarımlar kullanılabileceği belirtilir. Öğrencilerin sanal heykel ya da duvar resmi ile ilgili çalışmalarını  oluştururken görselin çevreyle nasıl bir bütünlük oluşturacağını ve kent peyzajını nasıl tamamlayacağını göz önünde bulundurarak eskiz yapmaları sağlanır. Bu aşamada öğrencilere  fotoğraflardan yararlanabilecekleri, HB, 2B gibi dereceli kalemleri ve seçtikleri bir boyama tekniğini kullanabilecekleri hatırlatılır. Süreç bitiminde çalışmalarını artırılmış gerçekliğe  uyarlamak isteyen öğrencilerin tasarımlarını hangi dijital çizim araçlarında ya da 3D modelleme yazılımlarında gerçekleştirebilecekleri ile ilgili araştırma yapmaları istenebilir. Süreç  derecelendirme ölçeği veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.11.4.3.
Öğrencilere özgün baskı resim tekniği ile yapılmış görseller inceletilir. Çeşitli araç gereçleri kullanarak doğrudan ya da kalıplar aracılığı ile kâğıda veya benzeri bir malzeme üzerine basılan  resimlere “özgün baskı resim” adı verildiği söylenir. Öğrencilerin “Daha önce hangi baskı resim tekniklerini çalıştınız?”, “Patates, ip, yaprak baskısı ile incelediğiniz görseller rasındaki farklar hakkında ne söyleyebilirsiniz?” şeklindeki sorulara verecekleri cevaplarla deneyimlerini ve bilgilerini paylaşmaları sağlanır (SDB2.1). Öğrencilerin görseller üzerinden farklı  tekniklerde yapılan özgün baskı resim tekniklerini incelemeleri ve bu teknikler arasındaki faklılıkları keşfetmeleri sağlanır.

Öğrencilere bir tekstil ürünü olan tişört üzerine baskı yapmak için inceledikleri özgün baskı tekniklerine uygun eskiz tasarlayacakları açıklanır. Öğrencilerden eskiz çalışması için “Doğa ve  yaşam” veya “Hayvan resimleri” konularından birini seçmeleri istenir. Öğrencilerin “Doğa ve yaşam” konusu için çiçekler, yapraklar, gezegenler, yıldızlar; “Hayvan resimleri” konusu için  evcil hayvanlar, egzotik hayvanlar veya nesli tükenmekte olan hayvanlar başlıklarından birini seçmeleri sağlanır. Seçtikleri konuya uygun olarak en az iki adet eskiz yapmaları istenir. Bu  aşamada öğrencilere eskizlerini dijital çevrim içi programları kullanarak da yapabilecekleri belirtilir. Öğrencilerin yaptığı eskizler kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.11.4.4.
Öğrencilere özgün baskı resim tekniklerinden çukur baskı (gravür), düz baskı, serigrafi, yüksek baskı tanıtılır. Öğrencilerin baskı tekniklerine ait örnekleri incelemeleri sağlanır. Öğrencilerden özgün baskı resim uygulaması için ağaç veya linol baskı tekniklerinden birini belirlemeleri istenir. Linol ve ahşap baskı tekniğinin aşamalarını öğrenciler öğretmenle birlikte  çözümlerler (KB2.4). Özgün baskı resim uygulamasında kullanılacak araç gereçler sınıf ortamına getirilerek veya görseller üzerinden incelemeleri sağlanarak öğrencilere tanıtılır. Genelde  özgün baskı uygulamalarında kullanılan araç gereçlerin resim kâğıdı, karbon kâğıdı, fırça, kazıma ve silme gereçleri, metal veya ahşap plaka, yer muşambası (linolyum), linol oyma  bıçakları, kauçuk merdane, rulo sünger, tahta spatula, tahta kaşık, merdane, aydınger kâğıt, baskıya uygun boyalar, gazete vb. olduğu ifade edilir. Öğrencilerin yapacakları tasarıma uygun araç gereçleri belirleyerek ifade etmeleri sağlanır.

Öğrencilerden özgün baskı resim uygulama aşamalarını sırasıyla eskizin hazırlanması, eskizin yüzeye aktarılması, yüzeyin oyularak boşaltılması, yüzeyin temizlenmesi, yüzeye boyanın  uygulanması, baskı yapılacak yüzeyin hazırlanması ve tekniğe uygun baskı yapılması şeklinde sırasıyla ifade etmeleri istenir (E3.7). Öğrencilerin baskı kalıbının yüzeyine (linol ya da ahşap)  aktardıkları eskizi uygun araç ve malzemelerle kazımaları veya oymaları sağlanır. Öğrencilerin bu işlemin baskı kalıbının hazırlanması açısından önemli olduğunu fark etmeleri  sağlanır. Öğrencilerden baskıda kalıbın boya alması istenmeyen yerlerini kazıyarak çukurda bırakmaları istenir. Yüksekte kalan, kazınmayan yüzeylerin boya alması istenen bölümler  olduğu ifade edilir. Bu nedenle oyma ve kazıma işlemi sırasında öğrencilerden eskizlerini sık sık kontrol etmeleri beklenir. Oyma ve kazıma işlemi bittikten sonra baskı kalıbının üzerine  rulo ile boya sürülmesi istenir. Bu aşamada sağlığa zararı olmayan tekstil boyası kullanmanın önemine dikkat çekilir.Tişört üzerine baskı yapmadan önce öğrencilerin bir kâğıt üzerinde  baskı yaparak baskıyı kontrol etmeleri sağlanır. Öğrencilerden baskı kalıbının tüm yüzeyine eşit miktarda baskı yaparak uygulamayı tamamlamaları istenir. Öğrencilerin deneme baskısı ile  ilgili sonuçları değerlendirerek ortaya çıkan hataları ve hataların nedenlerini tespit etmeleri sağlanır (SDB2.2). Baskı sonucuna göre baskı kalıbında bir düzeltme yapmak gerekiyorsa düzeltmeyi yaparak kalıbı baskı işlemine hazır hâle getirirler. Öğrencilerden kontrol edilerek düzeltilen baskı kalıbına tekrar boya sürerek kalıbı, hazırlanmış tişört üzerine yerleştirmeleri  istenir. Öğrencilerin baskı aşamalarını tamamlayarak ürünün ilk örneğini oluşturmaları sağlanır. Baskı yaptıkları tişörtleri uygun bir yere koyarak boyanın kurumasını beklemeleri ve ilk  baskı örneğinin estetik ve teknik yeterliliğini değerlendirmeleri istenir. Çalışma sonrasında öğrencilerin ortamı temiz ve düzenli bırakmaları sağlanır (D18.2). Yapılan çalışmalar, dereceleme  ölçeği veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.11.4.5.
Sınıfa getirilen bir ışık kaynağı farklı biçim ve saydamlıktaki nesnelere yöneltilir. Işık kaynağının gücü ve nesneler arasında uzaklıkları değiştirilir. Öğrencilerin ışığın yoğunluğuna  ve  mesafesine göre gölgenin yapısının değiştiğini, ışığın gücü arttığında gölgenin daha belirgin ve keskin olduğunu, ışığın gücü azaldığında ise gölgenin daha yumuşak ve dağılmış olduğunu gözlemleyerek fark etmeleri sağlanır (KB2.2). Işık ve gölgenin kompozisyona olan etkilerine dikkat çekilerek resim, heykel ve sahne sanatlarındaki önemi hakkında öğrencilerin  çıkarımlarda bulunmaları istenir (KB2.10). Öğrencilere ışık ve gölge düzenlemeleri ile üretilen sanat eserleriyle ilgili örnekler gösterilerek incelemeleri ve amaca göre çeşitlilik gösteren  sanatsal uygulamaları tanımaları sağlanır. Öğrencilerden gruplara ayrılmaları istenir. Her grubun doğa (ağaç silüeti, insan ya da hayvan figürü silüeti), objeler (günlük yaşam nesneleri)  veya soyut geometrik düzenleme çalışmaları gibi konulardan birini seçmesi istenir. 

Öğrencilerin oluşturdukları imgeleri kâğıt üzerine çizmeleri ya da uygun ölçülerde çıktısı alınarak kesilmiş fotoğraf, illüstrasyon gibi materyallerle görsel olarak ifade etmeleri istenir (D3.2). Bu süreçte silüetin dış sınırlarının anlaşılabilir ve sade olmasına dikkat edilmesi gerektiği hatırlatılır. Süreç, gözlem formu veya öz değerlendirme formu kullanılarak  değerlendirilebilir.

GS.11.4.6.
Öğrencilerin ışık gölge ilişkisi ile amaçlanan silüetleri oluşturabilmeleri için kısa süreli denemeler yaparak; ışığın ve nesnelerin konumlarını değiştirme, tel, oyun hamuru, kâğıt gibi malzemelere şekil verme yöntemleri arasından uygun olanları seçmeleri sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin kısa süreli basit denemeler yaparak amaçlarına en uygun yöntemleri seçmelerine  yardımcı olunur. Öğrenciler seçtikleri temaya uygun düzenleme yapmak için hangi nesneleri kullanacaklarına karar verirler (SDB1.2). Nesnelerin şekillerinin, büyüklüklerinin ve yerleşimlerinin duvarda oluşacak gölge/silüetlerin etkisini belirleyen etkenlerden biri olduğuna dikkat çekilir. Öğrencilerin kendi konularına uygun olarak ışık kaynağı (el lambası,  ışıldak, masa lambası vb.), lambanın sabitleneceği ve mesafenin ayarlanabileceği tutucu (akrobat tutucu, büyük mandallı kıskaçlar), şekillendirilebilir malzemeler (teller, oyun hamurları,  kâğıtlar, kartonlar), nesneler (çeşitli ebatlardaki kutular, boş plastik şişeler), düzenlemenin yapılacağı platform (masa, meyve kasası, kutu), saydam, yarı saydam, renksiz ve renkli nesneler gibi araçları belirleyerek ifade etmeleri sağlanır.

Öğrencilerden gölgelerle oluşturmak üzere çizdikleri ya da sınırlarından kestikleri silüet görselini duvara yapıştırmaları istenir. Perdeler kapatılarak yarı karanlık bir ortam oluşturulur. Öğrencilerden ışık kaynağını platform üzerine dizilen nesnelere yöneltmeleri ve gölgelerini duvara düşürecek şekilde tutmaları istenir. Bu aşamada ışık kaynağının açısı ve uzaklığı  ayarlanarak kompozisyona yeni nesneler eklenip çıkarılır. Kâğıt hamuru ve tel gibi malzemeler biçimlendirilip nesneler farklı yönlere çevrilerek duvara yansıyan gölgeleri düzenlenir.  Böylece öğrencilerin deneme yanılma yoluyla duvardaki çizime uygun bir silüet oluşturmaları beklenir. Öğrencilerin çalışma sürecinin eğlenceli özelliklerini keşfetmeleri sağlanır (E2.5).  Nesnelerin düzenlenmesiyle çizime uygun bir silüet oluştuğuna karar verdiklerinde öğrencilerden duvara yapıştırılmış olan kâğıdı çıkarmaları istenir.

Öğrencilerden gerektiğinde sergilemek amacıyla aynı düzenlemeyi yeniden kurabilmek üzere iş birliği içinde bir planlama yapmaları beklenir. Görev paylaşımı yaparak ışık kaynağının ve  nesnelerin konumlarını kalemle bir karton altlığın ya da platformun üzerine çizip işaretlemeleri, ölçümler ve numaralandırmalar (ışık kaynağının yerden yüksekliği/eğimi, düzenlenen  nesnelerin konumları/birbirlerine uzaklıkları) yaparak not etmeleri istenir. Bu aşamada farklı açılardan (üstten, yandan, önden, arkadan) fotoğraf ve video çekimi yapılabileceği belirtilir.  Böylece ortaya çıkan çalışmanın yeniden düzenlenebilmesi ya da sergilenebilmesi için çalışmanın dijital olarak kaydedilmesi sağlanır (OB2). Öğrencilerin çalışma sonucunda oluşturdukları  düzenlemeyi toplayarak çalışma ortamını temiz ve düzenli bir şekilde bırakmaları istenir (D18.2). Yapılan çalışmalar, grup değerlendirme formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden ışık gölge düzenlemeleri ile Atatürk silüeti oluşturmaları, silüetin fotoğraf veya video kaydının alınarak sunulması istenebilir. Yapılan çalışma dereceli puanlama anahtarı veya dereceleme ölçeği ile değerlendirilebilir.

GS.11.4.7.
Animasyon konusunda örnek görseller gösterilerek öğrencilerin animasyon karakterlerini incelemeleri sağlanır (OB4). İncelenen örnekler üzerinden öğrencilerin animasyonda durağan görsellerin (çizimler, fotoğraflar veya dijital görüntüler) ardışık bir şekilde gösterilmesiyle izleyende hareket algısı yarattığı çıkarımını yapmaları sağlanır. Animasyon karakterlerinin genellikle 2D veya 3D çizimlerin, modellemelerin veya bilgisayar ortamında oluşturulan görsellerin kullanılmasıyla oluşturulduğundan bahsedilir. Animasyonun eğlence, eğitim,  reklamcılık ve film gibi pek çok alanda kullanıldığı hatırlatılır. Konuyla ilgili olarak öğrencilere animasyona yönelik karakter tasarım çalışması yapılacağı açıklanır. Öğrencilerin “Nasreddin  Hoca, Keloğlan, Karagöz ve Hacivat” gibi Anadolu’ya özgü geleneksel figürlerden birini seçerek anlatmaları sağlanır (D19.3).

Öğrencilerden karakter tasarımı ile ilgili fikir geliştirmeleri istenir. Karakterin doğası (gerçekçi ya da karikatürize), kişilik özellikleri (yaşı, cinsiyeti, mesleği, sosyal statüsü vb.), karakterin yüz ifadeleri (farklı duyguları yansıtabiliyor olması), vücut yapısına uygun olarak hareketleri (yürüme, oturma, kalkma, uzanma vb.), karakterin yaşa uygun anatomik yapısı, kıyafet ve aksesuar  seçiminin karakterin kişiliği hakkında bilgi veriyor olmasının önemine değinilir. Öğrencilerin seçtikleri karaktere yönelik fikir geliştirirken bu unsurları da dikkate almaları sağlanır.

Tasarım eskizinde kullanılacak uygun araç gereçlerin belirlenmesi sağlanır. Olanaklar doğrultusunda geleneksel veya dijital araçların seçilebileceği hatırlatılır. Öğrencilerin eskiz sürecinde  fikir alışverişi yapmaları ve istenen sonuçlara ulaşabilmek için yardımlaşmaları sağlanır. Eskiz çalışması sürecinde öğrencilerin ortaya çıkabilecek yeni ve belirsiz durumlar karşısında  değişime açık ve istekli olmaları, gerektiğinde çalışmanın yönünü değiştirmeleri sağlanır (SDB3.1). Öğrencilerin ortaya çıkan çalışmaları estetik ve işlevsel özelliklerine göre değerlendirmeleri sağlanır. Animasyon uygulamasının öğrencilerin yaptıkları karakter tasarım eskizlerine uygun yapılacağı öğrencilere açıklanır. Yapılan eskizler dereceli puanlama anahtarı veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden çizdikleri ambalaj tasarımı eskizlerinden birinin ilk örneğini (prototip) yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden reklam panolarında artırılmış gerçeklikle yer verilebilecek bir görsel düzenleme tasarlamaları ve bu görsel düzenlemenin kâğıt  üzerinde bir taslağını çizmeleri istenebilir.

Öğrencilerden geleneksel Türk sanatlarına özgü motiflerden bazılarını kullanarak baskı çalışması yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden sınıfta kurdukları ışık düzeniyle kendi gölgelerini kullanarak bilinen bir sanat eserinin silüet düzenini oluşturmaları, bu silüet  düzeninin fotoğraflarını ve videolarını çekerek gerçek ve sanal ortamda sergilenebilir hâle getirmeleri istenebilir.

Öğrencilerden animasyon için bir hikâye oluşturmaları ve bu hikâyeye uygun storyboard (sıtoribord) çizmeleri istenebilir.

Öğrencilerden mevcut bir ambalaj üzerinde değişiklikler yaparak çeşitli geliştirmeler yapmaları istenebilir.

Öğrencilerin artırılmış gerçeklikle okul duvarlarında kullanılmak üzere basit geometrik desenler tasarlamaları ve kâğıt üzerinde desenlerin bir  taslağını çizmeleri istenebilir.

Öğrencilerin temel geometrik biçimleri kullanarak şablon baskı, mono baskı vb. tekniklerden birini uygulamaları sağlanabilir.

Öğrencilerden sınıfta kurdukları ışık-gölge-nesne düzenlemeleri ile kendi isimlerinin baş harfleri şeklinde silüetler oluşturarak gerçek/sanal  ortamda sergilemek üzere fotoğraflarını ve videolarını çekmeleri istenebilir.

Öğrencilerden bir nesne ya da figürün iki farklı hareket aşamasını çizmeleri istenebilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D7. Estetik, D16. Sorumluluk

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı

Öğrencilerin kültür kavramının sanata etkilerine dair temel düzeyde bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin görsel sanat dalları ile ilgili meslekler hakkında temel düzeyde bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.

Kültürel ögelerin bir sanat eserine nasıl aktarılabileceği sorgulanır.
Öğrencilerin görsel sanatlarla ilgili meslekler hakkındaki bilgileri açık uçlu sorularla sorgulanır.

Öğrencilerin günümüz medya araçları içerisinde yer alan sanatsal üretim türlerini belirlemeleri ve bu üretimlerin görsel sanatlar meslek alanları ile  ilişkilerini ifade etmeleri sağlanır.

GS.12.1.1.
“Tarihi yapıların ve eserlerin kültürel kimlik açısından önemi nedir?” sorusu üzerinden yapacakları bir tartışma ile öğrencilerin merak duyguları harekete geçirilir (SDB2.2, E1.1). Tartışma  sonrasında ulaşılan sonuçlar bir araya getirilerek listelenir. Sanal müzelerden ve diğer kaynaklardan milli yapı ve eserleri incelemeleri sağlanarak öğrencilerin kültürel kimliğimizi oluşturan bileşenleri fark etmeleri sağlanır. Öğrencilerden bu yapı ve eserleri incelerken neler hissettiklerini ifade etmeleri istenir. Böylece milli ve manevi değerlerin toplumsal sanat ve kültür  hafızamızdaki yerinin ve öneminin anlaşılabilmesi sağlanır. Bu aşamada soru cevap tekniği kullanılabilir.

Öğrencilerden milli kültürümüze ait yapı ve eserlerle ilgili bilgi ve görselleri içeren kültürel miras kimlik kartları hazırlamaları istenir. Çalışma için Unesco dünya mirası listelerine de geçen  Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi, Selçuklu Kervansarayları, Birgi Tarihî Kenti, Anadolu Selçuklu Medreseleri, Safranbolu Şehri, Bursa ve Cumalıkızık,  Topkapı Sarayı gibi millî kültürümüzü yansıtan yapı ve eserleri içeren bir tablo sunularak öğrencilerden beş eser seçmeleri sağlanır. Öğrencilerden çalışmalarını kolaj, çizim, boyama, dijital  tasarım vb. tekniklerden istediklerini kullanarak oluşturmaları istenir (E3.3). Öğrencilerin kültürel miras kimlik kartları hazırlarken seçtikleri yapı ve eserlerle ilgili en önemli özellikleri vurgulamaları sağlanır (OB5, D7.1). Sonuçların zamanında tamamlanması ve bir sunu şeklinde ifade edilmesi istenir (D16.3). Süreç, dereceli puanlama anahtarı veya öz değerlendirme  formu ile değerlendirilebilir.

GS.12.1.2.
Görsel sanatlara ilişkin meslekler [animasyon sanatçısı (animatör), desinatör, endüstriyel tasarımcı, grafik tasarımcı, heykeltıraş, iç mimar, illüstratör, mimar, ressam, seramik sanatçısı,  tekstil tasarımcısı] öğrencilere fotoğraflar ya da konu hakkında hazırlanmış bir sunu yoluyla inceletilir (OB4). Öğrencilerin bu mesleklerin çalışma alanları ile ilgili merak ettiklerini  sormaları sağlanır (E3.8). Öğrencilerin mesleklere ait özellikleri belirlemeleri sağlanır. Bu aşamada grup tartışması tekniğinden yararlanılabilir (SDB2.1). Meslekleri icra edenlere karşı  öğrencilerin empati geliştirmeleri için basit sahneler kurgulanarak drama etkinlikleri yapılır (E2.1).

Öğrencilerden görsel sanatlara ilişkin mesleklerin benzerliklerini belirlemeleri istenir. Belirlenen özellikler listelenerek panoya asılır. Doğru yanlış tablosu hazırlanarak çıkış noktasına göre  öğrencilerin ilgileri olan mesleği anlamaları sağlanabilir. Öğrencilerin bu mesleklerle ilgili merak ettiklerini sormaları sağlanır (E3.8).

Mesleklerin daha iyi tanınmasına yardımcı olmak amacıyla bu meslekler arasındaki farklılıklar irdelenerek öğrencilerin mesleklerin farklılıklarını listelemeleri sağlanır. Öğrencilere görsel  sanatlarla ilişkili meslekleri yapabilmeleri için başvuru yapmaları gereken üniversite bölümleri ve alacakları eğitimin kapsamı ile ilgili örnekler verilebilir. Süreç, tanılayıcı dallanmış ağaç veya yapılandırılmış grid ile değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden farklı sanat dallarında çalışan kişilerle röportaj yapmaları ve yaptıkları röportajı sunmaları istenebilir. Yapılan çalışmalar dereceleme ölçeği veya  kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden seçtikleri farklı bir kültürün geleneksel el sanatlarını, yemeklerini ve kıyafetlerini araştırarak tanıtıcı bir poster hazırlamaları istenebilir.

Okul rehberlik servisinin düzenleyeceği meslek tanıtım etkinliğinde yer alması için görsel sanatlarla ilişkili bir meslek hakkında öğrencilerin tanıtım broşürü hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerden kendi kültürünü temsil eden eserleri inceleyerek bu eserlerde yer alan kültürel ögeleri soru cevap ya da eşleştirme yoluyla tespit etmeleri istenebilir.

Öğrencilerden görsel sanatlarla ilgili meslekler hakkındaki eşleştirme kartları ile görsel ve metin ilişkilendirmeleri yapmaları istenebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D6. Dürüstlük, D7. Estetik, D16. Sorumluluk

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin temel düzeyde figür çizimi yapabildikleri, boyama tekniklerini bildikleri, renk armonileri ve üç boyut hakkında bilgi sahibi oldukları kabul edilmektedir.

Figür ve mekân ilişkisinde dikkat edilmesi gereken konuların görseller üzerinden açıklanmasında soru cevap yöntemi kullanılır.

Öğrencilerden gösterilen bir fotoğraftaki renk armonilerini tespit etmeleri istenir.

Üç boyutlu çalışmalar ile ilgili bildiklerini ifade edebilmeleri için öğrencilere açık uçlu sorular yöneltilir.

Öğrencilerin günlük hayatta kalabalık ortamlarda çekilmiş fotoğraflar üzerinden figür/renk ilişkilerini incelemeleri istenir.

GS.12.2.1.
Öğrencilerden resim yüzeyinde “sosyal yaşam alanları” konulu çok figürlü imgesel çalışma yapmak için çizgisel ya da tonal kara kalem yöntemlerinden birini seçmeleri istenir. Öğrencilerin seçtikleri tekniğe uygun anlatım araçlarını belirleyerek ifade etmeleri sağlanır (SDB1.2).

Öğrencilerden konu ile ilgili buldukları görsellerden veya kendi gözlemlerinden yola çıkarak eskiz çalışması yapmaları istenir (E2.2). Öğrencilere hazırlanan eskizlerden veya fotoğraflardan edindikleri izlenimlerden faydalanabilecekleri hatırlatılır. Çok figürlü çalışma için ön-orta-arka planları dikkate almaları söylenir. Öğrencilerden hafif çizgilerle bir taslak oluşturmaları  istenir. Belirlenen konuya ait nesne ve figür görününümlerine mekânın ön planında yer verilmesi sağlanır. Orta ve arka planda ana fikri destekleyen figür ve nesnelerin çizilmesi istenir  (D3.2). Öğrencilere perspektifle mekânda bir derinlik algısının oluşacağı hatırlatılır. Çizgi ve ton değerlerinin koyudan açığa olması, figürlerin de orta ve arka planda kademeli küçülmesi  gerektiği söylenir. Böylece tamamlanan taslak, görsel tasarım öge ve ilkeleri de dikkate alınarak sanatsal ürüne dönüştürülür (D7.2). Süreç, dereceleme ölçeği veya kontrol listesi ile  değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden çok figürlü sanat eserlerindeki figür, nesne ve mekân ilişkisi ile ilgili bir sunum hazırlamaları istenebilir. Yapılan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.12.2.2.
Öğrencilerden toplumsal birlikteliği sağlayan kutlamalar ve bu kutlamaların anlamları hakkında bildiklerini açıklamaları istenir (SDB2.1). Bu kutlamalardan biri olan Cumhuriyet Bayramımız hakkında bir çalışma yapılacağı belirtilir. Öğrencilerin geleneksel Türk yaşamını ve halk kültürünü yansıtarak toplumsal değerleri görselleştirmiş sanatçımız Malik Aksel’in  “Bayram Hazırlığı” adlı eserini incelemeleri sağlanır. Öğrencilerin kullanacakları tekniğe uygun araçları (resim kâğıdı, dereceli kurşun kalemler, akrilik, guaj, pastel, sulu boya, kuru boya  vb.) belirleyerek ifade etmeleri sağlanır.

Vurgunun renklerde olduğu çok figürlü bir kompozisyon hazırlanacağı öğrencilere açıklanır.Öğrencilerin çalışma sürecinde istedikleri renk armonisini seçmeleri ve özgün bir sanatsal ürün ortaya çıkarmaları sağlanır (E3.3). Öğrencilerin çalışmaları dereceleme ölçeği veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir, öğrenciler akran değerlendirme formu aracılığı ile arkadaşlarının  çalışmaları hakkında görüşlerini bildirebilirler.

GS.12.2.3.
Öğrencilerin heykel sanatının kent yaşamındaki toplumsal önemi ve kentsel alanlardaki sanatsal ögelerin insanlar üzerinde bıraktığı etkiler hakkındaki düşüncelerini soru cevap 
yöntemiyle ifade etmeleri sağlanır (OB9). Başarılı heykellerin mekânla ve çevreyle ilişkisi görseller üzerinden öğrencilere inceletilir (OB4). Bir heykelin özellikleri ile yakın çevresindeki zemin düzeni, yeşil alan ve ışıklandırma planı arasında nasıl ilişkiler olması gerektiği konusunda öğrencilerin düşüncelerini paylaşmaları istenir (SDB2.2). Öğrencilerin bu ögelerin tamamlayıcı etkilerini göz önünde bulundurarak bir heykel formunu, konumunu ve çevresinde yer alacak unsurları içeren çizimler yapmaları sağlanır. Çizim sürecinde heykel çevresindeki  yaşam ve hareket alanları, görsel bütünlük gibi ölçütlerin dikkate alınması istenir. Her öğrencinin oluşturduğu eskiz çalışmasını renklendirerek görevini zamanında ve eksiksiz yerine  getirmesi sağlanır (D16.3). Öğrencilerden yaşadıkları süreci değerlendirmek için duygu ve düşüncelerini açıkça ifade etmeleri istenir (D6.2, SDB2.1). Bu süreçte 3-2-1 çıkış kartı kullanılabilir.  Oluşturulan eskiz ve taslak çalışmaları, dereceli puanlama anahtarı veya dereceleme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilere sanal müze gezileri yaptırılarak ressamların çok figürlü desen çizimleri inceletilebilir.

Öğrencilerden kutlama müzikleri ve marşlar dinlemeleri, müziğin hissettirdiği ritim ve duygulara göre renk ve biçimler kullanarak soyut geometrik  çalışmalar yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden Türkiye’deki anıt heykellerden birini seçerek çevre düzenlemesini yeniden tasarlamaları istenebilir.

Kutlama müzikleri ve marşlar dinletilerek öğrencilerden dinledikleri müziklerle ilgili serbest boyama ile duygu kartları oluşturmaları istenebilir.

Öğrencilerden günlük hayattaki gözlemlerinden yararlanarak eskiz çalışmaları yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden sanal müze ziyareti yaparak mimari ile heykel arasındaki ilişkileri incelemeleri istenebilir.

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D12. Sabır, D18. Temizlik, D19. Vatanseverlik

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin sanat eseri inceleme yöntemi ile herhangi bir eseri çözümleyerek anlamlandırabildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin Cumhuriyet Dönemi sanat anlayışı hakkında temel düzeyde bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin Türk sanatına ilişkin temel bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin sanat akımları arasında farklılıklar olduğunu bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin sanat dönemleri ve kullanılan resim teknikleri hakkında temel düzeyde bilgileri olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin bir sanat eseri ile ilgili doğru yoruma ve yargıya nasıl ulaşılabileceğine ilişkin ön bilgileri “Bir sanat eserini incelerken nelere dikkat  edersiniz?”, “Sanat eserinde kullanılan renkler, şekiller ve ışık nasıl bir duygu ya da mesaj verebilir?” gibi sorularla belirlenir.

Öğrencilere Cumhuriyet Dönemi sanat anlayışının özellikleri ile ilgili sorular sorularak konu hakkındaki bilgileri anlaşılır.

Öğrencilere Türk sanatının dönemsel farklılıklarının neler olduğu sorulur. 

Öğrencilere “Çağdaş sanat, güncel sanat, kavramsal sanat, pop art , postmodernizm gibi kavramlar hakkında neler biliyorsunuz?”, “Daha önce bu  tanımlara uyan hangi eser örneklerini gördünüz?” gibi sorular sorularak konu hakkındaki bilgileri sorgulanır.

Öğrencilere çağdaş sanat akımlarına ait eser örnekleri gösterilir. Sanatçıların bu eserlerdeki kompozisyon anlayışları ile ilgili sorular sorularak  öğrencilerin ön bilgileri anlaşılır.

Öğrencilerden günlük yaşamlarında tanık oldukları görsel değişimlerle sanat eserleri, giyim, otomotiv, teknolojik ürünler vb. arasındaki dönemsel  üslup farklılıklarını ifade etmeleri istenir. Çeşitli tasarım alanlarında görülen tarihsel değişimlerin kültürel ve toplumsal özelliklerle bağlantılarına  ilişkin öğrencilerin yorumları alınır.

GS.12.3.1.
Öğrencilerin Cumhuriyet Dönemi Türk sanat eserlerinin bilinen örneklerinden biri olarak kabul edilen “Atatürk Telgraf Başında” adlı eseri incelemeleri sağlanır (OB4). “Sizce bu eser ne  zaman üretilmiştir?”, “Eserin yapımında hangi malzemeler kullanılmış olabilir?”, “Bu eserin ölçüleri yaklaşık olarak ne kadardır?” gibi sorular sorularak öğrencilerin eserin yapısıyla ilgili  tahmin yürütmeleri istenir. Eserle ilgili bilgiler verilerek öğrencilerin eserin adını, ölçüsünü, biçimini, malzemesini, tekniğini ve bulunduğu yeri tespit etmeleri sağlanır.

Öğrencilerden eserde görülen figür, hayvan, nesne, bitki, motif, renk, şekil gibi unsurları betimlemeleri istenir (OB9). Sorulan sorularla öğrencilerin figürlerin ve eserin uyandırdığı duyguyu ifade etmeleri sağlanır. Süreç, açık uçlu sorular ile değerlendirilebilir.

GS.12.3.2.
“Atatürk Telgraf Başında” adlı eserde yer alan sembollerin anlamları, figürlerin kimlikleri ve eserin konusuna kaynaklık eden anlatı ya da olay ile ilgili bilgiler açıklanır. Bu bilgiler  doğrultusunda sorular sorularak öğrencilerin eserin görsel bileşenlerini, konusunu ve konuyu oluşturan bileşenlerini belirlemeleri istenir.

Eserde kullanılan kompozisyon yapısı, geometrik kurgu, perspektif, desen, espas, doku, ışık-gölge ve renk ilişkileri ile ilgili sorular sorularak öğrencilerin eserin görsel yapısını  çözümlemeleri sağlanır. Doğru cevapların desteklenmesi yoluyla eseri oluşturan bileşenler arasındaki ilişkiler belirlenir (E3.4). Süreç, açık uçlu sorular veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

GS.12.3.3.
Öğrencilerden, kendilerini “Atatürk Telgraf Başında” adlı eseri üreten sanatçının yerine koyarak böyle bir görsel düzenleme ile nasıl bir etkinin amaçlanmış olabileceğini düşünmeleri istenir (E2.1). Bu doğrultuda sorular sorularak eserde kullanılan görsel bileşenlerin oluşturduğu anlamların bulunması sağlanır (E3.4). Öğrencilerden tekrar eden biçimsel unsurlarla oluşan hareket akışlarını ve yönlerini tespit etmeleri istenir. Böylece eserin ritim ve hareket şeması sistematik bir şekilde çözümlenmiş olur (E3.7). Bu kurgunun anlatıma yönelik amaçları  sorgulanarak öğrencilerin görsel bileşenler ile konuyu oluşturan bileşenler arasında ilişki kurmaları sağlanır.

Eserin genelinde görsel tasarım öge ve ilkeleri aracılığıyla en fazla vurgu yapılan bölümün neresi olduğu sorularak öğrencilerin eserin odak noktasını tespit etmeleri ve bu bölüme nasıl  bir olay/anlatım yerleştirildiğini tanımlamaları sağlanır. Böylece eserin temasına ilişkin çıkarımlar yapılır. Asıl odak noktasından sonra ikincil olay ya da anlatımlara yer verilen diğer odak  noktaları aynı yolla çözümlenir (KB2.4). Böylece destekleyici temalara ilişkin çıkarımlar yapılır. Sürecin değerlendirilmesinde açık uçlu sorular kullanılabilir.

GS.12.3.4.
“Atatürk Telgraf Başında” adlı eserin sanat tarihindeki yeri ve önemi konusunda bilgi verilir. Öğrencilerin eserin özelliklerini teknik yetkinlik, biçim-içerik uyumu, özgünlük gibi belirli ölçütlerle karşılaştırmaları sağlanır (KB2.7, OB9). 

Tartışma ortamı yaratılarak öğrencilerin eserin sanatsal değeri hakkında ölçütler çerçevesinde bir yargıda bulunmaları sağlanır. Bir eseri anlamanın ve doğru değerlendirmenin uzun bir  süreç gerektirebileceği hatırlatılarak öğrencilerin çalışma motivasyonlarını sürdürmeleri sağlanır (D12.3). Süreç, açık uçlu sorular veya çalışma yaprağı kullanılarak değerlendirilebilir. 

Performans görevi olarak öğrencilerden Cumhuriyet Dönemi Türk resim sanatında Atatürk’ün konu alındığı resim örneklerini ve resimlerin künye bilgilerini (sanatçısı, resmin adı, yapılış  tarihi, tekniği, ölçüleri, hangi müzede ya da koleksiyonda yer aldığı gibi) içeren bir sunum hazırlayarak sınıfta paylaşmaları istenebilir (D3.4). Yapılan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.12.3.5.
Öğrencilerin Cumhuriyet Dönemi’ni temsil eden sanat eserlerinden örnekleri incelemeleri sağlanır (OB9). Öğrencilere bu dönemde Atatürk’ün kültür ve sanat alanında başlattığı yenilikçi  hareketler kapsamında sanat eğitimi almaları için yurt dışına gönderilen sanatçılar hakkında bilgi verilir. Bu sanatçıların sonraki yıllarda yurda dönerek Türkiye’deki sanat eğitimi ve sanat  yaşamı üzerinde bıraktığı etkilerden söz edilir. Bu süreçte öğrencilerin merak ettikleri soruları sormaları sağlanır.

Cumhuriyet Dönemi’nden belli bir sanatçının ya da eserin örnek olarak seçilmesinin çalışmanın kurgulama sürecine yardımcı olacağı belirtilir. Öğrencilerin Türk İzlenimcileri (1914/Çallı  Kuşağı), Müstakil Ressam ve Heykeltıraşlar Birliği, D Grubu, Yeniler Grubu gibi Cumhuriyet Dönemi sanatçı topluluklarını ya da Malik Aksel, İbrahim Çallı, Hikmet Onat, Hale Asaf, Abidin  Dino, Nurullah Berk, Nuri İyem gibi belirgin üsluplara sahip sanatçılardan birini seçmeleri sağlanır (D19.2). Bir eserin yapım sürecinin sanatçının zihninde başladığına, hayal kurmanın ve  başka sanat eserlerinden esinlenmenin önemine dikkat çekilir. Öğrencilerin esinlendikleri Cumhuriyet Dönemi resimlerinin ve yapmak istedikleri resmin özelliklerini anlatmaları ve resme  dönüştürmek istedikleri imgeleri eskizlerle ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Süreç, gözlem formu veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.12.3.6.
Öğrencilerin Cumhuriyet Dönemi sanat anlayışı ile ilgili hazırlamayı düşündükleri kompozisyona uygun araçları belirleyerek ifade etmeleri sağlanır. Bu aşamada öğrencilere kuru boya,  sulu boya, pastel boya, akrilik boya tekniklerinden birini seçebilecekleri hatırlatılır. Öğrencilerin yapacakları çalışma için seçtikleri çizim ve boyama tekniğinin özelliklerine uygun kalem ve  fırça numaraları, kâğıt türü gibi özellikleri belirlemeleri sağlanır.

Öğrencilerden Cumhuriyet Dönemi sanat anlayışına uygun iki eskiz çalışması yapmaları istenir. Öğrencilerin kendi sanatsal seçimlerine güvenerek hazırladıkları eskizlerden birini tercih  etmeleri ve bu eskizden yararlanarak kompozisyonu resim kâğıdına çizmeleri istenir (E1.4). Çizim sürecinin seçilen boyama tekniğinin özelliklerine göre planlanması sağlanır. Çizimlerin  renklendirme sürecinde verilen geri bildirimlerle öğrencilerin öz güven duyguları desteklenerek çalışmalarını tamamlamaları sağlanır (E1.5). Öğrencilerin çalışma sonrası öğrenme alanını  temiz ve düzenli bırakmaları istenir (D18.2). Süreç, dereceleme ölçeği veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.12.3.7.
Öğ rencilerin Türk sanatının İslamiyet öncesinden yirminci yüzyılın ortalarına kadar olan süreçte öne çıkan örneklerini incelemeleri sağlanır (OB4). Gösterilen örnekler üzerinden Türk  sanatında kullanılan sembolik anlatım biçimlerinin ifade edilmesi sağlanır. Bu veriler ışığında öğ rencilerin Türk sanatının tarihsel süreci ile ilgili çö zümlemeler yapmaları sağlanır. Çözümlemeler yapılırken İslamiyet öncesi, Selçuklu, Osmanlı dönemlerine ait seçilmiş eserlerdeki malzeme, teknik, biçim ve kompozisyon özelliklerinin dikkate alınması istenir. Bu aşamada soru cevap tekniği kullanılabilir (OB5).

Öğrencilerin Türk sanatının tarihsel süreçleri arasındaki değişimleri üslup özellikleri açısından karşılaştırarak ifade etmeleri sağlanır. İslamiyet öncesinde görülen sembolik unsurların İslamiyet sonrasında geçirdiği biçimsel ve anlamsal değişimlere, Türk-İslam sanatının ürettiği özgün yaklaşımlara, Batı sanatının etkisiyle gelişen farklı arayışlara dikkat çekilir. Öğrencilerden Türk sanatının dönemleri ile ilgili sınıflandırma yaparak sınıflandırmayı bir tablo ile göstermeleri istenir. Öğrencilerin elde ettikleri sonuçlara göre sistematik bir zaman  çizelgesi hazırlamaları ve çizelgede Türk sanat tarihinin önemli değişim aşamalarını (İslamiyet’in kabulü, Batı etkileri, modernleşme gibi) ve bu dönemlere ait örnek eserlerin hangileri olduğunu belirtmeleri sağlanır (E3.7).

Öğrencilerden inceledikleri görsellerde yer alan sembolik ve stilize anlatım ögelerine dikkat ederek Türk sanatının tarihsel sürecini yorumladıkları kısa bir metin yazmaları istenir (KB2.14).  Bu süreçte Türk sanatında anlam taşıyan simgelerin tarihsel süreçteki dönüşümünü (örneğin çift başlı kartal, ejder, hayat ağacı, lale vb.) dikkate almaları sağlanır. Süreç, çalışma yaprağı  veya tanılayıcı dallanmış ağaç tekniği ile değerlendirilebilir.

GS.12.3.8.
Çağdaş sanat akımlarına ait örnekler gösterilerek öğrencilerin bu görselleri incelemeleri sağlanır (OB4). Seçilecek eserlerin pop art akımı için Andy Warhol’a (Endi Varhol) ait “Campbell  Çorbaları”, kavramsal sanat için Joseph Kosuth’a (Cozef Kasıt) ait “Bir ve Üç Sandalye”, postmodernizm için Jeff Koons’a (Cef Kuuns) ait “Balon Köpek”, güncel sanat için Banksy’ye (Benksi)  ait “Balonlu Kız” gibi döneminin özelliklerini temsil eden eserler olmasına dikkat edilmelidir. Öğrencilerin görselleri incelemeleri ve ilişkilendirmeler yaparak üç dönem arasındaki  benzerlikleri belirlemeleri istenir (E3.6). Öğrencilere kişisel tespitlerini paylaşmaları için söz hakkı tanınır ve doğru çıkarımlar desteklenerek net sonuçlara ulaşılması sağlanır (SDB2.1).

Görseller incelenirken öğrencilerin genelden ayrıntılara doğru ilerleyen bir sıralamaya uymaları sağlanır (E3.7). Öğrencilerin kavramsal sanat, postmodernizm, modernizm, pop art ve  güncel sanat akımlarındaki farklılıkların nedenlerini tartışmaları istenir. Öğrencilerin çağdaş sanat anlayışıyla toplumsal koşullar arasındaki ilişkileri fark etmeleri ve ulaştıkları sonuçları  ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Bu süreçte soru cevap tekniğinden faydalanılabilir. Öğrencilerin dönemsel farklılıklarla ilgili tespitleri, karşılaştırma tablosu veya anlam çözümleme tablosu kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.12.3.9.
Çağdaş sanat akımları ile ilgili eser görselleri gösterilerek öğrencilerin bu eserlerin kompozisyon yapısını oluşturan ögeleri incelemeleri sağlanır (OB9). Öğrencilerden seçtikleri bir eserin  siyah beyaz çıktısını almaları ve çıktı üzerinde eserin kompozisyon bileşenlerini şematik çizim ve işaretlemeler yaparak belirlemeleri istenir (D7.1). Bu süreçte pastel, kuru boya veya sulu  boya gibi anlatım araçlarından birini seçerek uygulama yapabilecekleri açıklanır.

“Sanatçı hangi nedenlerle böyle bir kompozisyon düzenini tercih etmiş olabilir?”, “Bu düzenlemenin eserin estetik ve anlam yapısına nasıl etkileri olabilir?” gibi sorular sorularak öğrencilerin eserin kompozisyon yapısıyla ilgili değerlendirmelerini ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Resmin temasının genellikle odak noktasına yerleştirildiği, odak noktasının ise kompozisyon yapısından yararlanarak vurgulandığı hatırlatılır. Bu bilgiler doğrultusunda öğrencilerin eserin temasını tespit etmeleri ve temanın vurgulandığı odak noktasından hareketle  kompozisyon yapısını oluşturan bileşenler arasındaki ilişkileri belirlemeleri sağlanır. Yapılan çalışmaların sınıf panosunda sergilenmesi istenir. Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden Cumhuriyet Dönemi Türk resimlerinden biriyle ilgili ilgili kopya çalışması yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden Cumhuriyet Dönemi’nin ulusal bağımsızlık ruhuna uygun simgeler içeren rozetler tasarlamaları istenebilir.

Öğrencilerden Türk sanatının farklı dönemlerinden sanatçılar seçmeleri, bu sanatçıların sanat anlayışları ile ilgili tartışmalarını içeren kurgusal bir zamanlar arası diyalog yazmaları ve canlandırmaları istenebilir.

Öğrencilerden bilinen bir modern sanat dönemi eserinde farklılıklar yaparak postmodern anlayışa uygun eser üretmeleri istenebilir.

Öğrencilerden kullanmadıkları bir eşyanın üzerine çizim ve boyama ile yazılar, semboller, çeşitli görseller ya da materyaller eklemeleri ve böylece yeni anlamlar kazanan kendi çağdaş 
sanat eserlerini üretmeleri istenebilir.

Öğrencilerden Cumhuriyet Dönemi Türk resimlerinden birini inceleyerek eserin genel özelliklerini açıklamaları istenebilir.

Öğrencilerden Cumhuriyet Dönemi ressamlarından birini seçerek ressamın sanat anlayışı hakkında kısa bir bilgi notu yazmaları istenebilir.

Öğrencilerle sanal müze ziyareti yapılarak Türk sanatına ait sanat eserlerini incelemeleri sağlanabilir.

Öğrencilerden çağdaş sanat akımlarının özellikleri ile ilgili soru cevap kartları hazırlamaları istenebilir. Kartların ön yüzüne soru cümlesini yazarak ipucu niteliğinde basit bir çizim yapmaları, arka yüzüne ise cevapları yazmaları istenebilir.

Sanal müze ziyaretleri yapılarak çağdaş sanat akımlarına ait eserlerin incelenmesi sağlanabilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D8. Mahremiyet, D13. Sağlıklı Yaşam

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı

Öğrencilerin akıllı saat, akıllı kulaklık gibi giyilebilir teknoloji ürünlerini tanıdıkları kabul edilir.

Öğrencilerin cep telefonlarındaki veya genel ağ ortamındaki yapay zekâ asistanlarını ve yapay zekâ tabanlı akıllı ürünleri tanıdıkları ve bu araçları  kullanabilecek temel düzeyde yeterliliklerinin olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin yazının görsel sanatlarda sanatsal öge olarak kullanıldığını bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin uygun dijital araçları kullanarak ses kaydı alabildikleri, fotoğraf ve video çekimi yapabildikleri kabul edilmektedir.

“Giyilebilir teknoloji nedir?”, “Hangi giyilebilir teknolojik ürünleri biliyorsunuz?”, “Giyilebilir teknolojinin faydalı olabileceği alanlar neler olabilir?”  gibi sorularla öğrencilerin konu hakkındaki bilgileri sorgulanır.

Sınıf içi tartışma yöntemi ile öğrencilerin yapay zekâ kavramları ve yapay zekânın kullanıldığı ürünler hakkındaki bilgi düzeyleri tespit edilir.

Öğrencilerin yazının sanatsal unsur olarak kullanıldığı alanlar hakkında örnek vermeleri istenir.

Öğrencilere bir konu ile ilgili ses ve video kayıtlarının birleştirilerek anlamlı bir bütün oluşturulabilmesi için nelere dikkat edilmesi gerektiği sorulur.

Öğrencilere “Tasarım kavramı size ne ifade ediyor?”,”Günlük hayatınızda hangi tasarım örnekleriyle karşılaşıyorsunuz?” gibi sorular sorularak  öğrencilerden tasarım konusundaki düşüncelerini ifade etmeleri istenir.

GS.12.4.1.
Giyilebilir teknoloji ürünleri ile ilgili görseller sunularak öğrencilerin incelemeleri istenir (OB4). Bir tartışma ortamı oluşturularak öğrencilerin bu ürünlerin gerekliliğini sorgulamaları sağlanır (E3.9). Bu aşamada akvaryum tekniğinden yararlanılabilir. Öğrencilerin konu hakkında öne sürülen fikirleri sorgulamaları beklenir (KB3.3). Desteklenen doğru cevaplar aracılığıyla  giyilebilir teknolojik ürünlerin bir sorunu çözmeye ya da bir gereksinimi karşılamaya yönelik amaçlarla tasarlandığının fark edilmesi sağlanır. İşlevsel amaçların giyilebilir teknoloji  ürünlerinin tasarım süreci ile ilgili bir başlangıç noktası olduğu vurgulanır. Öğrencilerden günlük hayatta karşılaştıkları sorunları ifade etmeleri istenir. İfade edilen sorunlar arasından  yaratıcı tasarım çözümleriyle giderilebilecek olanların belirlenmesi sağlanır. Bu aşamada konuşma biletleri tekniği kullanılabilir.

Öğrencilerden tespit ettikleri sorunları çözümleyebilecek giyilebilir teknoloji fikirleri geliştirmeleri ve paylaşmaları istenir (KB3.2). Ortaya çıkan öneriler yazılarak bir liste hâline getirilir.  Gruplara ayrılan öğrencilerin giyilebilir teknoloji ürünü hakkında çalışabilmeleri için hazırlanan listeden bir konu seçmeleri istenir (SDB2.2). Öğrencilere marka değeri taşıyan özgün  ürünler oluşturmada yerel özelliklere sahip görsel ögelerin önemi hatırlatılır. Grup üyelerinin kendi aralarında iş bölümü yaparak oluşturulan listeden seçtikleri konuya yönelik [akıllı saat,  fitness (fitnıs) bileziği, akıllı gözlük, sanal gerçeklik (VR) gözlüğü, artırılmış gerçeklik (AR) gözlüğü, akıllı kulaklık, işitme cihazı, ışık entegreli kıyafetler, akıllı kask, kamera vb.] çalışmaları  sağlanır (SDB1.2).

Öğrencilerin tasarım eskizi yaparken geleneksel ya da dijital teknikleri ve araçları kullanabilecekleri belirtilir. Hazırlanacak eskizlerde giyilebilir teknoloji ürününün biçimi, boyutu, işlevi,  çalışma prensibi ve kişisel verilerin korunması ile ilgili özelliklerin yer alması gerektiği vurgulanır (D8.2). Konuya uygun olarak tasarlanacak ürünlerde geleneksel Türk motiflerinden  yararlanılması istenir (OB5). Tasarım sürecinde takip edilmesi gereken aşamalar hatırlatılarak grupların bu aşamaları sırayla gerçekleştirmeleri sağlanır (E3.7). Süreç bitiminde grup  üyelerinden çalışmaları bir araya getirerek sergilemeye hazırlamaları istenir. Yapılan çalışmalar, grup değerlendirme formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

GS.12.4.2.
Öğrencilerden gelecekte yapmayı düşündükleri iş alanlarını ifade etmeleri ve bunlar arasından seçtikleri biri ile ilgili hayalî bir firma kurgulamaları istenir. Öğrencilerin seçtikleri alanla ilgili başarılı logo ve amblem örneklerini inceleyerek tasarım özelliklerini keşfetmeleri sağlanır (E1.1). Öğrencilerden kendi logo ve amblem tasarımlarının stilini ve formatını belirlemeleri  istenir. Tasarım sürecinde kullanabilecekleri yapay zekâ türleri ve oluşturabilecekleri istemler hakkında öğrencilerin inceleme yapmaları sağlanır.

Amblem ve logo tasarım fikrini somutlaştırmak için her öğrencinin hayal ettiği firmanın özelliklerini listelemesi sağlanır (E2.3). Listeledikleri özelliklere göre firmanın imajını temsil eden fikirler geliştirmeleri sağlanır.

Öğrencilerden buldukları fikirlerden yola çıkarak üç eskiz çizmeleri istenir. Eskiz çizim sürecinde firmaya uygun olabilecek stil özelliklerini belirlemeleri sağlanır. Süreç, öz değerlendirme veya gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.12.4.3.
Öğrencilerin yaptıkları amblem ve logo tasarım denemelerinde ortaya çıkan sonuçları değerlendirmeleri, yapay zekâ istemlerinin sınırlamaları ve olası hata yapma durumları hakkında  çıkarımlarda bulunmaları sağlanır (OB2). Böylece öğrenciler yapay zekâ uygulamalarını kullanırken tasarım sonuçlarının kalitesini arttırmak için hangi yöntemleri izlemeleri gerektiğini  belirler.

Öğrenciler tasarım sürecine hangi yapay zekâ sistemlerinin dâhil edilebileceği hakkında bilgilendirilir. Tasarım araçları ile ilgili olarak uygun yapay zekâ türlerini belirlemeleri ve ifade etmeleri istenir. 

Öğrenciler önceki adımların çıktılarına göre belirledikleri tasarım aşamaları arasında bir öncelik sırası oluşturur (SDB1.2). Tasarım sürecindeki her adımın süresi, ne zaman ve nasıl
yapılacağı belirlenip öncelik sırasına göre düzenlenerek listelenir.

Öğrencilerin belirlenen adımlar ve planlar doğrultusunda gerekli tasarım aşamalarına başlamaları sağlanır. Tasarımın planlanan ölçü lerde dijital görüntüsü elde edilir. Mevcut donanım olanakları doğrultusunda tasarımın dijital baskısı alınabilir.

Öğrencilerin logo ve amblem tasarımlarını estetik ve işlevsel özellikler bakımından değerlendirmeleri sağlanır. Süreç, kontrol listesi veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğ rencilerden kendi seçtikleri bir spor dalı ile ilgili bir takım amblemini ve logosunu yapay zekâ uygulamalarını kullanarak tasarlamaları istenebilir. Yapılan  çalışmalar dereceleme ölçeği veya dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.12.4.4.
Grafiti uygulamasına uygun araçların belirlenmesi amacıyla öğrencilere tagging (tegin), throw- up (tırov-ap), piece (piys) gibi bazı grafiti tarzları hakkında bilgi verilir. Bu grafiti tarzlarına  uygun olarak hazırlanmış çeşitli örnek görseller gösterilerek öğrencilerin incelemeleri sağlanır (OB4). Öğrencilerden inceledikleri grafiti çalışmalarını kendi deneyim ve değerlerine göre  değerlendirmeleri ve yorumlamaları istenir. Grafitinin sanatçının amacına uygun olarak sanatsal ifade, sosyal mesajları iletme ya da varlığını göstermek için kendi isim ve simgelerinin  yazılarak yapıldığından bahsedilebilir. Sokak sanatının içinde yer almasına rağmen son zamanlarda bazı grafiti örneklerinin modern sanat galerilerinde sergilendiğinden söz edilebilir.  Banksy (Benksi), Jean-Michel Basquiat (Jan Mişel Baskiya) ve Shepard Fairey (Şepırd Feri) gibi sanatçıların bu alandaki eserlerinden örnekler öğrencilere gösterilebilir. Grafiti  uygulamalarında sprey boya, kalem, fırça ve stencil (şablon) gibi araçların kullanıldığı bilgisi verilir. Öğrencilerin kendi grafiti çalışmaları için en uygun araçları belirleyerek ifade etmeleri  istenir.

Öğrencilere grafiti çalışmasında “tüketim kültürü” temasını ele alabilecekleri söylenir. Öğrencilerden kullanılabilecek tekniklere ve temaya uygun en az üç adet eskiz yapmaları istenir.  Eskizlerde emojiler, ikonlar, simgeler gibi dijital kültürün sembolleri hâline gelmiş görsel ögelerin kullanılabileceği belirtilir. Eskizlerin geleneksel ya da dijital tekniklerle yapılabileceği  belirtilir. Her iki tekniğin uygulama sürecinde dikkat edilmesi gereken ayrıntılar vurgulanır. Öğrencilerden merak ettikleri ya da üzerinde daha fazla durulmasını istedikleri konularda  öğretmenle ve birbirleriyle etkileşim kurmaları istenir (E1.1, SDB2.1). Tamamlanan eskiz çalışmalarının temaya ve tekniğe uygunluğu ve uygulanabilirliği hakkında öğrencilerin görüşlerini  açıklamaları istenir. Eskizler arasından seçilenlerin sanatsal uygulamaya dönüşmesi için öğrencilerin çalışma yapmaları sağlanır. Yapılan çalışmalar, dereceli puanlama anahtarı veya  dereceleme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.12.4.5.
”Sinema”, “kısa film”, “senaryo”, “hikâye planı (storyboard)”, “yapım (prodüksiyon)” gibi kavramlar hakkında bilgi notları sunularak öğrencilerin incelemeleri istenir. Daha önce kısa film  izleyen ve bu konuda fikirleri olan öğrencilere söz verilerek görüşlerini ifade etmelerine olanak tanınır (SDB2.1). “Sağlıklı yaşam” konusunda bir kısa film etkinliği yapılacağı söylenerek  öğrencilerin konu ile ilgili fikir ve düşüncelerini ifade etmeleri istenir.

Öğrenciler çalışma gruplarına ayrılır. Gruplardan sağlıklı yaşam için yapılması gerekenleri listelemeleri istenir (D13.4). Öğrencilerin hazırlanan listeler doğrultusunda fikir geliştirmeleri ve senaryo oluşturmaları sağlanır. Senaryolar sınıf ortamında sunulur.

Kısa film çekimine başlamadan önce grupların senaryoya uygun bir hikâye planı çizimi hazırlamaları istenir. Hikâye planı çizimi için öğrencilerin geleneksel ya da dijital teknikleri kullanabilecekleri açıklanır. Çalışmalar kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.12.4.6.
Öğrencilere kısa film yapımında kullanmaları için temel düzeyde çekim, aydınlatma, kurgu, ses ve görsel efekt teknikleri açıklanır. Bu açıklamalardan yola çıkarak öğrenci gruplarının kullanacakları teknikleri ve yöntemleri belirlemeleri sağlanır.

Kısa film çekim sürecinde öğrencilerin dijital kamera, ses kayıt cihazı, mikrofon, uygun yazılımlı bilgisayar, akıllı telefon, tablet  gibi ekipmanları kullanabilecekleri açıklanır. Öğrencilerin öğretmen rehberliğinde uygun araç gereçleri belirlemeleri sağlanır.

Öğrencilerin seçtikleri konuya uygun olarak hazırlayacakları  kısa film için izleyecekleri uygulama aşamalarını sıralamaları sağlanır.

Her gruptan kısa filmde oyuncu olarak görev alacak kişileri ve teknik ekibi belirlemeleri istenir. Grupların uygulama aşamalarını izleyerek planladıkları film çekimini gerçekleştirmeleri sağlanır. Çekim sonrasında ses, efekt, müzik gibi ögelerin eklenmesiyle filmin montaj süreci tamamlanır.

Ortaya çıkan kısa filmlerin estetik ve işlevsel özellikleri değerlendirilir. Değerlendirme sonrasında öğrenci filmleri “sağlıklı yaşam” etkinliği kapsamında izlenime sunulur (D3.2). Yapılan  çalışmalar grup değerlendirme formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. 

Öğrencilerden eskizi yapılan giyilebilir teknoloji ürününü çevrim içi programlar aracılığıyla modellemeleri istenebilir.

Öğrencilerden yapay zekâ destekli araçlar kullanarak bir okul etkinliği ile ilgili davetiye tasarımı yapmaları istenebilir.

Gerekli izinler alındıktan sonra öğrencilerden okulun belirlenen bir alanında çevre bilinci ve sürdürülebilirlik konusunda grafiti uygulaması  yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden Türk edebiyatından seçtikleri bir hikâyeyi senaryolaştırarak kısa filme dönüştürmeleri istenebilir.

Öğrencilerden mevcut giyilebilir teknoloji ürününe eklemek istedikleri bir özelliği basit bir çizimle ifade etmeleri istenebilir.

Öğrencilerin yapay zekâ araçlarını kullanarak kendi adlarını farklı stillerde yazmaları sağlanabilir.

Öğrencilerden okullarının adını grafitinin görsel özelliklerine uygun bir şekilde kâğıt üzerine yazmaları istenebilir.

Öğrencilerden kısa film çekim aşamalarını anlatan bir şema çizmeleri istenebilir.

SDB2.2. İş Birliği, SDB2.1. İletişim

D1. Adalet, D10. Mütevazılık, D18. Temizlik

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı

Öğrencilerin güzel sanatlar içerisinde çeşitli sanat dallarının yer aldığını, sanatçıların ürettikleri eserlerle ilgili haklarının olduğunu bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin esinlenme, taklit, kopya gibi kavramları bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilere bildikleri sanat dalları ve bu sanat dallarının özellikleri ile ilgili sorular sorulur veya verilen sanat dallarına ait görsellerle ilgili öğrenci görüşleri alınır. Öğrencilerden telif hakları ile ilgili bilgilerini ifade etmeleri istenir.

Öğrencilerden esinlenme, taklit, kopya kavramları arasındaki farklılıkların neler olduğunu ifade etmeleri istenir.

Öğrencilere sanat dalları ile ilgili bir video izletilebilir veya görseller sunulabilir. “Bu sanat dalları ile ilgili eserler üreten  bir sanatçı olsanız eserlerinizin kopyalanmasını ya da çalınmasını önlemek için ne yapardınız?” sorusu sorularak  öğrencilerin görüşleri alınabilir.

GS.9.1.1.
Öğrencilere farklı sanatsal ifade şekillerini temsil edebilecek görseller inceletilir (OB4). Öğrencilerden inceledikleri görsellerden yola çıkarak bildikleri sanat dallarını ifade etmeleri istenir. Sanat dallarının çeşitliliğinin nedenlerine ilişkin öğrenci görüşleri soru cevap tekniği ile alınabilir. Sanat dallarının hangi özelliklere göre sınıflandırıldığı belirtilir.

Öğrencilerden görsel, işitsel, sözel ve karma sanatları temsil eden gruplara ayrılmaları istenir. Her öğrencinin temsil ettiği gruba ait bir sanat dalını seçmesi sağlanır. Öğrencilerden seçtikleri sanat dalının çağrıştırdığı imgeleri sözlü ya da görsel olarak ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Süreç, grup değerlendirme  formu veya çalışma yaprağı ile değerlendirilebilir. 

GS.9.1.2.
Öğrencilere sanat dalları ile ilgili görsel kılavuz tasarımı yapacakları ifade edilir. Tasarım sürecinde telif haklarına dikkat edilmesi gerektiği vurgulanarak  “Genel ağ, yapay zekâ gibi teknolojik gelişmeler telif haklarını nasıl etkilemiştir?” sorusuyla öğrencilerin konu hakkında bir tartışma yapmaları sağlanır.  Tartışma sırasında öğrencilerden saygılı olmaları, olaylar ve durumlar karşısında farklı bakış açıları olabileceğini kabul etmeleri istenir (D10.3). Öğrencilere  telif hakları ile ilgili açıklayıcı bir metin verilerek inceletilir. İnceleme sonucunda öğrencilere sorular sorularak sanatçıların kendi eserleri üzerindeki hakları  ile ilgili çıkarımlar yapmaları istenir (D1.1, KB2.8, OB6). Çalışmalarında kullanmak üzere dijital ortamlardan görsel ve metin indirirken telif haklarına  uymaları, fikri mülkiyet haklarına göre davranmaları sağlanır (OB2). Görsel kılavuz hakkında öğrencilere açıklama yapılır. Hazırlanan görsel kılavuz  örnekleri öğrencilere inceletilir (OB4). Grupların inceledikleri örneklerden yola çıkarak hazırlayacakları görsel kılavuz için kullanabilecekleri uygun araçları 
belirleyerek ifade etmeleri sağlanır (SDB2.2).

Öğrencilerden görsel kılavuz hazırlamak üzere izleyecekleri aşamalar hakkında beyin fırtınası yapmaları istenir. Grup üyelerinin seçtikleri sanat dalını  tanıtan yazılı metin, görsel ve fotoğrafları, amaca uygun olarak düzenlemesi sağlanır. Gruplardan oluşturdukları çalışmaları birleştirmeleri ve sınıflandırılan  sanat dallarının tanınmasını sağlayan özgün bir görsel kılavuza dönüştürmeleri istenir. Öğrencilerin çalışma sonrası öğrenme alanını temiz ve düzenli  bırakmaları sağlanır (D18.2). Yapılan çalışmalar, kontrol listesi veya dereceleme ölçeği ile değerlendirilebilir.

GS.9.1.3.
Kendine mal etme yaklaşımının özelliklerine uygun araçların belirlenebilmesi amacıyla bu yaklaşımın temel özellikleri hakkında öğrencilere bilgi verilir. Bu  yaklaşımda bir resim ya da fotoğraf görselinin çıktısı üzerine çizim ve boyama ile müdahale edilerek değişiklikler yapılabileceği belirtilir. Yapılacak  çalışmada bu kurallara dikkat edilerek seçilen görselden bir kesit alınacağı, bu kesitin resim yüzeyine yapıştırılarak devamının hayal gücüne dayalı bir  şekilde tamamlanacağı ifade edilir. Öğrencilerin bu çalışmaya uygun çizim/boyama yöntemini belirlemeleri sağlanır. Öğrencilerin belirlenen yönteme  uygun olan görsel anlatım araçlarını (dereceli kurşun kalemler, mürekkepli kalemler, keçeli kalemler, sulu boya, pastel boya, akrilik boya vb.) seçmeleri ve  ifade etmeleri sağlanır.

Öğrencilerden genel ağ kaynakçası üzerinden seçtikleri görselin çıktısını almaları istenir. Genel ağ kaynakçası üzerinden görsel seçimi yapılırken  öğrencilerin telif hakları ile ilgili sınırlılıklara dikkat etmeleri sağlanır (OB2). Öğrencilerden çıktısını aldıkları görselin bir bölümünü keserek ya da yırtarak  resim yüzeyine yapıştırmaları istenir. Görsel kesitin çizim ve boyama ile devam ettirilerek dengeli bir kompozisyon oluşturulmasının amaçlandığı vurgulanır. Bu süreçte farklı düzenlemeler yapabilmek için hayal gücü ve yaratıcılığın kullanılmasının önemine dikkat çekilir. Kullanılan görselin yeni  oluşturulacak kompozisyonda odak noktası olarak konumlandırılabileceği ya da farklı bir odak noktası oluşturulabileceği ifade edilir. Öğrencilerin çalışma  sürecinde resim yüzeyini etkili kullanarak bütüncül bir kompozisyon oluşturmaları istenir (E3.3). Öğrencilerin çalışma sonrası öğrenme alanını temiz ve  düzenli bırakmaları sağlanır (D18.2). Çalışmalar, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden, başka sanatçıların eserlerinden yararlanarak yeni eserler üreten sanatçıların çalışmalarından örnekler içeren bir  sunum hazırlamaları istenebilir. Yapılan çalışmalar, kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden görsel, işitsel, sözel ve karma sanatların konuları ve teknikleri belirlenirken hangi disiplinlerin  kullanıldığını araştırmaları ve sanatın ayrıldığı gruplar ile sanat dallarını temsil eden piktogramlar tasarlamaları istenebilir.

Öğrencilerden bilinen sanat eserlerinin görsel çıktılarını almaları, bu görseller üzerinde boyama ve çizimlerle  değişiklikler yaparak güncel yaşantıya özgü ayrıntılar eklemeleri, ortaya çıkan ürünler üzerinden “Orijinal eserin telif  hakları ihlal edilmiş mi?”, “Farklı ve özgün bir yorumlamaya ulaşılmış mı?” sorularını cevaplamak için çözümlemeler  yapmaları istenebilir. Öğrencilerin ürünlerin hangi noktalarda orijinal eserden ayrıldıkları ve Fikir ve Sanat Eserleri  Kanunu bağlamında hak ihlali olup olmadığı üzerine yazılı bir değerlendirme yapmaları sağlanabilir.

Öğrencilerden seçtikleri sanat dallarıyla ilgili birkaç cümleden oluşan tanımlayıcı bilgi kartları oluşturmaları istenebilir.

Öğrencilerin genel ağ kaynakçasından çıktısını aldıkları resimlerden figür, nesne gibi kesitleri bir araya getirerek kes  yapıştır tekniği ile farklı kompozisyonlar oluşturmaları istenebilir.

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.2. İş Birliği

D6. Dürüstlük, D7. Estetik, D16. Sorumluluk, D18. Temizlik, D20. Yardımseverlik

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin görsel tasarım öge ve ilkeleri, perspektif, renk ile ilgili temel kavram bilgisine sahip oldukları, bu konularla  ilgili daha önce çalışmalar yaptıkları, temel düzeyde nesnelerin çizimini yapabilme becerilerine sahip oldukları, doğal ve yapay nesneler arasındaki farklılıkları bildikleri ve kâğıt, karton gibi malzemelerle üç boyutlu sanatsal çalışmalar yapabilmeye ilişkin temel düzeyde becerilere sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin nokta, çizgi, leke, doku ve renk kavramları hakkındaki bilgileri görsellerden yararlanarak kısa cevaplı sorularla değerlendirilir.

“Yakınınızda bulunan bir nesnenin görüntüsü ve rengi, o nesneden uzaklaştıkça neden değişir?” ve “Uzun bir yolun ortasından baktığınızda yolun ve  yanındaki ağaçların ileride birleşiyormuş gibi görünmesinin sebebi nedir?” sorularıyla öğrencilerin uzaklık ve perspektif algısıyla ilgili gözlemlerini  paylaşmaları sağlanarak perspektifin temel prensiplerini hatırlamalarına yardımcı olunur.

Renk ilişkileri hakkında sorular sorularak öğrencilerin konu hakkındaki ön bilgilerinin tespit edilmesi sağlanır.

“Doğal ve yapay nesne denildiğinde ne anlıyorsunuz?”, “Çevrenizde gördüğünüz doğal ve yapay nesnelere hangi örnekleri verebilirsiniz?”, “Doğal ve yapay  nesneler arasındaki yapısal farklılıklar nelerdir?” sorularıyla öğrencilerin bilgileri sorgulanır. Doğal ve yapay nesnelerin bir arada kullanıldığı bir sanatsal  düzenlemede dikkat edilmesi gerekenlerle ilgili görüşlerini açıklamaları istenir.

Öğrencilere “Üç boyutlu sanat denildiğinde ne anlıyorsunuz?”, “ Hangi sanat türlerini üç boyutlu olarak değerlendirebilirsiniz?”, “Rölyef hakkında neler  biliyorsunuz?” vb. sorular yöneltilerek üç boyutlu sanat eserlerine örnekler vermeleri istenir.

Öğrencilere günlük yaşamlarında karşılaştıkları çanta, kıyafet, ayakkabı gibi eşyaların üzerindeki dekoratif çizim ve  boyamalara ait görseller sunulabilir. Öğrencilerden bu çizim ve boyamaların nasıl tasarlanmış olabileceğine dair  fikirlerini belirtmeleri istenir.

GS.9.2.1.
Öğrencilere görsel tasarım ögeleri (nokta, çizgi, doku, ton, leke, biçim-form, renk) ve ilkeleri (denge, hareket-yön, zıtlık, ritim, boşluk-doluluk, egemenlik,  vurgu, birlik-bütünlük oran-orantı, armoni) hatırlatılır. Öğrencilerin doğa temasının işlendiği örnek eserler üzerinden bu unsurları incelemeleri ve bütünü  oluşturan parçalar arasında ilişkiler kurmaları sağlanır (OB1). Öğrencilerden görsel tasarım öge ve ilkeleri ile ilgili merak ettiklerini sormaları istenir (E1.1).

Öğrencilerin incelenen eserlerde kullanılan tasarım ögelerini tespit etmeleri sağlanır. Bu eserlerdeki ögelerin kullanım şekillerinden yararlanarak  oluşturdukları doğa temalı imgeleri eskiz çalışması ile ifade etmeleri istenir. Süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

GS.9.2.2.
Öğrencilere görsel tasarım öge ve ilkeleri ile tasarım oluşturma konusunun farklı tekniklerin kullanımına olanak sağladığı açıklanır. Nokta ve çizgi tasarımı  için kalem ve boyalarla uygulanabilen tekniklerin leke tasarımında lavi; nesnelerin dokularının keşfinde ince kâğıt (pelür) yüzeyine iz alma gibi yöntem ve  tekniklerin kullanılabileceği öğrencilere açıklanır.

Öğrencilerin resim yüzeyinde görsel tasarım öge ve ilkeleriyle bir tasarım oluşturmak için kullanılabilecek araçları (kalem, boya ve kâğıt çeşitleri vb.)  belirleyerek ifade etmeleri sağlanır. Öğrencilerden hazırladıkları eskizi nokta, çizgi, leke, renk gibi unsurları kullanarak sanatsal ürüne dönüştürmeleri  istenir. Öğrencilerin çalışma sonrası öğrenme alanını temiz ve düzenli bırakmaları sağlanır (D18.2). Sürecin sonunda yapılan çalışmalar gözlem veya grup  
değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.9.2.3.
Öğrencilerin perspektif çeşitleri ve perspektif çiziminde kullanılan kavramları sunulan görseller üzerinden incelemeleri sağlanır (OB4). Tek, iki, üç kaçışlı  çizgisel perspektif tekniğinin özellikleri açıklanarak öğrencilerden geometrik bir nesnenin çiziminde bu perspektif tekniklerini nasıl ve hangi amaçlarla  kullanabileceklerini ifade etmeleri istenir. Öğrenme ortamında geometrik formlu bir nesnenin ufuk çizgisinin konumuna göre (altında,tam ortasında veya  üstünde olacak şekilde) yerleştirilerek öğrencilerin gözlemlemeleri istenir. Bu konumlarda nesnenin hangi yüzeylerinin görüldüğü öğrencilere sorulur. Perspektif bakışıyla aynı nesnenin farklı görüntülere sahip olabileceği gösterilerek rakursi (kısaltım) kavramından söz edilir. Öğrencilerin perspektif hakkında merak ettiklerini sormaları sağlanır (E3.8).

Öğrencilerden gözlemleri doğrultusunda oluşan imgeleri basit çizgiler kullanarak eskizle ifade etmeleri istenir. Süreç, öz değerlendirme formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.9.2.4.
Çizgisel perspektif uygulaması için 35x50 cm boyutlarında resim kâğıdı, dereceli kalem (H, HB), 50 cm’lik cetvel gibi araçlar öğrencilere tanıtılır.  Öğrencilerin çizgisel perspektif uygulaması için kullanacakları resim kâğıdını, kalem çeşidini ve diğer araç gereçleri belirleyerek ifade etmeleri sağlanır.

Geometrik formlu bir nesne (küp, dikdörtgen prizma vb.) seçilir. Perspektif tekniğinde öğrencilere çizim yaptırmak için nesnenin bulunduğu konuma göre  ufuk çizgisi çizdirilir. Öğrencinin bulunduğu yere göre bakış noktası belirlenir. Tek, iki, üç kaçış noktalı perspektif kuralına göre kaçan çizgiler çizdirilir.  Süreçle ilgili tüm aşamalar sistematik şekilde uygulanarak planlanan geometrik form çiziminin tamamlanması sağlanır (E3.7). Yapılan çalışmalar dereceli  puanlama anahtarı veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden okul koridorunda bir köşeden bakarak koridorda yer alan kapı, kiriş, duvar, yer döşemesi vb. nin perspektif  görünümlerini geleneksel ya da dijital yöntemlerle çizmeleri istenebilir. Yaptıkları çalışma, kontrol listesi veya dereceleme ölçeği ile değerlendirilebilir.

GS.9.2.5.
Konuya uygun görsel anlatım araçlarını belirleyebilmeleri için öğrencilerden renk kuramıyla ilgili bilgi toplamaları istenir. Öğrencilerin topladıkları bilgileri  doğrulamaları ve kaydetmeleri sağlanır (KB2.6). Tartışma ortamı oluşturulur ve “Işık olmazsa renkler görünür mü?“, “Işık ve renk arasındaki temel ilişki  nedir?”, “Işık kaynaklarının değişmesi renkleri nasıl etkiler?” soruları sorularak ışığın renk üzerindeki etkisi sorgulatılır (SDB2.2, E3.4). Newton’ın (Nivtın)  prizma deneyi uygulanarak ya da bu konuda bir video izletilerek öğrencilerin rengin ışıkla ilişkisini fark etmeleri ve rengin oluşumu ile ilgili sürece tanık olmaları sağlanır. Öğrencilerin ışıkla birlikte oluşan ton değerlerini fark edebilmeleri için nesnenin ışık alan, az ışık alan ve hiç ışık almayan alanlarını tespit  etmeleri istenir (KB2.2). Nesnenin rengiyle ve ışığın etkisiyle oluşan ton değerleri hakkında konuşmaları sağlanır. Armoni çalışması için kullanılabilecek  teknikler açıklanarak öğrencilerin sulu boya, guaj boya vb. tekniklerden çalışmalarına uygun olanı belirleyerek ifade etmeleri sağlanır. “Mevsimlerin Renklerle Anlatımı” konusuna uygun renk armonisini çalışmak için öğrencilerin seçecekleri tekniğe uygun su bazlı boyaları seçmeleri istenir.

Öğrencilere mevsimleri ve doğayı konu edinmiş ressamların eserleri bir sunumla gösterilir. Monokrom (tek renk), sıcak, soğuk armonilerinin kullanım  şekilleri inceletilir. Öğrencilerin seçtikleri armoni ile ilgili mevsim veya doğa konulu sanatsal bir ürün için yapacakları çalışmayı planlamaları ve  uygulamaları sağlanır (SDB1.2, E3.3). Öğrencilerin çalışma sonrası öğrenme alanını temiz ve düzenli bırakmaları sağlanır (D18.2). Yapılan çalışmalar, dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.9.2.6.
Öğrencilere doğal ve yapay nesnelerin yapısal özellikleri (dış ve iç yapıların çizgi, doku, ton değerleri, ışığı yansıtma, parlaklık ve renk özellikleri) ile ilgili  fotoğraflar ve sanatçı çizimleri inceletilir (OB4).

Doğal ve yapay nesnelerin yapısal özellikleri karşılaştırılır. Öğrencilerden doğal ve yapay nesnelerin arasındaki farklılık ve benzerliklerin kavranabilmesi için karşılaştırma tablosu oluşturmaları istenir. Öğrencilerden sanatçıların bu nesneleri betimlerken çizgisel ve tonal değerleri nasıl kullandıklarını belirlemeleri  ve ifade etmeleri istenir. Süreç, çoktan seçmeli sorular veya açık uçlu sorular yoluyla değerlendirilebilir.

GS.9.2.7.
Natürmort çiziminde uymaları gereken yöntem ve teknik öğrencilere açıklanır. Nesnelerin çiziminde çizgi, leke, tonal değerler ve doku gibi görsel tasarım  ögelerini kullanacakları belirtilir. Öğrencilerden doğal ve yapay nesne çiziminde uygulama yapmak üzere kara kalem, tükenmez kalem, kuru boya, füzen,  pastel çizim tekniklerinden birini; çizgisel, tonal veya tarama yöntemlerinden de birini belirlemeleri istenir. Öğrencilerin çizimlerini yapmaları için  tükenmez, pastel, füzen, kuru boya ve farklı derecelerdeki (HB, 2B, 3B vb.) kurşun kalemler gibi araçlardan birini belirleyerek ifade etmeleri istenir.

Öğrencilerden uygulama alanına doğal ve yapay nesnelere birer örnek getirmeleri istenir (SDB1.2). Getirdikleri nesnelerle görsel tasarım öge ve ilkelerini  dikkate alarak bir natürmort hazırlayacakları belirtilir. Öğrencilerden getirdikleri nesneleri kullanarak bir kompozisyon hazırlamaları istenir. Hazırladıkları  kompozisyonu kalem ölçüsüyle oran orantı ilkesine göre çözümlemeleri ve bir taslak çizim oluşturmaları sağlanır (KB2.4). Seçilen teknik ve yönteme  uygun şekilde taslağı geliştirmeleri sağlanır (D16.3). Görsel ifade araçlarını kullanarak yapılan çizimin sanatsal ürüne dönüştürülmesi istenir. Yapılan  çalışmalar, dereceleme ölçeği veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.9.2.8.
Üç boyutlu sanat tekniklerinden rölyef (kabartma) ve çeşitleri ile ilgili Mısır, Antik Yunan, Roma, Rönesans Dönemleri ile Selçuklu ve Cumhuriyet Dönemi  Türk sanatından örnek görseller öğrencilere inceletilir (OB4). Görselleri inceleyen öğrencilerden rölyefle ilgili tanımlamalar yapmaları istenir.

Öğrencilere rölyef çalışmasında görsel tasarım öge ve ilkelerinden çizgi, doku, hareket, denge ve bütünlük kavramlarını kullanmaları gerektiği söylenir.  Yapacakları çalışma için konu belirlemeleri istenir. Bu süreçte beyin fırtınası tekniği kullanılabilir. Öğrencilerin konu ile ilgili duygu ve düşüncelerini açıkça  ifade etmeleri sağlanır (D6.2). Öğrencilerden belirledikleri konu çerçevesinde oluşturdukları imgeleri eskizlerle ifade etmeleri istenir. Süreç, kontrol listesi veya öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

GS.9.2.9.
Öğrencilere yapılacak uygulamada kâğıt rölyef tekniğinin kullanılacağı belirtilir. Tekniğin uygulanmasında kullanılacak yöntem (kesme, buruşturma, yırtma, katlama, yuvarlama, yapıştırma) öğretmen eşliğinde belirlenir. Öğrencilere kâğıt rölyef çalışmasında farklı şekil, renk ve boyutlardaki kâğıtları kullanarak  yüzey üzerinde düzenleme yapabilecekleri açıklanır. Öğrenciler, uygulamada kullanılmak üzere zemin için yüzeyi sert mukavva, doku elemanları için farklı  renklerde oluklu mukavva ve fon kartonu gibi malzemeleri; makas ve yapıştırıcı gibi araçları belirleyerek ifade etmeleri istenir.

Öğrencilerden teknik ve yönteme uygun olarak kâğıt rölyef uygulamasını yapmaları istenir. Öğrencilerden rölyef çalışması için kullanacakları malzemeleri  hazırlamaları istenir (D16.3). Rölyef çalışmasının ön hazırlığı için daha önce yaptıkları eskizlerden yararlanarak bir kompozisyon taslağı oluşturmaları  söylenir. Bu kompozisyonun uygulama sürecini kolaylaştıracak bir kılavuz oluşturulacağı hatırlatılır. Oluşturulan birim biçimlerde dairesel veya çizgisel  etkiler oluşturulması gerektiği vurgulanır. Zemin olarak kullanılan mukavvanın üzerine renkli fon kartonu yapıştırarak yüzeyi düzenleyebilecekleri, yüzeyde  kullanacakları renkleri de bu uyuma göre seçmeleri (zıt renk, yakın renk, sıcak, soğuk renk armonileri) gerektiği belirtilir. Öğrencilere  hazırladıkları birimlerle farklı birimleri büyüklük-küçüklük ilişkisine göre bir arada kullanmaları, oluşan dokularla yüzey düzenlemesi yapmaları, bunun için  renk ve biçim bütünlüğünün sağlanmasına dikkat etmeleri gerektiği hatırlatılır. Öğrencilerden çalışmada estetik bakış açısını göz ardı etmeden hareket,  denge ve bütünlüğün sağlanmasıyla üç boyutlu sanatsal bir ürün oluşturmaları istenir (D7.2).

Tamamlanan çalışmaların sergileme sürecinde öğrencilerin iş bölümü yapması sağlanır (SDB2.2, D20.4). Öğrencilerin çalışma sonrası öğrenme alanını  temiz ve düzenli bırakmaları sağlanır (D18.2). Yapılan çalışmalar, kontrol listesi veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden Georges Seurat (Corç Söra), Piet Mondrian (Piyet Mondriyan), Rembrandt (Remrand), Franz Kline (Fırans Kılayn) ve Orhan Peker eserlerini  inceleyerek aynı eserin içinde yer alan bölümlerin her birini farklı bir görsel tasarım ögesi ile betimlemeleri (insan figürlerini çizgisel, hayvan figürlerini  lekesel, bitkileri dokusal, nesneleri noktasal vb.) istenebilir.

Öğrencilerden seçtikleri bir geometrik nesnenin (küp, koni, silindir vb.) açılımını kâğıt üzerine çizdikten sonra katlayıp yapıştırarak üç boyutlu hâle  getirmeleri ve perspektif görünümünün çizimini yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden sanatçılara ait natürmort eserleri geleneksel ya da dijital teknikler kullanarak zıt (tamamlayıcı) renk armonisi, komşu renk armonisi, tek renk  armonisi gibi farklı renk armonileri ile yeniden çalışmaları istenebilir.

Öğrencilerden Hoca Ali Rıza, Şeker Ahmet Paşa, Süleyman Seyyit gibi ressamların farklı natürmort eserlerinden seçtikleri doğal ve yapay nesneleri bir araya  getirerek yeni bir kompozisyon oluşturacak çizimler yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden Selçuklu Dönemi mimarisinde görülen hayvan veya bitki figürlerinden yola çıkarak kâğıt, karton gibi malzemeleri kesip yapıştırarak rölyef çalışması yapmaları istenebilir.

Öğrencilerin nokta, çizgi, leke, doku kullanımına ilişkin desen çalışmaları ile ilgili sanal müze ziyaretleri yapmaları sağlanabilir.

Öğrencilerin sınıf ortamındaki bir nesneye farklı açılardan ve uzaklıklardan bakarak nesnenin görünümündeki değişimlerle ilgili yorum yapmaları istenebilir.

Öğrencilere renk armonilerini anlatan sunumlar izletilebilir.

Öğrencilere sanat kitaplarından, fotoğraflardan veya genel ağdan desen çizimi ile ilgili farklı sanat dönemlerinden örnekler gösterilebilir. Doğal ve yapay  nesne çizimleri ile ilgili örnek görseller inceletilebilir.

Sanal müze gezileri yapılarak İshak Paşa Sarayı, Çifte Minareli Medrese, Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası gibi taş işçiliği ile yapılmış rölyef unsurlarını içeren  Türk İslam mimarisi ile ilgili önemli örnekler inceletilebilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık, D12. Sabır, D16. Sorumluluk

OB4. Görsel Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Öğrencilerin sanat eserinin anlamlı bir bütün olduğunu, bir sanat eserini oluşturan görsel tasarım öge ve ilkelerini bildikleri ve bir sanat eseri ile ilgili temel düzeyde yorum yapabildikleri
kabul edilmektedir.

Öğrencilerin geleneksel Türk sanatlarının görsel özellikleri ile ilgili temel düzeyde bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin farklı sanatsal dönemler arasında üslup farklılıkları olduğunu bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin nokta, çizgi, leke gibi unsurların bir eseri oluşturan temel bileşenler arasında olduğunu bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin bir sanat eseri ile ilgili doğru yoruma ve yargıya nasıl ulaşılabileceğine ilişkin ön bilgileri “Bir sanat eserini incelerken nelere dikkat edersiniz?”, “Sanat eserinde kullanılan 
renkler, şekiller ve ışık nasıl bir duygu ya da mesaj verebilir?” gibi temel düzeydeki sorulara verecekleri cevaplarla belirlenir.

Öğrencilere “Türk sanatı denildiğinde aklınıza hangi geleneksel sanat alanları geliyor?”, “Halı, kilim, çini, minyatür gibi sanat alanlarında ne tür motifler kullanılır?” gibi sorularla ön
bilgileri değerlendirilir.

Öğrencilerin, farklı sanatsal dönemlerin görsel özelliklerini belirleyen unsurların neler olabileceği konusundaki ön bilgileri soru cevap yöntemiyle tespit edilir. Bir eserin nokta, çizgi ve leke  ile ilgili özelliklerinin nasıl tespit edilebileceği hakkında sorular sorularak öğrencilerin konu hakkındaki bilgileri tespit edilir.

Öğrencilerin günlük yaşamlarında tanık oldukları görsel değişimlerle günlük kullanım eşyaları (halı, kilim, mobilya, mutfak gereçleri vb.) arasındaki  dönemsel üslup farklılıklarını ifade etmeleri istenir. Çeşitli tasarım alanlarında görülen tarihsel değişimlerin kültürel ve toplumsal 
özelliklerle bağlantılarına ilişkin yorumları alınır.

GS.9.3.1.
Öğrencilerin islamiyet öncesi geleneksel Türk sanat eserleri ile ilgili olarak Hun sanatının önemli örneklerinden biri olan “Pazırık Halısı” adlı eseri incelemeleri sağlanır (OB4). “Sizce bu eser ne zaman  üretilmiştir?”, “Eserin yapımında hangi malzemeler kullanılmış olabilir?”, “Bu eserin ölçüleri yaklaşık olarak ne kadardır?” gibi sorular sorularak öğrencilerin eserin yapısıyla ilgili tahmin yürütmeleri  istenir. Eserle ilgili bilgiler verilerek öğrencilerden eserin adını, ölçüsünü, biçimini, malzemesini, tekniğini ve bulunduğu yeri tespit etmeleri sağlanır. 

Öğrencilerden eserde görülen figür, hayvan, nesne, bitki, motif, renk, şekil gibi unsurları betimlemeleri istenir (OB9). Sorulan sorularla öğrencilerin figürlerin ve eserin uyandırdığı duyguyu ifade  etmeleri sağlanır. Süreç, açık uçlu sorular ile değerlendirilebilir.

GS.9.3.2.
“Pazırık Halısı” adlı eserde yer alan sembollerin anlamları, figürlerin kimlikleri ve eserin konusuna kaynaklık eden anlatı ya da olay ile ilgili bilgiler açıklanır. Bu bilgiler doğrultusunda sorular sorularak  öğrencilerin eserin görsel bileşenlerini, konusunu ve konuyu oluşturan bileşenlerini belirlemeleri istenir. 

Eserde kullanılan kompozisyon yapısı, geometrik kurgu, perspektif, desen, espas, doku, ışık-gölge ve renk ilişkileri ile ilgili sorular sorularak öğrencilerin eserin görsel yapısını  çözümlemeleri sağlanır. Doğru cevapların desteklenmesi yoluyla eseri oluşturan bileşenler arasındaki ilişkiler belirlenir (E3.4). Süreç, açık uçlu sorular veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

GS.9.3.3.
Öğrencilerden, kendilerini “Pazırık Halısı” adlı eseri üreten sanatçının yerine koyarak böyle bir görsel düzenleme ile nasıl bir etkinin amaçlanmış olabileceğini düşünmeleri istenir (E2.1). Bu doğrultuda  sorular sorularak eserde kullanılan görsel bileşenlerin oluşturduğu anlamların bulunması sağlanır (E3.4). Öğrencilerden tekrar eden biçimsel unsurlarla oluşan  hareket akışlarını ve yönlerini tespit  etmeleri istenir. Böylece eserin ritim ve hareket şeması sistematik bir şekilde çözümlenmiş olur (E3.7). Bu kurgunun anlatıma yönelik amaçları  sorgulanarak öğrencilerin görsel bileşenler ile konuyu  oluşturan bileşenler arasında ilişki kurmaları sağlanır.

Eserin genelinde görsel tasarım öge ve ilkeleri aracılığıyla en fazla vurgu yapılan bölümün neresi olduğu sorularak öğrencilerin eserin odak noktasını tespit etmeleri ve bu bölüme nasıl bir  olay/anlatım yerleştirildiğini tanımlamaları sağlanır. Böylece eserin temasına ilişkin çıkarımlar yapılır. Asıl odak noktasından sonra ikincil olay ya da anlatımlara yer verilen  diğer odak noktaları aynı  yolla çözümlenir (KB2.4). Böylece destekleyici temalara ilişkin çıkarımlar yapılır. Sürecin değerlendirilmesinde açık uçlu sorular veya kontrol listesi kullanılabilir. 

GS.9.3.4.
Pazırık Halısı’nın sanat tarihindeki yeri ve önemi konusunda bilgi verilir. Öğrencilerin eserin özelliklerini teknik yetkinlik, biçim-içerik uyumu, özgünlük gibi belirli ölçütlerle karşılaştırmaları sağlanır (KB2.7, OB9). Tartışma ortamı yaratılarak öğrencilerin ölçütler çerçevesinde eserin sanatsal değeri hakkında bir yargıda bulunmaları sağlanır. Bir eseri anlamanın ve doğru değerlendirmenin uzun bir  süreç gerektirebileceği hatırlatılarak öğrencilerin çalışma motivasyonlarını sürdürmeleri sağlanır (D12.3). Süreç, açık uçlu sorular veya çalışma yaprağı kullanılarak değerlendirilebilir. 

Performans görevi olarak öğrencilerden Avrupa Modernizm Dönemi temsilcileri Henri Matisse (Henri Matis), Paul Klee (Pol Kli) gibi sanatçıların resimleri ile İslamiyet öncesi Türk sanatı örnekleri arasındaki biçimsel benzerlikler konusunda kısa bilgiler veren bir araştırma yapmaları ve hazırladıkları sunumu sınıfta paylaşmaları istenebilir. Yapılan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya dereceleme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.9.3.5.
İslamiyet öncesi Türk sanatındaki halk kültürünün ve yaşayışının özelliklerini taşıyan giyim eşyaları, figürler, motifler, semboller hakkında öğrencilere bilgi verilir. Türklerin yaşamına ilişkin özelliklerin bu unsurlar üzerindeki etkileri açıklanır. Öğrencilerin Hun, Göktürk ve Uygur sanatı ile ilgili görselleri ya da hazırlanmış bir sunuyu inceleyerek Türk kültürünün ve yaşayış biçimlerinin sanat eserlerindeki yansımalarını fark etmeleri sağlanır (OB4).

Öğrencilere İslamiyet öncesi Türk resim ve heykel sanatına özgü unsurları yorumlayarak tekstil sektöründe kullanılabilecek motifler oluşturacakları söylenir. Öğrencilerin bu bağlamda oluşturdukları imgeleri eskiz çalışmalarıyla ifade etmeleri istenir. Süreç, dereceli puanlama anahtarı veya öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

GS.9.3.6.
Öğrencilere geleneksel çizim, dijital çizim, kolaj ve baskı tekniklerinin tekstil motifi oluşturma sürecinde kullanılabileceği açıklanır. Bu teknikleri nasıl kullanabilecekleri hakkında öğrencilerin düşüncelerini ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Öğrencilerden tekstil motifi oluştururken kullanmak üzere ilgili tekniklerden birini belirlemeleri istenir. Cetvel, gönye, iletki, pergel, pastel boya, mum boya, marker, keçeli kalem, sulu boya, renkli kuru boyalar, renkli kâğıtlar, yapıştırıcı, makas vb. geleneksel araçların yanı sıra dijital araçların da kullanılabileceği öğrencilere açıklanır. Öğrencilerin yapacakları çalışmaya en uygun görsel anlatım araçlarını belirleyerek ifade etmeleri sağlanır.

Öğrencilerden motif eskizlerini tekstil desenine dönüştürmeleri istenir. Çalışılan motif eskizlerinin tekstil desenine dönüşmesi için kullanılabilecek farklı rapport (tekrar) türleri açıklanır.  Öğrencilerden kullanacakları rapport türünü belirlemeleri istenir. Öğrencilerin seçtiği rapport türüne uygun olarak çalışmalarını zamanında ve eksiksiz tamamlamaları sağlanır (D16.1).  Yapılan sanatsal üretimler dereceli puanlama anahtarı veya akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.9.3.7.
Rönesans, Maniyerizm ve Barok Dönemleri’ne ait sanat eserlerinden örnekler gösterilerek öğrencilerin incelemeleri sağlanır (OB4). Seçilecek eserlerin Rönesans için Leonardo da Vinci’ye ait “Mona  Lisa”, Maniyerizm için Giuseppe Arcimboldo’ya ait (Cuseppe Arçimboldo) “Dört Mevsim”, Barok Dönem için Rembrant Van Rijn’e (Rembırant Fan Reyn) ait “Gece Devriyesi” gibi döneminin özelliklerini  temsil eden eserler olmasına dikkat edilir. Çizgi, renk, kompozisyon yapısı ile ilgili merak duygusunu harekete geçirecek sorular sorularak öğrencilerin görselleri incelemeleri ve üç dönem arasındaki  benzerlikleri tespit etmeleri istenir (E1.1). Öğrencilere kişisel tespitlerini paylaşmaları için söz hakkı tanınır ve doğru çıkarımlar  desteklenerek net sonuçlara ulaşılması sağlanır. Bu aşamada düşün eşleş  paylaş tekniğinden faydalanılabilir. Bu süreçte öğrencilerin birbirlerini etkin bir şekilde dinlemeleri sağlanır  (SDB2.1).

Görseller incelenirken genelden ayrıntılara doğru gidilebileceği, eserdeki görsel tasarım öge ve ilkelerinin kullanım şeklinin değerlendirilebileceği vurgulanır. Öğrencilerin doğru sonuçlara  ulaşabilmeleri için inceleme sırasında bu doğrultudaki bir sistematik sıralamaya göre hareket etmeleri sağlanır (E3.7). Rönesans Dönemi’nde insan figürünün orantılı ve simetrik bir  şekilde ele  alındığını, Maniyerizm Dönemi’nde bu ideal ölçü anlayışından uzaklaşılarak insan anatomisi ile ilgili biçim bozmalar yapıldığını, Barok Dönem’de ise figürlerin daha çok ışık-gölge kullanımıyla hareketli sahneler içinde betimlendiğini öğrencilerin fark etmeleri sağlanır. Öğrencilerin bu farklılıkların nedenlerini tartışarak her dönemin sanatsal anlayışıyla kültürel  ve toplumsal koşulları arasında ilişkiler kurmaları sağlanır (OB9).

Öğrencilerin diğer görsel unsurları da incelemeleri ve eserlerin görsel bileşenleri arasındaki farklılıkları belirlemeleri istenir. Öğrencilerin dönemsel farklılıklarla ilgili tespitleri anlam çözümleme tablosu veya karşılaştırma tablosu kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.9.3.8.
Öğrencilerin Avrupa sanatının Rönesans, Maniyerizm, Barok Dönemleri’nden bir eseri nokta, çizgi ve leke açısından sanatsal olarak çözümleyebilmeleri için gruplara ayrılmaları istenir (SDB2.2). Her grubun Rönesans, Maniyerizm, Barok Dönemleri’nden bir eser seçmesi ve o eseri incelemesi sağlanır. Gruplardan seçtikleri eserde yer alan figür ve nesnelerin silüet şeklindeki bir diyagramını çizmeleri istenir. Diyagram üzerine farklı renkteki kalemlerle işaretlemeler yaparak nokta, çizgi ve leke özelliklerine göre alanlara bölmeleri ve bu bileşenlerin kullanıldığı yerleri belirleyerek ifade etmeleri sağlanır.

Grup üyelerinden her birinin işaretlemeler yaparak hazırladıkları şemayı özgün eserle karşılaştırmaları istenir (D3.4). Öğrencilere “Sanatçı neden böyle bir çizgisel yapı oluşturmuş olabilir?”, “Leke ile ilgili ögelerin eserin görsel yapısındaki etkileri neler olabilir?” gibi sorular sorulur. Böylece eserde nokta, çizgi, leke bileşenleri arasındaki ilişkiler belirlenir ve ifade edilir. Öğrencilerin ulaştıkları sonuçları paylaşırken birbirlerini dikkatle dinlemeleri sağlanır (SDB2.1). Gruplardan hazırladıkları çalışmaları sınıf panosunda sergilemeleri istenir. Çalışmalar, dereceli puanlama anahtarı veya grup değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden İslamiyet öncesi Türk sanatına ait eser görsellerini içeren bir keşif günlüğü hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerden Hun, Göktürk ve Uygur sanatına özgü görsel unsurları kullanarak hazırladıkları motifleri bir tekstil eşyasına uygulamaları istenebilir.

Öğrencilerden Rönesans, Maniyerizm ve Barok Dönemleri’nden birini seçmeleri istenebilir. Seçtikleri sanatsal dönemle ilgili kısa notlar ve basit çizimlerle bir zihin haritası hazırlamaları
istenebilir.

Rönesans, Maniyerizm ve Barok Dönemi sanat eserlerinden biri seçilerek öğrencilerden nokta, çizgi veya leke çalışmasını dijital ortamda yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden Hun sanatına ait örnek eserlerde yer alan hayvan figürlerinin özelliklerini tanımlamaları istenebilir.

Öğrencilerden ilgilerini çeken iki geometrik şekli birleştirerek yeni bir motif oluşturmaları ve bu motifi tekrar ederek bir tekstil deseni yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden Rönesans, Maniyerizm ve Barok Dönemleri’nin önemli eserlerinin birer özelliğini gösterecek şekilde düzenlenmiş bir tablo oluşturmaları istenebilir.

Öğrencilerden Rönesans, Maniyerizm ve Barok Dönemi sanat eserlerinden birini seçmeleri ve nokta, çizgi veya lekeyi kullanarak renkli bir çalışma yapmaları istenebilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D12. Sabır, D14. Saygı, D18. Temizlik, D19. Vatanseverlik, D20. Yardımseverlik

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin farklı yüzeylere sahip olan nesnelerin dokusal ve görsel zenginlik oluşturmak için bir arada kullanılabileceğini bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin illüstrasyona ait örnekleri (ders kitaplarında, sosyal medyada, iletişim araçlarında vb.) gördükleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin afiş, afişin kullanım alanları ve amacı hakkında temel düzeyde bilgileri olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin nesne ve mekân arasında kurulacak ilişkilere göre hem nesnenin hem de mekânın farklı anlamlar kazanabileceğini bildikleri kabul edilmektedir.

“Kolaj resim tekniğinde hangi türden malzemeleri bir araya getirebilirsiniz?”, “Kolaj tekniğini kullanarak resim yüzeyinde nasıl katman oluşturabilirsiniz?”, “Kolajla yapılmış resim yüzeyini boyayarak başka bir yüzeye transfer edebilir misiniz?” soruları sorularak öğrencilerin konu hakkında konuşmaları sağlanır.

Öğrencilere sosyal medyada, iletişim araçlarında ve kitaplarda gördükleri illüstrasyon örneklerinin işlevleri sorularak konu ile ilgili temel bilgileri sorgulanır.

Öğrencilere günlük hayatta karşılaştıkları afişlerin katıldıkları etkinlikler veya alışveriş tercihleri üzerindeki etkileri hakkında sorular sorulur.

Öğrencilerden sanatsal yerleştirme konusunda yapılmış düzenlemelerle ilgili akıllarına gelen örnekleri anlatmaları istenebilir. Öğrencilere sanatsal bir etki oluşturabilmek için nesneler ve mekân arasında nasıl ilişkiler kurulabileceği sorulur.

Öğrencilerden günlük hayatlarında sanat ve teknolojinin birleşmesi ile oluşmuş ürünleri örneklendirmeleri ve teknolojinin sanattaki yeri ile ilgili düşüncelerini ifade etmeleri istenir.

GS.9.4.1.
Öğrencilere sevdikleri kitaplar ve yazarlar hakkında sorular sorularak kitaplar hakkında konuşmaları sağlanır. Sahip oldukları kitapların kapaklarında kullanmaları için etiket tasarlanacağı açıklanır. Öğrencilerin ekslibrisle ilgili hazırlanan görsel örneklerini incelemeleri sağlanır. Ekslibrisin sözcük anlamı açıklanır. Ekslibrisin kitapların iç kapağına baskı yoluyla yapılan küçük  boyutlu resimler olduğuna ve üzerinde kitap sahibinin adının ve onu temsil edebileceği düşünülen görsellerin bulunduğuna dikkat çekilir. Öğrencilerin ekslibrisin bu amacı karşılayacak  yöntemlerden biri olduğunu ifade etmeleri sağlanır.

Öğrencilerden yapacakları ekslibris çalışmasına yönelik fikir geliştirmeleri istenir. Süre bitiminde öğrencilerin fikirleri alınarak listelenir. Bu süreçte tereyağı ekmek tekniği kullanılabilir.

Öğrencilerden en fazla 15x15 cm sınırları içinde ekslibris eskiz çalışmaları istenir. Eskizlerin geleneksel ve dijital yöntemler kullanılarak hazırlanabileceği öğrencilere söylenir. Dijital eskiz  hazırlarken öğrencilere çevrim içi programlarını kullanabilecekleri söylenir. Öğrencilerin yaptıkları eskizler kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.9.4.2.
Öğrencilere ekslibris eskizlerini kolograf baskı tekniğini kullanarak uygulayacakları söylenir. Kolograf baskı tekniği ile ilgili görseller gösterilerek öğrencilerden incelemeleri istenir (OB4).  Öğrencilerin merak ettikleri soruları sormaları ve tekniğin özellikleri hakkında konuşmaları sağlanır (E3.8). Bu aşamada pazar yeri tekniğinden faydalanılabilir. Kolograf baskı tekniğinde  karton gibi sert bir yüzey üzerinde farklı dokulara sahip malzemelerin bir araya getirilmesiyle baskı plakası oluşturulduğu açıklanır. Bu plakaya boya sürülerek bir yüzey üzerine (kâğıt,  karton vb.) baskı yapıldığı konusunda öğrencilerin çıkarımlar yapmaları sağlanır (KB2.10). Kolografi tekniğinde kullanabilecek yüksek baskı, çukur baskı, karma baskı, katmanlama, dokulu  malzeme kullanımı, yapıştırıcı ile kabartma, kuru kazıma, şablon gibi seçenekler öğrencilere anlatılır. Öğrencilerin yaptıkları eskize uygun kolografi tekniğini belirlemeleri beklenir.

Kolografi uygulamasında kullanılacak araç gereçler öğrencilere tanıtılır. Baskı plakası ile ilgili yüzey için karton, ahşap veya plastik bir yüzeyin tercih edilebileceği söylenir. Plakanın üzerine yapıştırmak için dokulu malzemeler (ip, kumaş parçaları, dantel, kum, yaprak, metal parçalar vb.), yapıştırıcı (tutkal, güçlü yapıştırıcılar vb.), boyalar (guaj boya, sulu boya, su bazlı akrilik  boyalar, mürekkep vb.), rulo, spatula, kâğıt (baskı kâğıdı, dokulu kâğıt, renkli karton vb.) ve baskı için tahta kaşık, pres kullanılabileceği belirtilir. Öğrencilerden bu seçenekler arasından  uygun araçları belirlemeleri istenir.

Belirlenen kolograf baskı tekniğinin aşamaları öğrencilerle birlikte çözümlenir (KB2.4). Öğrencilerin üretim aşamalarının doğru sıralamasını keşfetmeleri sağlanır. Bu aşamada soru cevap  tekniğinden yararlanılabilir.

Baskı yapılacak plaka yüzeyinin hazırlanarak eskize uygun materyallerin plaka yüzeyine aktarılmasında tekniğin özelliklerinin dikkate alınması gerektiği vurgulanır. Eskize uygun olarak  belirlenen materyallerin düzenlenerek baskı plakasına yapıştırıcıyla sabitlenmesi istenir. Bu işlemin titizlikle çalışılması gereken aşamalardan biri olduğuna dikkat çekilir. Öğrencilerin  kolograf baskı tekniğinde iyi bir sonuç elde edebilmeleri için kararlılıkla çalışmaya devam etmeleri sağlanır (D12.3). Öğrencilerin baskı kalıplarını hazırlarken boya almaması gereken  bölümlerin çukur olacağını, boya alması gereken yerlerin yüksekte kalacağını fark etmeleri ve çalışmalarını buna göre şekillendirmeleri sağlanır. Hazırlanan kalıbın test edilebilmesi için  deneme baskısı yapmanın önemine değinilir. Üzerine boya sürülen baskı plakası kâğıdın üzerine yerleştirilir. Plakadaki boyanın kâğıt yüzeyine geçmesi için baskı kalıbının tüm yüzeyine  eşit miktarda baskının yapılması gerektiği vurgulanır. Öğrencilerin elde ettikleri baskı sonuçlarını öğretmenleriyle ve arkadaşlarıyla birlikte eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmeleri  sağlanır (E3.10). Elde edilen deneme baskılarında hatalar varsa öğrencilerin baskı plakalarında düzeltmeler yapmaları istenir. Bu süreçte öğrencilerin malzeme paylaşımı yapmaları sağlanır  (D20.1). Baskı plakasının hatalı bölümlerinin düzenlenerek temizlenmesi, plakaya boya verilerek kâğıt yüzeyine yerleştirilmesi istenir. Baskı aşamalarının sıralamaya uygun olarak  tamamlanmasının ardından ürünün ilk örneği oluşturulur. Öğrencilerden baskı yapılan kâğıtların yüzeyindeki boyanın kuruması için uygun bir yere konularak beklenmesi istenir.

Öğrencilerin ilk baskı örneğini kendi deneyimleri ile ilişkilendirerek estetik ve işlevsel açıdan yorumlamaları sağlanır (D7.1). Yapılan çalışmalar sergilenir. Ekslibris tasarımının  uygulamasında kullanılan kolograf baskı resim için yaptığı eskize uygun olan teknik seçimi ve tekniğe uygun araç gereç kullanımındaki bilgi ve beceriler 3-2-1 çıkış kartı ile ölçülebilir. Öğrencilerden çalışma sonrasında ortamı temiz ve düzenli bırakmaları istenir (D18.2). Kolograf baskı ile yapılan ekslibris tasarımının uygulama sonuçları dereceli puanlama anahtarı veya öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

GS.9.4.3.
Öğrencilere illüstrasyon hakkında inceleme yapmaları için öğrenme alanına getirilen bir hikâye veya bir romanın kapağındaki görsel gösterilerek “Kitap kapağında yer alan görselin amacı nedir?”, “Görsel, kitabın konusu hakkında hangi bilgileri veriyor?”, “Bu görsel; kitabı okuma, satın alma, paylaşma konusundaki kararınızı nasıl etkileyebilir?” gibi sorular sorulur. Böylece  öğrencilerin düşüncelerini ifade etmeleri sağlanır. Bu aşamada Philipss 66 tekniğinden faydalanılabilir. Öğrencilerin illüstrasyon örneklerinden oluşan görselleri incelemeleri istenir (OB4).  İnceleme esnasında öğrencilere sorular yöneltilerek illüstrasyonlar arasındaki farklılıkları keşfetmeleri sağlanır.

Öğrencilere “Millî Mücadele Kahramanlarımız” başlığı altında toplanacak bir kitap serisi için illüstrasyon çalışması yapacakları açıklanır. Öğrencilere Millî Mücadele sırasında adı öne çıkan  kahramanlarımızdan (Şahin Bey, Yörük Ali, Sütçü İmam, Gördesli Makbule, Nezahat Onbaşı, Nene Hatun, Kara Fatma vb.) bahsedilir (D19.2). Öğrencilerden kitap kapağı illüstrasyonunu yapmak için kahramanlarımızdan birini seçmeleri ve hakkında araştırma yapmaları istenir. Araştırma sonucunda öğrencilerden seçtikleri kahraman hakkında oluşan imgeleri eskiz olarak  ifade etmeleri istenir. Eskiz çalışmalarında kahramanın yüz hatlarının, giydiği kıyafetin ve kullandığı aksesuarların detaylandırılması sağlanır. Süreç, kontrol listesi veya dereceli puanlama  anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.9.4.4.
İllüstrasyon çalışmasında resim kalemi, tükenmez kalem, uçlu mürekkepli kalemler, kuru boyalar, pastel kalemler, resim kâğıdı gibi geleneksel araçların yanı sıra dijital araçların da  kullanabileceği açıklanır. Öğrencilerden kendi illüstrasyon çalışmalarına uygun araçları belirleyerek ifade etmeleri istenir.

Öğrencilerden belirledikleri karakterin özelliklerini yansıtacak kitap kapağı için bir kompozisyon oluşturmaları istenir. Öğrencilerin kahramanın hikâyesine uygun duygu ve düşüncelerinin yanı sıra diğer unsurları da kompozisyona yansıtmaları sağlanır. Öğrencilerden kompozisyonu hazırlarken görsel tasarım öge ve ilkelerine, kompozisyonda yer alan nesnelerin, ana  karakterin ve yan karakterlerin fiziksel görünüşlerine, kullanılan renk ve biçim özelliklerinin mekânla uyumlu olmasına dikkat etmeleri istenir. İllüstrasyon çalışmasındaki ışık ve renk  özelliklerini çizgisel ve tonal değerleri kullanarak geliştirmeleri beklenir. Öğrencilerin bu ögeleri azim ve kararlılıkla bütünleştirmeleri ve böylece özgün bir sanatsal ürün oluşturmaları  sağlanır (E1.3). Çalışma ortamının temiz ve düzenli bir şekilde bırakılması sağlanır (D18.2). Yapılan illüstrasyon çalışmaları, dereceleme ölçeği veya dereceli puanlama anahtarı kullanılarak  değerlendirilebilir.

GS.9.4.5.
Öğrencilerin gösterilen afiş örneklerini incelemeleri istenir (OB4). İnceleme sürecinde öğrencilerin afişlerin taşıdığı ortak özellikleri fark etmeleri sağlanır. Bu aşamada ters beyin fırtınası  tekniğinden yararlanılabilir. Görsel iletişim araçlarından biri olan afişin genel özellikleri açıklanır. Öğrencilere okul içerisinde yapılacak faaliyetlerle ilgili bir afiş tasarımı yapılacağı söylenir.  Bu amaca yönelik bir afiş tasarımı için“Okulumda Etkinlik Var” tema başlığının kullanılabileceği belirtilir. Öğrencilerden spor, yarışma, tiyatro, kutlama vb. okul etkinlikleri arasından seçim  yaparak ele alacakları konuyu belirlemeleri istenir.

Öğrencilere bir tasarımcının afiş tasarımı için fikir geliştirirken kullandığı süreçler (araştırma, kuluçka, aydınlanma, uygulama) açıklanır. Afiş tasarımı ile ilgili seçtikleri konuya yönelik olarak  öğrencilerin fikirleri alınır. Bu süreçte beyin fırtınası tekniği kullanılabilir. Öğrencilerin tasarım aşamalarına uygun olarak ortaya çıkan fikirleri geliştirmeleri sağlanır (E3.7).

Öğrencilerin geliştirdikleri afiş fikrine uygun eskiz yapmaları sağlanır. Yapacakları afiş eskizinde kullanacakları görsel ögelerin sayısına ve büyüklüğüne karar vermeleri istenir. Afişte  kullanacakları sözlerin (slogan, tarih, mekânın adı vb.) görsel ögeler (resim, illüstrasyon, logo, renk vb.) ile uyumlu olmasının önemi vurgulanır. Süreç, açık uçlu sorular ile değerlendirilebilir.

GS.9.4.6.
Uygulama sürecinde kullanılacak yöntem ve tekniklerin özellikleri öğrencilere hatırlatılır. Bu aşamada öğrencilerin merak ettikleri soruları sormaları sağlanır (E1.1). Öğrencilerin uygun yöntem ve teknikleri belirlemeleri istenir.

Öğrencilerden afiş tasarımlarının uygulamasında kullanılacak geleneksel ve dijital araçları okulun ve öğrencinin imkânları doğrultusunda belirlemeleri istenir. Geleneksel araç gereçlerin  (kuru kalem, sulu boya, guaj boya, marker vb.) yanı sıra çevrim içi kullanılan programlar öğrencilere önerilebilir.

Afiş çalışması için seçilen geleneksel ya da dijital tekniğin üretim aşamaları öğrencilerle birlikte sıralanır. Geleneksel ve dijital teknikte de tasarım ögelerinin düzenlenmesi ile ilgili süreçlerin değişmediğine, yalnızca uygulama araçlarında farklılık olduğuna dikkat çekilir. 

Öğrencilerin oluşturmayı düşündükleri çalışmayla ilgili eskizi kâğıt üzerine çizmeleri sağlanır. Afişte kullanılacak metin için seçilen tipografik yazı karakterinin yazma yöntemleri özelliklerine uygun şekilde öğrencilere anlatılır. Renklendirme aşamasında uygulanacak boyama tekniği ile ilgili dikkat edilmesi gereken özellikler öğrencilere hatırlatılır. Öğrencilerin dijital teknikle ilgili kullanabilecekleri program öğretmenle birlikte belirlenir (OB2). Kullanılacak görsellerin uygun piksel ölçülerinde ve telifsiz olmasına, tipografik fontların büyüklük ve  renklerinin uyumlu olması gerektiğine dikkat çekilir. Öğrencilerden üretim aşamalarını sırayla uygulamaları istenir (E3.7). İstenilen sonuçlara ulaşılabilmesi için tüm aşamalarda  öğrencilerin öğretmen ile iletişim içinde olması, seçilen eskizin değişim ve dönüşümlerinde fikir alışverişi yapmaları sağlanır (SDB2.1). Uygulama sırasında öğrencilerin değişime açık ve  istekli olmaları, gerektiğinde çalışmalarında yenilikler yapmaları sağlanır (SDB3.1). Geleneksel tekniği kullanan öğrencilerin çalışmalarını tamamlayarak afişin son şeklini belirlemeleri  istenir. Dijital tekniği kullanan öğrencilerin çalışmalarını tamamlayarak uygun formatta kaydetmeleri ve dijital çıktısını almaları sağlanır. Bu aşamada geleneksel teknikleri kullanan  öğrencilerin de çalışmalarını bir tarayıcı aracılığıyla dijital ortama aktarabilecekleri; böylece çalışma üzerinde renk, ışık ve zıtlık ayarları gibi sınırlı da olsa bazı değişiklikler yapabilecekleri  hatırlatılır.

Öğrencilerin çalışmalarını estetik ve işlevsel özelliklerine göre değerlendirmeleri sağlanır. Değerlendirme sırasında teşekkür ve takdir ifadelerini kullanmaları istenir (D14.1). Yapılan afiş  tasarımları, dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.9.4.7.
Öğrencilere sanatsal yerleştirme (enstalasyon) çalışması yapılacağı açıklanır. Açık ya da kapalı mekân bölümlerine eklenen her türlü malzeme ve nesne kullanılarak bu çalışmanın yapılabileceği belirtilir. Sanatsal yerleştirmede resimde olduğu gibi şekillendirme süreci içeren çalışmalar yapma zorunluluğu olmadığına, önemli olanın fikrin ifade edildiği kavramsal yapı  olduğuna çekilir. Ancak istenirse her türlü çizim, boyama ve şekillendirmenin de yapılabileceği hatırlatılır. Farklı sanatsal yerleştirme örnekleri gösterilerek bu konuda yapılabilecek  uygulamaların çeşitliliği açıklanır (OB4). Böylece öğrenciler konuyu daha anlaşılır hâle getirebilecek ayrıntıları incelemiş olurlar (E3.8). Böylece öğrenciler konuyu daha anlaşılır hâle  getirebilecek ayrıntıları da incelemiş olurlar.

Sanatsal yerleştirme ile çevre bilinci konusunda mesaj içeren bir çalışma oluşturabilmek için doğal kaynakların tükenmesi, plastik atıkların kontrolsüz artışı, çevre kirliliği, iklim değişikliği gibi tüm dünyayı ilgilendiren sorunların varlığına dikkat çekilir. Sanatsal yerleştirme çalışmasının yeşil kimya kavramının önemi ve biyoçeşitliliği oluşturan unsurların sürdürülebilmesi konusunda sosyal bilinçlenmeye katkıda bulunabilecek girişimlerden biri olduğu vurgulanır. Bu konudaki bir sanatsal yerleştirmede kullanılabilecek doğal nesnelere; doğayı çağrıştıracak  mavi, yeşil, kahverengi gibi renklere ya da çevre kirliliğini vurgulayacak plastik atıklara; gri, siyah gibi koyu renklere, geri dönüşüm ya da çevre tehditleri ile ilgili uyarı işaretlerine ve  sembollere yer verilebileceği belirtilir. Öğrencilerin sanatsal yerleştirme ile ilgili ürettikleri imgeleri sözel olarak ifade etmeleri istenir. Süreç, imgelerle ilgili görsel bir kavram haritası  oluşturulması yoluyla değerlendirilebilir.

GS.9.4.8.
Öğrencilerin okul idaresi tarafından sunulan yerleri inceleyerek sanatsal yerleştirme çalışmasına uygun alanı tespit etmeleri sağlanır (KB3.1, SDB2.2). Taş, dal parçası gibi doğal malzemelerin farklı malzemelerle kaplanabileceği; zemin oluşturacak bölümlerin konuya uygun renklerle boyanabileceği; plastik şişelerin, poşet ya da kartonların birbirlerine eklenerek ağaç, balık, kuş gibi doğal figürler oluşturulabileceği belirtilir. Öğrencilerin kullanacakları malzeme özelliklerine göre “Geri Dönüşüm” ve “Yaşayan Doğa” başlıklarından birini seçerek  kendi aralarında belirleyecekleri çalışma gruplarını oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerin yapacakları çalışmaya yönelik uygun yöntemleri belirlemeleri için soru cevap tekniği kullanılabilir.  Geri dönüşümü seçen gruplar plastik şişeler, kullanılmış karton ve kâğıtlar gibi dönüştürülebilecek malzemeleri; yaşayan doğa temasını seçen gruplar ise yaprak, taş, dal parçası gibi  doğal malzemeleri kullanabilirler. Seçim yapma aşamasında grup üyelerinin birbirlerini dinlemeleri ve kendi düşüncelerini açıklamaları sağlanır (SDB2.1). Öğrencilerden sanatsal  yerleştirme çalışmasına uygun görsel anlatım araçlarını belirleyerek ifade etmeleri istenir.

Öğrencilerden seçtikleri tema ve malzemeye göre nasıl bir çalışma yapacakları konusunda kendi gruplarında tartışarak karar verdikten sonra uygulanacak fikirle ilgili taslak çizimler oluşturmaları istenir. Öğrencilerin öğretmenle birlikte görev ve sorumlulukları, seçilen malzemelerin kullanım şeklini, işlemlerin yapılış sıralamasını planlaması sağlanır (D3.2, E3.7). Doğal  malzemelerle çalışacak grupların önceden topladıkları yaprak, taş, dal parçası gibi unsurları, geri dönüştürülebilir malzemelerle çalışacak grupların hazırladıkları veya seçtikleri nesneleri  bir araya getirerek mekânla birleştirmeleri sağlanır. Süreç boyunca azimle ve kararlılıkla istikrarlı bir şekilde çalışılması gerektiği vurgulanır. Kullanılan alanın günlük yaşamın bir parçası  olduğu hatırlatılarak öğrencilerin çalışmalarını tamamladıktan sonra mekânı temiz ve düzenli bir şekilde bırakmaları sağlanır (D18.2). Yapılan çalışmalar, grup değerlendirme formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden çizim, boyama, fotoğraf, dijital baskı ve çeşitli nesneler arasından seçtikleri unsurları bir araya getirerek zemin ölçüleri 35x50 cm’den büyük  lmayacak şekilde sanatsal yerleştirme ile ilgili bir maket oluşturmaları istenebilir. Yapılan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya dereceleme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden, geleneksel Türk motiflerini kullanarak ekslibris tasarlamaları istenebilir.

Öğrencilerden bilinen bir edebiyat eseri için yeni bir illüstrasyon çalışması yaparak alternatif kitap kapağı tasarlamaları istenebilir.

Öğrencilerden çevre, insan hakları, kültürel miras gibi konularda sosyal mesajlar içeren afişler tasarlamaları istenebilir.

Öğrencilerden okulun içindeki bir duvarı kullanarak insan hayatı ve zaman kavramı ile ilgili bir sanatsal yerleştirme çalışması başlatmaları, gün  boyunca bu eseri aşama aşama değiştirmeleri, esere eklemeler ya da eserden eksiltmeler yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden şablon baskı tekniğini kullanarak kolograf baskı yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden okudukları roman veya hikâyelerden seçtikleri bir karakterle ilgili kes yapıştır çalışması ile kitap kapağı tasarlamaları istenebilir.

Öğrencilerden kes yapıştır tekniği kullanarak afiş çalışması yapmaları istenebilir. 

Öğrencilerden bir sanatsal yerleştirme hazırlama konusunda buldukları fikirleri not alarak basit çizimlerle taslak hâline getirmeleri istenebilir.

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D18. Temizlik

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin sanat, görsel sanatlar, karikatür gibi temel kavramların tanımlarını, deyim ve atasözü arasındaki farkları, dilimize yerleşmiş başlıca  deyim ve atasözlerini bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin imzanın ve mührün kullanım amaçlarını ve şekillerini bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerden deyim ve atasözlerimize örnekler vermeleri istenir.

“Eskiden imza yerine neden mühür kullanıldığı hakkında düşünceleriniz nelerdir?”, “Günümüzde mühür ve imza hangi amaçlarla kullanılmaktadır?” gibi sorularla öğrencilerin görüşleri alınır.

“Kendiniz için bir karikatür karakteri ve sembolik mühür tasarımı yapsaydınız hangi özellikleri taşımasını isterdiniz?” sorusu üzerinden öğrencilerin kendilerini fade etmeleri sağlanır.

GS.H.1.1.
Öğrencilerin sanat, görsel sanatlar, karikatür kavramları hakkında konuşmaları istenir. Bu kavramların tanımları açıklanarak karikatürün görsel sanatlar içindeki yerini ve önemini fark  etmeleri sağlanır. Öğrencilerden mizahla ilişkisi ve dilimize katkıları bağlamında deyim ve atasözlerini inceleyerek düşüncelerini ifade etmeleri istenir. Karikatür sanatından örnek görseller gösterilerek öğrencilerin karikatür sanatının özelliklerini fark etmeleri sağlanır (OB4). Karikatürün deyim ve atasözlerinin anlatım gücüne yapacağı katkılar hakkında öğrencilerin görüşleri  alınır.

İnceledikleri deyim ve atasözlerini, oluşturacakları karikatür tasarımına nasıl yansıtacaklarını belirlemeleri için öğrencilerden çeşitli imgeler oluşturmaları istenir. Öğrencilerden oluşturdukları imgelere ait basit çizimler yapmaları istenir. Bu aşamada düşün eşleş paylaş tekniğinden faydalanılabilir. Süreç, öz değerlendirme veya gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.H.1.2.
Öğrencilere portre, bant, editoryal karikatür türleri açıklanır. Öğrencilerden kendileri için uygun olan karikatür türünü belirlemeleri istenir. Öğrencilere karikatür çiziminde kullanabilecekleri araçlar açıklanır. Çalışma sürecinde resim kalemi, tarama ucu, tükenmez kalem, çeşitli kalınlıklara sahip mürekkepli kalemler, keçeli kalem, kuru boya, sulu boya, çini mürekkebi, silgi ve resim kâğıdı gibi  geleneksel araçların yanı sıra dijital araçların da kullanılabileceği belirtilir. Öğrencilerin bu araçlar arasından kendi çalışmaları için en uygun olanları  belirleyerek ifade etmeleri istenir. Belirledikleri araç  ve gereçlerin karikatürün uygulama aşamalarında etkin olarak nasıl kullanılabileceği hakıkında öğrencilere bilgi verilir.

Öğrencilerden deyim ve atasözleri bağlamında oluşturdukları imgeleri karikatüre dönüştürmeleri istenir. Uygulama sürecinde öğrencilerin merak ettikleri soruları sormaları sağlanır (E3.8). Yapılan  çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. 

Performans görevi olarak öğrencilerden bir atasözünün çıkış şekli ve insanlar arasında nasıl yaygınlaşmış olabileceği hakkında bir öykü yazmaları ve bu öyküye uygun bir çizim yapmaları istenebilir.  Yapılan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya dereceleme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.H.1.3.
Farklı kültürlere ait mühür örnekleri gösterilerek öğrencilerin incelemeleri sağlanır (OB4). Mühürlerin benzeşen ve farklılaşan özelliklerini öğrencilerin belirlemeleri istenir. Açık uçlu sorular sorularak öğrencilerin mühür kavramına yönelik konuşmaları sağlanır. Sorulara verilen cevaplar yoluyla mühür kavramının genel bir tanımına ulaşmaları sağlanır.

Öğrencilerin kişisel mühür tasarımına yönelik fikir geliştirmeleri için inceledikleri mühür örneklerinden yola çıkarak kişisel mührün taşıması gereken özelliklere ait düşüncelerini açıklamaları istenir. Tüm öğrencilerin düşüncelerini açıklayarak sürece aktif olarak katılmaları sağlanır (D3.4).

Öğrencilerden kişisel mühür tasarım fikrine yönelik eskiz yapmaları istenir. Öğrencilerin eskizlerini oluştururken isimlerinin baş harflerini veya kendilerini ifade edebileceğine inandıkları  simge ve motifleri kullanabilecekleri belirtilir. Öğrencilerin eskizlerini, inceledikleri mühür tasarım özelliklerine uygun olarak yapmaları sağlanır. Çalışmalar öz değerlendirme formu ya da kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.H.1.4.
Kişisel mühür tasarımı tekniğini belirlemeleri için öğrencilere baskı tekniklerine ait örnekler inceletilir. Mühür tasarımında kullanılabilecek baskı teknikleri öğrencilere açıklanır. Öğrencilerin baskı tekniklerini mühür tasarımında nasıl kullanabilecekleri hakkında konuşmaları sağlanır. Öğrencilerin inceledikleri baskı teknikleri arasından birini belirlemeleri istenir.

Öğrencilerden kişisel mühür tasarımına yönelik baskı tekniğine uygun araçları belirleyerek ifade etmeleri istenir. Linolyum, köpük tabak, silgi, kazıma ya da oyma araçları, mürekkep  
vb. araçların kullanılabileceği açıklanır. Kişisel mühür eskizini tasarıma dönüştürmeleri için öğrencilere yapacakları işlem basamakları açıklanır. İşlem basamakları eskizin yüzeye  aktarılması, yüzeyin oyularak boşaltılması, yüzeyin temizlenmesi, yüzeye boyanın uygulanması, baskı yapılacak yüzeyin hazırlanması ve baskı yapılması şeklinde sıralanır.

Öğrencilerden hazırladıkları eskizin baskı kalıbının yüzeyine aktarılmasının ardından uygun araç ve malzemelerle baskı yüzeyinde kazıma veya oyma işlemini yapmaları istenir. Baskıda 
kalıbın boya alması istenmeyen yerlerini kazıyarak çukurda bırakmaları sağlanır. Yüksekte kalan, kazınmayan yüzeylerin boyanması istenen yüzey olacağı ifade edilir. Oyma ve kazıma işlemi bittikten sonra mühür kalıbının üzerine boya sürmeleri istenir. Öğrencilerin kâğıt üzerinde baskı yaparak mührü kontrol etmeleri sağlanır. Öğrenciler deneme baskısı ile ilgili sonucu  öğretmen ile birlikte değerlendirir (SDB2.1). Baskı sonucuna göre gerekiyorsa mühür kalıbında düzeltme yapılarak mührün kullanıma hazır hâle getirilmesi sağlanır. Yapılan çalışmalar sergilenir. Öğrencilerin çalışma sonrasında ortamı temiz ve düzenli bırakmaları sağlanır (D18.2).

Öğrencilerin ortaya çıkan çalışmaların estetik ve işlevsel yeterliliğini değerlendirmeleri sağlanır. Süreç dereceleme ölçeği veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden, teknoloji ve insan ilişkisi konusunda yeni atasözleri ve deyimler üretmeleri ve bunlardan birini karikatüre dönüştürmeleri istenebilir.

Öğrencilerden ailelerinin özelliklerini temsil eden mühür tasarlamaları istenebilir.

Öğrencilerin bir arkadaşıyla eşleştirilerek ortak bir karikatür çalışması yapmaları sağlanabilir.

Öğrencilerin kendileri hakkında konuşmaları sağlanarak kişisel özelliklerine uygun bir simge tasarımı yapmaları sağlanabilir.

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D18. Temizlik

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin Türk tarihine geçmiş hikâye, destan, masal ve savaş kahramanları ile ilgili önemli şahsiyetleri bildikleri kabul edilir.

Öğrencilerin üç boyut kavramı, heykel ve kâğıt hamuru yapımı ile ilgili temel uygulama yöntemlerini bildikleri kabul edilir.

Öğrencilerin dönüşüm kavramı ile ilgili temel bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilere “Kahramanlık nedir?”, “Tarihe geçmek ne demektir?”, “Türk tarihindeki savaşlarda kahramanlık göstermiş,  tarihe geçmiş hangi şahsiyetleri biliyorsunuz?” gibi sorular sorularak öğrencilerin bilgileri değerlendirilir.

“Görsel sanatlarda iki boyut ile üç boyut arasındaki farklar nelerdir?”, “Üç boyut ve hacimsellikten ne anlıyorsunuz?”,  “Heykel sanatında kullanılan temel uygulama yöntemleri nelerdir?” gibi sorularla öğrencilerin ön bilgileri değerlendirilir.

Öğrencilere “Dönüşüm kavramıyla ilgili ne biliyorsunuz?’’, “Doğadaki dönüşüm süreçlerine örnekler verebilir misiniz?’’  gibi sorular sorarak dönüşümle ilgili bilgilerini hatırlamaları sağlanır.

“Kendinizden ya da bir nesneden yola çıkarak bir karakter tasarlayacak olsaydınız karakteriniz nasıl görünürdü?”,  “Tasarlayacağınız karakterin iki boyutlu, üç boyutlu ve zamanla dönüşen (metamorfoz geçiren) versiyonları nasıl  olurdu?” soruları üzerinden öğrencilerin düşüncelerini ifade etmeleri sağlanır.

GS.H.2.1.
“Destan, masal, öykü ve fıkra kahramanlarımızdan hangilerini biliyorsunuz?” sorusu yöneltilerek öğrencilerin verdikleri isimler listelenir. Öğrencilerden bu karakterlerin ortak ve farklı özellikleri hakkında görüşlerini söylemeleri istenir. Karakter tasarımında karakterin genel özelliklerini belirleme sürecinin önemi  vurgulanır. Öğrencilere tasarım sürecinin karakterin fiziksel özelliklerinden giyimine, mimiklerinden duruşuna ve davranışlarına kadar birçok ögeyi kapsadığı anlatılır. Tasarlanmış karakter görselleri gösterilerek öğrencilerin bu ögelerin karaktere nasıl yansıtıldığını incelemeleri sağlanır (OB4).

Öğrencilere hikâye, animasyon, oyun ya da herhangi bir görsel medya için karakter oluşturulacağı söylenir. “Sizin hayalî karakteriniz nasıl olmalı?” sorusu  sorularak öğrencilerin kendi hayal kahramanları için oluşturacakları imgeleri çizerek ifade etmeleri istenir. Öğrencilere karakter tasarımında kopya ve  taklitçilikten uzak durulması gerektiği belirtilir. Yapılan çalışmalar kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

GS.H.2.2.
Öğrencilere kendi hayalî kahramanlarını tasarlarken resim kâğıdı, farklı uç ve kalınlıkta resim kalemleri, kuru boya, pastel boya, sulu boya, guaj boya, renkli  keçeli kalemler, tarama ucu veya mürekkepli kalem, sulu boya fırçaları gibi geleneksel araçların yanı sıra dijital araçları da kullanabilecekleri açıklanır.  Öğrencilerin karakter tasarımı için kullanabilecekleri uygun araçları belirlemeleri istenir.

Öğrencilerin hayal kahramanını karakter tasarımına dönüştürmek için belirledikleri araçları kullanarak çalışmaları sağlanır. Öğrencilerden çizimlerini  bitirdikten sonra karakteri renklendirmeleri istenir. Renkler; karakterin duruş, ifade, mimik, saç şekli, kıyafet, aksesuar ve hareketini vurgulayacağından renk  seçiminin önemli olduğu öğrencilere açıklanır. Çalışma sonunda tasarlanan karakterler bir araya getirilerek öğrencilerin çalışmaları değerlendirmeleri  sağlanır (SDB2.2). Yapılan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya akran değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

GS.H.2.3.
Öğrencilerin üç boyut kavramını incelemeleri için sanat tarihinin bilinen heykel örnekleri gösterilir (OB4). Öğrencilerin inceledikleri eserler hakkında  konuşmalarını sağlamak için açık uçlu sorular sorulabilir.

Öğrencilerin kendi hayal kahramanları bağlamında oluşturdukları imgeleri ifade etmeleri sağlanır. Bu imgeleri üç boyutlu olarak nasıl tasarlayabilecekleri  konusunda fikirlerini paylaşmaları istenir. Bu aşamada beyin fırtınası tekniği kullanılabilir. Süreç, açık uçlu sorular yoluyla değerlendirilebilir.

GS.H.2.4.
Kağıt hamurunun özellikleri tanıtılarak öğrencilerin üç boyutlu çalışmalarda bu malzemeyi nasıl kullanabileceklerini ifade etmeleri sağlanır. Öğrencilere  kağıt hamuru yapmak için kullanabilecekleri malzemeler açıklanır. Öğrencilere üç boyutlu karakteri oluşturmak için alüminyum folyo, kâğıt bant, tel, su,  boya fırçası, su bazlı boyalar ve verniği kullanılabilecekler ifade edilir. Öğrencilere malzemelerin kullanım şekliyle ilgili bilgi verilir. Öğrencilerin kendi hayal  kahramanlarını üç boyutlu ürüne dönüştürmeleri için kullanacakları araçları belirlemeleri istenir.

Öğrencilerin kendi hayal kahramanlarının özelliklerini belirleyecekleri taslak çizimler yapmaları sağlanır. Bu taslak çizime uygun olarak öğrencilerden hayalî kahramanın gövdesi, kolları, bacakları ve başı için hacimsel şekiller oluşturmaları istenir. Öğrencilerin oluşturdukları gövde unsurlarını uygun araç gereçleri  kullanarak bir araya getirmesi sağlanır. Daha sonra öğrencilerden bir araya getirdikleri gövde parçalarının üzerini kağıt hamuru ile kaplaması  istenir. Öğrencilerden heykel formu kazanana kadar parçaları kağıt hamuru ile kaplamaay devam etmeleri gerektiği hatırlatılır. Bitirilen çalışma kuruduktan  sonra boyanması ve verniklenmesi sağlanır. Öğrencilerin çalışmaları dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.H.2.5.
Öğrencilerin objelerin veya figürlerin sanatsal dönüşümünü fark edebilmeleri için Pablo Picasso’nun “Boğa” çalışması ile ilgili süreçleri içeren sadeleştirme serisi, Salvador Dalí’nin biçimsel geçişler içeren sürrealist eserleri, Maurits Cornelis Escher’in (Maurıts Kornelıs Ester) “Gökyüzü ve Su” çalışmaları gibi  örneklerin yer aldığı sunum ya da görseller inceletilir (OB4). Öğrencilerin merak ettiklerini sormaları sağlanarak bilim sanat ilişkisi bağlamında dönüşümün sanatsal uygulamaları hakkındaki düşüncelerini ifade etmeleri istenir (SDB2.1, E1.1, E3.8).

Öğrencilere bir hayvan figürü, günlük bir nesne, ikonik bir sanat eseri, tarihî bir figür gibi dönüşüme uygun figür veya obje seçmeleri söylenir. Öğrencilerden yapacakları metamorfoz (dönüştürme) çalışması bağlamında oluşturdukları imgeleri eskizlerle ifade etmeleri istenir. Süreç, kontrol listesi veya öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

GS.H.2.6.
Öğrencilere bir figürü/objeyi dönüştürme yoluyla sanatsal ürün oluşturma çalışması için kullanacakları görsel anlatım araçlarının resim kalemi, kuru boya  kalemleri, mürekkepli kalemler, sulu boya, resim kâğıdı veya bristol gibi malzemelerden oluştuğu belirtilir. Öğrencilerin çalışmalarına uygun görsel anlatım araçlarını belirleyerek ifade etmeleri istenir. 

Öğrencilerden eskizlerini hazırladıkları figürün/objenin dönüşüm aşamalarını dört veya beş karede çizmeleri istenir. Dönüştürme çalışmasının ilk karesinde nesne veya figürün erçek görünüşünün yer alacağı, aradaki karelerde dönüşüm ve başkalaşımın çözümleneceği, son karede ise hedeflenen nesne veya  figüre ulaşılacağı belirtilir (KB2.4). Öğrencilerden uygulama esnasında görsel tasarım öge ve ilkelerine dikkat etmeleri, nesne veya figürün biçimsel  özelliklerini farklılaştırarak özgün çizimler yapmaları ve boyamaları istenir (E3.3). Öğrencilerin çalışma sonrası öğrenme alanını temiz ve düzenli  bırakmaları sağlanır (D18.2). Süreç, dereceli puanlama anahtarı veya öğrenme günlüğü ile değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden kübist sanatçılardan birinin dönüşüme uygun eserlerinin aşamalarını içeren [Kahnweiler’in (Kaanvayla) fotoğrafı  ve Pablo Picasso’nun (Pablo Pikasso) yaptığı kübist Kahnweiler Portresi, gitar fotoğrafları ve kübist gitar resimleri gibi] bir sunum hazırlamaları istenebilir.  Yapılan çalışmalar kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden kendi hayal kahramanlarına ait kısa hikâye yazmaları ve bu hikâyede yer alan ana karakterle beraber  diğer yan karakterleri de çizmeleri ve renklendirmeleri istenebilir.

Öğrencilerin hikâyesini yazdıkları kahramanlarının heykelciklerini yapmaları sağlanır. Yaptıkları bu heykelleri, her açıdan  kolay görünür ve algılanır şekilde olmasına dikkat edilecek bir kompozisyonda sunmaları istenebilir.

Öğrencilerden Maurits Cornelis Escher’ın dönüşümle ilgili bir eserinden esinlenerek yeni bir uygulama yapmaları istenebilir.

Öğrencilere şematik olarak çizilmiş karakterlere ait fotokopi çıktıları verilebilir. Öğrencilerin seçtikleri boyama malzemesi ile fotokopi çıktılarını renklendirmeleri sağlanabilir.

Öğrencilerin bir figür görseli seçmeleri ve farklı renklerde hazırladıkları kâğıt hamurları ile seçtikleri figürün minyatür  heykelini yapmaları sağlanabilir.

Öğrencilerin dönüşümle ilgili eserleri genel ağ ortamında incelemeleri ve bu konuyla ilgili eskizler hazırlamaları  sağlanabilir.

SDB2.1. İletişim

D3. Çalışkanlık, D18. Temizlik, D19. Vatanseverlik

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin drama çalışmalarıyla ilgili temel bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir. Öğrencilerin yaşadıkları şehir veya  bölgedeki kültürel miras eseri sayılan tarihî eserler, tarihî kişiler, ürünler ve turistik alanlar hakkında bilgi sahibi oldukları  kabul edilmektedir.

Öğrencilerin el sanatları hakkında bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilere sorulan ‘’Bir müze ziyaretinde veya sınıf ortamında herhangi bir drama çalışmasına katıldınız mı?’’, ‘’Drama  tekniği hakkında neler söyleyebilirsiniz?’’ gibi sorularla öğrencilerin drama ile ilgili bilgilerinin değerlendirilmesi sağlanır.

“Kültür kavramından ne anlıyorsunuz?”, “Yöresel ne demektir?”, “Bölgenizdeki yöresel ürünler nelerdir?”, “Bölgenize  özgü kıyafetler nelerdir?”, “Bölgenizde yaşamış tarihi kişler kimlerdir?“ gibi sorular sorularak öğrencilerin düşünceleri  alınır. Öğrencilerden bulundukları bölgedeki kültürel miras ürünlerine örnekler vermeleri istenir.

“El sanatları denilince aklınıza neler geliyor?” sorusu sorularak öğrencilerin el sanatları hakkında bildiklerini ifade etmeleri sağlanır.

“Yaşadığınız şehirde veya çevrenizde bulunan kültürel miras ögeleri birbirleriyle konuşabilselerdi neler anlatırlardı?”, “Siz  bu kültürel diyalogdan nasıl bir sanat eseri üretirdiniz?” soruları sorularak öğrencilerin konu hakkında kendilerini ifade etmeleri istenir.

GS.H.3.1.
Öğrencilere müze eğitim etkinliklerinden biri olan “müzede konuşan eserler” konulu drama çalışması yapılacağı belirtilir. Drama çalışması hakkında  öğrencilere bilgilendirme yapılır. Öğrencilere seramik kaplar, heykeller, kabartmalar, freskler, mozaikler veya taş oymalar gibi farklı arkeolojik eser bilgilerinin  ve görsellerinin yer aldığı sanat kartları dağıtılır. Öğrencilerden eserin yapıldığı teknik, kullanılan malzeme, dönemsel üslup ve kompozisyon  özelliklerini incelemeleri istenir.

Öğrencilerin dağıtılan kartlardan birini seçmeleri ve müzede konuşan eserler konusu bağlamında oluşturdukları imgeleri sözel olarak ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Süreç, kontrol listesi veya açık uçlu sorular ile değerlendirilebilir.

GS.H.3.2.
Öğrencilerin müzede konuşan eserler çalışmasına uygun olan görsel anlatım araçlarını (resim kâğıdı, fon karton, çeşitli kalemler, yapıştırıcılar, makas vb.) belirleyerek ifade etmeleri sağlanır.

Öğrencilerden seçtikleri eserle empati kurmaları ve eserin ağzından anlatıma dayalı bir canlandırma yapmaları istenir. Bunun için öğrencilerin eserin kimliği, dönemi, ait olduğu kültür ve günümüze ulaşana kadar geçirdiği süreçler hakkında bir hikâye, mektup, röportaj veya iç monolog yazısı hazırlamaları sağlanır  (E2.1, E3.3). Öğrencilerden canlandıracakları eserle ilgili görselin ve yazdığı metnin çıktısını birleştirerek poster oluşturmaları istenir. Hazırladıkları  posterden yararlanarak konuşan müze etkinliğini belirlenen sürede sunmaları sağlanır. Öğrencilerin çalışma sonrası öğrenme alanını temiz ve düzenli bırakmaları istenir (D18.2). Süreç, gözlem formu veya dereceli puanlama anahtarı ile ölçülebilir.

GS.H.3.3.
Öğrencilerin kültürel miras haritası ile ilgili örnek görselleri incelemeleri sağlanır (OB4). Kültürel miras kavramı ile ilgili düşüncelerini ifade etmeleri için  sorular sorularak öğrencilerden daha önce gördükleri ya da adını bildikleri milli kültürümüze ait yapı ve eserlerle ilgili örnekler vermeleri istenir.

Öğrencilerin milli kültür yapı ve eserleri ile ilgili kültürel miras haritası bağlamında oluşturdukları imgeleri ifade etmeleri sağlanır. Bu imgeleri,  hazırlayacakları bir kültürel miras haritasında nasıl kullanabilecekleri hakkında öğrencilerin fikirleri alınabilir. Pazırık Halısı, Orhun Yazıtları, Kültigin Anıtı, Burana Minaresi, Selimiye Camii, Çifte Minareli Medrese, Dolmabahçe Sarayı, Dolmabahçe Camii, Çanakkale Şehitleri Anıtı gibi milli kültürümüzü temsil eden önemli yapıları, eserleri ve bulundukları yer bilgisini içeren bir tablo sunularak öğrencilerden bu tablodan yirmi eser seçmeleri; bu yapılarla  ve  eserlerle ilgili görsel örnekleri toplamaları istenir. Bu çalışmayı dijital tekniklerle gerçekleştirmek için gerekli araçların nasıl kullanılabileceği konusunda  öğrencilerin fikirlerini açıklamaları istenir (OB2). Öğrencilerin fikirleri doğrultusunda bir harita taslağı oluşturmaları sağlanır. Bu haritada kültürel miras  kapsamına giren tarihî yapıların ve eserlerin haritadaki yerlerini belirlemeleri istenir. Süreç, gözlem formu veya çalışma yaprağı ile değerlendirilebilir.

GS.H.3.4.
Kültürel miras haritası yapımında kullanılacak araçlar öğrencilere açıklanır. Siyah beyaz veya renkli çıktılar, fotoğraflar, cetvel, gönye, iletki, pergel, pastel  boya, mum boya, marker, keçeli kalem, renkli kuru boyalar, renkli kâğıtlar, yapıştırıcı, makas vb. geleneksel görsel anlatım araçlarının veya dijital araçların  da kullanılabileceği öğrencilere açıklanır. Öğrencilerden kullanacakları araçları belirleyerek ifade etmeleri istenir.

Öğrenciler oluşturdukları imgeleri kültürel miras haritasına nasıl dönüştürecekleri konusunda bilgilendirilir. Bulundukları ilin haritasının taslak çizimini  yapmaları sağlanır. Kültürel miras görsellerinin ve taslak çizimlerinin haritada belirlenen yerlere çizilmesi ya da yapıştırılması sağlanır. Öğrencilerin bu  harita üzerinde kültürel miras sayılan ögeler, elemanlar ve bölgeler üzerine desenler çizerek uygun ve dikkat çekecek renklerle boyamaları sağlanır.  Renklendirme aşamasında uzaktan algılanacak canlı renklerin seçilmesinin önemi belirtilir. Haritanın tamamının boyanması sağlanır. Harita üzerinde yer,  kişi, bölge, anıt, müze ve ören yeri isimlerinin yazılması sağlanarak harita işlevsel hâle getirilir. Yapılan çalışmalar akran değerlendirme formu veya dereceleme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir.

GS.H.3.5.
Türk el sanatlarına ait örnek görseller gösterilerek öğrencilerin incelemeleri sağlanır (OB4). Görseller üzerinden el sanatlarının öne çıkan özelliklerine göre sınıflandırılması sağlanır (KB2.5). Türk el sanatlarının, Orta Asya’dan başlayarak Çin, İran ve Bizans gibi komşu medeniyetlerle etkileşime girerek, İslam  sanatı geleneği içinde zengin ve özgün bir karakter kazandığını; el işçiliğine dayalı süsleme anlayışının, simetrik düzen, tekrar ve stilizasyon gibi soyut  estetik ilkelerle birleşerek kendine özgü bir görsel anlatım dili oluşturduğunu öğrencilerin fark etmeleri sağlanır.Bu sanatların gelecek nesillere aktarılması için yapılacak çalışmalar hakkında öğrencilerin fikirlerini belirtmeleri istenir (D19.1).

Öğrencilere esinlenmenin sanatçının çevresinden, doğasından, tarihinden, kültüründen  ve sanat eserlerinden ilham alarak özgün bir eser verme çabası olduğu açıklanır. Sanatta esinlenmenin kopyalama veya taklit etme olmadığı, sanatçının ilham aldığı unsurları yeniden şekillendirerek özgün bir forma  dönüştürmesi olduğu vurgulanır. Bu süreçte bir tartışma ortamı oluşturularak öğrencilerin Türk el sanatlarında öne çıkan motiflerin ve desenlerin  özelliklerini belirlemeleri istenir. Öğrencilerin Türk el sanatları bağlamında imgeler oluşturmaları ve bu imgeleri eskizle ifade etmeleri sağlanır. Çalışmalar,  akran değerlendirme formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.H.3.6.
Öğrencilere, esinlenme yoluyla sanatsal ürün oluşturma sürecinde cetvel, gönye, iletki, pergel, pastel boya, mum boya, marker, keçeli kalem, renkli kuru boyalar, renkli kâğıtlar, yapıştırıcı, makas vb. geleneksel görsel anlatım araçlarının yanı sıra dijital araçların da kullanılabileceği açıklanır. Öğrencilerin  konuya uygun olarak kullanacakları görsel anlatım araçlarını belirleyerek ifade etmeleri istenir.

Bu süreçte öğrencilere Türk el sanatı motiflerini kullanan Bedri Rahmi Eyüboğlu gibi sanatçıların eserleriyle ilgili örneklerden yararlanabilecekleri belirtilir.  Öğrencilerin eskizlerini sanatsal ürüne nasıl dönüştürebilecekleri hakkında konuşmaları sağlanır. Ortaya çıkan görüşler doğrultusunda eskizlerin sanatsal  ürüne dönüştürülmesinde öğrencilerin izleyebilecekleri uygulama basamakları sıralanır. Öğrencilerden oluşturdukları eskizleri uygulama basamaklarını  izleyerek sanatsal ürüne dönüştürmeleri istenir (D3.4). Öğrencilerin çalışmaları dereceli puanlama anahtarı veya dereceleme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden Türk el sanatları hakkında araştırma yapmaları ya da yaşadıkları şehirde Türk el sanatlarıyla uğraşan ustalarla  röportajlar yapmaları istenebilir. Bu araştırma ya da röportajı değerlendirerek Türk el sanatlarının geleceğe aktarılması ile ilgili bir proje dosyası  oluşturmaları istenebilir. Yapılan projeler dereceli puanlama anahtarı ya da dereceleme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden seçtikleri güncel bir teknolojik nesnenin gelecekte bir müzede nasıl sunulabileceğini hayal ederek çizim  yapmaları ve ardından o nesnenin dilinden kısa bir hikâye yazmaları istenebilir.

Öğrencilerin kültürel miras haritasını uygun malzemeleri kullanarak kabartma (rölyef) olacak şekilde mukavva, duralit  veya ahşap zemin üzerine uygulamaları sağlanabilir. Öğrencilerin Türk el sanatlarına ait bir motif unsurunu kullanarak  günümüzde kullanılan simge, ikon vb. unsurlara dönüştürmeleri sağlanabilir.

Kısa diyalog ya da monolog örnekleri verilerek öğrencilerin bunları seçtikleri esere uyarlamaları istenebilir.

Yaşadıkları bölgenin haritası, kültürel miras ürünlerine ait görsellerin çıktıları öğrencilere verilir. Öğrencilerden bu  ürünleri kesmeleri ve harita üzerinde uygun yerlere yapıştırmaları istenerek öğrencilerin kültürel miras haritası oluşturmaları sağlanabilir.

Öğrencilerin Türk el sanatlarına ait sanatsal üretim yöntemlerinden birini seçmeleri ve bu üretim şekline ait bir ürünü çalışmaları sağlanabilir.

SDB1.2.Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D16. Sorumluluk, D7. Estetik, D18. Temizlik, D19. Vatanseverlik, D20. Yardımseverlik

OB4. Görsel Okuryazarlık

Öğrencilerin nesne ve mekân arasında kurulacak ilişkilere göre nesnenin de mekânın da farklı anlamlar kazanabileceğini bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin sanat üretiminde hazır nesnelerin de kullanıldığını bildikleri kabul edilmektedir. Öğrencilerin sanat  üretiminde fotoğraflar ya da bazı baskı ürünleri kullanılarak kolaj tekniğinden yararlanıldığını bildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin özel günler, rozet ve kokart kavramlarından haberdar oldukları ve bugünleri ifade eden sembollerle karşılaştıkları kabul edilmektedir.

Öğrencilere “Gözlerinizi kapatıp müzik dinlediğinizde, zihninizde nasıl görüntüler oluşuyor, bu görüntüleri çizerek nasıl ifade edebilirsiniz?”, “Tempolu ve  neşeli bir müzik ile yavaş ve hüzünlü bir müziğin görsel karşılıkları arasında ne gibi farklılıklar olabilir, neden?” gibi sorular sorularak öğrencilerin konu  hakkındaki temel bilgileri anlaşılır.

“Günlük hayatta kullandığımız nesneler kendi işlevleri dışında hangi amaçlarla kullanılabilir?”, “Bir çay kaşığı bir takıya veya bir duvar süsüne nasıl  dönüştürülebilir?”, “Çevrenizde size sanat eseri gibi görünen sıradan nesneler hangileridir?” gibi sorular sorularak öğrencilerin konu hakkındaki temel  bilgileri anlaşılır.

Öğrencilerin daha önce kolaj tekniği ile ilgili ne tür çalışmalar yaptıkları, fotoğrafları bir araya getirerek nasıl kolaj çalışmaları yapılabileceği sorularak temel  bilgileri sorgulanır. Öğrencilere hangi günlerde rozet ve kokart takılabileceği, rozet ve kokartlarda hangi sembollerin kullanılabileceği ve bu sembollere neden ihtiyaç duyulduğu sorulur.

“Bir kavramı ya da duyguyu ifade etmek için müzik, fotoğraflar, nesneler ve semboller kullanarak nasıl bir sanat eseri  tasarlardınız?” sorusu sorularak öğrencilerin konu hakkında kendilerini ifade etmeleri sağlanır.

GS.H.4.1.
Öğrencilerin sanatsal yerleştirme (enstalasyon) ile ilgili gösterilen örnekleri incelemeleri sağlanır (OB4). Açık ya da kapalı mekân bölümlerine her türlü  malzeme ve nesnenin eklenmesiyle bu çalışmanın yapılabileceği açıklanır. Sanatsal yerleştirmede önemli olanın fikrin ifade edildiği kavramsal yapı  olduğuna dikkat çekilir. Bununla birlikte her türlü çizim, boyama ve şekillendirmenin yapılabileceği hatırlatılır. Öğrencilere müzikal sanatsal yerleştirme  uygulamasının yapılacağı açıklanır. Uygulamanın müzikal bir eserin görsel ögelerle anlatımı üzerine kurgulanacağı belirtilir. Nesneleri mekânla bir araya  getirerek özgün bir düzenleme yapılacağı vurgulanır. Bu süreçte öğrencilerin merak ettiği soruları sormaları sağlanır (E1.1).

Enstrümantal bir müzik eseri dinletilerek öğrencilerden bu müziğin duygular, renkler, şekiller ve dokularla ilgili zihinlerinde uyandırdığı imgeleri  düşünmeleri istenir. Öğrencilerin dinledikleri müzikle ilgili duygu ve düşüncelerini paylaşarak ifade etmeleri ve birbirleriyle bu imgeleri nasıl  görselleştirebilecekleri hakkında fikir alışverişi yapmaları sağlanır (SDB2.2). Öğrencilerin özgün bir sanatsal yerleştirme yapabilmeleri için kullanacakları nesnelerle mekân arasındaki ilişkiyi gösteren bir eskiz hazırlamaları sağlanır. Süreç, öz değerlendirme formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.H.4.2.
Öğrencilerin çizdikleri eskizlere kullanacakları araç ve malzemelerle (renkli kumaşlar, çeşitli nesneler, çizimler, fotoğraflar vb.) ilgili notlar eklemeleri istenir  (E3.7). Bu malzeme ve araçlar arasından çalışmaları için bulunabilir ve uygulanabilir olanları belirleyerek ifade etmeleri ve birbirlerinin eksik malzemelerini  tamamlama konusunda yardımlaşmaları sağlanır (D20.1).

Öğrencilerden iki gruba ayrılmaları ve grupların kendi üyelerinin hazırladığı eskizler arasında adil bir değerlendirme yaparak başarılı tasarım fikirlerini  listelemeleri istenir (D1.4). Grupların listelenen fikirlerden yararlanarak sanatsal yerleştirme çalışması için daha gelişmiş birer taslak çizim oluşturmaları  sağlanır. İki gruptan seçtikleri nesneleri ve malzemeleri okul içinde belirlenen alanlarla uyumlu bir şekilde bir araya getirmeleri istenir. Yapılan sanatsal  yerleştirmenin sunumunda çalışmaya kaynaklık eden müzik eserinin dinletilebileceği belirtilir. Kullanılan alanın günlük yaşamın bir parçası olduğu hatırlatılarak öğrencilerden çalışmalarını tamamladıktan sonra mekânı temiz ve düzenli bir şekilde bırakmaları istenir (D18.2). Süreç, grup değerlendirme  formu veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

GS.H.4.3.
Hazır nesnelerle yapılmış çağdaş sanat eserleri hakkında bilgiler verilerek öğrencilerin Pablo Picasso’ya ait “Boğa Başı”, Andy Warhol’a (Andi Varhol) ait  “Brillo Kutuları” gibi eserleri incelemeleri sağlanır (OB4). Öğrencilerin sanatçıları hazır nesnelerle sanat üretimi yapmaya yönelten nedenler üzerinde  tartışmaları ve düşüncelerini paylaşmaları istenir (SDB2.1). Bu süreçte öğrencilerin merak ettiği soruları sormaları sağlanır (E3.8).

Birden fazla nesne bir araya getirildiğinde yeni bir anlam ifade edebileceği, nesneler üzerinde izim ve boyama ile farklı etkiler elde edilebileceği  vurgulanır. Öğrencilerden hazır nesnelerle yapılan çağdaş sanat eserlerinden ilham alarak nasıl yeni ve farklı bir çalışma oluşturabileceklerini düşünmeleri  ve kullanacakları imgeleri hayal etmeleri istenir. Özgün bir çalışma oluşturabilmek için konunun nasıl ele alınabileceği sorusuna öğrencilerin cevaplar  vermeleri ve yaratıcı hayal gücünün önemini fark etmeleri sağlanır (E3.3). Öğrencilerin özgün bir çalışma üretebilmek için nesneler üzerindeki değişiklikleri nasıl yapacaklarını gösteren ayrıntılarla ilgili eskiz çizmeleri istenir. Süreç, çalışma yaprağı veya öğrenme günlüğü ile değerlendirilebilir.

GS.H.4.4.
Öğrencilere hazır nesnelerle sanat üretimi yapmak için hangi araç ve malzemelerden (eski oyuncaklar, mutfak eşyaları, kullanılmayan eşyalar vb.)  yararlanabilecekleri hakkında bilgi verilir. Öğrencilerden hayal ettikleri kompozisyona uygun nesneleri ve teknikleri (birleştirme, boyama vb.) seçmek üzere  karar vermeleri istenir (KB3.1). Öğrencilerin seçilen malzemelerle kısa süreli denemeler yapmaları (yapıştırma, birleştirme, boyama, şekil verme, vb.)  ve elde ettikleri deneme sonuçlarına göre kullanacakları araçları belirleyerek ifade etmeleri sağlanır.

Öğrencilerin getirdikleri nesneleri estetik bakış açısıyla boyama, bir araya getirme, farklı bir bütün oluşturma gibi yollarla özgün bir çalışmaya dönüştürmeleri istenir (D7.2). Öğrencilerin çalışmalarını tamamladıktan sonra sınıf ortamını temiz ve düzenli bir şekilde bırakmaları sağlanır (D18.2).  Çalışma, dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.H.4.5.
Öğrencilerin foto-kolaj örneklerini incelemeleri istenir (OB4). Öğrencilere incelenen çalışmalarla ilgili sorular sorulur, öğrencilerin foto-kolaj çalışmalarında bir araya getirilen görsellerle yeni anlamlar oluşturulması hakkında çıkarımlar yapmaları sağlanır (KB2.10). Foto-kolaj çalışmasının farklı kaynaklardan elde  edilen çeşitli fotoğrafların kesme, yapıştırma, çizim, boyama gibi teknikler kullanılarak birleştirilmesiyle yapılabileceği açıklanır. Öğrencilerden böyle bir  sanat yaklaşımının ortaya çıkmasında etkili olan nedenler üzerinde tartışmaları ve düşüncelerini paylaşmaları istenir (SDB2.1). Bu süreçte öğrencilerin merak ettiği soruları sormaları sağlanır (E1.1).

Öğrencilerden inceledikleri eserlerden ilham alarak kendi çalışmalarında kullanacakları imgeler hakkında düşünmeleri istenir. Sanat eseri üretim sürecinin  sanatçının zihninde başladığı açıklanarak yapılacak çalışma ile ilgili hayal kurmanın önemi vurgulanır. Öğrencilerin bu imgeler aracılığıyla çevre duyarlılığı,  sosyal dayanışma gibi toplumsal mesajlar verebilecekleri ya da kendi duygu ve düşüncelerini ifade edebilecekleri hatırlatılır (D16.2). Süreç, çalışma yaprağı veya öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

GS.H.4.6.
Öğrencilere foto-kolaj tasarım sürecinde kullanılabilecek çeşitli anlatım araçları (makas, yapıştırıcı, boyalar, fotoğraflar, dergi, gazete görselleri vb.)  hakkında bilgi verilir. Öğrencilerin yapacakları çalışmaya en uygun görsel anlatım araçlarını belirleyerek ifade etmeleri sağlanır (E1.6). Foto-kolaj uygulama  sürecinde geleneksel ya da dijital tekniklerin kullanılabileceği öğrencilere belirtilir.

Öğrencilere seçilen fotoğrafların veya diğer görsel unsurların bir araya getirilerek bir kompozisyon oluşturulacağı belirtilir. Öğrencilerin kesme, yapıştırma,  boyama aşamalarını planlamaları ve kullanmayı düşündükleri malzemelerle denemeler yapmaları sağlanır (D3.2). Bu aşamada özgün bir  çalışma oluşturabilmek için yaratıcı bakış açısıyla konuyu ele almanın ve hayal gücüne dayalı farklılıklar oluşturmanın önemi vurgulanır (E3.3). Öğrencilerin farklı fotoğraf parçalarını, dergi sayfalarını veya diğer görsel materyalleri birleştirdikten sonra çizim ve boyama gibi eklemeler yaparak özgün bir foto-kolaj çalışması oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden kendi sanat çalışmalarındaki görsel ögeleri hikâyeleştirerek kısa bir metin yazmaları istenir.  Öğrencilerin çalışmalarını tamamladıktan sonra sınıf ortamını temiz ve düzenli bir şekilde bırakmaları sağlanır (D18.2). Çalışma, dereceli puanlama  anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

GS.H.4.7.
Rozet ve kokart kavramlarının incelenmesi için hazırlanmış örnek görseller öğrencilere gösterilir (OB4). İncelenen görseller üzerinden rozet ve ve kokartların benzeşen ve ayrışan özellikleri listelenerek öğrencilerin bu kavramları çözümlemeleri sağlanır (KB2.4). Önemli gün ve haftaların önemine  değinilerek öğrencilerin ülkemizde kutlanan bu günlere örnekler vermeleri ve bu günler hakkında konuşmaları sağlanır. Öğrencilere özel günlerde kullanılmak üzere rozet ve kokartlar tasarlayacakları belirtilir. Hazırlayacakları bu tasarımların özel günlerin öneminin anlaşılmasına yapabileceği katkılar  hakkında öğrencilerin konuşmaları sağlanır (D19.2).

Öğrencilerden rozet ve kokart bağlamında oluşturdukları imgeleri ifade etmeleri istenir. Öğrencilere rozet ve kokart tasarımlarında kullanılan imgelerin  kullanım amacına ve temaya bağlı olarak değişebileceği söylenir. Öğrencilerin seçecekleri temaya ve konuya uygun olarak kullanabilecekleri imgeleri ifade etmeleri için düşün-eşleş-paylaş tekniği kullanılabilir. Süreç, giriş çıkış kartları ile değerlendirilebilir.

GS.H.4.8.
Öğrencilere rozet ve kokart tasarımında kağıt, kalem, boyalar, renkli kağıtlar, makas, yapıtırıcı gibi geleneksel araçların yanı sıra dijital araçları da  kullanabilecekleri açıklanır. Öğrencilerin kullanacakları araçları belirleyerek ifade etmeleri istenir.

Rozet ve kokart tasarımını ürüne dönüştürmeleri için öğrencilerin seçtikleri araçları nasıl kullanabilecekleri hakkında konuşmaları istenir. Öğrencilerin  seçtikleri konu ve tema bağlamında oluşturdukları imgeleri ve seçtikleri araçları kullanarak nasıl bir tasarıma ulaşmak istediklerini açıklamaları istenir  (SDB1.2). Öğrenci çalışmaları sonucunda ortaya çıkarttıkları rozet ve kokartlar dereceleme ölçeği ile değerlendirilebilir.

Performans görevi olarak öğrencilerden Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında kullanılabilecek rozet ve kokart tasarlamaları istenebilir. Yapılan çalışmalar  dereceli puanlama anahtarı veya dereceleme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrencilerden seçtikleri bir müziğin ritmi, temposu, enstrüman kullanımı ve hissettirdiği duyguların görsel karşılığı  olabilecek bir video art projesi için hikâye planı (storyboard) çizmeleri istenebilir.

Öğrencilerden dal parçaları, kurumuş yapraklar ve çeşitli taşlar gibi doğal malzemeleri bir araya getirerek ve boyayarak  özgün heykel çalışmaları yapmaları istenebilir.

Öğrencilerden farklı dönemlere ait görselleri (tarihî ve güncel fotoğraflar vb.) seçip birleştirerek zamanda yolculuk  temalı foto-kolaj çalışması yapmaları istenebilir.

Öğrencilerin kendi karakteristik özelliklerini ifade edebilecekleri simgeleri kullanarak bir madalyon tasarlamaları sağlanabilir.

Öğrencilerin dinledikleri bir müziğin zihinlerinde uyandırdığı renkleri ve bu renkleri tercih etme nedenlerini ifade etmeleri istenebilir.

Öğrencilerden bir kutunun içine farklı objeler yerleştirerek “Düşler Kutusu” temalı bir çalışma yapmaları istenebilir.

Farklı hayvanlarla ilgili görseller verilerek öğrencilerden bu görsellerden seçtikleri parçaları bir araya getirmeleri ve  gerçeküstü özelliklere sahip bir hayvan tasarımı ile ilgili foto-kolaj çalışması yapmaları istenebilir.

Farklı formlara sahip kokart tasarımları verilerek öğrencilerin üzerinde değişiklikler yapmaları sağlanabilir.